teratogenność
Teratogenność to zdolność czynnika (substancji chemicznej, leku, czynnika fizycznego lub biologicznego) do wywoływania wad rozwojowych u płodu podczas ciąży. Substancje teratogenne mogą zakłócać prawidłowy rozwój embrionalny, prowadząc do anomalii strukturalnych, funkcjonalnych lub metabolicznych.
Wrażliwość płodu na działanie czynników teratogennych jest najwyższa w pierwszym trymestrze ciąży, szczególnie między 3. a 8. tygodniem, gdy zachodzą kluczowe procesy organogenezy. Efekt teratogenny zależy od dawki czynnika, czasu ekspozycji oraz indywidualnej podatności genetycznej.
Do znanych czynników teratogennych należą niektóre leki (np. talidomid, izotretynoina, warfaryna, niektóre leki przeciwpadaczkowe), alkohol etylowy, promieniowanie jonizujące oraz infekcje (np. różyczka, cytomegalia, toksoplazmoza). Ocena potencjału teratogennego jest kluczowym elementem badań przedklinicznych nowych leków i podstawą klasyfikacji bezpieczeństwa farmakoterapii w ciąży.
W praktyce klinicznej znajomość potencjału teratogennego substancji ma fundamentalne znaczenie przy planowaniu farmakoterapii u kobiet w wieku rozrodczym oraz podczas ciąży. Wymaga to starannego wyważenia korzyści terapeutycznych dla matki względem potencjalnego ryzyka dla rozwijającego się płodu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kleder 25 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne lenalidomidu wykazały istotny potencjał teratogenny u małp przy dawkach 0,5-4 mg/kg/dobę, manifestujący się wadami wrodzonymi kończyn (m.in. oligodaktylia, polidaktylia, brak rotacji), atrezją odbytu oraz nieprawidłowościami narządów wewnętrznych, takimi jak hipoplazja pęcherzyka żółciowego czy wady przepony. U królików, przy dawkach 10-20 mg/kg/dobę, zaobserwowano brak płata środkowego płuc oraz przemieszczenie nerek, co wskazuje na toksyczność rozwojową zależną od dawki. Toksyczność ostra lenalidomidu jest niska, z minimalną dawką letalną >2000 mg/kg/dobę u gryzoni. W badaniach przewlekłych na szczurach (75-300 mg/kg/dobę, 26 tygodni) odnotowano odwracalne zwiększenie mineralizacji miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg/dobę, co stanowi około 25-krotność ekspozycji u ludzi ocenianej na podstawie AUC.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia szpiku kostnego, atrofia układu chłonnego, hipoplazja pęcherzyka żółciowego, krwotok wielonarządowy, lenalidomid, leukopenia, małopłytkowość, mineralizacja miedniczek nerkowych, mutagenność, niedokrwistość, oligodaktylia, pancytopenia, płat środkowy płuca, polidaktylia, stosunek komórek mieloidalnych do erytroidalnych, teratogenność, test mikrojądrowy, toksyczność zarodkowo-płodowa, wady wrodzone kończyn - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zelsiglat 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa celekoksybu, substancji czynnej leku Zelsiglat, wykazały istotne działania teratogenne u zwierząt doświadczalnych. U królików podawanie dawki ≥150 mg/kg/dobę (około 2-krotnie przekraczającej ekspozycję u ludzi przy dawce 200 mg dwa razy na dobę, na podstawie AUC₀₋₂₄) podczas organogenezy powodowało wady rozwojowe, takie jak ubytek przegrody międzykomorowej oraz zmiany kostne (zrośnięte żebra, mostek lub jego brak). U szczurów dawki ≥30 mg/kg/dobę (około 6-krotnie przekraczające ekspozycję u ludzi) indukowały przepuklinę przeponową zależną od dawki. Ponadto, celekoksyb wywoływał przed- i poimplantacyjne poronienia oraz zmniejszenie przeżywalności zarodków, a także toksyczny wpływ na noworodki w okresie około- i pourodzeniowym, z potwierdzonym wydzielaniem substancji do mleka.
agenezja mostka, AUC, celekoksyb, działania niepożądane sercowo-naczyniowe, mutagenność i rakotwórczość, organogeneza, poronienie poimplantacyjne, poronienie przedimplantacyjne, przenikanie do mleka, przepuklina przeponowa, przeżywalność zarodków, rozwój płodowy, synteza prostaglandyn, teratogenność, toksyczność neonatalna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, ubytek przegrody międzykomorowej, zakrzepica, zrośnięte żebra, zrośnięty mostek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tabagine 75 mg
Dane przedkliniczne pregabaliny, substancji czynnej leku Tabagine, wskazują na dobry profil bezpieczeństwa w dawkach odpowiadających stosowanym klinicznie u ludzi. Badania farmakologiczne bezpieczeństwa wykazały dobrą tolerancję, natomiast toksyczność po podaniu wielokrotnym ujawniła wpływ na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), manifestujący się zmniejszeniem lub nadmierną aktywnością oraz ataksją. Przy ekspozycji ≥5-krotnie przekraczającej dawki kliniczne obserwowano u starszych szczurów albinotycznych zwiększoną częstość zaniku siatkówki, co wskazuje na potencjalne ryzyko neurologiczne i okulistyczne przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek. Badania reprodukcyjne nie wykazały teratogenności u myszy, szczurów i królików, a toksyczność płodowa i rozwojowa pojawiała się jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej dawki terapeutyczne. Ponadto, pregabalina nie wykazała działania genotoksycznego w testach in vitro i in vivo, co eliminuje ryzyko mutagenne.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Phenylephrine Unimedic 10 mg/ml
Phenylephrine Unimedic (10 mg/ml koncentrat do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/do infuzji) nie jest zalecany do stosowania u kobiet w ciąży ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa oraz potencjalne ryzyko dla płodu. Podawanie fenylefryny w późnym okresie ciąży lub podczas porodu może prowadzić do niedotlenienia płodu oraz bradykardii, wynikających z obkurczenia naczyń krwionośnych i zmniejszenia przepływu łożyskowego. Szczególnie niebezpieczne jest łączne stosowanie fenylefryny z lekami wywołującymi skurcze macicy, co może skutkować ciężkim nadciśnieniem tętniczym u matki i zagrożeniem dla płodu. W przypadku karmienia piersią, fenylefryna przenika do mleka w niewielkich ilościach, a jej biodostępność po podaniu doustnym jest niska, co minimalizuje ryzyko dla dziecka, choć teoretycznie możliwe są zaburzenia układu sercowo-naczyniowego i neurologicznego u niemowląt. Jednorazowe podanie fenylefryny podczas porodu nie stanowi przeciwwskazania do kontynuacji karmienia piersią.
biodostępność, bolus, bradykardia płodu, ciąża, ciężkie nadciśnienie tętnicze, fenylefryna, karmienie piersią, mleko kobiece, niedotlenienie płodu, obkurczenie naczyń krwionośnych, ośrodkowy układ nerwowy, płodność, podanie jednorazowe, poród, późna ciąża, przepływ łożyskowy, skurcz macicy, teratogenność, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tramal 100 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tramadolu chlorowodorku obejmowały wielogatunkowe analizy toksyczności przewlekłej, teratogenności, mutagenności oraz rakotwórczości. W badaniach na szczurach i psach, podawanie tramadolu doustnie i parenteralnie przez 6-26 tygodni, a także 12-miesięczne badanie u psów, wykazało dobrą tolerancję na dawki terapeutyczne: 20 mg/kg mc. doustnie u szczurów, 10 mg/kg mc. doustnie i 20 mg/kg mc. doodbytniczo u psów, bez istotnych zmian hematologicznych, biochemicznych czy histologicznych. Objawy neurologiczne i zmniejszony przyrost masy ciała pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających zakres terapeutyczny. Badania teratogenności wykazały toksyczne działanie u samic szczurów przy dawkach >50 mg/kg mc./dobę, skutkujące zwiększoną śmiertelnością noworodków oraz opóźnieniami rozwojowymi, w tym zaburzeniami kostnienia, opóźnionym otwieraniem oczu i ujścia pochwy. U ciężarnych królików dawki >125 mg/kg mc. indukowały toksyczność matczyną i anomalie kostnienia potomstwa, natomiast płodność samców i samic szczurów pozostawała niezaburzona.
anomalia kostnienia, badanie hematologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie mutagenności, chlorowodorek tramadolu, dojrzewanie płciowe, drgawki, działanie rakotwórcze, gruczolak wątrobowokomórkowy, kostnienie szkieletu, mineralizacja kości, mutagenność, opóźnienie rozwoju, opóźnienie rozwoju neurologicznego, potencjał rakotwórczy, teratogenność, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ nerwowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Albunorm 5% 50 g/l
Albumina ludzka, będąca głównym składnikiem preparatu Albunorm 5% (stężenie 50 g/l, z co najmniej 96% białka całkowitego stanowiącego albuminę ludzką), jest naturalnym i fizjologicznym komponentem osocza. Badania przedkliniczne nie wykazały ostrej toksyczności ani właściwości embriotoksycznych, teratogennych, mutagennych czy onkogennych albuminy ludzkiej. Preparat charakteryzuje się słabo hipoonkotycznymi właściwościami, co ma istotne znaczenie kliniczne. Jednakże, ze względu na naturalne pochodzenie albuminy, standardowe badania toksyczności po wielokrotnym podaniu są utrudnione z powodu rozwoju przeciwciał przeciwko heterologicznym białkom u zwierząt laboratoryjnych, co ogranicza ocenę długoterminowych efektów.
albumina ludzka, Albunorm 5%, dawka śmiertelna, dawka toksyczna, embriotoksyczność, osocze ludzkie, potencjał mutagenny, potencjał onkogenny, przeciwciała przeciwko białkom heterologicznym, rozwój embrionalny i płodowy, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, właściwości hipoonkotyczne, właściwości mutagenne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cytarabina Accord 20 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cytarabiny wykazały istotne działanie embriotoksyczne i teratogenne u gryzoni, szczególnie podczas organogenezy, przy dawkach odpowiadających klinicznie istotnym ekspozycjom. Dodatkowo, podawanie leku w okresach około- i poporodowych wiązało się z uszkodzeniem rozwijającego się mózgu potomstwa, co wskazuje na potencjalne ryzyko neurotoksyczności rozwojowej. Chociaż formalne badania dotyczące wpływu na płodność nie zostały przeprowadzone, obserwacje u myszy wykazały anomalie nasienia, sugerując negatywny wpływ na męską płodność.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bronchosol Maxipuren 200 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne produktu leczniczego Bronchosol MAXIPUREN, zawierającego 200 mg olejku eukaliptusowego, wykazały brak istotnych zagrożeń toksykologicznych przy standardowych testach oceniających toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, teratogenność oraz potencjalną kancerogenność. W badaniach farmakologicznych na szczurach samcach, 1,8-cyneol podawany w dawkach od 381 do 3342 mg/kg mc./dobę przez 28 dni wywołał wakuolizację hepatocytów oraz zmiany strukturalne w wątrobie, nerkach i śliniankach przyusznych przy dawce ≥600 mg/kg mc./dobę, co wskazuje na dawko-zależną toksyczność narządową. Badania na modelu mysim nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, co sugeruje bezpieczeństwo w zakresie funkcji rozrodczych.
8-cyneol, badanie genotoksyczności, działanie teratogenne, ekspozycja na substancję, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, indukcja procesu nowotworowego, kancerogenność, nerki, olejek eukaliptusowy, płodność, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, uszkodzenie materiału genetycznego, uszkodzenie narządów wewnętrznych, wada rozwojowa, wakuolizacja hepatocytów, wakuolizacja komórek wątrobowych, wątroba - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Duodopa 20 mg/ml + 5 mg/ml
Na podstawie badań przedklinicznych lek Duodopa, zawierający lewodopę 20 mg/ml i karbidopę 5 mg/ml, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Standardowe testy farmakologiczne i toksykologiczne nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka, a badania genotoksyczności i kancerogenności nie wskazały na ryzyko mutagenne ani nowotworowe związane z tymi substancjami. Jednakże, w badaniach na królikach zaobserwowano teratogenne działanie lewodopy i karbidopy, manifestujące się malformacjami trzewi i kośćca, co wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym.
Duodopa, działanie rakotwórcze, ekspozycja wziewna, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, hepatotoksyczność, hydrazyna, kancerogenność, karcynogeneza, lewodopa i karbidopa, lewodopa z karbidopą, neurotoksyczność, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność układowa, toksyczność wielokrotna, uszkodzenie genetyczne, uszkodzenie wątroby, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Glibetic 2 mg 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa glimepirydu, substancji czynnej leku Glibetic, nie wykazały istotnych zagrożeń toksykologicznych przy dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi. Standardowe testy farmakologiczne potwierdziły, że głównym działaniem niepożądanym jest hipoglikemia, wynikająca z mechanizmu działania leku. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnych dawek nie ujawniły specyficznych zagrożeń, a efekty niepożądane pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających dawki kliniczne. Testy genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały mutagenności ani zwiększonego ryzyka nowotworów, co potwierdza bezpieczeństwo długoterminowego stosowania glimepirydu.
badanie karcynogenności, badanie przedkliniczne, działanie hipoglikemizujące, embriotoksyczność, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, glimepiryd, hipoglikemia, karcynogenność, mutacja genowa, pochodna sulfonylomocznika, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, właściwość mutagenna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Salaza 1000 mg
Mesalazyna, substancja czynna produktu Salaza w dawce 1000 mg, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym, które potwierdziły jej bezpieczeństwo stosowania u ludzi. Badania farmakologiczne wykazały brak istotnych negatywnych efektów na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy przy dawkach terapeutycznych. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, test aberracji chromosomowych in vitro oraz test mikrojądrowy in vivo, nie wykazały działania mutagennego. Długoterminowe badania karcynogenności na modelach zwierzęcych nie potwierdziły potencjału rakotwórczego mesalazyny. Ponadto, badania dotyczące wpływu na rozród i rozwój potomstwa nie wykazały embriotoksyczności, teratogenności ani zaburzeń płodności.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie karcynogenności, badanie przedkliniczne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, funkcja filtracyjna nerek, genotoksyczność, mesalazyna, monitorowanie funkcji nerek, nefrotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, rozród i rozwój potomstwa, rozwój postnatalny, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, test mutagenności, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie płodności, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lenalidomide G.L. 5 mg
Lenalidomid, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 25 mg, jest lekiem o ściśle określonych przeciwwskazaniach, w tym nadwrażliwości na substancję czynną lub składniki pomocnicze, takie jak laktoza (zawartość od 107 mg do 214 mg w zależności od dawki). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z nietolerancją laktozy. Ze względu na silne działanie teratogenne, lenalidomid jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie spełniają wymogów programu zapobiegania ciąży, obejmującego rygorystyczne zasady antykoncepcji i monitorowania stanu ciążowego. Brak spełnienia tych warunków wyklucza możliwość bezpiecznego stosowania leku.
antykoncepcja, działanie niepożądane, działanie teratogenne, kapsułka twarda, kobieta w ciąży, kobieta w wieku rozrodczym, laktoza, lenalidomid, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, Program Zapobiegania Ciąży, substancja pomocnicza, teratogenność, test ciążowy, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Mycophenolate mofetil Sandoz 500 mg tabletki powlekane 500 mg
Mycophenolate mofetil Sandoz to preparat w postaci tabletek powlekanych, zawierający 500 mg mykofenolanu mofetylu jako substancji czynnej. Każda tabletka zawiera również 0,083 mmol (1,90 mg) sodu jako substancję pomocniczą. Tabletki są obustronnie wypukłe, lawendowe, z gładką powierzchnią, a ich skład obejmuje m.in. celulozę mikrokrystaliczną, powidon, talk, magnezu stearynian oraz kroskarmelozę sodową. Otoczka zawiera hypromelozę, hydroksypropylocelulozę, tytanu dwutlenek (E 171), makrogol 400 oraz barwniki żelaza tlenkowego (czarny i czerwony, E 172). Okres ważności leku wynosi 2 lata, a preparat nie wymaga specjalnych warunków przechowywania. Dostępne są różne wielkości opakowań, w tym blistry i butelki z HDPE, choć nie wszystkie mogą być dostępne na rynku.
- Leksykon substancji czynnych
Emtrycytabina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Emtrycytabina wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony licznymi badaniami przedklinicznymi, obejmującymi farmakologię, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na reprodukcję i rozwój potomstwa. Badania nie wykazały istotnych zagrożeń klinicznych, w tym specyficznej toksyczności narządowej, mutagenności, klastogenności ani potencjału karcynogennego. Ponadto, emtrycytabina nie wykazuje teratogenności ani negatywnego wpływu na płodność i rozwój płodowy, co jest istotne w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym i ciężarnych. Dane te potwierdzają bezpieczeństwo stosowania emtrycytabiny w dawkach terapeutycznych, stosowanych w lekach przeciwretrowirusowych.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie synergistyczne, działanie toksyczne, ekspozycja, emtrycytabina, genotoksyczność, lek przeciwretrowirusowy, lek złożony, mutacja genowa, potencjał karcynogenny, rakotwórczość, substancja czynna, tenofowir dizoproksylu, teratogenność, toksyczność, toksyczność narządowa, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon substancji czynnych
Haloperydol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące haloperydolu wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu klinicznym w zalecanych dawkach terapeutycznych. Badania toksyczności wielokrotnego podania oraz genotoksyczności nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka. W badaniach na gryzoniach zaobserwowano wpływ na funkcje rozrodcze, w tym obniżenie płodności, ograniczoną teratogenność oraz działanie embriotoksyczne. W kontekście działania karcinogennego odnotowano zależny od dawki wzrost częstości gruczolaków przysadki mózgowej i nowotworów gruczołów sutkowych u samic myszy, co może być związane z hiperprolaktynemią indukowaną blokadą receptorów dopaminowych D2. Znaczenie tych obserwacji dla ryzyka u ludzi pozostaje niejasne i wymaga dalszych badań.
działanie embriotoksyczne, działanie karcinogenne, gruczolak przysadki mózgowej, haloperydol, hiperprolaktynemia, kanał potasowy hERG, komorowe zaburzenie rytmu serca, nowotwór gruczołu sutkowego, odstęp QTc, potencjał genotoksyczny, receptor dopaminowy D2, stężenie w osoczu, teratogenność, toksyczność embrionalna, toksyczność wielokrotnego podania, układ sercowo-naczyniowy, wpływ na rozrodczość, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Dakarbazyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dakarbazyna, substancja czynna produktów leczniczych Detimedac (dostępnych w dawkach 100 mg, 200 mg i 500 mg), wykazuje istotne właściwości mutagenne, rakotwórcze oraz teratogenne potwierdzone w badaniach przedklinicznych. Mechanizm działania dakarbazyny, polegający na interakcji z DNA komórek nowotworowych, jest jednocześnie przyczyną jej genotoksyczności, co podkreśla konieczność ostrożnej oceny stosunku korzyści do ryzyka w terapii. Testy mutagenności jednoznacznie potwierdziły zdolność do indukowania mutacji genetycznych, a badania kancerogenności wykazały jej potencjał do wywoływania nowotworów, co ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjentów. Dodatkowo, dakarbazyna wykazuje działanie teratogenne, co zostało udokumentowane w modelach doświadczalnych i wskazuje na ryzyko wad rozwojowych u płodu. W związku z tym preparaty Detimedac wymagają szczególnej ostrożności podczas stosowania u pacjentek w wieku rozrodczym oraz w trakcie planowania długoterminowej terapii. Lekarze powinni monitorować pacjentów pod kątem potencjalnych działań niepożądanych związanych z genotoksycznością oraz uwzględniać te właściwości w decyzjach terapeutycznych, aby minimalizować ryzyko powikłań wynikających z mutagenności, kancerogenności i teratogenności dakarbazyny.
dakarbazyna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, interakcja z DNA, lek cytostatyczny, lek przeciwnowotworowy, mutacja genetyczna, mutagenność, postać farmaceutyczna, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, teratogenność, wada wrodzona, właściwość farmakodynamiczna, właściwość kancerogenna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zentasta 10 mg + 80 mg
Lek Zentasta, zawierający ezetymib i atorwastatynę, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne lub składniki pomocnicze, w tym laktozę, której zawartość w tabletkach wynosi od 145 mg (Zentasta 10 mg + 10 mg) do 317 mg (Zentasta 10 mg + 80 mg). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest stosowanie leku w ciąży, podczas karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji, ze względu na ryzyko teratogenne związane z atorwastatyną. Ponadto, Zentasta nie powinna być stosowana u pacjentów z aktywną chorobą wątroby, utrzymującą się niewyjaśnioną hipertransaminazemią przekraczającą 3-krotnie górną granicę normy (AspAT, AlAT) oraz u chorych na wirusowe zapalenie wątroby typu C leczonych elbaswirem i grazoprewirem, ze względu na ryzyko interakcji farmakokinetycznych i powikłań miopatycznych, w tym rabdomiolizy.
aminotransferazy, antykoncepcja, choroba wątroby, elbaswir i grazoprewir, ezetymib i atorwastatyna, fibrat, hipertransaminazemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, laktoza, miopatia, nadwrażliwość, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, rabdomioliza, statyna, substancja czynna, teratogenność, WZW typu C, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Sugammadex Reddy 100 mg/ml
Sugammadeks (Sugammadex Reddy 100 mg/ml) jest stosowany do odwrócenia blokady nerwowo-mięśniowej wywołanej przez środki zwiotczające. Brak jest danych klinicznych dotyczących jego stosowania u kobiet w ciąży, co wymaga ostrożności i indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Badania przedkliniczne na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na przebieg ciąży, rozwój zarodka, płodu, poród ani rozwój pourodzeniowy potomstwa. W kontekście płodności u ludzi brak jest odpowiednich badań klinicznych, jednak dane zwierzęce nie wskazują na szkodliwe działanie sugammadeksu na funkcje rozrodcze.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Salofalk 1000 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa mesalazyny, substancji czynnej preparatu Salofalk, nie wykazały istotnego ryzyka genotoksycznego, rakotwórczego ani toksycznego wpływu na rozród. Badania genotoksyczności, rakotwórczości u szczurów oraz toksyczności rozrodczej potwierdziły brak zagrożeń dla materiału genetycznego, rozwoju noworodków oraz płodności. Wykonane testy farmakologiczne dostarczyły kompleksowych danych, które wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa mesalazyny w warunkach przedklinicznych, jednak interpretacja wyników wymaga uwzględnienia różnic międzygatunkowych oraz porównania stosowanych dawek z dawkami terapeutycznymi u ludzi.
badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, funkcja nerek, genotoksyczność, martwica brodawek nerkowych, mesalazyna, nefron, nefrotoksyczność, potencjał genotoksyczny, proksymalne kanaliki kręte, rakotwórczość, Salofalk, teratogenność, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie nabłonka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Toselix forte 1,5 mg/ml
Przeprowadzone kompleksowe badania przedkliniczne butamiratu cytrynianu, substancji czynnej syropu Toselix forte (1,5 mg/ml), wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Konwencjonalne testy farmakologiczne nie ujawniły istotnych zaburzeń funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego przy dawkach terapeutycznych. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały patologicznych zmian w narządach wewnętrznych ani nieprawidłowości biochemicznych, co potwierdza brak toksyczności przy długotrwałym stosowaniu. Ocena genotoksyczności, obejmująca test Amesa, test aberracji chromosomowych oraz badania in vivo, nie wykazała mutagenności ani uszkodzeń DNA.
aberracja chromosomowa, badania farmakologiczne, badania przedkliniczne, badanie mutagenności, butamiratu cytrynian, dawka terapeutyczna, funkcja rozrodcza, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne krwi, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa leku, rozwój potomstwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, syrop, teratogenność, test Amesa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność rozwojowa, Toselix forte, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie chromosomu, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atorvastatin Medical Valley 80 mg
Atorvastatin Medical Valley jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na atorwastatynę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę, której zawartość w tabletkach wynosi odpowiednio: 48,23 mg (10 mg), 96,45 mg (20 mg), 192,9 mg (40 mg) oraz 385,8 mg (80 mg). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest czynna choroba wątroby, w tym ostry lub przewlekły proces zapalny miąższu, oraz trwale podwyższona aktywność aminotransferaz przekraczająca 3-krotnie górną granicę normy (GGN). Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badań biochemicznych oceniających funkcję wątroby, a w przypadku nieprawidłowości należy odstąpić od leczenia atorwastatyną. Ponadto, stosowanie leku jest przeciwwskazane u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym nie stosujących skutecznej antykoncepcji ze względu na ryzyko teratogenne i przenikanie leku do mleka matki.
antykoncepcja, atorwastatyna, atorwastatyna wapniowa, badania funkcji wątroby, czynna choroba wątroby, dysfunkcja wątroby, glekaprewir z pibrentaswirem, hepatotoksyczność, hepatotoksyczność statyn, laktacja, laktoza jednowodna, leczenie hipolipemizujące, lek przeciwwirusowy, nadwrażliwość na substancję czynną, podwyższone aminotransferazy, rabdomioliza, racjonalna farmakoterapia, rozpad mięśni prążkowanych, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, terapia przeciwwirusowa, teratogenność, uszkodzenie hepatocytów, WZW typu C - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eloprine Forte 1000 mg
Inozyna pranobeks, substancja czynna preparatu Eloprine Forte, wykazuje niski profil toksyczności potwierdzony szeroko zakrojonymi badaniami przedklinicznymi na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, koty, małpy) przy dawkach sięgających 1500 mg/kg mc./dobę. Dawka śmiertelna LD50 była 50-krotnie wyższa niż maksymalna dawka terapeutyczna u ludzi (100 mg/kg mc./dobę), co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. Długoterminowe badania karcynogenności nie wykazały właściwości rakotwórczych, a testy mutagenności in vivo i in vitro (w tym na ludzkich limfocytach) potwierdziły brak potencjału mutagennego inozyny pranobeksu.
badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dawka śmiertelna LD50, dawka terapeutyczna, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, eloprine forte, embriotoksyczność, inozyna pranobeks, limfocyty krwi obwodowej, mutacja genetyczna, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, teratogenność, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność podostra, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa, zaburzenia czynności reprodukcyjnych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fenistil 1 mg/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa maleinianu dimetyndenu, substancji czynnej Fenistilu (1 mg/g, żel), przeprowadzone na szczurach i królikach, nie wykazały właściwości teratogennych ani negatywnego wpływu na rozwój prenatalny i postnatalny potomstwa. Podawanie dimetyndenu doustnie w dawce 250-krotnie przekraczającej dawkę terapeutyczną stosowaną u ludzi nie wpłynęło negatywnie na rozrodczość, rozwój płodów ani rozwój młodych osobników, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa tej substancji czynnej w kontekście potencjalnego ryzyka dla płodności i rozwoju potomstwa.
badanie przedkliniczne, chlorek benzalkoniowy, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, Fenistil żel, glikol propylenowy, maleinian dimetyndenu, podanie doustne, profil bezpieczeństwa, rozrodczość, rozwój płodu, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, substancja pomocnicza, teratogenność, wada rozwojowa, właściwość teratogenna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Princex 25 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa syldenafilu, przeprowadzona zgodnie z międzynarodowymi standardami, nie wykazała istotnych zagrożeń dla kluczowych układów organizmu, w tym sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego, nawet przy dawkach przekraczających terapeutyczne. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły klinicznie istotnych zmian biochemicznych, hematologicznych ani histopatologicznych, potwierdzając brak toksyczności przy dawkach przewidywanych do stosowania u ludzi. Testy genotoksyczności, obejmujące mutacje genowe i aberracje chromosomowe in vitro oraz in vivo, nie wykazały działania genotoksycznego, co eliminuje ryzyko uszkodzeń materiału genetycznego.
aberracja chromosomowa, badania przedkliniczne, badanie histopatologiczne, dawka terapeutyczna, farmakologia bezpieczeństwa, funkcja reprodukcyjna, genotoksyczność, kancerogeneza, mutacja genowa in vitro, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, płodność, potencjał rakotwórczy, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, syldenafil, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie materiału genetycznego, zmiana przednowotworowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lipanor 100 mg
Cyprofibrat, substancja czynna leku Lipanor w dawce 100 mg, jest przeciwwskazany w okresie ciąży ze względu na brak wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania u kobiet ciężarnych oraz obserwowane toksyczne i teratogenne efekty w badaniach na modelach zwierzęcych. Przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć ciążę, a pacjentki w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję. W przypadku zajścia w ciążę podczas leczenia konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii. Brak jest jednoznacznych danych dotyczących wpływu cyprofibratu na płodność u ludzi, dlatego planujące ciążę pacjentki powinny omówić z lekarzem strategię terapeutyczną, w tym przerwanie stosowania leku przed poczęciem.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Pharmascience 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące lenalidomidu wskazują na istotne ryzyko toksyczności rozwojowej, zwłaszcza u małp, gdzie dawki 0,5-4 mg/kg mc./dobę powodowały liczne wady wrodzone, takie jak atrezja odbytu, deformacje kończyn (w tym oligodaktylia i polidaktylia) oraz zmiany w narządach wewnętrznych. U królików podawanie leku w dawkach 10 i 20 mg/kg mc./dobę skutkowało brakiem płata środkowego płuc oraz przemieszczeniem nerek, a także zmianami w tkankach miękkich i układzie szkieletowym. Toksyczność ostra lenalidomidu jest niska, z minimalnymi dawkami letalnymi przekraczającymi 2000 mg/kg mc. po podaniu doustnym u gryzoni. W badaniach długoterminowych na szczurach (75-300 mg/kg mc./dobę przez 26 tygodni) zaobserwowano odwracalne zwiększenie mineralizacji miedniczek nerkowych, przy czym NOAEL ustalono poniżej 75 mg/kg mc./dobę, co odpowiada około 25-krotnej ekspozycji w stosunku do ludzi (na podstawie AUC).
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia szpiku kostnego, atrofia układu chłonnego, AUC, dawka letalna minimalna, działanie mutagenne, ekspozycja leku, karcynogenność, komórkowość szpiku kostnego, krwinka biała, krwinka czerwona, krwotok wielonarządowy, leukopenia, mineralizacja miedniczek nerkowych, NOAEL, oligodaktylia, płat środkowy płuc, płytka krwi, polidaktylia, powstawanie mikrojąder, przemieszczenie nerki, stosunek komórek mieloidalnych do erytroidalnych, teratogenność, toksyczność rozwojowa, wada kończyny, wada wrodzona, zapalenie przewodu pokarmowego, zastawka przedsionkowo-komorowa, zatrucie ostre - Leksykon substancji czynnych
Gadoteridol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa gadoteridolu, substancji czynnej leku ProHance, wykazały szeroki margines bezpieczeństwa w toksyczności ostrej, z maksymalnymi dawkami nieletalnymi wynoszącymi 7 mmol/kg mc. u myszy (20-krotnie wyższa niż dawka kliniczna) oraz 10 mmol/kg mc. u szczurów (30-krotnie wyższa). W badaniach toksyczności podchronicznej (28 dni) u szczurów i psów zaobserwowano odwracalną wakuolizację nabłonka kory nerek przy dawkach >0,3 mmol/kg mc. i >1 mmol/kg mc., odpowiednio. Pojedyncze dożylne podanie gadoteridolu do 1,5 mmol/kg mc. nie wpływało negatywnie na parametry hemostatyczne ani poziom żelaza w surowicy u psów. Badania genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego ani aberracji chromosomalnych przy dawkach do 5,0 mmol/kg mc. W kontekście reprodukcji, NOEL dla samic i samców szczurów wynosił ≥6 mmol/kg mc., co stanowi 20-krotną wartość dawki klinicznej (0,3 mmol/kg mc.). Badania teratogenności u królików i szczurów przy dawkach do 6 mmol/kg mc. nie wykazały wpływu na rozwój płodu, choć dawka ta wiązała się ze zwiększoną częstością poronień i przedwczesnych porodów u królików, co jednak nie ma znaczenia klinicznego przy stosowaniu pojedynczych dawek.
aberracje chromosomalne, działanie mutagenne, Escherichia coli, gadoteridol, genotoksyczność, gospodarka żelazem, karcynogeneza, komórki CHO, NOEL, parametry hemostatyczne, płodność, podanie dotętnicze, podanie dożylne, poród przedwczesny, poronienie samoistne, potencjał mutagenny, poziom żelaza w surowicy, przebieg ciąży, rozmnażanie, rozwój embrionalny, Salmonella typhimurium, szpik kostny, teratogenność, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność podchroniczna, właściwości rakotwórcze - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Glibetic 1 mg 1 mg
Glimepiryd, będący pochodną sulfonylomocznika i składnikiem preparatu Glibetic dostępnym w dawkach 1 mg, 2 mg, 3 mg oraz 4 mg, jest stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2. W kontekście kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią, jego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności. Nieprawidłowa kontrola glikemii w ciąży zwiększa ryzyko wad wrodzonych i umieralności okołoporodowej, dlatego u kobiet ciężarnych lub planujących ciążę zaleca się insulinoterapię jako bezpieczniejszą i skuteczniejszą metodę kontroli glikemii. Stosowanie glimepirydu w ciąży jest przeciwwskazane ze względu na brak wystarczających danych klinicznych oraz dowody na szkodliwy wpływ na reprodukcję w badaniach przedklinicznych, prawdopodobnie związany z ryzykiem hipoglikemii. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii glimepirydem, konieczna jest pilna zmiana leczenia na insulinę.
cukrzyca typu 2, glimepiryd, hipoglikemia, hipoglikemia noworodkowa, insulinoterapia, karmienie piersią, kontrola glikemii, leczenie przeciwcukrzycowe, monitorowanie glikemii, nieprawidłowe stężenie glukozy, pochodna sulfonylomocznika, preparat Glibetic, teratogenność, umieralność okołoporodowa, wada wrodzona płodu - Leksykon substancji czynnych
Bendamustyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne bendamustyny wykazały istotne działania toksyczne, które mogą mieć znaczenie kliniczne. W badaniach na psach stwierdzono makroskopowe zmiany w układzie pokarmowym, takie jak przekrwienie błony śluzowej i krwotoki, co wskazuje na ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego. Mikroskopowo zaobserwowano rozległe zmiany w tkance limfatycznej, potwierdzające działanie immunosupresyjne leku, co może zwiększać podatność na infekcje. Ponadto, zmiany cewkowe w nerkach, uszkodzenia kanalików nerkowych i nasiennych oraz zanikowe i martwicze zmiany nabłonka gruczołu krokowego sugerują potencjalną nefrotoksyczność i zaburzenia funkcji układu rozrodczego, szczególnie istotne u pacjentów z chorobami nerek lub mężczyzn w wieku rozrodczym.
aberracje chromosomowe, bendamustyna, działania niepożądane, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, genotoksyczność, gruczoł krokowy, immunosupresja, kanaliki nasienne jąder, kanaliki nerkowe, mutagenność, nefrotoksyczność, przekrwienie błony śluzowej, teratogenność, tkanka limfatyczna, układ moczowo-płciowy, układ pokarmowy, zaburzenia układu rozrodczego - Leksykon substancji czynnych
Diazepam – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Diazepam, jako benzodiazepina, wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. U pacjentek w wieku rozrodczym konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji oraz edukacja dotycząca ryzyka i postępowania w przypadku planowania ciąży. W ciąży stosowanie diazepamu wiąże się z potencjalnym ryzykiem teratogenności, zwłaszcza w I i III trymestrze, oraz możliwością wystąpienia u noworodków objawów takich jak hipotermia, hipotonia, zaburzenia rytmu serca, niewydolność oddechowa, osłabienie odruchu ssania i zespół wiotkiego dziecka. U wcześniaków metabolizm leku jest upośledzony, co może nasilać i wydłużać jego działanie. Przewlekłe stosowanie w III trymestrze może prowadzić do uzależnienia fizycznego u noworodka i zespołu odstawiennego po urodzeniu. Diazepam powinien być stosowany w ciąży wyłącznie przy bezwzględnych wskazaniach, braku alternatyw i przewadze korzyści nad ryzykiem, stosując najniższe skuteczne dawki przez możliwie najkrótszy czas.
antykoncepcja, benzodiazepina, diazepam, dysfagia, działanie teratogenne, funkcja rozrodcza, ginekolog-położnik, hipotermia, karmienie piersią, neonatolog, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, pierwszy trymestr ciąży, psychiatra, teratogenność, trzeci trymestr ciąży, układ enzymatyczny, uzależnienie fizyczne, wada wrodzona, zaburzenia cyklu miesiączkowego, zaburzenia rytmu serca, zespół odstawienny, zespół wiotkiego dziecka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Medithyrox 150 mcg
Badania przedkliniczne lewotyroksyny sodowej, substancji czynnej Medithyrox, wykazały bardzo niską toksyczność ostrą, co sugeruje wysoki margines bezpieczeństwa przy przypadkowym przedawkowaniu. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach i psach zaobserwowano różnice gatunkowe: u szczurów pojawiły się objawy hepatopatii, zwiększona częstość zespołu nerczycowego oraz zmiany masy narządów wewnętrznych, natomiast u psów nie stwierdzono istotnych działań niepożądanych. Wyniki te wskazują na specyficzne mechanizmy metabolizmu i dystrybucji hormonów tarczycy zależne od gatunku. W zakresie bezpieczeństwa reprodukcyjnego, hormony tarczycy przenikają przez łożysko w minimalnych ilościach, a działania teratogenne i toksyczne dla płodu obserwowano jedynie przy bardzo wysokich dawkach przekraczających zakres terapeutyczny. Badania na różnych gatunkach wykazały m.in. wpływ na rozwój kończyn u myszy oraz ośrodkowego układu nerwowego u szynszyli, podczas gdy świnki morskie i króliki nie wykazały zwiększonego ryzyka wad rozwojowych.
badania długoterminowe, dawka terapeutyczna, hepatopatia, hormony tarczycy, lewotyroksyna sodowa, łożysko, ośrodkowy układ nerwowy, płodność, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rozwój kończyn, śmierć płodu, substancja czynna, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wady rozwojowe, zespół nerczycowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pranosin forte 100 mg/ml
Inozyna pranobeks, substancja czynna leku Pranosin forte, wykazuje niski profil toksyczności w badaniach przedklinicznych obejmujących toksyczność ostrą, podostrą i przewlekłą na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, koty, małpy). Maksymalne dawki stosowane w badaniach sięgały 1500 mg/kg masy ciała na dobę, co stanowi 50-krotną wartość dawki terapeutycznej u ludzi (100 mg/kg m.c./dobę). Wartość LD50 była znacząco wyższa niż dawka terapeutyczna, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. Długoterminowe badania karcynogenności na myszach i szczurach nie wykazały działania rakotwórczego, a testy mutagenności in vivo i in vitro, przeprowadzone na myszach, szczurach oraz ludzkich limfocytach, potwierdziły brak potencjału genotoksycznego.
badanie genotoksyczne, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dawka letalna, embriotoksyczność, in vitro, in vivo, inozyna pranobeks, LD50, limfocyt krwi obwodowej, limfocyt ludzki, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, teratogenność, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, właściwość mutagenna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zavedos 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa idarubicyny chlorowodorku wykazały jej genotoksyczność oraz działanie toksyczne na narządy rozrodcze, w tym embriotoksyczność i teratogenność u szczurów. W okresie około- i poporodowym dawka dożylna 0,2 mg/kg/dobę nie wykazała istotnego wpływu na matki i potomstwo. Nie ustalono przenikania leku do mleka matki, co stanowi istotną lukę w danych dotyczących stosowania u kobiet karmiących. Idarubicyna wykazała działanie kancerogenne w badaniach na szczurach, co wskazuje na ryzyko nowotworów przy długotrwałej ekspozycji. Podanie pozanaczyniowe produktu Zavedos u psów powodowało martwicę tkanek, co podkreśla konieczność unikania wynaczynienia podczas dożylnego podawania.
antracykliny, badanie in vitro, badanie in vivo, daunorubicyna, dawka LD50, doksorubicyna, embriotoksyczność, genotoksyczność, idarubicyna chlorowodorek, kardiotoksyczność, lek cytotoksyczny, martwica tkanki, mutacja genetyczna, podanie pozanaczyniowe, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, układ hemolimfopoetyczny, uszkodzenie DNA, uszkodzenie mięśnia sercowego, wynaczynienie - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Axotret
Axotret (izotretynoina) jest lekiem o silnym działaniu teratogennym, przeciwwskazanym u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie spełniają wymogów Programu Zapobiegania Ciąży. Lek stosuje się wyłącznie w ciężkich, opornych na standardowe leczenie postaciach trądziku, takich jak trądzik guzkowy lub skupiony, z ryzykiem powstawania trwałych blizn. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest ocena możliwości zajścia w ciążę oraz pełna świadomość pacjentki dotycząca ryzyka teratogennego i konieczności ścisłej kontroli. W trakcie leczenia oraz przez 1 miesiąc przed i po terapii pacjentka musi stosować co najmniej jedną wysoce skuteczną metodę antykoncepcji niezależną od użytkownika lub dwie uzupełniające się metody zależne od użytkownika, niezależnie od obecności miesiączki. Konieczne jest także regularne wykonywanie testów ciążowych – przed rozpoczęciem leczenia, co miesiąc podczas terapii oraz 1 miesiąc po jej zakończeniu.
antykoncepcja, Axotret, ciężki trądzik, działanie teratogenne, forma oleista leku, izotretynoina, kapsułka miękka, lek miejscowy, lek przeciwbakteryjny, postać farmaceutyczna, Program Zapobiegania Ciąży, teratogenność, teratogenny, test ciążowy, trądzik bliznowaciejący, trądzik guzkowy, trądzik skupiony, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Glitoprel 4 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa glimepirydu, substancji czynnej leku Glitoprel, obejmują standardowy zestaw testów farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksycznych, karcynogennych oraz oceny wpływu na rozwój płodu. Wyniki tych badań wskazują, że obserwowane działania niepożądane, w tym embriotoksyczność, teratogenność oraz zaburzenia funkcji rozrodczych, występują głównie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne stosowane u ludzi i są wtórne do hipoglikemii indukowanej przez glimepiryd. Nie stwierdzono bezpośredniego toksycznego wpływu leku na tkanki płodu, a zaburzenia rozwojowe wynikają z metabolicznych konsekwencji obniżenia poziomu glukozy u ciężarnych samic.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fromilid 250 mg/5 ml
Przedkliniczne badania toksyczności klarytromycyny w formie zawiesiny doustnej Fromilid (250 mg/5 ml) wykazały, że LD50 u 3-dniowych myszy wynosiła 1290 mg/kg mc. u samców i 1230 mg/kg mc. u samic, a u 3-dniowych szczurów odpowiednio 1330 mg/kg mc. i 1270 mg/kg mc. U dorosłych zwierząt wartości te były wyższe (myszy około 2700 mg/kg mc., szczury około 3000 mg/kg mc.). W badaniach podostrą toksyczność wykazano przy dawkach ≥150 mg/kg mc./dobę u szczurów (objawy: ślinotok, zmniejszenie masy ciała, zmiany hematologiczne i narządowe), a dawka 50-55 mg/kg mc./dobę uznana została za nietoksyczną. U psów rasy beagle dawka 300 mg/kg mc./dobę wywołała zmiany histopatologiczne w wątrobie, natomiast 100 mg/kg mc./dobę była bezpieczna. W badaniach reprodukcyjnych i teratologicznych nie stwierdzono istotnego wpływu na płodność, rozwój embrionalny ani teratogenność przy dawkach do 150-160 mg/kg mc./dobę u szczurów oraz u innych gatunków (króliki, małpy). Wysokie dawki (około 10-krotność dawki klinicznej) u małp powodowały wczesne poronienia, co przypisano toksycznemu działaniu na organizm matki, a nie bezpośredniemu działaniu teratogennemu.
antybiotyki makrolidowe, antybiotyki penicylinowe, badanie histopatologiczne, badanie mutagenności, badanie płodności, badanie pośmiertne, badanie sekcyjne, białko w surowicy, cefalosporyny, działanie mutagenne, działanie teratogenne, hematokryt, hepatocyt, klarytromycyna, LD50, mikroskop elektronowy, mikroskop świetlny, odruch ssania, potencjał mutagenny, przewody żółciowe, rozszczep podniebienia, ślinotok, stężenie hemoglobiny, stłuszczenie hepatocytów, teratogenność, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, wada układu krążenia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eloprine 500 mg
Inozyna pranobeks, substancja czynna leku Eloprine, wykazuje niski profil toksyczności potwierdzony szeroko zakrojonymi badaniami przedklinicznymi na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, koty, małpy). Dawki stosowane w badaniach sięgały 1500 mg/kg mc./dobę, co stanowi 15-krotność maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi (100 mg/kg mc./dobę). Dawka śmiertelna LD50 była 50-krotnie wyższa niż dawka terapeutyczna, co wskazuje na wysokie bezpieczeństwo stosowania. Długoterminowe badania na myszach i szczurach nie wykazały właściwości rakotwórczych, a testy mutagenności, przeprowadzone zarówno in vivo, jak i in vitro na ludzkich limfocytach, potwierdziły brak potencjału mutagennego inozyny pranobeksu.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dawka LD50, dawka terapeutyczna, droga pozajelitowa, embriotoksyczność, inozyna pranobeks, limfocyt krwi obwodowej, profil bezpieczeństwa, teratogenność, test mutagenności, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, właściwość mutagenna, właściwość rakotwórcza, zaburzenie czynności reprodukcyjnej - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Presartan 50 mg
Losartan potasowy jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na udokumentowane ryzyko toksycznego wpływu na płód, w tym zmniejszenie czynności nerek, małowodzie oraz opóźnienie kostnienia czaszki, co może prowadzić do poważnych powikłań noworodkowych takich jak niewydolność nerek, niedociśnienie tętnicze i hiperkaliemia. W pierwszym trymestrze stosowanie losartanu nie jest zalecane, a dane epidemiologiczne sugerują potencjalne, choć niejednoznaczne, ryzyko teratogenne podobne do innych antagonistów receptora AT1 dla angiotensyny II (AIIRAs). W przypadku potwierdzenia ciąży u pacjentek przyjmujących losartan, konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i wdrożenie alternatywnej terapii przeciwnadciśnieniowej o potwierdzonym bezpieczeństwie w ciąży.
AIIRA, antagonista receptora angiotensyny II, antagonista receptora AT1 dla angiotensyny II, badanie ultrasonograficzne, ciśnienie tętnicze, czynność nerek płodu, dysfagia, hiperkaliemia, kostnienie czaszki, laktacja, losartan potasowy, małowodzie, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, parametr nerkowy, przepływ nerkowy, terapia przeciwnadciśnieniowa, teratogenność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – ApoRopin 2 mg
Dane przedkliniczne dotyczące ropinirolu wskazują na wpływ leku na płodność i rozwój płodowy w modelach zwierzęcych, głównie w dawkach przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dla człowieka (MRHD). U szczurów zaobserwowano zmniejszenie masy ciała płodów przy dawce 60 mg/kg/dobę (2x AUC MRHD), zwiększenie częstości obumierania płodów przy 90 mg/kg/dobę (3x AUC MRHD) oraz wady wrodzone palców przy 150 mg/kg/dobę (5x AUC MRHD). Brak działania teratogennego stwierdzono przy dawce 120 mg/kg/dobę (4x AUC MRHD). U królików monoterapia ropinirolem w dawce 20 mg/kg (9,5x Cmax MRHD) nie wpływała na organogenezę, jednak w połączeniu z L-dopą (10 mg/kg, 4,8x Cmax MRHD) obserwowano zwiększoną częstość i nasilenie wad wrodzonych palców, co sugeruje potencjalne interakcje farmakodynamiczne. Profil toksyczności obejmuje zmiany zachowania, hiperprolaktynemię, obniżenie ciśnienia tętniczego, zwolnienie czynności serca, opadanie powiek oraz ślinienie się, wynikające z działania agonistycznego na receptory dopaminowe.
agonista receptora dopaminowego, ciśnienie tętnicze krwi, czynność serca, dawka toksyczna, degeneracja siatkówki, działanie teratogenne, efekt chronotropowy ujemny, efekt naczyniorozszerzający, gruczolak jądra, hiperprolaktynemia, implantacja zarodka, kanał hERG, kanał jonowy, komórki Leydiga, masa ciała płodu, monoterapia ropinirolem, napięcie mięśniowe, obumieranie płodu, opadanie powiek, organogeneza, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, prolaktyna, repolaryzacja mięśnia sercowego, stężenie prolaktyny, teratogenność, układ dopaminergiczny, wada wrodzona palca, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie repolaryzacji mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Perindopril + Amlodipine Teva Pharmaceuticals 10 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Perindopril + Amlodipine Teva Pharmaceuticals, zawierający inhibitor ACE (perindopril) oraz antagonista kanału wapniowego (amlodypinę), jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych u płodu, takich jak niewydolność nerek, małowodzie, opóźnienie kostnienia czaszki oraz powikłania noworodkowe (niewydolność nerek, niedociśnienie tętnicze, hiperkaliemia). W pierwszym trymestrze stosowanie perindoprilu nie jest zalecane z powodu potencjalnego, choć niejednoznacznego, ryzyka teratogenności. W przypadku potwierdzenia ciąży u pacjentki stosującej perindopril, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie alternatywnego leczenia hipotensyjnego. Amlodypina, choć nie posiada jednoznacznie potwierdzonego bezpieczeństwa w ciąży, powinna być stosowana wyłącznie, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko, a brak jest bezpieczniejszych alternatyw.
amlodypina, antagonista kanału wapniowego, badanie ultrasonograficzne, drugi i trzeci trymestr ciąży, hiperkaliemia, inhibitor ACE, laktacja, małowodzie, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, opóźnienie kostnienia czaszki, peryndopryl, pierwszy trymestr ciąży, plemniki, płyn owodniowy, terapia hipotensyjna, teratogenność, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenie czynności nerek