mikrofilaremia u pacjentów z filariozą limfatyczną spowodowaną nitkowcem ludzkim
Wskazanie

Mikrofilaremia u pacjentów z filariozą limfatyczną spowodowaną nitkowcem ludzkim (Wuchereria bancrofti) to stan, w którym we krwi pacjenta wykrywane są mikrofilarie – larwy pasożyta. Filarioza limfatyczna to tropikalna choroba pasożytnicza przenoszona przez komary, która prowadzi do przewlekłego obrzęku limfatycznego i deformacji kończyn, moszny lub piersi (słoniowacizna).

Mikrofilaremia występuje w fazie bezobjawowej lub wczesnej objawowej choroby. W tej fazie pasożyty dorosłe produkują mikrofilarie, które krążą we krwi obwodowej, najczęściej wykazując charakterystyczną periodyczność nocną (największe stężenie we krwi między godziną 22:00 a 2:00). Diagnostyka opiera się na badaniu krwi pobranej w nocy metodą grubej kropli lub z wykorzystaniem testów immunologicznych wykrywających antygeny pasożyta.

W leczeniu mikrofilaremii stosuje się przede wszystkim iwermektynę (Stromectol), dietylkarbamazynę (DEC) lub albendazol (Zentel). W Polsce najczęściej dostępnymi preparatami są albendazol (Zentel) oraz iwermektyna, która jednak nie jest zarejestrowana w naszym kraju i może być sprowadzana w ramach importu docelowego. Leczenie często prowadzi się w schematach skojarzonych, które są skuteczniejsze w eliminacji mikrofilarii.

Największe trudności w leczeniu mikrofilaremii to ryzyko wystąpienia reakcji Mazzottiego – ostrej odpowiedzi immunologicznej na obumierające mikrofilarie, objawiającej się gorączką, bólami głowy, wysypką, bólami mięśniowymi oraz potencjalnie groźnymi reakcjami ze strony układu krążenia i oddechowego. Innym wyzwaniem jest konieczność długotrwałego leczenia, gdyż dorosłe pasożyty mogą przeżywać w układzie limfatycznym przez wiele lat, nieustannie produkując mikrofilarie. W regionach endemicznych istotnym problemem jest także możliwość reinfekcji.

W zaawansowanych stadiach choroby, gdy doszło już do rozwoju obrzęku limfatycznego, leczenie przeciwpasożytnicze eliminuje mikrofilaremię, ale nie odwraca zmian w układzie limfatycznym. Wtedy niezbędne jest uzupełnienie farmakoterapii o leczenie objawowe, fizjoterapię i dbałość o higienę skóry dla zapobiegania wtórnym zakażeniom bakteryjnym.