Działania niepożądane
Amitriptylinum VP 10 mg

Amitryptylina, jako trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny (TLPD), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą być mylone z objawami samej depresji, takimi jak ból głowy, drżenie, zaburzenia uwagi, zaparcia czy zmniejszone libido. Najpoważniejsze działania niepożądane obejmują kardiologiczne powikłania, takie jak blok przedsionkowo-komorowy, blok odnogi pęczka Hisa (często), arytmie (rzadko), kardiomiopatie i torsade de pointes (bardzo rzadko), a także zapalenia mięśnia sercowego o podłożu nadwrażliwości (częstość nieznana). Ponadto, lek może indukować myśli i zachowania samobójcze, stany maniakalne, majaczenie, drgawki oraz zaburzenia pozapiramidowe. Rzadkie, ale istotne powikłania hematologiczne to zahamowanie czynności szpiku kostnego, agranulocytoza, leukopenia, eozynofilia i małopłytkowość, które wymagają regularnej kontroli morfologii krwi. W okulistyce należy zwrócić uwagę na ryzyko ostrej jaskry (bardzo rzadko) oraz zaburzenia akomodacji i rozszerzenie źrenic, które mogą prowadzić do poważnych powikłań.

Pobierz ChPL PDF Amitriptylinum VP – Tabletki powlekane – 10 mg
  1. Działania niepożądane leku Amitriptylinum VP
    1. Częstotliwość występowania działań niepożądanych
    2. Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
    3. Zaburzenia kardiologiczne
    4. Zaburzenia psychiczne i neurologiczne
    5. Zaburzenia hematologiczne
    6. Zaburzenia oka
    7. Zaburzenia wątroby
    8. Zaburzenia układu oddechowego
    9. Inne istotne niebezpieczeństwa
  2. Tabela działań niepożądanych leku Amitriptylinum VP
    1. Monitorowanie działań niepożądanych
    2. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. ból neuropatyczny
  2. duże zaburzenie depresyjne
  3. migrena
  4. moczenie nocne
  5. przewlekły napięciowy ból głowy
Substancja czynna
  1. amitryptylina
Kategoria leku
  1. leki przeciwbólowe
  2. leki przeciwdepresyjne
  3. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne

Działania niepożądane leku Amitriptylinum VP

Amitryptylina może wywoływać działania niepożądane podobne do działań innych trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (TLPD). Należy zwrócić uwagę, że niektóre z obserwowanych efektów ubocznych, takie jak ból głowy, drżenie, zaburzenia uwagi, zaparcia czy zmniejszone libido, mogą stanowić również objawy podstawowej jednostki chorobowej – depresji. Objawy te zazwyczaj ulegają osłabieniu wraz z poprawą stanu klinicznego pacjenta.1

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane leku Amitriptylinum VP są sklasyfikowane zgodnie z układami i narządami MedDRA, a częstość ich występowania została określona według następujących kategorii:2

  • Bardzo często (>1/10) – występują u więcej niż 1 na 10 pacjentów
  • Często (>1/100 do <1/10) – występują u 1 do 10 na 100 pacjentów
  • Niezbyt często (>1/1 000 do <1/100) – występują u 1 do 10 na 1 000 pacjentów
  • Rzadko (>1/10 000 do <1/1 000) – występują u 1 do 10 na 10 000 pacjentów
  • Bardzo rzadko (<1/10 000) – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
  • Częstość nieznana – nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Stosowanie amitryptyliny wiąże się z szeregiem potencjalnie niebezpiecznych działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Do najpoważniejszych należą:

Zaburzenia kardiologiczne

Amitryptylina może powodować poważne zaburzenia rytmu serca, w tym blok przedsionkowo-komorowy, blok odnogi pęczka Hisa (często), arytmie (rzadko), a nawet kardiomiopatie i torsade de pointes (bardzo rzadko). Obserwuje się również zapalenia mięśnia sercowego z nadwrażliwości (częstość nieznana). Zmiany elektrokardiograficzne obejmują wydłużenie odstępu QT i zespołu QRS.3

Zaburzenia psychiczne i neurologiczne

Szczególnie niebezpieczne są myśli lub zachowania samobójcze, które mogą wystąpić podczas leczenia lub zaraz po jego zakończeniu. Ryzyko dotyczy także stanów maniakalnych i hipomaniakalnych, majaczenia (zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku) oraz drgawek. Amitryptylina może wywoływać także zaburzenia pozapiramidowe.4

Zaburzenia hematologiczne

Poważnym powikłaniem może być zahamowanie czynności szpiku kostnego, agranulocytoza, leukopenia, eozynofilia i małopłytkowość, które choć występują rzadko, mogą stanowić zagrożenie życia.5

Zaburzenia oka

Bardzo rzadkim, ale poważnym działaniem niepożądanym jest ostra jaskra, która stanowi stan nagły w okulistyce. Ponadto często obserwuje się zaburzenia akomodacji i rozszerzenie źrenic.6

Zaburzenia wątroby

U pacjentów przyjmujących amitryptylinę może rozwinąć się żółtaczka (rzadko), zaburzenia czynności wątroby (niezbyt często), w tym cholestatyczna choroba wątroby, a także zapalenie wątroby (częstość nieznana).7

Zaburzenia układu oddechowego

Bardzo rzadko może wystąpić alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych i, odpowiednio, tkanki płucnej (zapalenie pęcherzyków płucnych, Zespół Löfflera), co stanowi poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji.8

Inne istotne niebezpieczeństwa

Dostępne badania epidemiologiczne, przeprowadzone głównie z udziałem pacjentów w wieku 50 lat i starszych, wykazały zwiększone ryzyko złamań kości u pacjentów leczonych SSRI i TLPD. Mechanizm, który prowadzi do zwiększenia tego ryzyka, pozostaje nieznany.9

Pacjenci mogą również doświadczać porażennej niedrożności jelit, hiponatremii, wahań poziomu cukru we krwi oraz niedociśnienia ortostatycznego.10

Tabela działań niepożądanych leku Amitriptylinum VP

Klasyfikacja układów i narządów MedDRA Częstość Działanie niepożądane Opis i znaczenie kliniczne
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Rzadko Zahamowanie czynności szpiku kostnego, agranulocytoza, leukopenia, eozynofilia, małopłytkowość Mogą prowadzić do zwiększonej podatności na infekcje, krwawień i anemii. Wymagają regularnej kontroli morfologii krwi.
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Rzadko Zmniejszone łaknienie Może prowadzić do niedoborów pokarmowych i utraty masy ciała.
Nieznana Anoreksja, wahania poziomu cukru we krwi Zaburzenia glikemii mogą być szczególnie niebezpieczne u pacjentów z cukrzycą.
Zaburzenia psychiczne Bardzo często Agresja Wymaga monitorowania zachowania pacjenta, szczególnie na początku leczenia.
Często Stan splątania, zmniejszone libido, niepokój Mogą wpływać na jakość życia i współpracę pacjenta.
Niezbyt często Hipomania, mania, lęk, bezsenność, koszmary senne Stany maniakalne wymagają modyfikacji leczenia. Bezsenność może nasilać podstawowe objawy depresji.
Rzadko Majaczenie (u pacjentów w podeszłym wieku), omamy, myśli lub zachowania samobójcze Stanowią poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa pacjenta, wymagają natychmiastowej interwencji.
Nieznana Paranoja Może znacząco pogarszać funkcjonowanie społeczne pacjenta.
Zaburzenia układu nerwowego Bardzo często Senność, drżenie, zawroty głowy, ból głowy, ospałość, zaburzenia mowy (dyzartria) Mogą upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
Często Zaburzenia uwagi, zaburzenia smaku, parestezje, ataksja Ataksja zwiększa ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych.
Niezbyt często Drgawki Mogą stanowić zagrożenie życia, obniżają próg drgawkowy.
Bardzo rzadko Akatyzja, polineuropatia Akatyzja może nasilać niepokój i prowadzić do przerwania leczenia.
Nieznana Zaburzenia pozapiramidowe Obejmują drżenie, sztywność i inne objawy parkinsonowskie.
Zaburzenia oka Bardzo często Zaburzenia akomodacji Prowadzą do nieostrego widzenia, szczególnie do bliży.
Często Rozszerzenie źrenic Zwiększa ryzyko wystąpienia jaskry z zamkniętym kątem przesączania.
Bardzo rzadko Ostra jaskra Stan nagły w okulistyce, wymaga natychmiastowej interwencji.
Nieznana Suchość oka Może prowadzić do uszkodzenia rogówki przy długotrwałym występowaniu.
Zaburzenia ucha i błędnika Niezbyt często Szumy uszne Mogą być uciążliwe i wpływać na jakość życia pacjenta.
Zaburzenia serca Bardzo często Kołatanie serca, tachykardia Mogą nasilać dolegliwości u pacjentów z chorobami serca.
Często Blok przedsionkowo-komorowy, blok odnogi pęczka Hisa Poważne zaburzenia przewodnictwa, wymagające kontroli kardiologicznej.
Rzadko Arytmia Może prowadzić do omdleń, zawrotów głowy i w poważnych przypadkach do zagrożenia życia.
Bardzo rzadko Kardiomiopatie, torsade de pointes Groźne zaburzenia rytmu serca, mogące prowadzić do nagłego zgonu sercowego.
Nieznana Zapalenia mięśnia sercowego z nadwrażliwości Rzadkie powikłanie alergiczne, wymagające odstawienia leku i intensywnego leczenia.
Zaburzenia naczyniowe Bardzo często Niedociśnienie ortostatyczne Zwiększa ryzyko upadków i urazów, szczególnie u osób starszych.
Niezbyt często Nadciśnienie tętnicze Wymaga kontroli ciśnienia tętniczego, szczególnie u pacjentów z chorobami układu krążenia.
Nieznana Hipertermia Podwyższenie temperatury ciała, może być objawem zespołu serotoninowego.
Zaburzenia oddechowe, klatki piersiowej i śródpiersia Bardzo często Zatkany nos Objaw antycholinergiczny, może być uciążliwy dla pacjenta.
Bardzo rzadko Alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych i tkanki płucnej (Zespół Löfflera) Poważne powikłanie immunologiczne, wymagające odstawienia leku i intensywnego leczenia.
Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często Suchość jamy ustnej, zaparcia, nudności Zaparcia mogą prowadzić do niedrożności jelit, szczególnie u osób starszych.
Niezbyt często Biegunka, wymioty, obrzęk języka Wymioty mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych.
Rzadko Powiększenie gruczołów ślinowych Wtórne do suchości jamy ustnej, zazwyczaj ustępuje po odstawieniu leku.
Rzadko Porażenna niedrożność jelita Poważne powikłanie, wymagające interwencji chirurgicznej w ciężkich przypadkach.
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Rzadko Żółtaczka Objaw uszkodzenia wątroby, wymaga kontroli enzymów wątrobowych.
Niezbyt często Zaburzenia czynności wątroby (np. cholestatyczna choroba wątroby) Mogą prowadzić do trwałego uszkodzenia wątroby przy kontynuacji leczenia.
Nieznana Zapalenie wątroby Wymaga natychmiastowego odstawienia leku i intensywnego leczenia.
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Bardzo często Nadmierna potliwość Może prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych.
Niezbyt często Wysypka, pokrzywka, obrzęk twarzy Objawy reakcji alergicznej, mogą poprzedzać cięższe powikłania.
Rzadko Łysienie, reakcja nadwrażliwości na światło Fotosensytyzacja wymaga stosowania ochrony przeciwsłonecznej.
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Często Zaburzenia mikcji Efekt antycholinergiczny, szczególnie problematyczny u mężczyzn z przerostem prostaty.
Niezbyt często Zatrzymanie moczu Stan wymagający pilnej interwencji, może prowadzić do powikłań nerkowych.
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Często Zaburzenia erekcji Mogą negatywnie wpływać na sferę seksualną i jakość życia pacjentów.
Niezbyt często Mlekotok Wynika z wpływu na stężenie prolaktyny, wymaga diagnostyki różnicowej.
Rzadko Ginekomastia Powiększenie gruczołów sutkowych u mężczyzn, zazwyczaj ustępuje po odstawieniu leku.
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Często Zmęczenie, uczucie pragnienia Mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta.
Rzadko Gorączka Może być objawem reakcji nadwrażliwości lub innych powikłań.
Często Zwiększenie masy ciała Może prowadzić do innych problemów zdrowotnych, w tym metabolicznych.
Badania diagnostyczne Często Nietypowy zapis EKG, wydłużenie odstępu QT w zapisie elektrokardiograficznym, wydłużenie zespołu QRS w zapisie elektrokardiograficznym, hiponatremia Zmiany w EKG zwiększają ryzyko zaburzeń rytmu serca. Hiponatremia może powodować splątanie, drgawki.
Niezbyt często Zwiększenie ciśnienia śródgałkowego Czynnik ryzyka wystąpienia jaskry, szczególnie u predysponowanych pacjentów.
Rzadko Zmniejszenie masy ciała Może być związane z anoreksją i zaburzeniami odżywiania.
Rzadko Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi, zwiększenie aktywności aminotransferaz Wskazują na uszkodzenie hepatocytów, wymagają monitorowania funkcji wątroby.

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.11

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl