Działania niepożądane
Scavertin 3 mg

Stosowanie iwermektyny (Scavertin, 3 mg) wiąże się z występowaniem głównie łagodnych i przejściowych działań niepożądanych, których częstość i nasilenie wzrasta u pacjentów zakażonych wieloma pasożytami, zwłaszcza gatunkiem Loa loa. U pacjentów z ciężkim zakażeniem Loa loa odnotowano rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu encefalopatie objawiające się bólem pleców, przekrwieniem gałek ocznych, krwotokiem podspojówkowym, dusznością, nietrzymaniem moczu i stolca, zaburzeniami świadomości, a także śpiączką. Rzadko występują ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). Działania neurotoksyczne mogą manifestować się obniżeniem poziomu świadomości, a w skrajnych przypadkach śpiączką. W przebiegu węgorczycy i filariozy obserwowano objawy takie jak osłabienie, ból brzucha, nudności, zawroty głowy, senność, a także przejściową hipereozynofilię, leukopenię, niedokrwistość oraz wzrost aktywności ALAT i fosfataz zasadowych. W przypadku filariozy Wuchereria bancrofti nasilenie działań niepożądanych koreluje z zagęszczeniem mikrofilarii we krwi, a nie z dawką leku.

Działania niepożądane leku Scavertin

Działania niepożądane związane ze stosowaniem iwermektyny (Scavertin, 3 mg) są w większości przypadków łagodne i przejściowe, jednak ich częstość oraz nasilenie mogą się zwiększać u pacjentów zakażonych więcej niż jednym pasożytem. Szczególną uwagę należy zwrócić na przypadki zarażenia gatunkiem Loa loa, gdzie obserwowano cięższe reakcje.1

Ciężkie działania niepożądane

U pacjentów z ciężkim zakażeniem gatunkiem Loa loa, raportowano rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu przypadki encefalopatii. U tych pacjentów obserwowano kompleks objawów neurologicznych i ogólnoustrojowych, takich jak: ból pleców lub szyi, przekrwienie gałek ocznych, krwotok podspojówkowy, duszność, nietrzymanie moczu i/lub stolca, trudności w staniu/chodzeniu, zmiany stanu psychicznego, dezorientacja, letarg, osłupienie lub śpiączka.2

Bardzo rzadko raportowano przypadki ciężkich reakcji skórnych, takich jak:

3

Odnotowano także przypadki działania neurotoksycznego, które mogą manifestować się jako zmniejszenie poziomu świadomości, a w skrajnych przypadkach prowadzić do śpiączki.4

Działania niepożądane w zależności od rodzaju zakażenia pasożytniczego

U pacjentów leczonych z powodu węgorczycy zaobserwowano szereg działań niepożądanych, takich jak: osłabienie, ból brzucha, jadłowstręt, zaparcie, biegunka, nudności, wymioty, zawroty głowy, senność, zawroty głowy układowe pochodzenia przedsionkowego, drżenie. W badaniach laboratoryjnych odnotowywano przejściową hipereozynofilię, leukopenię/niedokrwistość oraz zwiększenie aktywności ALAT i fosfataz zasadowych.5

W przypadku filariozy spowodowanej przez Wuchereria bancrofti, stopień nasilenia działań niepożądanych nie jest zależny od dawki leku, natomiast wykazuje związek z zagęszczeniem mikrofilarii we krwi. Opisywano: gorączkę, ból głowy, astenię, uczucie osłabienia, ból mięśni, ból stawów, rozlany ból. W obrębie przewodu pokarmowego pacjenci zgłaszali jadłowstręt, nudności, ból brzucha i nadbrzusza. Ponadto obserwowano: kaszel, uczucie dyskomfortu podczas oddychania, ból gardła, niedociśnienie ortostatyczne, dreszcze, zawroty głowy, obfite pocenie się, ból jąder lub uczucie dyskomfortu.6

W leczeniu zakażeń Onchocerca volvulus obserwowano reakcje nadwrażliwości spowodowane rozpadem mikrofilarii, określane jako reakcja Mazzottiego. Do jej objawów należą: świąd, wysypka o charakterze pokrzywki, zapalenie spojówek, ból stawów i mięśni (w tym ból mięśni brzucha), gorączka, obrzęk, zapalenie i powiększenie węzłów chłonnych, nudności, wymioty, biegunka, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy, tachykardia, astenia, ból głowy. Rzadko objawy te przybierały ciężką postać. Odnotowano także kilka przypadków zaostrzenia astmy.7

U pacjentów z onchocerkozą opisywano również objawy oczne, takie jak: nieprawidłowe odczucia w gałkach ocznych, obrzęk powiek, zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej oka, zapalenie spojówek, zapalenie rąbka rogówki, zapalenie rogówki, zapalenie naczyniówki i siatkówki lub zapalenie naczyniówki. Objawy te mogą być spowodowane samą chorobą i były również sporadycznie obserwowane po leczeniu. Rzadko przyjmowały ciężką postać i zazwyczaj ustępowały bez leczenia kortykosteroidami. Zgłaszano także powstawanie krwotoku do spojówki.8

U pacjentów ze świerzbem na początku leczenia może wystąpić przejściowe zaostrzenie świądu, będące reakcją organizmu na eliminację pasożytów.9

Po podaniu iwermektyny obserwowano wydalanie dojrzałych form pasożytów Ascaris.10

Zaburzenia wątrobowo-nerkowe

Odnotowano występowanie przejściowej hipereozynofilii oraz zaburzeń czynności wątroby, w tym:

W zakresie funkcji nerek raportowano przypadki krwiomoczu.11

Tabela działań niepożądanych produktu Scavertin

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia neurologiczne Zawroty głowy, senność Często Występują głównie u pacjentów z węgorczycą i filariozą
Zawroty głowy układowe pochodzenia przedsionkowego Często Mogą prowadzić do zaburzeń równowagi i upadków
Encefalopatia, śpiączka Rzadko Głównie u pacjentów z wysokim mianem Loa loa, potencjalnie zagrażające życiu
Zaburzenia skórne Świąd, wysypka pokrzywkowa Często Częsty element reakcji Mazzottiego u pacjentów z onchocerkozą
Zespół Stevensa-Johnsona Bardzo rzadko Ciężka reakcja skórno-śluzówkowa
Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka Bardzo rzadko Stan zagrażający życiu, wymagający natychmiastowej interwencji
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe Nudności, wymioty Często Objawy z reguły ustępują samoistnie
Biegunka Często Może prowadzić do odwodnienia, zwłaszcza u osób starszych
Ból brzucha Często Występuje w różnych lokalizacjach jamy brzusznej
Zaparcie Niezbyt często Głównie u pacjentów z węgorczycą
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych Niezbyt często Zwykle przejściowe, normalizuje się po zakończeniu leczenia
Ostre zapalenie wątroby Rzadko Wymaga monitorowania funkcji wątroby
Hiperbilirubinemia Rzadko Może prowadzić do żółtaczki
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Przejściowa hipereozynofilia Często Związana z odpowiedzią immunologiczną na rozpadające się pasożyty
Leukopenia/niedokrwistość Niezbyt często Wymaga kontroli morfologii krwi
Zaburzenia oka Zapalenie spojówek Często Zwłaszcza u pacjentów z onchocerkozą
Krwotok podspojówkowy Niezbyt często Głównie u pacjentów z infekcją Loa loa
Obrzęk powiek Niezbyt często Może być związany z procesem zapalnym
Zapalenie rogówki Rzadko Może wymagać interwencji okulistycznej
Zapalenie naczyniówki i siatkówki Rzadko Potencjalnie groźne dla wzroku powikłanie
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Ból mięśni Często Element reakcji Mazzottiego
Ból stawów Często Może ograniczać sprawność ruchową
Zaburzenia układu oddechowego Kaszel, ból gardła Często Zwykle o łagodnym przebiegu
Zaostrzenie astmy Rzadko Wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z wywiadem astmatycznym
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Krwiomocz Rzadko Wymaga dalszej diagnostyki
Nietrzymanie moczu Rzadko Głównie u pacjentów z ciężkim zakażeniem Loa loa
Zaburzenia sercowo-naczyniowe Niedociśnienie ortostatyczne Niezbyt często Może prowadzić do omdleń i upadków
Tachykardia Niezbyt często Element reakcji Mazzottiego

Szczególne ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z wysokim mianem mikrofilarii Loa loa, ze względu na ryzyko wystąpienia ciężkich reakcji neurologicznych. W przypadku podejrzenia encefalopatii, należy natychmiast przerwać leczenie i wdrożyć odpowiednie postępowanie.12

W przypadku wystąpienia ciężkich reakcji skórnych jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i wdrożenie intensywnej terapii.13

U pacjentów z onchocerkozą reakcja Mazzottiego jest wynikiem zabicia mikrofilarii i stanowi odpowiedź układu immunologicznego. Reakcja ta może być nasilona u pacjentów z wysokim mianem mikrofilarii.14

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.15

Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:
Al. Jerozolimskie 181 C,
PL-02 222 Warszawa
Tel.: +48 22 49 21 301,
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl16

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.17

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl