działanie mutagenne
Działanie mutagenne to zdolność czynnika chemicznego, fizycznego lub biologicznego do wywoływania mutacji w materiale genetycznym organizmu. Mutacje są trwałymi zmianami w sekwencji DNA, które mogą prowadzić do zmian w funkcjonowaniu komórek i całego organizmu.
Mutageny mogą powodować różne typy uszkodzeń DNA, w tym substytucje par zasad, delecje, insercje czy rearanżacje chromosomowe. Działanie mutagenne jest szczególnie niebezpieczne, gdy dotyczy komórek rozrodczych, ponieważ zmiany te mogą być przekazywane potomstwu. W komórkach somatycznych mutacje mogą prowadzić do zaburzenia funkcji komórek, a w konsekwencji do rozwoju chorób, w tym nowotworów.
Wśród czynników o działaniu mutagennym wyróżnia się promieniowanie jonizujące i ultrafioletowe, niektóre wirusy, a także liczne związki chemiczne. W praktyce klinicznej istotna jest świadomość potencjalnego działania mutagennego niektórych leków, szczególnie w kontekście ich stosowania u kobiet w ciąży. Badanie potencjału mutagennego substancji stanowi ważny element oceny bezpieczeństwa leków, kosmetyków i dodatków do żywności.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Laktoza jednowodna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Laktoza jednowodna jest istotnym składnikiem pomocniczym w preparacie Althyxin, zawierającym lewotyroksynę sodową jako substancję czynną. Zawartość laktozy jednowodnej w tabletkach Althyxin waha się od 62,46 mg do 62,63 mg w zależności od dawki lewotyroksyny (25–200 µg). Zarówno lewotyroksyna, jak i laktoza jednowodna wykazują niski profil toksyczności ostrej w badaniach przedklinicznych. W badaniach przewlekłych na zwierzętach obserwowano działania toksyczne związane wyłącznie z substancją czynną (lewotyroksyną), takie jak hepatopatia i zmiany masy narządów, natomiast laktoza jednowodna nie wykazała takich efektów. Brak jest specyficznych danych dotyczących toksyczności rozrodczej obu substancji, jednak długotrwałe doświadczenie kliniczne potwierdza bezpieczeństwo stosowania laktozy jako substancji pomocniczej.
Althyxin, badanie karcynogenności, cukier mleczny, dwucukier, działanie mutagenne, hepatopatia, hormon tarczycy, laktoza jednowodna, lewotyroksyna sodowa, postać farmaceutyczna, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, produkt leczniczy, substancja czynna, substancja pomocnicza, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie genomu, zespół nerczycowy - Leksykon substancji czynnych
Aloes – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania preparatu Alax, zawierającego sproszkowany sok z liści aloesu oraz wyciąg z kory kruszyny, opierają się głównie na toksykologii poszczególnych składników, gdyż sam produkt nie był poddany odrębnym badaniom toksykologicznym. W badaniach na myszach nie wykazano toksyczności przy doustnym podawaniu wyciągu z aloesu w dawce do 50 mg/kg/dobę przez 12 tygodni oraz aloiny do 60 mg/kg/dobę przez 20 tygodni. Dane dotyczące toksyczności kory kruszyny są niewystarczające. Badania in vitro wykazały potencjalne działanie genotoksyczne związków antranoidowych (emodyna, chryzofanol, fiscjon) obecnych w korze kruszyny, z emodyną wykazującą wysoką aktywność mutagenną w testach V79-HGPRT oraz indukcję nieplanowej syntezy DNA (UDS) w hepatocytach. Aloe-emodyna wykazała mutagenność w teście Amesa (szczepy Salmonella typhimurium TA1537, TA1538, TA98, TA1978) oraz indukcję transformacji komórkowej, choć test HPRT nie potwierdził powtarzalnej mutagenności. Badania in vivo nie potwierdziły mutagenności aloe-emodyny w testach mikrojąderek, aberracji chromosomowej i mouse-spot.
aloe-emodyna, alona przylądkowa, antrazwiązki, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, emodyna, frangulina, kora kruszyny, nieplanowa synteza DNA, pierwotne hepatocyty, rak okrężnicy, Rhamnus frangula, Salmonella typhimurium, szpik kostny, test aberracji chromosomowej, test Amesa, test HPRT, test mikrojąderek, test mutacji V79-HGPRT, test naprawy DNA, toksyczność płodowa, transformacja komórkowa, wyciąg z aloesu, zaparcia, związki antrachinowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Casaro HCT 32 mg + 12,5 mg
Badania przedkliniczne produktu leczniczego Casaro HCT, zawierającego kandesartan cyleksetyl i hydrochlorotiazyd, nie wykazały nowych, jakościowo odmiennych działań toksycznych w porównaniu do poszczególnych składników podawanych osobno. Profil bezpieczeństwa kombinacji jest zatem zbliżony do profilu każdego ze składników indywidualnie. Istotne zmiany nerkowe obserwowano przy stosowaniu kandesartanu w dużych dawkach, obejmujące zwyrodnienie tkanki nerkowej, poszerzenie kanalików nerkowych, obecność bazofili oraz wzrost stężeń mocznika i kreatyniny w osoczu, co wskazuje na upośledzenie funkcji nerek. Mechanizm tych zmian wiąże się z działaniem hipotensyjnym leku i zmianami perfuzji nerkowej, a dodatek hydrochlorotiazydu nasila potencjalne działanie nefrotoksyczne. Ponadto, kandesartan powodował obniżenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz wartości hematokrytu, a także zmiany strukturalne w aparacie przykłębuszkowym nerek, choć ich znaczenie kliniczne jest prawdopodobnie niewielkie.
aparat przykłębuszkowy, bazofilia kanalików nerkowych, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie nefrotoksyczne, kandesartan cyleksetylu z hydrochlorotiazydem, liczba erytrocytów, parametry czerwonokrwinkowe, perfuzja nerek, poszerzenie kanalików nerkowych, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przerost komórek, stężenie hemoglobiny, stężenie mocznika i kreatyniny, terapia skojarzona, toksyczność ciążowa, toksyczność reprodukcyjna, wartość hematokrytu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ostemax 70 comfort 70 mg
Przedkliniczne badania kwasu alendronowego, substancji czynnej leku Ostemax 70 comfort, wykazały toksyczność nerkową przy dawkach doustnych ≥2 mg/kg mc./dobę (10-krotność dawki terapeutycznej) manifestującą się ogniskami zapalnymi bez zaburzeń czynności nerek. Toksyczność przewodu pokarmowego obserwowano przy dawkach >2,5 mg/kg mc./dobę, ograniczoną do działania miejscowego na błonę śluzową u gryzoni. Długoterminowe badania karcynogenności u myszy (dawki 1-10 mg/kg mc./dobę) i szczurów (1 i 3,75 mg/kg mc./dobę) wykazały wzrost częstości gruczolaków gruczołu Harderiana oraz komórek okołopęcherzykowych tarczycy, odpowiednio, przy dawkach odpowiadających do 1,2-krotności maksymalnej dawki 40 mg stosowanej u ludzi (przeliczenie na mg/m²). Znaczenie kliniczne tych zmian u ludzi pozostaje nieustalone.
aberracja chromosomowa, badanie karcynogenności, bisfosfonian, choroba Pageta, działanie mutagenne, funkcja rozrodcza, gruczolak gruczołu Harderiana, gruczolak komórek okołopęcherzykowych tarczycy, hepatocyt szczurzy, kwas alendronowy, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, test mikrobiologiczny, toksyczność narządowa, toksyczność nerkowa, toksyczność przewodu pokarmowego, toksyczność żołądkowo-jelitowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atracurium Kalceks 10 mg/ml
Przeprowadzone badania przedkliniczne atrakuriowego bezylanu wykazały brak mutagenności w testach bakteryjnych oraz na komórkach szpiku szczurów in vivo, co wskazuje na brak klasycznego potencjału genotoksycznego. Niewielka aktywność mutagenna zaobserwowana in vitro na komórkach ssaków występowała jedynie przy stężeniach cytotoksycznych, znacznie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane klinicznie. Ze względu na krótkotrwały i kontrolowany charakter ekspozycji pacjentów podczas zabiegów chirurgicznych, ryzyko mutagenne związane z zastosowaniem atrakuriowego bezylanu jest klinicznie nieistotne.
atrakuriowy bezylan, badanie mutagenności, badanie rakotwórczości, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, komórki ssaków in vitro, komórki szpiku szczurów, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, środek zwiotczający mięśnie, stężenie cytotoksyczne, test bakteryjny - Leksykon substancji czynnych
Kruszyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kora kruszyny (Rhamnus frangula L.) zawiera związki antranoidowe, takie jak emodyna, frangulina, chryzofanol i fiscjon, które wykazują potencjalne działanie genotoksyczne i mutagenne w badaniach in vitro (np. test mutacji V79-HGPRT, test UDS na hepatocytach szczura). Jednak większość badań in vivo nie potwierdza tych właściwości. Emodyna wykazuje wpływ na długość cyklu rujowego u myszy, a jej toksyczność reprodukcyjna jest związana głównie z toksycznością u matek spowodowaną działaniem przeczyszczającym. Dwuletnie badania karcynogenności na szczurach i myszach dały niejednoznaczne wyniki, z potencjalnym ryzykiem karcynogenezy w nerkach oraz okrężnicy/jelicie ślepym. W badaniach klinicznych wyniki dotyczące związku między stosowaniem preparatów z kory kruszyny a rakiem okrężnicy są sprzeczne, a czynniki takie jak przewlekłe zaparcia i dieta mogą wpływać na ocenę ryzyka.
aberracja chromosomowa, aloe-emodyna, badanie karcynogenności, chryzofanol, cykl rujowy, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie nefrotoksyczne, działanie przeczyszczające, działanie teratogenne, emodyna, fiscjon, frangulina, genotoksyczność, hepatocyt pierwotny, hiperplazja nabłonka, kora kruszyny, naciek bazofilowy, nefropatia, nieplanowa synteza DNA, rak okrężnicy, szpik kostny, test mikrojądrowy, toksyczność dawki pojedynczej, toksyczność matczyna, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, zaparcie, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Mesalazyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Mesalazyna (kwas 5-aminosalicylowy) jest kluczowym lekiem w terapii nieswoistych zapaleń jelit, a dane przedkliniczne potwierdzają jej korzystny profil bezpieczeństwa. Badania toksykologiczne na zwierzętach wykazały toksyczność nerkową jako główny efekt niepożądany, obejmujący martwicę brodawek nerkowych, uszkodzenie nabłonka cewek proksymalnych oraz całego nefronu, jednak dawki NOAEL przekraczały dawki stosowane u ludzi 2-7,2-krotnie. Nie stwierdzono istotnych działań toksycznych na przewód pokarmowy, wątrobę ani układ krwiotwórczy. Badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności ani klastogenności, a badania tumorogenności na myszach i szczurach nie potwierdziły zwiększonego ryzyka nowotworów. Ponadto, badania reprodukcyjne nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, przebieg ciąży, rozwój zarodka, poród ani rozwój pourodzeniowy potomstwa.
badanie ekotoksykologiczne, badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, guz nowotworowy, kwas 5-aminosalicylowy, martwica brodawek nerkowych, mesalazyna, nieswoista choroba zapalna jelit, potencjał tumorogenny, proksymalne kanaliki kręte, przewód pokarmowy, rozwój zarodkowy, toksyczność nerkowa, tolerancja miejscowa, układ krwiotwórczy, uszkodzenie cewek nerkowych, uszkodzenie nefronu - Leksykon substancji czynnych
Ginkgolidy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ginkgolidy, będące aktywnymi składnikami wyciągu z liści Ginkgo biloba, występują w produkcie Ginkoflav Med w dawce 80 mg wyciągu na kapsułkę, zawierając 2,2-2,7 mg ginkgolidów A, B i C, 17,6-21,6 mg flawonoidów oraz 2,1-2,6 mg bilobalidu. Badania toksyczności przewlekłej na szczurach i psach wykazały, że doustne podawanie wyciągu w dawkach do 100 mg/kg masy ciała (współczynnik bezpieczeństwa do 11,6) nie powodowało istotnych efektów toksycznych, a jedynie najwyższe dawki (300-500 mg/kg) wywołały nieznaczną toksyczność u psów. Profil bezpieczeństwa w zakresie toksyczności przewlekłej jest zatem korzystny, jednak dane dotyczące toksyczności reprodukcyjnej są ograniczone i niejednoznaczne, z obserwacjami potencjalnych zaburzeń płodności i rozwoju płodu w niektórych modelach zwierzęcych, co wskazuje na potrzebę dalszych badań w tym obszarze.
bezocze, bilobalid, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, flawonoidy, genotoksyczność, ginkgo biloba, ginkgolidy, glikozyd flawonowy, guz tarczycy, induktor enzymów wątrobowych, krwawienie podskórne, krwawienie z pochwy, rak wątrobowokomórkowy, rakotwórczość, suchy wyciąg z miłorzębu japońskiego, test mikrojądrowy, test mutacji, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amoxil 250 mg/5 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa amoksycyliny, substancji czynnej leku Amoxil, obejmowały kompleksową ocenę farmakologiczną, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność oraz wpływ na rozród i rozwój potomstwa. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych negatywnych efektów na układy sercowo-naczyniowy, oddechowy i nerwowy. Toksyczność po wielokrotnym podaniu nie ujawniła klinicznie istotnych zmian, co potwierdza akceptowalny profil bezpieczeństwa leku. Testy genotoksyczności nie wykazały potencjału mutagennego, a badania reprodukcyjne nie wskazały na toksyczny wpływ na płodność, rozwój zarodka, płodu ani potomstwa. Warto podkreślić, że nie przeprowadzono badań rakotwórczości, co jest standardem dla antybiotyków stosowanych krótkoterminowo i nie wykazujących działania genotoksycznego.
amoksycylina, antybiotyk, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, substancja czynna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ fizjologiczny, układ sercowo-naczyniowy, zakażenie bakteryjne - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z korzenia hakorośli rozesłanej – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Wyciąg z korzenia hakorośli rozesłanej (Harpagophytum procumbens DC, radix) stanowi substancję czynną produktu leczniczego Reumaphyt w dawce 250 mg wyciągu suchego na kapsułkę. W dostępnej dokumentacji przedklinicznej brak jest kompleksowych badań bezpieczeństwa, w tym testów toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego. Wyciąg jest otrzymywany jako ekstrakt suchy w stosunku 1,5-2,5:1 z użyciem wody jako rozpuszczalnika, co może wpływać na jego profil farmakologiczny i toksykologiczny. Brak tych danych stanowi istotne ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa stosowania preparatu, zwłaszcza w populacjach wrażliwych.
badanie przedkliniczne, choroba genetyczna, choroba nowotworowa, ciąża, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, harpagophytum procumbens, kapsułka twarda, karmienie piersią, profil bezpieczeństwa, profil farmakologiczny, Reumaphyt, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, rozwój embrionalny, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg suchy, wyciąg z korzenia hakorośli rozesłanej, wywiad onkologiczny - Leksykon substancji czynnych
Treosulfan – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Treosulfan, substancja czynna leku Treosulfan Zentiva, jest alkilującym środkiem o potencjale mutagennym, co stanowi istotne ograniczenie w jego stosowaniu u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Przed rozpoczęciem terapii u kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest wykonanie testu ciążowego oraz zapewnienie skutecznej antykoncepcji podczas leczenia i przez 6 miesięcy po jego zakończeniu, ze względu na utrzymujące się działanie mutagenne i potencjalnie teratogenne. Brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania treosulfanu w ciąży, a badania na modelach zwierzęcych nie pozwalają na pełną ocenę ryzyka dla płodu. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii lub w okresie 6 miesięcy po jej zakończeniu, wskazane jest skierowanie pacjentki na konsultację genetyczną w celu oceny ryzyka i monitorowania ciąży.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Methofill 10 mg
Przedkliniczne badania metotreksatu na myszy, szczurach i psach wykazały toksyczność przewlekłą obejmującą uszkodzenia przewodu pokarmowego, zahamowanie czynności szpiku kostnego oraz hepatotoksyczność. Ocena genotoksyczności potwierdziła indukcję mutacji genowych i chromosomowych zarówno in vitro, jak i in vivo, co sugeruje potencjalne działanie mutagenne u ludzi. Długoterminowe badania rakotwórczości na szczurach, myszach i chomikach nie wykazały działania kancerogennego metotreksatu.
działanie mutagenne, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, in vitro, in vivo, metotreksat, mutacja chromosomowa, mutacja genowa, parametr hematologiczny, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, szpik kostny, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ pokarmowy, wada rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Fibrynogen – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fibrynogen ludzki, stosowany jako kluczowy składnik preparatów do zamykania ran i uszczelniania tkanek, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Testy toksyczności ostrej przeprowadzone na modelach zwierzęcych (szczury, króliki) dla produktów takich jak Fibryga, Artiss (z trombiną 500 j.m./ml) oraz Tisseel (z trombiną 4 j.m./ml) nie wykazały toksyczności ani działań niepożądanych. Badania biokompatybilności in vitro na ludzkich fibroblastach potwierdziły brak cytotoksyczności i dobrą zgodność komórkową. Ponadto, testy trombogenności, w tym test Wesslera dla Fibryga przy dawkach do 400 mg/kg masy ciała, nie wykazały ryzyka powstawania zakrzepów, a ocena mutagenności dla Tisseel nie potwierdziła działania mutagennego. Procesy inaktywacji wirusów, takie jak metoda rozpuszczalnik/detergent (S/D), nie wpływają negatywnie na bezpieczeństwo produktu.
badanie przedkliniczne, biokompatybilność, dystrybucja do narządów, działanie mutagenne, działanie trombogenne, efekt cytotoksyczny, ekspozycja ogólnoustrojowa, fibrynogen ludzki, hodowla ludzkich fibroblastów, klej fibrynowy, klej tkankowy, koncentrat fibrynogenu, model gojenia ran, model zwierzęcy, ocena toksyczności, osocze ludzkie, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, powstawanie zakrzepów, stężenie trombiny, test Wesslera, test zastoju żylnego, toksyczność ostra, toksyczność pojedynczej dawki, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa, układ krążenia, uszczelnianie tkanek, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tokovit E 400 400 j.m.
RRR-α-tokoferol, będący substancją czynną produktu leczniczego Tokovit E 400, wykazuje niski potencjał toksyczny potwierdzony w dostępnych badaniach toksykologicznych. W badaniach przedklinicznych nie zaobserwowano działania teratogennego, co wskazuje na brak wad rozwojowych u potomstwa zwierząt doświadczalnych. Ponadto, substancja nie wykazuje właściwości rakotwórczych ani mutagennych, co zostało potwierdzone w standardowych modelach badawczych oceniających kancerogenność i genotoksyczność, w tym testach mutagenności i aberracji chromosomowych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cytarabine Kabi 100 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cytarabiny wykazały istotne działanie embriotoksyczne i teratogenne u gryzoni, szczególnie przy dawkach odpowiadających klinicznym, podawanych w okresie organogenezy. Ponadto, cytarabina indukuje toksyczność rozwojową, w tym uszkodzenia rozwijającego się mózgu w okresach około- i pourodzeniowych. Badania in vitro potwierdziły genotoksyczność leku, manifestującą się działaniem mutagennym i klastogennym, a także wykazały potencjał karcinogenny poprzez złośliwą transformację komórek gryzoni. Te wyniki podkreślają konieczność ostrożnej oceny ryzyka stosowania cytarabiny, zwłaszcza u kobiet w ciąży i pacjentów w wieku rozrodczym.
aberracja chromosomowa, badania in vitro, cytarabina, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt klastogenny, embriotoksyczność, genotoksyczność, okres okołoporodowy, okres pourodzeniowy, organogeneza, potencjał karcinogenny, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, właściwości karcinogenne, złośliwa transformacja - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metronidazole B. Braun
Metronidazole B. Braun to roztwór do infuzji zawierający 5 mg metronidazolu na 1 ml, którego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ciężkim uszkodzeniem wątroby, zaburzeniami hematologicznymi (zwłaszcza granulocytopenią) oraz chorobami układu nerwowego. U tych pacjentów istnieje ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, takich jak napady padaczkowe, mioklonie czy neuropatia obwodowa, które wymagają natychmiastowej oceny klinicznej i mogą wskazywać na konieczność przerwania terapii. W przypadku ciężkiej reakcji nadwrażliwości, np. wstrząsu anafilaktycznego, leczenie należy natychmiast przerwać i wdrożyć postępowanie przeciwwstrząsowe. Ponadto, przedłużająca się biegunka może wskazywać na rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego wywołane przez Clostridium difficile, co wymaga pilnej interwencji i unikania leków hamujących perystaltykę.
AlAT, antybiotykoterapia, AspAT, choroba układu nerwowego, Clostridium difficile, działanie mutagenne, enzymy wątrobowe, granulocytopenia, hamowanie szpiku kostnego, hepatotoksyczność, infuzja, LDH, lek hamujący perystaltykę, metronidazol, mioklonia, morfologia krwi, napad padaczkowy, neuropatia obwodowa, nitroimidazol, ostra niewydolność wątroby, parametry wątrobowe, parestezja, postępowanie przeciwwstrząsowe, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, test wątrobowy, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia hematologiczne, zespół Cockayne’a - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Symflusal (50 mcg + 500 mcg)/dawkę
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Symflusal, zawierającego salmeterol i flutykazon propionian w dawkach 50 μg + 250 μg/dawkę lub 50 μg + 500 μg/dawkę, opierają się głównie na modelach zwierzęcych. Wykazano, że glikokortykosteroidy mogą indukować wady rozwojowe, takie jak rozszczep podniebienia i deformacje szkieletu, jednak te efekty obserwowano przy dawkach znacznie przekraczających zalecane u ludzi. Podobnie, salmeterol wykazywał teratogenność jedynie przy wysokich, niefizjologicznych dawkach. Jednoczesne podawanie obu substancji u szczurów wiązało się z efektami teratogennymi, m.in. przemieszczeniem tętnicy pępkowej i niepełnym kostnieniem kości potylicznej, co koreluje z działaniem glikokortykosteroidów w wysokich dawkach.
badanie reprodukcyjne, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, glikokortykosteroid, niepełne kostnienie kości potylicznej, potencjał genotoksyczny, proszek do inhalacji, przemieszczenie tętnicy pępkowej, rozszczep podniebienia, ryzyko kancerogenne, salmeterol i flutykazonu propionian, Symflusal, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa, zniekształcenie szkieletu - Leksykon substancji czynnych
Izoniazyd – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące izoniazydu, stosowanego w terapii przeciwgruźliczej, wskazują na istotne różnice w toksyczności w zależności od drogi podania i gatunku zwierząt. Wartości LD50 wynoszą 650 mg/kg masy ciała po podaniu doustnym u szczurów, 151 mg/kg po podaniu dootrzewnowym u myszy oraz 149 mg/kg po podaniu dożylnym u myszy. Te wyniki podkreślają potencjalne ryzyko toksyczności ostrej w przypadku przedawkowania u ludzi. Ponadto, badania na myszach wykazały rakotwórczość izoniazydu manifestującą się powstawaniem guzów płuc, jednak u ludzi nie potwierdzono dotychczas takiego działania, co może wynikać z różnic międzygatunkowych w metabolizmie i podatności tkanek na działanie kancerogenne.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lactulosum Aflofarm 7,5 g/15 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa laktulozy, głównego składnika Lactulosum Aflofarm, wykazały brak toksyczności reprodukcyjnej u myszy, szczurów i królików przy dawkach 3-6-krotnie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Podawanie laktulozy w dawkach do 4-8 g/kg mc./dobę nie wpłynęło negatywnie na płodność, rozwój płodu ani przebieg porodu, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa w aspekcie zdrowia reprodukcyjnego. Długoterminowe badania kancerogenności na modelu mysim, z podawaniem roztworów 3% i 10% przez 18 miesięcy, nie wykazały działania rakotwórczego, co jest istotne w kontekście przewlekłego stosowania tego środka przeczyszczającego.
badanie kancerogenności, badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, laktuloza, mutagenność, płodność, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, rozwój płodu, środek przeczyszczający, toksyczność reprodukcyjna, zdrowie reprodukcyjne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Uldiulan 50 mg
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące chlortalidonu, substancji czynnej preparatu Uldiulan, wskazują na brak działania teratogennego w badaniach na myszy, szczurach, chomikach oraz królikach, co sugeruje niskie ryzyko wad rozwojowych u płodów. W zakresie mutagenności, chlortalidon indukował aberracje chromosomowe in vitro w komórkach ssaków, jednak badania in vivo na myszach nie potwierdziły genotoksycznego działania na szpik kostny ani hepatocyty, co może wskazywać na skuteczne mechanizmy ochronne organizmu. Znaczenie kliniczne tych aberracji pozostaje niejasne, a brak długoterminowych badań rakotwórczości stanowi istotne ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa farmakologicznego leku.
aberracja chromosomowa, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, chlortalidon, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, hepatocyt, komórka ssaka, mutagenność, potencjał mutagenny, potencjał onkogenny, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, szpik kostny, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Strychnos ignatii – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Substancja Strychnos ignatii, stosowana w preparatach homeopatycznych takich jak Mastodynon, Mastodynon N (rozcieńczenie D6), Nervoheel N (D4), Vomitusheel (D6) oraz Pascofemin (D4), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Nie zaobserwowano toksyczności ostrej ani przewlekłej, a testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego. Kompleksowe badania toksyczności rozrodczej, obejmujące teratogenność na szczurach i królikach oraz płodność na szczurach, nie potwierdziły negatywnego wpływu na funkcje rozrodcze. Warto podkreślić, że preparaty zawierają substancję w rozcieńczeniach homeopatycznych D4 i D6, gdzie wyższe rozcieńczenia (D6) oznaczają niższe stężenia substancji czynnej, co istotnie redukuje potencjalne ryzyko toksykologiczne.
badanie genotoksyczności, badanie płodności, badanie przedkliniczne, badanie teratogenności, badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt toksyczny, postać farmaceutyczna, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, rozcieńczenie homeopatyczne, Strychnos ignatii, test genotoksyczności, test in vitro, test in vivo, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność rozrodcza, zagrożenie toksykologiczne - Leksykon leków
Skład i postać leku – Detimedac 100 mg 100 mg
Produkt leczniczy Detimedac zawiera dakarbazynę w postaci cytrynianu dakarbazyny, dostępny w dawkach 100 mg i 200 mg, każda fiolka po rekonstytucji zawiera roztwór o stężeniu 10 mg/ml. Preparat występuje jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji dożylnej. Roztwór do wstrzykiwań przygotowuje się przez rozpuszczenie proszku w 10 ml (dla 100 mg) lub 20 ml (dla 200 mg) wody do wstrzykiwań, natomiast do infuzji dożylnej roztwór ten rozcieńcza się dodatkowo w 200-300 ml 0,9% NaCl lub 5% glukozy, podając w infuzji trwającej 15-30 minut. Roztwory muszą być klarowne, bez widocznych cząstek, a ich stabilność chemiczna i fizyczna utrzymuje się do 48 godzin w temperaturze 2-8°C, pod warunkiem ochrony przed światłem i przechowywania w szklanych fiolkach. Należy unikać jednoczesnego stosowania z heparyną, hydrokortyzonem, L-cysteiną oraz wodorowęglanem sodu ze względu na niezgodności chemiczne.
9%, chlorek sodu 0, cytrynian dakarbazyny, dakarbazyna, działanie cytotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, glukoza 5%, heparyna, hydrokortyzon, infuzja dożylna, kwas cytrynowy bezwodny, L-cysteina, lek cytotoksyczny, lek przeciwnowotworowy, mannitol, niezgodność chemiczna, odpad cytotoksyczny, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, rozcieńczony roztwór do infuzji, roztwór do infuzji, wodorowęglan sodu, wstrzyknięcie dożylne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Isotretinoin Aristo 10 mg
Przedkliniczne badania toksyczności izotretynoiny wykazały zróżnicowaną ostrość działania w zależności od gatunku zwierząt, z wartościami LD50 wynoszącymi około 2000 mg/kg u królików, 3000 mg/kg u myszy oraz powyżej 4000 mg/kg u szczurów. Długoterminowe podawanie leku szczurzym modelom (2, 8 i 32 mg/kg/dobę) skutkowało częściowym wypadaniem włosów oraz podwyższeniem stężenia trójglicerydów w osoczu, przy czym profil działań niepożądanych różnił się od witaminy A brakiem masywnych zwapnień tkanek i zmian w komórkach wątrobowych. Wszystkie objawy hiperwitaminozy A ustępowały samoistnie po zakończeniu terapii, a stan zwierząt poprawiał się w ciągu 1–2 tygodni. Izotretynoina wykazuje działanie teratogenne i embriotoksyczne, co wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, zgodnie z zaleceniami zawartymi w charakterystyce produktu leczniczego (punkty 4.3, 4.4, 4.6).
charakterystyka produktu leczniczego, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, hiperwitaminoza A, izotretynoina, karcinogenność, morfologia plemników, pochodna witaminy A, potencjał mutagenny i rakotwórczy, potencjał rakotwórczy, ruchliwość plemników, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, trójglicerydy, wiek rozrodczy, zmiany wątrobowe, zwapnienie tkanek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Enterol 250 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne liofilizowanych drożdżaków Saccharomyces boulardii CNCM I-745 wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Testy ostrej i przewlekłej toksyczności przeprowadzone na szczurach, myszach, królikach i psach, nawet przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne, nie ujawniły istotnych objawów toksyczności ani patologicznych zmian w narządach wewnętrznych. Dodatkowo, test Amesa potwierdził brak działania mutagennego preparatu, co jest istotne dla oceny bezpieczeństwa długotrwałego stosowania. Wyniki te wskazują na szeroki margines bezpieczeństwa Saccharomyces boulardii CNCM I-745 przed wprowadzeniem do praktyki klinicznej.
badanie toksykologiczne, ciąża, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, ekspozycja długoterminowa, funkcja rozrodcza, margines bezpieczeństwa, model zwierzęcy, mutagenność, płodność, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, Saccharomyces boulardii, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenie biochemiczne - Leksykon substancji czynnych
Noradrenalina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące noradrenaliny wskazują na jej sympatykomimetyczne działanie, które może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza w kontekście ciąży. Noradrenalina wywołuje nadmierną stymulację układu współczulnego poprzez receptory adrenergiczne, co skutkuje zaburzeniami przepływu krwi przez łożysko i skurczami macicy. Te mechanizmy mogą prowadzić do bradykardii płodowej, niedotlenienia (asfiksji) oraz w skrajnych przypadkach do zamartwicy płodu. W badaniach przedklinicznych dla noradrenaliny hameln nie wykazano istotnych zagrożeń dla człowieka, obejmujących toksyczność, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na rozród i rozwój potomstwa.
asfiksja płodu, badanie farmakologiczne, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, bradykardia płodowa, bradykardia płodu, działanie mutagenne, działanie sympatykomimetyczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, lidokaina, niedotlenienie, noradrenalina, przepływ łożyskowy, rakotwórczość, receptor adrenergiczny, stymulacja układu współczulnego, toksyczny wpływ na rozród, współczulny układ nerwowy, zamartwica płodu - Leksykon substancji czynnych
Sulodeksyd – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sulodeksydu wykazały niski potencjał toksyczny przy podaniu doustnym, z wartością LD50 przekraczającą 9000 mg/kg masy ciała u myszy i szczurów, oraz odpowiednio 1980 mg/kg i 2385 mg/kg przy podaniu dootrzewnowym. W badaniach podostrych na psach (10 mg/kg przez 21 dni) oraz przewlekłych na psach i szczurach (20 mg/kg przez 180 dni) nie zaobserwowano istotnych zaburzeń hematologicznych, zmian w moczu, kale ani patologii narządowej, co potwierdza dobrą tolerancję leku przy długotrwałym stosowaniu. Ponadto, badania fetotoksyczności na szczurach i królikach przy dawce 25 mg/kg nie wykazały działania embriotoksycznego ani fetotoksycznego, co jest istotne w kontekście potencjalnego stosowania u kobiet w ciąży.
charakterystyka produktu leczniczego, dawka śmiertelna LD50, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie mutagenne, kapsułka miękka, mutacja genetyczna, parametry hematologiczne, podanie dootrzewnowe, potencjał mutagenny, roztwór do wstrzykiwań, sulodeksyd, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, zmiany anatomopatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Prestilol 5 mg + 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu Prestilol, zawierającego bisoprolol fumaran (5 mg) oraz peryndopryl z argininą (5 mg), wykazały brak istotnych zagrożeń dla człowieka. Bisoprolol nie wykazywał działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność, choć w wysokich dawkach obserwowano toksyczne efekty u samic ciężarnych (zmniejszenie przyjmowania pokarmu, redukcja masy ciała), zwiększoną resorpcję płodów oraz opóźnienie rozwoju potomstwa. Badania toksyczności przewlekłej peryndoprylu wskazały na odwracalne uszkodzenia nerek u szczurów i małp, brak mutagenności oraz brak działania embriotoksycznego i teratogennego. Niemniej, jako inhibitor ACE, peryndopryl może powodować opóźnienie rozwoju płodu, prowadzące do śmierci płodu, wad rozwojowych (w tym uszkodzeń nerek) oraz zwiększonej śmiertelności przed- i pourodzeniowej u zwierząt doświadczalnych.
badania toksykologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, bisoprolol fumaran, działanie embriotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, inhibitor ACE, lek beta-adrenolityczny, peryndopryl z argininą, Prestilol, resorpcja płodu, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ, uszkodzenie nerek, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Agnis 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa wildagliptyny obejmowały różne gatunki zwierząt, w tym psy, szczury, myszy oraz małpy cynomolgus, i wykazały ogólnie akceptowalny profil toksyczności. W badaniach na psach zaobserwowano opóźnienia wewnątrzsercowego przewodzenia impulsów przy dawce NOAEL 15 mg/kg mc., co odpowiada 7-krotnej ekspozycji względem Cmax u ludzi. U szczurów i myszy stwierdzono gromadzenie piankowatych makrofagów pęcherzykowych w płucach przy dawkach NOAEL odpowiednio 25 mg/kg mc. (5× AUC) i 750 mg/kg mc. (142× AUC). Badania genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego, a badania reprodukcyjne nie potwierdziły negatywnego wpływu na płodność czy wczesny rozwój zarodka. Toksyczność rozwojowa u szczurów i królików występowała przy dawkach ≥50 mg/kg mc., znacznie przekraczających ekspozycję terapeutyczną u ludzi.
badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo kardiologiczne, Cmax, dawka NOAEL, działanie mutagenne, działanie toksyczne, ekspozycja terapeutyczna, faliste żebra, gruczolakorak sutka, makrofagi pęcherzykowe, martwica, materiał genetyczny, naczyniakomięsak krwionośny, opóźnienie rozwojowe, potencjał genotoksyczny, przewodzenie wewnątrzsercowe, rozwój pourodzeniowy, toksyczność przewlekła, toksyczność zarodkowa, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vancomycin-MIP 500 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa chlorowodorku wankomycyny (Vancomycin-MIP 500 mg) wykazały brak działania genotoksycznego, co potwierdzają negatywne wyniki testów mutagenności, choć zakres tych badań był ograniczony. Długoterminowe badania na modelach zwierzęcych nie wykazały potencjału rakotwórczego wankomycyny, co sugeruje brak onkogenności tego antybiotyku w warunkach eksperymentalnych. W badaniach teratogenności na szczurach (dawki do 200 mg/kg mc.) oraz królikach (dawki do 120 mg/kg mc.) nie zaobserwowano wad rozwojowych potomstwa, wskazując na brak teratogennego działania w stosowanych dawkach.
antybiotyk, badanie okołoporodowe, badanie płodności, chlorowodorek wankomycyny, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, model zwierzęcy, potencjał genotoksyczny, potencjał onkogenny, rakotwórczość, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, Vancomycin-MIP, wada rozwojowa, wankomycyna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dexketoprofen Ketoflix 25 mg
Dekskeptoprofen, substancja czynna leku Dexketoprofen Ketoflix, przeszedł szerokie badania przedkliniczne potwierdzające jego bezpieczeństwo stosowania u ludzi. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych zaburzeń w funkcjonowaniu układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym na modelach zwierzęcych (myszy, małpy) ustalono poziom NOAEL na 3 mg/kg/dobę. Głównym działaniem niepożądanym przy wysokich dawkach były zmiany w przewodzie pokarmowym, takie jak nadżerki błony śluzowej żołądka i/lub dwunastnicy oraz choroba wrzodowa, wykazujące zależność dawka-odpowiedź. Badania genotoksyczności, immunofarmakologiczne oraz wpływu na rozrodczość nie wykazały istotnych zagrożeń dla pacjentów, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa deksketoprofenu.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, choroba wrzodowa, deksketoprofen, działanie mutagenne, genotoksyczność, immunofarmakologia, nadżerka błony śluzowej żołądka, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NOAEL, ośrodkowy układ nerwowy, toksyczność, toksyczny wpływ na rozrodczość, układ immunologiczny, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA - Leksykon substancji czynnych
Hiperozyd – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Hiperozyd (kwercytyno-3-O-galaktozyd) jest kluczowym flawonoidem obecnym w liściach Betula pendula Roth i Betula pubescens Ehrh., z zawartością około 43,5 mg flawonoidów przeliczone na hiperozyd w 2,9 g rozdrobnionych liści (1 łyżka). Pomimo jego obecności w produkcie leczniczym Liść Brzozy, brak jest kompleksowych badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania hiperozydu, w tym danych dotyczących toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności oraz potencjalnej kancerogenności. Brak tych informacji stanowi istotną lukę w ocenie profilu bezpieczeństwa tej substancji.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gliatilin 400 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa choliny alfosceranu wykazały niską toksyczność ostrą, z wartością LD50 przekraczającą 1 g/kg masy ciała przy podaniu pozajelitowym oraz ponad 10 g/kg masy ciała przy podaniu doustnym u gryzoni. W badaniach toksyczności przewlekłej, przy dawkach 300 mg/kg u szczurów oraz 150 mg/kg u psów, nie zaobserwowano żadnych klinicznych objawów toksyczności ani zmian w parametrach hematologicznych, biochemicznych czy moczu, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu.
Ocena potencjału mutagennego, teratogennego oraz wpływu na rozrodczość przeprowadzona na modelach zwierzęcych (szczury i króliki) nie wykazała żadnych negatywnych efektów genotoksycznych, rozwojowych ani reprodukcyjnych. Kompleksowe dane toksykologiczne potwierdzają, że cholina alfosceranu, substancja czynna preparatu Gliatilin, charakteryzuje się niskim ryzykiem toksykologicznym w dawkach terapeutycznych, co stanowiło podstawę do rozpoczęcia badań klinicznych i rejestracji leku do stosowania u ludzi.
badanie kliniczne, cholina alfosceranu, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, Gliatilin, krew obwodowa, LD50, model zwierzęcy, mutagenność, parametr hematologiczny, podanie doustne, podanie pozajelitowe, potencjał mutagenny, ryzyko toksykologiczne, teratogenność, test toksykologiczny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wada rozwojowa płodu, wpływ na rozrodczość - Leksykon substancji czynnych
Cyjanokobalamina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Cyjanokobalamina (witamina B12) wykazuje bardzo niski profil toksyczności w badaniach przedklinicznych, zarówno w toksyczności ostrej, jak i przewlekłej. W badaniach na szczurach, podawanie dożylne dawek do 100 mg/kg mc. trzy razy w tygodniu przez 26 tygodni nie wywołało klinicznych objawów toksyczności, choć nie przeprowadzono oceny makroskopowej i histopatologicznej narządów. Dane toksykologiczne wskazują na brak działania genotoksycznego, mutagennego oraz rakotwórczego w warunkach klinicznych, a także brak wpływu teratogennego i negatywnego oddziaływania na reprodukcję i rozwój przed- i pourodzeniowy. W badaniach przedklinicznych cyjanokobalamina była często stosowana w preparatach wielowitaminowych, nie wykazując istotnego ryzyka toksycznego nawet w połączeniu z witaminami B1 i B6.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, cyjanokobalamina, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, objawy toksyczności, ocena histopatologiczna, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, preparat wielowitaminowy, profil bezpieczeństwa, rozwój nowotworów, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, witamina B12, właściwości rakotwórcze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Spirytus skażony hibitanem 0,5% Amara 0,5%
Produkt Spirytus skażony hibitanem 0,5% Amara, zawierający 2,5 g chloroheksydyny diglukonianu (roztwór 20% w 100 g płynu) w etanolowym nośniku (67-73% V/V), przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo farmakologiczne. Testy wykazały brak istotnych zaburzeń funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego przy stosowaniu zewnętrznym w dawkach terapeutycznych. Ponadto, badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagennego ani klastogennego działania chloroheksydyny diglukonianu, co potwierdza brak ryzyka uszkodzeń materiału genetycznego przy stosowaniu miejscowym.
bezpieczeństwo farmakologiczne, chloroheksydyna diglukonianu, dane niekliniczne, działanie mutagenne, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, mutacja chromosomowa, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, stosowanie zewnętrzne, toksyczny wpływ na rozród, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kwetina 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Kwetina (fumaran kwetiapiny) wykazały brak genotoksycznego działania substancji czynnej w testach in vivo i in vitro, co potwierdza jej bezpieczeństwo w zakresie potencjalnego działania mutagennego. W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych zaobserwowano zmiany w tarczycy (np. zmiana pigmentacji u szczurów, hipertrofia komórek pęcherzykowych i obniżenie stężenia T3 u małp Cynomolgus), zmiany hematologiczne (obniżenie hemoglobiny oraz liczby erytrocytów i leukocytów u małp), a także zmętnienie rogówki i rozwój zaćmy u psów. W badaniach reprodukcyjnych u królików stwierdzono zwiększoną częstość przykurczu kończyn, powiązaną z toksycznością dla organizmu matczynego, przy ekspozycji na poziomie zbliżonym do maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi.
badanie genotoksyczności, badanie płodności, ciąża urojona, czerwone i białe krwinki, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie toksyczne, działanie toksyczne leku, ekspozycja samicy, faza międzyrujowa, fumaran kwetiapiny, hipertrofia komórek pęcherzykowych tarczycy, hormon T3, pigmentacja tarczycy, płodność samców, przykurcz łap, stężenie hemoglobiny, stężenie prolaktyny, zaćma, zmętnienie rogówki, zmiana hematologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Leuprostin 3,6 mg
Octan leuproreliny, oceniany w badaniach przedklinicznych, wykazuje charakterystyczny dla agonistów GnRH mechanizm działania, polegający na początkowej stymulacji, a następnie blokadzie receptorów GnRH, co prowadzi do supresji hormonów płciowych i wpływa na narządy płciowe. Długoterminowe badania rakotwórczości u szczurów (dawki 0,6–4 mg/kg/dobę, 12–24 miesiące) wykazały dawkozależne zwiększenie częstości gruczolaków przysadki, natomiast u myszy nie zaobserwowano takiego efektu, wskazując na gatunkowo specyficzną wrażliwość. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo potwierdziły brak mutagennego i klastogennego działania octanu leuproreliny, co jest istotne dla oceny bezpieczeństwa stosowania leku Leuprostin.
aberracja chromosomowa, badanie rakotwórczości, działanie mutagenne, gruczolak przysadki, implant Leuprostin, mechanizm działania farmakodynamiczny, mutacja genetyczna, octan leuproreliny, potencjał genotoksyczny, receptor GnRH, test in vitro, test in vivo, toksyczny wpływ na reprodukcję, tolerancja miejscowa, umieralność płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Stoperan S 2 mg + 125 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Stoperan S, zawierającego loperamidu chlorowodorek oraz symetykon, wykazały brak istotnej toksyczności ostrej i przewlekłej loperamidu, co potwierdza bezpieczeństwo jego długoterminowego stosowania. Kompleksowa ocena genotoksyczności loperamidu, przeprowadzona in vitro i in vivo, nie wykazała właściwości mutagennych. Badania reprodukcyjne na szczurach wykazały, że bardzo wysokie dawki loperamidu (40 mg/kg/dobę, tj. 20-krotność maksymalnej dawki u ludzi) mogą powodować zaburzenia płodności i zmniejszoną przeżywalność płodów, jednak dawki terapeutyczne nie wpływały negatywnie na zdrowie matki ani rozwój płodu, wskazując na bezpieczny zakres dawkowania.
arytmia, badanie genotoksyczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, elektrofizjologia mięśnia sercowego, hamowanie przepływu jonów potasowych, jon sodowy, kanał hERG, loperamidu chlorowodorek, polidimetylosiloksan, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, przeżywalność płodu, symetykon, właściwość toksyczna, wpływ na rozrodczość, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fromilid Uno 500 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne klarytromycyny przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, małpy) wykazały wysoką tolerancję leku przy dawkach do 100 mg/kg mc./dobę u naczelnych oraz do 75 mg/kg mc./dobę u szczurów przez okres do 6 miesięcy bez działań niepożądanych. Dawka śmiertelna (LD50) przekracza 5 g/kg mc. po podaniu doustnym u myszy i szczurów. Toksyczne dawki (np. 400 mg/kg mc./dobę u małp) powodowały śmiertelność oraz objawy takie jak wymioty, osłabienie, odwodnienie i zmiany wątroby, manifestujące się podwyższeniem enzymów wątrobowych (fosfataza alkaliczna, ALT, AST, γ-GT, dehydrogenaza mleczanowa). Po odstawieniu leku obserwowano normalizację parametrów biochemicznych. Działania niepożądane u psów obejmowały zaczerwienienie spojówek i łzawienie, a przy bardzo wysokich dawkach zmętnienie i obrzęk rogówki.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, cykl rujowy, dawka śmiertelna, dehydrogenaza mleczanowa, działanie mutagenne, działanie teratogenne, fosfataza alkaliczna, glutamylotransferaza, klarytromycyna, naczelne, obrzęk rogówki, odwodnienie, parametry biochemiczne, płodność, rozszczep podniebienia, szczep bakteryjny, test Amesa, toksyczność ostra, układ limfatyczny, wątroba, wczesne poronienie, wymioty - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meprelon 16 mg
Metyloprednizolon, substancja czynna Meprelonu, wykazuje niską toksyczność ostrą po podaniu doustnym u szczurów, z LD50 powyżej 4 g/kg masy ciała. W badaniach toksyczności podostrej i przewlekłej u różnych modeli zwierzęcych zaobserwowano efekty farmakodynamiczne, takie jak policytemia, limfopenia, zanik grasicy i kory nadnerczy oraz zwiększone gromadzenie glikogenu w wątrobie. Długotrwałe podawanie dużych dawek (3 i 10 mg/kg m.c.) prowadziło do osłabienia odporności, zmniejszonej aktywności szpiku kostnego, zaniku mięśni szkieletowych i gonad, polidypsji, biegunki oraz pogorszenia stanu ogólnego zwierząt. Test Amesa wykazał brak mutagenności metyloprednizolonu, jednak dane dotyczące potencjału karcynogennego są ograniczone i nie obejmują długoterminowych badań na zwierzętach.
dawka śmiertelna, działanie farmakodynamiczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, glikokortykosteroid, gromadzenie glikogenu, LD50, limfopenia, metyloprednizolon, osłabienie odporności, policytemia, polidypsja, rozszczep podniebienia, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, zaburzenia szpiku kostnego, zaburzenia wzrostu wewnątrzmacicznego, zanik gonad, zanik grasicy, zanik kory nadnerczy, zanik mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Thyrozol 10 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne tiamazolu, substancji czynnej leku Thyrozol, wskazują na niski poziom toksyczności ostrej oraz brak działania genotoksycznego, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania pojedynczych dawek. W badaniach wielokrotnego podawania zaobserwowano supresję szpiku kostnego, jednak efekt ten występował jedynie przy dawkach znacznie przekraczających te stosowane klinicznie, co sugeruje niski potencjał hematotoksyczny w terapii. Dwuletnie badania przewlekłej toksyczności na szczurach nie wykazały istotnych zmian patologicznych poza farmakologicznym wpływem na tarczycę, natomiast u myszy zaobserwowano nieistotne statystycznie zwiększenie częstości raka wątroby przy stężeniu 500 mg/l w wodzie pitnej.
badanie genotoksyczności, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, gruczoł tarczowy, Międzynarodowa Agencja ds. Badań nad Nowotworami, Narodowy Program Toksykologiczny, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, rak wątroby, supresja szpiku kostnego, Thyrozol, tiamazol, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła - Leksykon substancji czynnych
Senes – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Substancja czynna senes, obecna w preparatach takich jak Figura 1 (0,9 g listka senesu/saszetkę, zawierająca 16,58-22,43 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B), Normosan (7,9-14,3 g listka senesu/100 g mieszanki) oraz Normosan fix (0,110-0,200 g listka senesu/saszetkę), jest bezwzględnie przeciwwskazana w okresie ciąży i karmienia piersią. Przeciwwskazania te wynikają z ryzyka genotoksyczności związanej z obecnością antranoidów, takich jak emodyna i aloe-emodyna, które wykazują potencjalne działanie mutagenne. W preparatach Normosan i Normosan fix dodatkowo obecna jest frangulina z kory kruszyny, co zwiększa ryzyko genotoksyczności. Ponadto, metabolity senesu, w szczególności reina, przenikają do mleka kobiecego, co stanowi zagrożenie dla dziecka karmionego piersią, mimo że ich ilość jest niewielka. Brak jest danych klinicznych dotyczących wpływu senesu na płodność u kobiet i mężczyzn, co wymaga ostrożności w stosowaniu tych preparatów u pacjentek planujących ciążę.
antranoid, antykoncepcja, błonnik pokarmowy, działanie mutagenne, emodyna i aloe-emodyna, emodyna i frangulina, gastroenterolog, genotoksyczność, ginekolog-położnik, glikozyd hydroksyantracenowy, karmienie piersią, kora kruszyny, laktuloza, makrogol, przeciwwskazanie, reina, senes, sennozyd B, zaparcie - Leksykon substancji czynnych
Fenoterol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fenoterol, będący beta-agonistą, wykazuje niski poziom toksyczności ostrej po podaniu jednorazowym, z wartościami LD50 wynoszącymi 1600-7400 mg/kg m.c. (doustnie u myszy, szczurów i królików) oraz 150-433 mg/kg m.c. u psów. Dożylne podanie fenoterolu charakteryzuje się znacznie niższymi wartościami LD50 (30-81 mg/kg m.c.). W przypadku podania wziewnego, toksyczność jest bardzo niska, bez śmiertelności przy dawkach 0,58-670 mg/kg m.c. Badania przewlekłe (do 78 tygodni) wykazały typowe dla beta-sympatykomimetyków efekty, takie jak hipokaliemia, tachykardia oraz zmniejszenie glikogenu w wątrobie. Istotne jest kardiotoksyczne działanie fenoterolu u szczurów, myszy i królików przy dawkach >1 mg/kg m.c./dobę oraz u psów przy dawkach wziewnych >0,019 mg/kg m.c./dobę, podczas gdy u małp nie stwierdzono toksyczności sercowej. Terapia skojarzona z bromkiem ipratropiowym nie wykazała synergistycznego działania toksycznego, a obserwowane działania niepożądane odpowiadały profilowi bezpieczeństwa obu substancji.
Fenoterol nie wykazuje działania mutagennego ani genotoksycznego, co potwierdzają badania in vitro i in vivo. W badaniach rakotwórczości u myszy i szczurów podawanie doustne w dawce 25 mg/kg m.c./dobę zwiększało ryzyko mięśniaków gładkokomórkowych macicy i krezki jajnika, co jest prawdopodobnie efektem miejscowego działania beta-adrenergicznego i nie przekłada się na ryzyko u ludzi. W zakresie wpływu na reprodukcję, fenoterol nie wpływa negatywnie na płodność szczurów przy dawkach do 40 mg/kg m.c./dobę, a dawki do 25 mg/kg m.c./dobę u królików i 38,5 mg/kg m.c./dobę u myszy nie wykazują działania embriotoksycznego ani teratogennego. Tokolityczne działanie fenoterolu obserwowano u szczurów przy dawce 3,5 mg/kg m.c./dobę, natomiast bardzo wysokie dawki (300 mg/kg m.c./dobę doustnie, 20 mg/kg m.c./dobę dożylnie) powodowały wzrost wad rozwojowych. Fenoterol jest dobrze tolerowany miejscowo przy różnych drogach podania, a skojarzenie z bromkiem ipratropiowym nie zwiększa toksyczności ostrej.
beta-adrenergiczny, beta-sympatykomimetyk, bromek ipratropiowy, bromowodorek fenoterolu, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie tokolityczne, genotoksyczność, hipokaliemia, kardiotoksyczność, LD50, mięśniak gładkokomórkowy, przerost mięśnia sercowego, skurcz macicy, tachykardia, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aperisan 20%
Aperisan 20% w postaci żelu do stosowania w jamie ustnej zawiera 200 mg/g płynnego wyciągu z liści szałwii lekarskiej (Salvia officinalis L.). Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa tego preparatu są ograniczone, a producent nie przeprowadził kompleksowych badań w kluczowych obszarach oceny bezpieczeństwa farmakologicznego. Brakuje danych dotyczących toksycznego wpływu na reprodukcję, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego, co uniemożliwia pełną ocenę ryzyka związanego z długotrwałym stosowaniem leku.
badanie kancerogenności, bezpieczeństwo farmakologiczne, dane kliniczne, dane przedkliniczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, płodność, rozwój nowotworów, rozwój płodu, Salvia officinalis, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie materiału genetycznego, wyciąg z liści szałwii lekarskiej, żel do jamy ustnej