niedociśnienie ortostatyczne
Niedociśnienie ortostatyczne to stan, w którym dochodzi do nagłego spadku ciśnienia tętniczego po zmianie pozycji ciała z leżącej na siedzącą lub stojącą. Definiuje się je jako obniżenie ciśnienia skurczowego o co najmniej 20 mmHg lub rozkurczowego o co najmniej 10 mmHg w ciągu 3 minut od pionizacji.
Patofizjologia niedociśnienia ortostatycznego związana jest z niewystarczającą reakcją odruchową układu autonomicznego na zmianę pozycji ciała. W warunkach prawidłowych, pionizacja powoduje przemieszczenie około 500-700 ml krwi do naczyń pojemnościowych dolnej części ciała. W odpowiedzi dochodzi do zwiększenia napięcia naczyniowego, przyspieszenia akcji serca i wzrostu kurczliwości mięśnia sercowego, co zapobiega spadkowi ciśnienia.
Przyczyny niedociśnienia ortostatycznego można podzielić na neurogenne (związane z dysfunkcją autonomicznego układu nerwowego, np. w neuropatiach cukrzycowych, chorobie Parkinsona) oraz nieneurogenne (odwodnienie, niedokrwistość, niewydolność nadnerczy, długotrwałe unieruchomienie, przyjmowanie leków hipotensyjnych, przeciwdepresyjnych, przeciwpsychotycznych, moczopędnych).
Objawy kliniczne obejmują zawroty głowy, zaburzenia widzenia, osłabienie, nudności oraz omdlenia występujące po pionizacji. Diagnostyka opiera się na pomiarze ciśnienia tętniczego w pozycji leżącej, a następnie po 1, 3 i 5 minutach od pionizacji. W przypadkach wątpliwych pomocny może być test pochyleniowy (tilt test).
Leczenie niedociśnienia ortostatycznego obejmuje modyfikację stylu życia (powolna zmiana pozycji ciała, unikanie długotrwałego stania, zwiększenie podaży soli i płynów), rewizję stosowanych leków oraz farmakoterapię (midodryna, fludrokortyzon). W ciężkich przypadkach może być konieczne stosowanie pończoch uciskowych lub pasów brzusznych zwiększających powrót żylny.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aripiprazole Medical Valley
Podczas terapii arypiprazolem należy uwzględnić opóźnioną poprawę kliniczną, która może pojawić się po kilku dniach lub tygodniach, co wymaga ścisłej obserwacji pacjenta, zwłaszcza u osób z wysokim ryzykiem zachowań samobójczych. Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi (np. zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, zaburzenia przewodzenia), chorobami naczyń mózgu, stanami predysponującymi do niedociśnienia oraz nadciśnieniem tętniczym. W trakcie leczenia obserwowano ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE), dlatego konieczna jest identyfikacja i profilaktyka czynników ryzyka. Arypiprazol może wydłużać odstęp QT, choć częstość tego zjawiska jest porównywalna z placebo, jednak wymagana jest ostrożność u pacjentów z rodzinnym wywiadem wydłużenia QT. Należy monitorować objawy późnych dyskinez, akatyzji i parkinsonizmu, zwłaszcza u dzieci i młodzieży, oraz rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku w przypadku ich wystąpienia.
ADHD, akatyzja, choroba Alzheimera, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna, choroba psychiczna, choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca, częstoskurcz, dysfagia, gruczolak przysadki, hiperglikemia, kompulsywne objadanie się, kwasica ketonowa, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedobór laktazy, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niestabilność autonomicznego układu nerwowego, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, ostra niewydolność nerek, parkinsonizm, polidypsja, poliuria, późna dyskineza, przejściowy napad niedokrwienny, psychoza związana z demencją, rabdomioliza, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, śpiączka hiperosmolarna, sztywność mięśniowa, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie krążenia mózgowego, zaburzenie nastroju, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zaburzenie tarczycy, zachłystowe zapalenie płuc, zachowanie samobójcze, zapalenie płuc, zawał mięśnia sercowego, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Benalapril 10 10 mg
Benalapril, będący inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE) i solą maleinianową enalaprylu, działa poprzez hamowanie konwersji angiotensyny I do angiotensyny II, co prowadzi do obniżenia stężenia angiotensyny II, zmniejszenia wydzielania aldosteronu oraz blokowania rozkładu bradykininy. Efekt przeciwnadciśnieniowy pojawia się zwykle po 1 godzinie, osiąga maksimum po 4-6 godzinach i utrzymuje się co najmniej 24 godziny przy zalecanych dawkach. U pacjentów z nadciśnieniem obserwuje się obniżenie ciśnienia tętniczego bez istotnego przyspieszenia akcji serca, a u chorych z niewydolnością serca dochodzi do zmniejszenia oporu obwodowego, poprawy pojemności minutowej serca oraz redukcji ciśnienia zaklinowania w kapilarach płucnych. Benalapril wykazuje również korzystny wpływ na funkcję nerek, zwiększając przepływ krwi nerkowej i zmniejszając albuminurię, co potwierdzają badania u pacjentów z cukrzycą i zaburzeniami czynności nerek.
albuminuria, aldosteron, aliskiren, aminokwas, angiotensyna, antagonista receptora angiotensyny II, bradykinina, ciśnienie zaklinowania, dysfunkcja skurczowa, efekt hipotensyjny, enalaprylat, enalaprylu maleinian, frakcja wyrzutowa, glikozyd naparstnicy, hiperkaliemia, hipokaliemia, hydroliza, immunoglobulina G, inhibitor ACE, inhibitor reniny, kininaza II, konwertaza angiotensyny, lek moczopędny tiazydowy, naczyniorozszerzenie, naczyniozwężenie, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie ortostatyczne, niestabilna dusznica bolesna, niewydolność serca, opór tętniczy obwodowy, ostre uszkodzenie nerek, pojemność minutowa serca, przesączanie kłębuszkowe, przewlekła choroba nerek, renina osocza, śmiertelność sercowo-naczyniowa, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Doxar
Doksazosyna (Doxar), stosowana w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, wymaga przeprowadzenia diagnostyki różnicowej w celu wykluczenia raka prostaty, gdyż objawy obu schorzeń mogą się pokrywać. Ze względu na działanie alfa-adrenolityczne, szczególnie na początku terapii, istnieje ryzyko niedociśnienia ortostatycznego manifestującego się zawrotami głowy, osłabieniem, a nawet omdleniami, co wymaga regularnej kontroli ciśnienia tętniczego. Ponadto, odnotowano przypadki priapizmu, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. U pacjentów z ciężkimi chorobami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak obrzęk płuc z powodu zwężenia aorty, niewydolność serca o różnej etiologii czy ciężka choroba wieńcowa, stosowanie doksazosyny wymaga szczególnej ostrożności i ścisłej kontroli kardiologicznej ze względu na ryzyko pogorszenia parametrów hemodynamicznych i zaostrzenia dławicy piersiowej.
brak laktazy, choroba serca, choroba wieńcowa serca, inhibitor PDE-5, łagodny rozrost gruczołu krokowego, mezylan doksazosyny, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, operacja zaćmy, priapizm, przedłużona erekcja, rak prostaty, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, syldenafil, tadalafil, wardenafil, właściwości alfa-adrenolityczne, wysięk osierdziowy, zastawka dwudzielna, zator płucny, zawroty głowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Interakcje leku – Aramlessa 5 mg + 10 mg
Preparat Aramlessa, zawierający peryndopryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista kanałów wapniowych), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Peryndopryl może zwiększać ryzyko obrzęku naczynioruchowego w połączeniu z sakubitrylem/walsartanem (przeciwwskazane, odstęp ≥36 h), racekadotrylem, inhibitorami mTOR oraz gliptynami. Istotne jest także ryzyko hiperkaliemii, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu aliskirenu (przeciwwskazany u pacjentów z cukrzycą lub niewydolnością nerek), soli potasowych, leków moczopędnych oszczędzających potas, antagonistów receptora angiotensyny II, NLPZ (w tym ASA ≥3 g/dobę), heparyn, leków immunosupresyjnych (cyklosporyna, takrolimus) oraz trimetoprimu/kotrimoksazolu. Dodatkowo, peryndopryl jest przeciwwskazany podczas pozaustrojowych metod leczenia z użyciem błon poliakrylonitrylowych ze względu na ryzyko ciężkich reakcji rzekomoanafilaktycznych. Współistniejące stosowanie inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i pogorszenia czynności nerek, dlatego jest niezalecane.
aliskiren, amifostyna, antagonista receptora angiotensyny II, antagonista wapnia, azol przeciwgrzybiczny, baklofen, beta-adrenolityk, cytochrom P450 3A4, dantrolen, działanie hipotensyjne, estramustyna, gliptyna, heparyna, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor mTOR, inhibitory mTOR, klarytromycyna, kortykosteroid, kotrimoksazol, lek blokujący receptor alfa, lek immunosupresyjny, lek moczopędny nieoszczędzający potasu, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, metoda pozaustrojowa, migotanie komór, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, preparat złota, racekadotryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sakubitryl walsartan, sól potasowa, symwastatyna, tetrakozaktyd, trimetoprim, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ renina-angiotensyna-aldosteron - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Amitriptylinum VP
Amitryptylina chlorowodorku, stosowana w terapii Amitriptylinum VP, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym zaburzeń rytmu serca, ciężkiego niedociśnienia oraz zespołu długiego QT. Ryzyko to dotyczy zarówno dużych, jak i standardowych dawek, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca, bradykardią, niewyrównaną niewydolnością serca, zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hiperkaliemia, hipomagnezemia) oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z nadczynnością tarczycy, podeszłym wiekiem, zaburzeniami drgawkowymi, zatrzymaniem moczu, przerostem gruczołu krokowego, zaawansowaną chorobą wątroby i układu krążenia, a także na ryzyko ostrej jaskry u osób z płytką komorą przednią oka. Przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi zaleca się przerwanie terapii kilka dni wcześniej lub poinformowanie anestezjologa o stosowaniu amitryptyliny.
bradykardia, choroba wątroby, działanie antycholinergiczne, faza maniakalna, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor selektywnego wychwytu zwrotnego serotoniny, lek przeciwcholinergiczny, lek psychotropowy, moczenie nocne, myśl samobójcza, nadczynność tarczycy, niedociśnienie ortostatyczne, niewyrównana niewydolność serca, ostra jaskra, paranoja, płytka komora przednia, porażenna niedrożność jelita, przerost gruczołu krokowego, zaburzenie drgawkowe, zaburzenie dwubiegunowe, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie moczu, zespół długiego QT, zespół odstawienny, zwężenie odźwiernika - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Bortezomib Zentiva 3,5 mg
Bortezomib Zentiva (3,5 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań) wykazuje umiarkowany wpływ na zdolność pacjenta do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn, głównie poprzez wywoływanie działań niepożądanych takich jak zmęczenie (bardzo często), zawroty głowy (często), niewyraźne widzenie (często), omdlenia (niezbyt często) oraz niedociśnienie ortostatyczne (niezbyt często). Objawy te mogą znacząco obniżać koncentrację, czas reakcji, koordynację i orientację przestrzenną, a także prowadzić do nagłej utraty przytomności, co stanowi poważne zagrożenie podczas prowadzenia pojazdów. Zaleca się bezwzględne powstrzymanie się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn w przypadku wystąpienia wymienionych objawów oraz regularną ocenę ich nasilenia w trakcie terapii.
badanie okulistyczne, bortezomib, działanie niepożądane, konsultacja kardiologiczna, niedociśnienie ortostatyczne, niewyraźne widzenie, omdlenie, pomiar ciśnienia tętniczego, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, sprawność psychomotoryczna, utrata przytomności, zaburzenia czasu reakcji, zaburzenia koncentracji, zaburzenia koordynacji, zaburzenia widzenia, zaburzenie krążeniowe, zawroty głowy, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Wellbutrin XR 300 mg
Bupropion chlorowodorek, stosowany w dawkach 150 mg lub 300 mg w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu (Wellbutrin XR), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się bezsenność, bóle głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej, nudności, wymioty oraz wzrost ciśnienia tętniczego, który w niektórych przypadkach może być znaczny. Często występują także reakcje nadwrażliwości, utrata apetytu, pobudzenie, lęk, zaburzenia widzenia i szumy uszne. Rzadko notuje się napady drgawkowe (około 0,1%), głównie uogólnione toniczno-kloniczne, które mogą powodować ponapadowe splątanie lub zaburzenia pamięci. Zgłaszano również zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, splątanie, agresja, omamy, urojenia oraz myśli i zachowania samobójcze, które wymagają natychmiastowej oceny i często odstawienia leku. Występują także rzadkie, ale poważne reakcje skórne, w tym zespół Stevens-Johnsona, oraz ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny.
ataksja, bupropion chlorowodorek, choroba posurowicza, depersonalizacja, dystonia, enzymy wątrobowe, hiponatremia, kołatanie serca, leukopenia, łuszczyca, myśli paranoidalne, napad drgawkowy, napad lęku panicznego, napad toniczno-kloniczny, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, parkinsonizm, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, SNRI, SSRI, suchość jamy ustnej, szumy uszne, tachykardia, toczeń rumieniowaty skórny, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, urojenie, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia ostrości widzenia, zaburzenia stężenia glukozy, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy, zespół Stevens-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Propranolol Accord 40 mg
Propranolol Accord, zawierający propranolol chlorowodorek w dawkach 10 mg i 40 mg, jest beta-adrenolitykiem stosowanym w różnych wskazaniach kardiologicznych. Lek jest generalnie dobrze tolerowany, jednak może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości, klasyfikowane według układów narządowych. Do najczęstszych należą małopłytkowość, obrzęk naczynioruchowy, hipoglikemia (szczególnie u noworodków, dzieci, osób starszych, pacjentów dializowanych, leczonych insuliną lub z chorobą wątroby), zaburzenia snu, bradykardia, choroba Raynauda, zadyszka oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Rzadziej obserwuje się agranulocytozę, nasilenie niewydolności serca, skurcz oskrzeli (zwłaszcza u chorych z astmą), drgawki hipoglikemiczne, reakcje skórne, bóle stawów, zmniejszenie GFR, impotencję oraz objawy przypominające miastenię. Warto podkreślić, że ciężka hipoglikemia może prowadzić do drgawek lub śpiączki, a skurcz oskrzeli u pacjentów z astmą może mieć charakter zagrażający życiu.
agranulocytoza, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, bradykardia, choroba Raynauda, chromanie przestankowe, dławica piersiowa, filtracja kłębuszkowa, hemodializoterapia, hipoglikemia, hipoglikemia ciężka, impotencja, laktoza jednowodna, łuszczyca, małopłytkowość, miastenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, plamica, propranolol chlorowodorek, przeciwciała przeciwjądrowe, przewlekła choroba wątroby, skurcz oskrzeli, suchość jamy ustnej, suchość oczu, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Apo-Doxan 4 4 mg
Lek Apo-Doxan zawiera doksazosynę (w postaci mezylanu doksazosyny) i jest dostępny w dawkach 1 mg, 2 mg oraz 4 mg. Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na doksazosynę, pochodne chinazoliny (np. prazosynę, terazosynę) oraz substancje pomocnicze, w szczególności laktozę (45 mg w dawce 1 mg, 90 mg w dawce 2 mg i 180 mg w dawce 4 mg). Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z niedociśnieniem ortostatycznym, niedociśnieniem tętniczym oraz u osób z patologiami urologicznymi, takimi jak łagodny rozrost gruczołu krokowego ze współistniejącym przekrwieniem górnych dróg moczowych, przewlekłymi infekcjami dróg moczowych, kamicą pęcherza moczowego, a także u pacjentów z przepełnieniem pęcherza czy bezmoczem, zwłaszcza z postępującą niewydolnością nerek. Zawartość sodu w preparacie jest poniżej 23 mg na tabletkę, co nie stanowi przeciwwskazania u pacjentów na diecie niskosodowej.
bezmocz, doksazosyna, infekcja dróg moczowych, kamica pęcherza moczowego, łagodny rozrost prostaty, laktoza, lek hipotensyjny, nadwrażliwość, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostre zatrzymanie moczu, pochodne chinazoliny, prazosyna, przekrwienie dróg moczowych, przepełnienie pęcherza, spadek ciśnienia ortostatyczny, zaburzenie odpływu moczu, zespół złego wchłaniania - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmizek HCT 40 mg + 12,5 mg
Telmizek HCT to lek złożony zawierający telmisartan (40 mg, 80 mg) i hydrochlorotiazyd (12,5 mg, 25 mg). Telmisartan charakteryzuje się szybkim osiągnięciem Cmax w 0,5-1,5 h, biodostępnością zależną od dawki (42% dla 40 mg, 58% dla 160 mg) oraz wysokim (>99,5%) wiązaniem z białkami osocza. Jego objętość dystrybucji wynosi około 500 l, a metabolizm ogranicza się do sprzęgania do farmakologicznie nieaktywnego acyloglukuronidu, bez udziału cytochromu P450. Eliminacja telmisartanu odbywa się głównie drogą żółciową (>97% z kałem), z klirensem osoczowym >1500 ml/min i okresem półtrwania >20 h. Hydrochlorotiazyd osiąga Cmax po 1-3 h, ma biodostępność około 60%, wiąże się z białkami osocza w 68%, a jego objętość dystrybucji wynosi 0,83-1,14 l/kg. Nie ulega metabolizmowi i jest wydalany w postaci niezmienionej z moczem, z klirensem nerkowym 250-300 ml/min i okresem półtrwania 10-15 h. Farmakokinetyka telmisartanu jest nieliniowa, natomiast hydrochlorotiazydu liniowa.
acyloglukuronid, AUC, biodostępność, Cmax, cytochrom P450, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka nieliniowa, glikoproteina alfa-1, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, niedociśnienie ortostatyczne, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, podanie doustne, stężenie w osoczu, Telmizek HCT, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Valtap HCT 160 mg + 25 mg
Lek Valtap HCT zawiera walsartan (160 mg) oraz hydrochlorotiazyd (12,5 mg lub 25 mg) i może powodować działania niepożądane wynikające z obu składników. Do najczęstszych należą zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia (bardzo często), hiponatremia i hipomagnezemia (często) związane z hydrochlorotiazydem, oraz hiperkaliemia związana z walsartanem. Inne działania niepożądane obejmują odwodnienie, zawroty głowy, niedociśnienie, kaszel, bóle mięśni i stawów, zaburzenia czynności nerek, a także zmiany w badaniach biochemicznych (np. zwiększenie stężenia kwasu moczowego, bilirubiny, kreatyniny, azotu mocznikowego, neutropenia). Hydrochlorotiazyd może wywoływać reakcje skórne (pokrzywka, wysypka, rzadko ciężkie reakcje jak martwicze zapalenie naczyń), a także zwiększa ryzyko nieczerniakowych nowotworów skóry (rak podstawnokomórkowy i kolczystokomórkowy) w związku z kumulacyjną dawką leku. Obie substancje mogą prowadzić do zaburzeń funkcji nerek i wątroby, w tym ostrej niewydolności nerek oraz cholestazy wewnątrzwątrobowej lub żółtaczki.
agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, hematokryt, hemoglobina, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, jaskra z zamkniętym kątem, kwas moczowy, lek tiazydowy, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, terapia skojarzona, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, walsartan, zapalenie naczyń, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy błędnikowe, zespół ostrej niewydolności oddechowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rytmonorm 150 150 mg
Chlorowodorek propafenonu w dawce 150 mg (Rytmonorm) jest lekiem antyarytmicznym, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się zawroty głowy, zaburzenia przewodzenia serca oraz kołatanie serca. Dane kliniczne pochodzące od 885 pacjentów w badaniach fazy II i III potwierdzają, że profil bezpieczeństwa postaci o niemodyfikowanym uwalnianiu jest porównywalny z postacią o modyfikowanym uwalnianiu. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) oraz częstość nieznana. Wśród najważniejszych działań niepożądanych wymienia się trombocytopenię, agranulocytozę, nadwrażliwość, zaburzenia psychiczne (np. niepokój, zaburzenia snu), zawroty głowy, zaburzenia rytmu serca (bradykardia, tachykardia, migotanie komór), niedociśnienie tętnicze, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz uszkodzenie wątroby manifestujące się podwyższeniem aminotransferaz i innych enzymów wątrobowych.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, blok przedsionkowo-komorowy, blok śródkomorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, ból głowy, bradykardia zatokowa, chlorowodorek propafenonu, drgawki, duszność, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, granulocytopenia, kołatanie serca, lek antyarytmiczny, leukopenia, migotanie komór, nadwrażliwość, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, nieprawidłowa czynność wątroby, niewydolność serca, objawy pozapiramidowe, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, pokrzywka, resuscytacja, rumień, Rytmonorm, świąd, tachykardia komorowa, trombocytopenia, trzepotanie przedsionków, uszkodzenie komórek wątroby, zaburzenia erekcji, zaburzenia przewodzenia, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, zastój żółci, zawroty głowy, zespół toczeniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Doxylamine Biofarm 25 mg
Doksylamina w postaci wodorobursztynianu (substancja czynna preparatu Doxylamine Biofarm, 25 mg) charakteryzuje się profilem działań niepożądanych o łagodnym i przemijającym przebiegu, najczęściej występujących w początkowym okresie terapii. Dominującymi objawami są senność oraz efekty przeciwcholinergiczne, takie jak suchość błony śluzowej jamy ustnej, zaparcia, niewyraźne widzenie, zatrzymanie moczu, nasilone wydzielanie oskrzelowe i zawroty głowy. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów powyżej 65 roku życia, u których ryzyko działań niepożądanych jest zwiększone ze względu na współistniejące schorzenia i politerapię. W tej grupie zaleca się redukcję dawki i ścisłe monitorowanie stanu klinicznego.
agranulocytoza, aktywność przeciwcholinergiczna, alergiczne zapalenie skóry, biegunka, diplopia, drgawki, drżenie mięśniowe, duszność, dyspepsja, hemoliza krwinek czerwonych, koszmary senne, kserostomia, łysienie, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niewyraźne widzenie, paradoksalne pobudzenie, parestezja, podwójne widzenie, suchość jamy ustnej, szum w uszach, tinnitus, wydłużenie odstępu QT, wydzielanie oskrzelowe, wydzielanie śluzu w oskrzelach, wysypka skórna, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia koordynacji, zaburzenia pozapiramidowe, zaparcia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Requip 2 mg
Ropinirol (Requip), agonista receptorów dopaminowych stosowany w leczeniu choroby Parkinsona, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Do najczęstszych należą zaburzenia układu nerwowego, takie jak senność i omdlenia (bardzo często, ≥ 1/10), zawroty głowy (często, ≥ 1/100 do < 1/10) oraz niepohamowana senność i nagłe napady snu (niezbyt często, ≥ 1/1000 do < 1/100). W terapii skojarzonej z lewodopą często występują dyskinezy, zwłaszcza podczas zwiększania dawki ropinirolu, które można złagodzić redukcją dawki lewodopy. Ponadto, ropinirol może wywoływać zaburzenia psychiczne, w tym omamy (często), reakcje psychotyczne jak majaczenie, urojenia i paranoja (niezbyt często), a także zaburzenia kontroli impulsów i agresję (częstość nieznana). Należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko patologicznego hazardu, nadmiernej aktywności seksualnej i kompulsywnego jedzenia.
agonista dopaminy, ból brzucha, choroba Parkinsona, czkawka, dyskineza, działanie niepożądane, lewodopa, majaczenie, nagły napad snu, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niepohamowana senność, nudność, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omam, omdlenie, paranoja, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, reakcja psychotyczna, ropinirol, senność, splątanie, spontaniczna erekcja, świąd, terapia skojarzona z lewodopą, urojenie, wymioty, wysypka, zaburzenie kontroli impulsów, zawrót głowy, zespół dysregulacji dopaminergicznej, zespół odstawienia agonisty dopaminy, zgaga, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bicardef 5 mg 5 mg
Bisoprolol fumaran w dawce 5 mg (Bicardef) może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości, najczęściej pojawiające się na początku terapii i ustępujące w ciągu 1-2 tygodni. Do często obserwowanych należą zmęczenie, zawroty głowy, bóle głowy, uczucie zimna lub drętwienia kończyn oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia). Niezbyt często występują bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, pogorszenie niewydolności serca, niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia snu, depresja, skurcz oskrzeli u pacjentów z astmą lub POChP, osłabienie mięśni i kurcze mięśni. Rzadko obserwuje się podwyższenie triglicerydów, reakcje alergiczne skóry, zaburzenia potencji, podwyższenie enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT), zapalenie wątroby, upośledzenie słuchu oraz alergiczny nieżyt nosa. Bardzo rzadko mogą wystąpić zapalenie spojówek i utrata włosów.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, bezsenność, biegunka, bisoprolol fumaran, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, depresja, enzymy wątrobowe, halucynacja, hipertriglicerydemia, kurcz mięśniowy, laktoza jednowodna, łuszczyca, łysienie, miopatia, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedosłuch, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, nudności, POChP, reakcja alergiczna, receptor beta-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, wymioty, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenia erekcji, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zaparcie, zawroty głowy, zespół suchego oka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sustonit 6,5 mg
Podczas terapii glicerolem triazotanu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Sustonit 6,5 mg) obserwuje się szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować w celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów. Najczęstsze objawy dotyczą układu nerwowego, gdzie ból głowy występuje bardzo często (≥ 1/10), a zawroty głowy często (≥ 1/100 do < 1/10). Inne działania niepożądane obejmują tachykardię, zaczerwienienie twarzy i niedociśnienie ortostatyczne (często), a także nudności (często) i astenia (często). Rzadziej występują omdlenia, senność, bradykardia, nasilenie dławicy piersiowej, wysypka polekowa oraz obniżenie ciśnienia tętniczego. Bardzo rzadkie, ale poważne działania to methemoglobinemia, sinica, zapaść krążeniowa, niedokrwienie mózgowe oraz upośledzenie oddychania, które wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
astenia, ból głowy, bradykardia, dławica piersiowa, glicerol triazotan, hemoglobina, methemoglobinemia, monitorowanie działań niepożądanych, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwienie mózgu, niedotlenienie krwi, nieprzyjemny zapach z ust, niewydolność oddechowa, nudność, obniżenie ciśnienia tętniczego, omdlenie, pęcherzyk płucny, senność, sinica, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia, układ chłonny, układ nerwowy, upośledzenie oddychania, wymioty, wysypka polekowa, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie naczyniowe, zaburzenie psychiczne, zaburzenie serca, zaburzenie skóry, zaburzenie układu oddechowego, zaburzenie żołądka i jelit, zaczerwienienie twarzy, zapaść krążeniowa, zawrót głowy, zgaga, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Interakcje leku – Amlodipine Fair-Med 5 mg
Amlodypina, jako antagonista kanału wapniowego, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Inhibitory CYP3A4 (np. inhibitory proteazy HIV, azolowe leki przeciwgrzybicze, makrolidy, werapamil, diltiazem) powodują hamowanie metabolizmu amlodypiny, co prowadzi do wzrostu jej stężenia w osoczu i nasilenia działania hipotensyjnego, szczególnie u osób w podeszłym wieku. Zaleca się wówczas monitorowanie ciśnienia tętniczego i rozważenie redukcji dawki. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie amlodypiny, osłabiając jej efekt terapeutyczny, co wymaga ścisłego monitorowania i ewentualnego zwiększenia dawki. Spożycie grejpfrutów i soku grejpfrutowego jest niewskazane ze względu na zwiększenie biodostępności amlodypiny i ryzyko znacznego obniżenia ciśnienia tętniczego. Szczególnie niebezpieczna jest interakcja z dożylnym dantrolenem, która może prowadzić do migotania komór, zapaści sercowo-naczyniowej i hiperkaliemii, dlatego jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane.
amlodypina, antagonista kanału wapniowego, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, ciśnienie tętnicze krwi, cyklosporyna, dantrolen, diltiazem, działanie hipotensyjne, dziurawiec, erytromycyna, glikozyd naparstnicy, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, klarytromycyna, lek przeciwnadciśnieniowy, makrolid, migotanie komór, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność wątroby, obrzęk obwodowy, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, symwastatyna, warfaryna, werapamil - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmisartan HCT EGIS 80 mg + 12,5 mg
Telmisartan HCT EGIS to preparat łączący telmisartan (40 mg lub 80 mg) z hydrochlorotiazydem (12,5 mg lub 25 mg), którego farmakokinetyka wykazuje brak wzajemnego wpływu obu składników u zdrowych osób. Telmisartan osiąga maksymalne stężenie w osoczu w 0,5-1,5 godziny, z biodostępnością 42% dla dawki 40 mg i 58% dla 160 mg, a jego absorpcja jest nieznacznie obniżona przez pokarm (spadek AUC o 6-19%), co nie wpływa na skuteczność terapeutyczną. Telmisartan wiąże się z białkami osocza w ponad 99,5%, ma dużą objętość dystrybucji (~500 l) i jest metabolizowany przez sprzęganie do nieaktywnego acyloglukuronidu, bez udziału cytochromu P450. Eliminacja odbywa się głównie drogą żółciową (>97% dawki), z okresem półtrwania powyżej 20 godzin. Hydrochlorotiazyd osiąga Tmax w 1-3 godziny, ma biodostępność około 60%, wiąże się z białkami w 68%, nie jest metabolizowany i jest wydalany niemal całkowicie przez nerki (ok. 60% w 48 h), z okresem półtrwania 10-15 godzin przy prawidłowej funkcji nerek.
acyloglukuronid, biodostępność, biodostępność hydrochlorotiazydu, biotransformacja, cytochrom P450, czas maksymalnego stężenia, farmakokinetyka liniowa, faza eliminacji, hemodializa, hydrochlorotiazyd, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, kwaśna glikoproteina alfa 1, niedociśnienie ortostatyczne, nieliniowa farmakokinetyka, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, skuteczność terapeutyczna, stężenie w osoczu, telmisartan, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie nerkowe, wydalanie żółciowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amitriptylinum VP 10 mg
Amitryptylina, jako trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny (TLPD), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą być mylone z objawami samej depresji, takimi jak ból głowy, drżenie, zaburzenia uwagi, zaparcia czy zmniejszone libido. Najpoważniejsze działania niepożądane obejmują kardiologiczne powikłania, takie jak blok przedsionkowo-komorowy, blok odnogi pęczka Hisa (często), arytmie (rzadko), kardiomiopatie i torsade de pointes (bardzo rzadko), a także zapalenia mięśnia sercowego o podłożu nadwrażliwości (częstość nieznana). Ponadto, lek może indukować myśli i zachowania samobójcze, stany maniakalne, majaczenie, drgawki oraz zaburzenia pozapiramidowe. Rzadkie, ale istotne powikłania hematologiczne to zahamowanie czynności szpiku kostnego, agranulocytoza, leukopenia, eozynofilia i małopłytkowość, które wymagają regularnej kontroli morfologii krwi. W okulistyce należy zwrócić uwagę na ryzyko ostrej jaskry (bardzo rzadko) oraz zaburzenia akomodacji i rozszerzenie źrenic, które mogą prowadzić do poważnych powikłań.
agranulocytoza, akatyzja, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, amitryptylina, arytmia, ataksja, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, cholestatyczna choroba wątroby, drgawki, eozynofilia, fotosensytyzacja, ginekomastia, hipertermia, hiponatremia, jaskra ostra, kardiomiopatia, kołatanie serca, leukopenia, libido, majaczenie, małopłytkowość, mlekotok, myśli samobójcze, nadmierna potliwość, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk języka, parestezja, polineuropatia, porażenna niedrożność jelit, powiększenie gruczołów ślinowych, rozszerzenie źrenic, senność, stan maniakalny, suchość jamy ustnej, suchość oka, szum uszny, tachykardia, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie akomodacji, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie erekcji, zaburzenie mikcji, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie smaku, zaburzenie uwagi, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół Löfflera, złamanie kości, żółtaczka, zwiększenie ciśnienia śródgałkowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cardura XL
Cardura XL (doksazosyna) jest alfa-adrenolitykiem stosowanym w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, jednak wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, zwłaszcza na początku terapii. Zaleca się monitorowanie ciśnienia tętniczego oraz edukację pacjentów w zakresie unikania sytuacji sprzyjających urazom w przypadku zawrotów głowy lub omdleń. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z ciężkimi schorzeniami kardiologicznymi, takimi jak obrzęk płuc z powodu zwężenia aorty lub zastawki dwudzielnej, niewydolność serca o wysokiej pojemności wyrzutowej, prawokomorową niewydolność serca z zatorowością płucną lub wysiękiem osierdziowym oraz lewokomorową niewydolność serca z niskim ciśnieniem napełniania. Ponadto, ze względu na metabolizm wątrobowy, lek nie jest zalecany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby.
ciężka niewydolność wątroby, ciśnienie tętnicze, doksazosyna, inhibitor PDE-5, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lewokomorowa niewydolność serca, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk płuc, omdlenie, prawokomorowa niewydolność serca, priapizm, przedłużona erekcja, rak gruczołu krokowego, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, syldenafil, tadalafil, utrata przytomności, wardenafil, właściwości alfa-adrenolityczne, wysięk osierdziowy, zaburzenia czynności wątroby, zaćma, zator płucny, zawroty głowy, zespół małej źrenicy, zwężenie aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zoxon 2
Doksazosyna, lek alfa-adrenolityczny stosowany m.in. w łagodnym rozroście gruczołu krokowego, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, zwłaszcza w początkowym okresie terapii, manifestującego się zawrotami głowy, osłabieniem, a nawet omdleniami. Zaleca się regularne monitorowanie ciśnienia tętniczego oraz edukację pacjentów w zakresie unikania sytuacji zwiększających ryzyko urazów. U pacjentów z ciężkimi chorobami serca (np. obrzęk płuc z powodu zwężenia aorty, niewydolność serca z wysoką pojemnością wyrzutową, prawokomorowa niewydolność serca z zatorowością płucną, lewokomorowa niewydolność z niskim ciśnieniem napełniania) stosowanie doksazosyny wymaga szczególnej ostrożności, gdyż szybkie obniżenie ciśnienia tętniczego może nasilać dolegliwości dławicowe. Metabolizm leku odbywa się w wątrobie, dlatego u pacjentów z niewydolnością wątroby, zwłaszcza ciężką, stosowanie jest przeciwwskazane lub wymaga ostrożności.
alfa-adrenolityk, choroba wieńcowa, doksazosyna, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, łagodny rozrost gruczołu krokowego, laktoza bezwodna, lek alfa-adrenolityczny, lewokomorowa niewydolność serca, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, omdlenie, prawokomorowa niewydolność serca, priapizm, rak gruczołu krokowego, rak prostaty, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, wysięk osierdziowy, zaćma, zator płucny, zawroty głowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Interakcje leku – Zanacodar Combi 40 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Zanacodar Combi, zawierający telmisartan 40 mg oraz hydrochlorotiazyd 12,5 mg, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z litem ze względu na ryzyko zwiększenia stężenia litu w surowicy i jego toksyczności. Hydrochlorotiazyd może nasilać hipokaliemię przy współstosowaniu z lekami kaliuretycznymi (np. inne diuretyki, kortykosteroidy), co wymaga monitorowania stężenia potasu w osoczu. Z kolei jednoczesne podawanie z inhibitorami ACE, diuretykami oszczędzającymi potas lub suplementami potasu niesie ryzyko hiperkaliemii i jest przeciwwskazane. W przypadku glikozydów naparstnicy obserwuje się zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, co wymaga monitorowania zarówno stężenia potasu, jak i digoksyny (wzrost stężenia digoksyny o 49% w Cmax i 20% w Cmin). Ponadto, stosowanie telmisartanu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi może nasilać ich działanie hipotensyjne, a podwójna blokada układu RAA (inhibitory ACE, ARB, aliskiren) zwiększa ryzyko hipotensji, hiperkaliemii oraz ostrej niewydolności nerek.
allopurynol, amina presyjna, antagonista receptora angiotensyny II, beta-adrenolityk, digoksyna, dna moczanowa, działanie hiperglikemizujące, glikozyd naparstnicy, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor COX-2, inhibitor konwertazy angiotensyny, kortykosteroid, kwasica mleczanowa, lek cytotoksyczny, lek kaliuretyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpsychotyczny, lek zwiotczający mięśnie szkieletowe, metotreksat, mielosupresja, niedociśnienie ortostatyczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, tiazydowy lek moczopędny, torsades de pointes, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie rytmu serca, żywica jonowymienna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Telmisartan Orion 80 mg
Telmisartan Orion w dawce 80 mg wykazuje profil bezpieczeństwa porównywalny z placebo, z częstością działań niepożądanych odpowiednio 41,4% vs 43,9% u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Najpoważniejsze działania niepożądane obejmują reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy (częstość rzadka: ≥1/10 000 do <1/1 000) oraz ostrą niewydolność nerek, które mogą prowadzić do zgonu. Szczególne grupy ryzyka to pacjenci japońscy (zwiększone ryzyko zaburzeń wątroby), osoby z cukrzycą (hipoglikemia) oraz pacjenci leczeni w celu zmniejszenia ryzyka sercowo-naczyniowego (częste niedociśnienie). W badaniu PRoFESS odnotowano wyższą częstość posocznicy u leczonych telmisartanem, a także zgłaszano przypadki śródmiąższowej choroby płuc, choć związek przyczynowy nie jest potwierdzony.
bezsenność, bradykardia, choroby sercowo-naczyniowe, duszność, enzym wątrobowy, fosfokinaza kreatynowa, hiperkaliemia, hipoglikemia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niewydolność wielonarządowa, nieżyt żołądka, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, posocznica, reakcja anafilaktyczna, rwa kulszowa, śródmiąższowa choroba płuc, tachykardia, toksyczne uszkodzenie skóry, wysypka polekowa, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie smaku, zaburzenie wątroby, zaburzenie widzenia, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie ścięgna, zapalenie zatok, zawroty błędnikowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tramadol Hydrochloride + Paracetamol Brillpharma 37,5 mg + 325 mg
Tramadol Hydrochloride + Paracetamol Brillpharma w dawkach 37,5 mg + 325 mg w postaci tabletek powlekanych wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z najczęstszymi objawami neurologicznymi takimi jak zawroty głowy i senność (≥1/10). Często obserwuje się drżenie głowy, splątanie, zmienność nastrojów oraz zaburzenia snu (≥1/100 do <1/10). Niezbyt często występują mimowolne kurcze mięśni, parestezje, szum w uszach, depresja, omamy, podwyższenie aktywności transaminaz wątrobowych, nadciśnienie, kołatanie serca, tachykardia, nudności (≥1/1000 do <1/100), a rzadko ataksja, drgawki, uzależnienie, reakcje anafilaktyczne i agranulocytoza (≥1/10000 do <1/1000). W obrębie przewodu pokarmowego bardzo często występują nudności (≥1/10), a często wymioty, zaparcia, suchość w jamie ustnej, biegunka, bóle brzucha, dyspepsja i wzdęcia (≥1/100 do <1/10). Smoliste stolce, mogące wskazywać na krwawienie, wymagają pilnej diagnostyki.
agranulocytoza, albuminuria, ataksja, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból klatki piersiowej, bradykardia, depresja, dreszcz, drgawka, drżenie głowy, duszność, dyspepsja, hipoprothrombinemia, kołatanie serca, koszmar senny, mimowolny kurcz mięśni, nadciśnienie, nadmierna potliwość, nadużywanie leku, napad paniki, nasilenie astmy, nerwowość, niedociśnienie ortostatyczne, niemiarowość serca, nieostre widzenie, niepokój, nudność, obrzęk naczynioruchowy, omam, osłabienie mięśni, parestezja, pobudzenie, pobudzenie ruchowe, reakcja alergiczna układu oddechowego, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, senność, silny lek, skurcz oskrzeli, smolisty stolec, splątanie, suchość jamy ustnej, świąd, szum w uszach, tachykardia, trombocytopenia, uderzenie gorąca, utrata pamięci, uzależnienie od leku, wydłużenie czasu protrombinowego, wymioty, wzdęcie, zaburzenie oddawania moczu, zaburzenie oddychania, zaburzenie przełykania, zaburzenie snu, zaparcie, zawrót głowy, zespół odstawienny, zmienność nastroju - Leksykon substancji czynnych
Tamsulozyna – Działania niepożądane
Tamsulosyna, stosowana w terapii łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą układu nerwowego (zawroty głowy u 1,3% pacjentów), sercowo-naczyniowego (niedociśnienie ortostatyczne, palpitacje, tachykardia, migotanie przedsionków), układu rozrodczego (częste zaburzenia ejakulacji, w tym wytrysk wsteczny) oraz oczu (środoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki – IFIS). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, które może prowadzić do omdleń i upadków, zwłaszcza u osób starszych, oraz na potencjalne powikłania kardiologiczne, w tym niewydolność serca, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu dutasterydu. Działania niepożądane ze strony układu pokarmowego (zaparcia, nudności, wymioty) oraz skórne (wysypka, świąd, rzadko zespół Stevensa-Johnsona) występują rzadziej, jednak wymagają monitorowania. Priapizm, choć bardzo rzadki, stanowi stan nagły wymagający pilnej interwencji medycznej.
arytmia, astenia, duszność, krwawienie z nosa, łagodny rozrost gruczołu krokowego, migotanie przedsionków, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, operacja zaćmy, palpitacje serca, priapizm, receptory α₁-adrenergiczne, rumień wielopostaciowy, suchość jamy ustnej, tachykardia, wytrysk wsteczny, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia rytmu serca, zapalenie błony śluzowej nosa, zawroty głowy, zespół małej źrenicy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wiotkiej tęczówki, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Escitalopram LEK-AM 20 mg
Escytalopram, stosowany głównie w terapii zaburzeń depresyjnych i lękowych, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach leczenia, a następnie ulegają zmniejszeniu. Do najczęstszych działań należą bóle głowy (>1/10), nudności (>1/10), bezsenność, senność, zawroty głowy, zmniejszenie lub zwiększenie łaknienia oraz zaburzenia seksualne, takie jak zmniejszenie popędu płciowego i brak orgazmu. Rzadziej obserwuje się poważniejsze reakcje, takie jak trombocytopenia, reakcje anafilaktyczne, hiponatremia, zespół serotoninowy, wydłużenie odstępu QT oraz arytmie komorowe, w tym torsade de pointes, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka (kobiety, hipokaliemia, choroby serca). Warto podkreślić, że odstawienie escytalopramu powinno odbywać się stopniowo, aby uniknąć objawów odstawienia, takich jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, nudności, drżenia czy kołatanie serca.
akatyzja, arytmia komorowa, badanie kliniczne kontrolowane placebo, bradykardia, bruksizm, depersonalizacja, dyskineza, escytalopram, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipokaliemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, jadłowstręt, kołatanie serca, krwotok maciczny, krwotok miesięczny, krwotok poporodowy, mlekotok, myśl samobójcza, napad panicznego lęku, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SNRI, SSRI, stan splątania, tachykardia, TLPD, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, trombocytopenia, wazopresyna, wydłużenie odstępu QT, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Adadox 4 mg
Doksazosyna w dawce 4 mg, stosowana w formie tabletek (Adadox 4 mg), jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, inne pochodne chinazoliny (np. prazosynę, terazosynę) oraz na substancje pomocnicze, w tym laktozę (48 mg/tabletkę). Leku nie należy podawać osobom z niedociśnieniem ortostatycznym, niedociśnieniem tętniczym (w wskazaniu na łagodny rozrost gruczołu krokowego), a także pacjentom z zastojem moczu w górnych drogach moczowych, przewlekłym zakażeniem układu moczowego, kamicą pęcherza moczowego, przepełnieniem pęcherza moczowego oraz bezmoczem z lub bez niewydolności nerek. Ponadto, Adadox 4 mg jest przeciwwskazany w okresie laktacji w leczeniu nadciśnienia tętniczego.
bezmocz, choroba niedokrwienna serca, ciśnienie tętnicze, doksazosyna, działanie niepożądane, kamica pęcherza moczowego, łagodny rozrost gruczołu krokowego, laktacja, laktoza, mechanizm działania leku, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, omdlenie, pochodna chinazoliny, prazosyna, przepełnienie pęcherza moczowego, przewlekłe zakażenie układu moczowego, udar mózgu, zaburzenie rytmu serca, zastój moczu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – CitraFleet (0,01 g + 3,5 g + 10,97 g)/160 ml
CitraFleet to doustny roztwór zawierający 0,01 g sodu pikosiarczanu, 3,50 g magnezu tlenku lekkiego oraz 10,97 g kwasu cytrynowego. W badaniach klinicznych najczęściej obserwowano działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból brzucha, nudności oraz biegunka, która jest podstawowym efektem klinicznym preparatu. Dodatkowo mogą wystąpić objawy odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, w tym hiponatremia i hipokaliemia, które stanowią istotne ryzyko, zwłaszcza u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, zaburzeniami rytmu serca oraz u osób przyjmujących leki wpływające na gospodarkę elektrolitową. Hiponatremia może przebiegać z drgawkami, a u pacjentów z padaczką istnieje zwiększone ryzyko napadów drgawkowych, nawet bez współistniejącej hiponatremii. Ponadto, stosowanie CitraFleet może wywołać reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje rzekomoanafilaktyczne, związane także z obecnością substancji pomocniczych takich jak sodu pirosiarczyn (E 223) oraz parahydroksybenzoesany (E 219, E 217).
ból brzucha, ból głowy, choroby sercowo-naczyniowe, cytrynian magnezu, drgawki, hipokaliemia, hiponatremia, kwas cytrynowy, nadwrażliwość, napad grand mal, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie kału, nudności, odwodnienie, padaczka, parahydroksybenzoesan, pikosiarczan sodu, pirosiarczyn sodu, plamica, pokrzywka, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rozdęcie jelita, rumień, stan splątania, suchość w jamie ustnej, świąd, tlenek magnezu, wymioty, wysypka, wysypka grudkowo-plamista, wzdęcia, zaburzenia rytmu serca, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aribit ODT
Podczas terapii arypiprazolem (Aribit ODT) konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia, ze względu na ryzyko wystąpienia zachowań samobójczych, szczególnie u osób z chorobami psychicznymi i zaburzeniami nastroju. Należy zachować ostrożność u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego (np. zawał mięśnia sercowego, choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca, zaburzenia przewodzenia, nadciśnienie tętnicze) oraz u osób z ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). Arypiprazol może powodować wydłużenie odstępu QT, dlatego wskazana jest ostrożność u pacjentów z rodzinnym wywiadem wydłużenia QT. W trakcie leczenia obserwowano rzadkie przypadki późnych dyskinez, akatyzji, parkinsonizmu oraz potencjalnie śmiertelnego Złośliwego Zespołu Neuroleptycznego (NMS), którego objawy obejmują wysoką gorączkę, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości i niestabilność autonomiczną. W przypadku podejrzenia NMS należy natychmiast przerwać leczenie. Ponadto, u pacjentów z napadami drgawkowymi w wywiadzie zaleca się ostrożność ze względu na ryzyko zaostrzenia napadów.
akatyzja, arypiprazol, brak laktazy, choroba Alzheimera, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba układu sercowo-naczyniowego, dysfagia, działanie niepożądane krążenia mózgowego, fenyloketonuria, fosfokinaza kreatynowa, gruczolak przysadki, hiperglikemia, kwasica ketonowa, leczenie przeciwpsychotyczne, mioglobinuria, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, objaw pozapiramidowy, parkinsonizm, patologiczne uzależnienie od hazardu, późna dyskineza, przejściowy napad niedokrwienia, psychoza związana z demencją, rabdomioliza, schizofrenia, śpiączka hiperosmotyczna, udar, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie nastroju, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie tarczycy, zachłystowe zapalenie płuc, zachowanie samobójcze, zapalenie płuc, zawał mięśnia sercowego, zespół nadpobudliwości psychoruchowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Scavertin 3 mg
Stosowanie iwermektyny (Scavertin, 3 mg) wiąże się z występowaniem głównie łagodnych i przejściowych działań niepożądanych, których częstość i nasilenie wzrasta u pacjentów zakażonych wieloma pasożytami, zwłaszcza gatunkiem Loa loa. U pacjentów z ciężkim zakażeniem Loa loa odnotowano rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu encefalopatie objawiające się bólem pleców, przekrwieniem gałek ocznych, krwotokiem podspojówkowym, dusznością, nietrzymaniem moczu i stolca, zaburzeniami świadomości, a także śpiączką. Rzadko występują ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). Działania neurotoksyczne mogą manifestować się obniżeniem poziomu świadomości, a w skrajnych przypadkach śpiączką. W przebiegu węgorczycy i filariozy obserwowano objawy takie jak osłabienie, ból brzucha, nudności, zawroty głowy, senność, a także przejściową hipereozynofilię, leukopenię, niedokrwistość oraz wzrost aktywności ALAT i fosfataz zasadowych. W przypadku filariozy Wuchereria bancrofti nasilenie działań niepożądanych koreluje z zagęszczeniem mikrofilarii we krwi, a nie z dawką leku.
Ascaris, astenia, działanie neurotoksyczne, encefalopatia, enzymy wątrobowe, filarioza Wuchereria bancrofti, hiperbilirubinemia, hipereozynofilia, iwermektyna, jadłowstręt, krwiomocz, krwotok podspojówkowy, leukopenia, Loa loa, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, Onchocerca volvulus, ostre zapalenie wątroby, pokrzywka, reakcja Mazzottiego, śpiączka, świerzb, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, węgorczyca, zakażenie pasożytnicze, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie naczyniówki, zapalenie rąbka rogówki, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zawroty głowy pochodzenia przedsionkowego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Arpixor
Podczas terapii arypiprazolem (Arpixor) konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia, ze względu na opóźnione pojawianie się efektów klinicznych oraz ryzyko nasilenia objawów psychicznych, w tym prób samobójczych. Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego (np. zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, zaburzenia przewodzenia, nadciśnienie tętnicze), a także u osób z predyspozycjami do żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnego wydłużenia odstępu QT w porównaniu z placebo, jednak u pacjentów z rodzinnym wywiadem wydłużenia QT zaleca się szczególną ostrożność. Należy również monitorować objawy późnych dyskinez, akatyzji i parkinsonizmu, zwłaszcza u dzieci i młodzieży, oraz być czujnym na objawy Złośliwego Zespołu Neuroleptycznego (NMS), który może manifestować się wysoką gorączką, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością autonomiczną. W przypadku podejrzenia NMS lub niewyjaśnionej gorączki należy przerwać leczenie.
ADHD, akatyzja i parkinsonizm, arypiprazol, aspiracja, choroba Alzheimera, choroba naczyń mózgowych, choroba układu sercowo-naczyniowego, dysfagia, gruczolak przysadki, hiperglikemia, kwasica ketonowa, napad drgawkowy, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, ostra niewydolność nerek, podwyższona fosfokinaza kreatynowa, późna dyskineza, psychoza związana z demencją, rabdomioliza, schizofrenia, śpiączka hiperosmotyczna, sztywność mięśniowa, terapia przeciwpsychotyczna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie krążenia mózgowego, zaburzenie nastroju, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie świadomości, zaburzenie tarczycy, zaburzenie wchłaniania glukozy-galaktozy, zachłystowe zapalenie płuc, zachowanie samobójcze, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Unisol 0,5 mg + 0,4 mg
Lek Unisol, zawierający 0,5 mg dutasterydu oraz 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku (odpowiadającego 0,367 mg tamsulosyny), jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży ze względu na ryzyko wpływu dutasterydu na rozwój męskich narządów płciowych płodu, a także u dzieci i młodzieży z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na dutasteryd, tamsulosynę, inne inhibitory 5-alfa-reduktazy, soję, orzeszki ziemne oraz inne substancje pomocnicze zawarte w preparacie. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest również obecność niedociśnienia ortostatycznego oraz ciężkich zaburzeń czynności wątroby, które mogą zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze względu na wpływ tamsulosyny na ciśnienie tętnicze i metabolizm substancji czynnych.
Wskazane jest ostrożne stosowanie Unisolu u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby, ze względu na potencjalne upośledzenie metabolizmu dutasterydu i tamsulosyny. Lek zawiera 299,46 μg glikolu propylenowego na kapsułkę, co odpowiada dawce 4,27 mg/kg masy ciała, co należy uwzględnić w ocenie bezpieczeństwa terapii. Przed planowanymi zabiegami okulistycznymi (zaćma, jaskra) należy rozważyć ryzyko zespołu wiotkiej tęczówki związanego z tamsulosyną. Dutasteryd może również wpływać na parametry nasienia, co jest istotne u pacjentów planujących prokreację. Kapsułka o wymiarach około 24,2 mm x 7,7 mm zawiera peletki o zmodyfikowanym uwalnianiu tamsulosyny oraz miękką kapsułkę z dutasterydem, co może stanowić wyzwanie dla pacjentów z trudnościami w połykaniu.
antagonista receptorów alfa-adrenergicznych, chirurgia oka, ciśnienie tętnicze, dutasteryd i tamsulosyna, glikol propylenowy, inhibitor 5-alfa-reduktazy, kapsułka twarda, kapsułka żelatynowa, lecytyna sojowa, męskie narządy płciowe, nadwrażliwość, niedociśnienie ortostatyczne, parametry nasienia, peletki o zmodyfikowanym uwalnianiu, substancja czynna, trudności w połykaniu, zaburzenia czynności wątroby, zaćma i jaskra, zespół wiotkiej tęczówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Alfuzostad 10 mg 10 mg
Alfuzostad 10 mg, zawierający alfuzosyny chlorowodorek w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej zgłaszanym objawem są zawroty głowy, występujące u około 5% pacjentów. Do często obserwowanych działań należą zmęczenie, omdlenia, bóle głowy, bóle brzucha, nudności, niestrawność, biegunka, suchość w jamie ustnej, a także niedociśnienie ortostatyczne. Rzadziej występują zaburzenia widzenia, tachykardia, kołatanie serca, nieżyt nosa, wymioty, wysypka, świąd, obrzęk, uderzenia gorąca, bóle w klatce piersiowej oraz nietrzymanie moczu. Bardzo rzadkie, ale poważne działania obejmują zaostrzenie dusznicy bolesnej, hepatotoksyczność, obrzęk naczynioruchowy oraz priapizm wymagający natychmiastowej interwencji medycznej.
alfuzosyna, astenia, błędnik, ból brzucha, ból głowy, choroba cholestatyczna wątroby, dusznica bolesna, hepatotoksyczność, kołatanie serca, kserostomia, migotanie przedsionków, neutrofil, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niestrawność, nietrzymanie moczu, nieżyt nosa, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, płytka krwi, pokrzywka, priapizm, świąd, tachykardia, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wysypka skórna, zawrót głowy, zespół wiotkiej tęczówki - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Norprolac 25 mcg; 50 mcg
Lek Norprolac (chinagolid) wymaga stopniowego zwiększania dawki ze względu na ryzyko działań niepożądanych o charakterze dopaminergicznym, takich jak niedociśnienie ortostatyczne, nudności, wymioty oraz zawroty głowy. Leczenie u dorosłych rozpoczyna się od dawki 25 mikrogramów na dobę przez pierwsze 3 dni, następnie 50 mikrogramów na dobę przez kolejne 3 dni, a od 7. dnia dawka początkowa wynosi 75 mikrogramów na dobę. Dawkę można stopniowo zwiększać o 75 mikrogramów co najmniej co tydzień do uzyskania odpowiedniej odpowiedzi terapeutycznej (redukcji stężenia prolaktyny) i tolerancji leku. Dawka podtrzymująca zwykle wynosi 75-150 mikrogramów na dobę, a mniej niż 1/3 pacjentów wymaga dawek ≥300 mikrogramów, które należy zwiększać w odstępach co najmniej 4 tygodni. Norprolac należy podawać raz dziennie wieczorem, z niewielką ilością pożywienia, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego i krążenia.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olanzapina Aurobindo
Olanzapina, podobnie jak inne leki przeciwpsychotyczne, wykazuje opóźnioną poprawę kliniczną, wymagającą monitorowania skuteczności i działań niepożądanych. Nie zaleca się jej stosowania u pacjentów z psychozą lub zaburzeniami zachowania w przebiegu otępienia ze względu na dwukrotnie wyższe ryzyko zgonu (3,5% vs 1,5%) oraz trzykrotnie zwiększone ryzyko zdarzeń naczyniowo-mózgowych (1,3% vs 0,4%) w porównaniu do placebo, szczególnie u osób powyżej 65-75 lat. U pacjentów z chorobą Parkinsona olanzapina nie wykazuje skuteczności i może nasilać objawy parkinsonizmu. Istotnym zagrożeniem jest złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) – stan z wysoką gorączką, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością autonomiczną, wymagający natychmiastowego odstawienia leku. Ponadto, olanzapina może indukować hiperglikemię i zaostrzenie cukrzycy, z ryzykiem kwasicy ketonowej i śpiączki, co wymaga monitorowania glikemii (przed leczeniem, po 12 tygodniach i następnie raz w roku) oraz masy ciała (przed leczeniem, po 4, 8, 12 tygodniach i kwartalnie). Należy także kontrolować profil lipidowy (przed leczeniem, po 12 tygodniach i co 5 lat).
agonista dopaminy, aktywność antycholinergiczna, AlAT, aminotransferaza wątrobowa, AspAT, atypowy lek przeciwpsychotyczny, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, dysfagia, hipereozynofilia, hiperglikemia, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, nagły zgon sercowy, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność porażenna jelit, olanzapina, ostra niewydolność nerek, otępienie, otępienie naczyniowe, parkinsonizm, późna dyskineza, przemijający napad niedokrwienny, przerost gruczołu krokowego, przerost mięśnia sercowego, rabdomioliza, sedacja, śpiączka, udar, uszkodzenie cholestatyczne wątroby, uszkodzenie wątrobowokomórkowe, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia przemiany lipidów, zakrzep z zatorami, zakrzepica żylna, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół wydłużonego odstępu QT, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumilar HCT 5 mg + 5 mg + 25 mg
Sumilar HCT to preparat złożony zawierający ramipryl, amlodypinę i hydrochlorotiazyd, stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Każda z substancji aktywnych wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, które mogą się nasilać w terapii skojarzonej. Ramipryl często powoduje hiperkaliemię, kaszel, niedociśnienie tętnicze i zaburzenia żołądkowo-jelitowe, a rzadko ciężkie powikłania hematologiczne (agranulocytoza, pancytopenia, niedokrwistość hemolityczna) oraz reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy. Amlodypina najczęściej wywołuje zawroty głowy, obrzęki obwodowe i zmęczenie, a rzadziej poważne zaburzenia hematologiczne i skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona. Hydrochlorotiazyd może prowadzić do hipokaliemii (bardzo często), hiperlipidemii (bardzo często), zaburzeń metabolicznych, a także zwiększa ryzyko nieczerniakowych nowotworów skóry w zależności od kumulacyjnej dawki. W terapii Sumilar HCT obserwuje się także często niedociśnienie ortostatyczne, omdlenia, bóle głowy i zawroty głowy, a także zaburzenia elektrolitowe, w tym hiponatremię i hipomagnezemię.
agranulocytoza, amlodypina, dławica piersiowa, dyspepsja, ginekomastia, glukozuria, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nastrój depresyjny, neuropatia obwodowa, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, przemijający napad niedokrwienny, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, ramipryl, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar niedokrwienny, zaburzenia pozapiramidowe, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie oskrzeli, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zasadowica hipochloremiczna, zawał mięśnia sercowego, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa - Leksykon substancji czynnych
Rylmenidyna – Działania niepożądane
Rylmenidyna, stosowana w dawkach 1 mg/dobę i 2 mg/dobę, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa z częstością działań niepożądanych porównywalną do placebo przy niższej dawce oraz niższą niż inne leki centralnie działające (klonidyna 0,15-0,30 mg/dobę, alfa-metylodopa 500-1000 mg/dobę) przy dawce 2 mg/dobę. Do najczęstszych działań niepożądanych należą zaburzenia psychiczne (lęk, depresja, bezsenność), neuropsychiatryczne (senność, ból i zawroty głowy), sercowo-naczyniowe (palpitacje często, bradykardia o nieznanej częstości, niedociśnienie ortostatyczne niezbyt często), a także objawy ze strony przewodu pokarmowego (ból w nadbrzuszu, suchość błony śluzowej jamy ustnej, biegunka, zaparcia). Rylmenidyna może również powodować zaburzenia czynności seksualnych, skurcze mięśni, obrzęki, astenię i zmęczenie, a rzadko duszności i reakcje skórne (świąd, wysypka). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko upadków u osób starszych z powodu zawrotów głowy i senności oraz na potencjalne nasilenie objawów depresyjnych.
alfa-metylodopa, anhedonia, anorgazmia, astenia, bezsenność, biegunka, blok przewodzenia, ból głowy, ból nadbrzusza, bradykardia, depresja, duszność, klonidyna, lęk, lek hipotensyjny, myśli samobójcze, nadwrażliwość na lek, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelitowa, nudności, obrzęk, palpitacje, próchnica, reakcja alergiczna, rilmenidyna, rylmenidyna, senność, skurcze mięśni, suchość jamy ustnej, świąd, uczucie zimna w kończynach, uderzenia gorąca, wysypka, zaburzenia seksualne, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie mikrokrążenia, zaparcia, zawroty głowy, zmęczenie