fototoksyczność
Fototoksyczność to reakcja skórna spowodowana zwiększoną wrażliwością na promieniowanie ultrafioletowe (UV) lub światło widzialne, wywoływana przez substancje egzogenne. W przeciwieństwie do fotoalergii, fototoksyczność nie jest reakcją immunologiczną, lecz bezpośrednim efektem fotochemicznym, gdzie substancja chemiczna absorbuje energię światła i przekształca ją w reakcję toksyczną w skórze.
Klinicznie fototoksyczność objawia się jako rumień, obrzęk, pęcherze, pieczenie i ból w miejscach eksponowanych na światło, przypominające ostry oparzeń słoneczny. Reakcja może wystąpić już po pierwszej ekspozycji na czynnik fotouwrażliwiający i promieniowanie UV, a jej nasilenie zależy od stężenia substancji fotouwrażliwiającej oraz intensywności ekspozycji na światło.
Do najczęstszych substancji wywołujących fototoksyczność należą leki (np. tetracykliny, fluorochinolony, pochodne psoralenu, leki przeciwgrzybicze, diuretyki tiazydowe, niesteroidowe leki przeciwzapalne), substancje roślinne (furanokumaryny w roślinach z rodziny selerowatych i rutowatych), a także niektóre kosmetyki i produkty chemiczne. Postępowanie obejmuje identyfikację i eliminację czynnika wywołującego, ochronę przed światłem oraz leczenie objawowe zmian skórnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pevaryl 10 mg/g
Przedkliniczne badania azotanu ekonazolu, substancji czynnej kremu Pevaryl (10 mg/g), wykazały szeroki margines bezpieczeństwa. Toksyczność ostra u gryzoni charakteryzowała się LD50 w zakresie 160-430 mg/kg masy ciała, natomiast toksyczność przewlekła przy dawce 50 mg/kg m.c./dobę ujawniła jedynie minimalne, odwracalne uszkodzenia wątroby. Nie stwierdzono istotnej toksyczności miejscowej, fototoksyczności, podrażnienia skóry ani działania uczulającego, a jedynym efektem niepożądanym było nieznaczne podrażnienie oczu przy bezpośrednim kontakcie z kremem. Badania genotoksyczności wykazały brak lub ograniczone działanie, co w połączeniu z miejscowym podaniem i minimalną ekspozycją ogólnoustrojową wskazuje na niskie ryzyko kliniczne. Kancerogenność nie była badana ze względu na krótki czas terapii i brak istotnej genotoksyczności.
aberracje chromosomowe, azotan ekonazolu, dawka śmiertelna LD50, działanie kancerogenne, działanie teratogenne, działanie uczulające, ekspozycja ogólnoustrojowa, fototoksyczność, funkcje rozrodcze, genotoksyczność, hepatotoksyczność, nowotwór, Pevaryl, podrażnienie oczu, podrażnienie skóry, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, toksyczność wątrobowa, tolerancja miejscowa - Leksykon substancji czynnych
Krotamiton – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa krotamitonu, aktywnego składnika preparatów Crotamiton Farmapol, przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt, wykazały wysoką tolerancję substancji przy miejscowym stosowaniu. W badaniach toksyczności na królikach, aplikacja pod opatrunkiem raz dziennie przez 3 miesiące w dawce do 250 mg/kg mc. nie wywołała systemowych objawów toksyczności, a jedynym efektem ubocznym było odwracalne, lokalne podrażnienie skóry. Ponadto, nie stwierdzono reakcji nadwrażliwości ani fototoksyczności, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania krotamitonu nawet przy ekspozycji na promieniowanie UV.
aplikacja skórna, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, fototoksyczność, infekcja pasożytnicza, krotamiton, podrażnienie skóry, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, reakcja nadwrażliwości, substancja aktywna, toksyczność dermalna, uszkodzenie chromosomu, zakażenie bakteryjne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zarixa 2,5 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku ZARIXA, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, obejmujących toksyczność ostrą i przewlekłą, farmakologię bezpieczeństwa, genotoksyczność oraz kancerogenność. Badania nie wykazały istotnych klinicznie nieprawidłowości w parametrach biochemicznych, hematologicznych ani histopatologicznych po podaniu pojedynczej dawki. W toksyczności wielokrotnej obserwowano efekty wynikające z mechanizmu działania jako inhibitora czynnika Xa, w tym wzrost stężeń immunoglobulin IgG i IgA u szczurów. Nie stwierdzono ryzyka fototoksyczności ani mutagenności, a długoterminowe badania kancerogenności nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów. Rywaroksaban nie wpływa negatywnie na płodność samców i samic, a także nie wykazuje toksyczności u młodych organizmów, co jest istotne dla potencjalnego stosowania u dzieci i młodzieży.
antykoagulant, działanie rakotwórcze, fototoksyczność, genotoksyczność, inhibitor czynnika Xa, kancerogenność, patologia łożyska, poronienie, potencjał kancerogenny, powikłanie krwotoczne, reakcja fototoksyczna, rywaroksaban, toksyczność pourodzeniowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, wada rozwojowa, zaburzenie hemostazy, zaburzenie kostnienia, zmiana morfologiczna wątroby, zmiana nowotworowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kardatuxan 2,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa rywaroksabanu (substancji czynnej KARDATUXAN 2,5 mg) nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka w standardowych testach toksykologicznych, w tym farmakologii bezpieczeństwa, toksyczności po podaniu jednokrotnym, fototoksyczności, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym zaobserwowano efekty wynikające z mechanizmu działania przeciwzakrzepowego jako inhibitora czynnika Xa, co wymaga monitorowania parametrów koagulologicznych. U szczurów stwierdzono wzrost stężeń immunoglobulin G (IgG) i A (IgA) w osoczu, co może sugerować interakcję z układem immunologicznym, jednak znaczenie kliniczne tego zjawiska pozostaje niejasne i wymaga dalszych badań. Badania płodności nie wykazały negatywnego wpływu na zdolności reprodukcyjne samców i samic przy ekspozycji zbliżonej do terapeutycznej.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, działanie przeciwzakrzepowe, działanie rakotwórcze, efekt przeciwzakrzepowy, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobulina A, immunoglobulina G, inhibitor czynnika Xa, parametr koagulologiczny, poronienie, powikłanie krwotoczne, rywaroksaban, toksyczność po podaniu jednokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, toksyczność u młodych osobników, wada rozwojowa, zaburzenie kostnienia, zmiana morfologiczna wątroby, zmiana w łożysku - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Krople żołądkowe Amara –
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa leku Krople żołądkowe Amara opierają się głównie na badaniach poszczególnych składników roślinnych: wyciągu ze świeżego ziela dziurawca (Hyperici intractum), nalewek z liści mięty pieprzowej (Menthae piperitae tinctura), korzenia kozłka (Valerianae tinctura) oraz nalewki gorzkiej (Amara tinctura). Dla większości składników brak jest kompleksowych badań toksykologicznych, w tym genotoksyczności i rakotwórczości. Wyciąg z dziurawca wykazuje brak toksyczności ostrej i przewlekłej w badaniach przedklinicznych, jednak istnieje luka w danych dotyczących wpływu na reprodukcję. Istotnym aspektem jest potencjalne działanie fototoksyczne dziurawca, gdzie doustne podanie dawki 1800 mg przez 15 dni zwiększa wrażliwość skóry na promieniowanie UVA, choć dawki terapeutyczne nie wykazują takiego efektu.
- Leksykon substancji czynnych
Korzeń arcydzięgla – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Korzeń arcydzięgla (Angelica archangelica L.) zawiera furokumaryny o silnych właściwościach fotouczulających, które zwiększają wrażliwość skóry na promieniowanie UVA, prowadząc do uszkodzenia DNA komórek i reakcji zapalnej. Stosowanie preparatów takich jak Melisana Klosterfrau Original, zawierających 66,8% alkoholu (V/V), wymaga unikania ekspozycji na światło słoneczne, szczególnie w godzinach 10:00-16:00, oraz stosowania odzieży ochronnej i filtrów przeciwsłonecznych o SPF ≥50. Zaleca się również całkowitą rezygnację z solarium podczas terapii i co najmniej 24 godziny po jej zakończeniu. Miejscowe stosowanie preparatu wymaga przeprowadzenia testu uczuleniowego u pacjentów z alergiami, chorobami skóry oraz osób powyżej 65 roku życia, aby wykluczyć reakcje nadwrażliwości, takie jak zaczerwienienie, pęcherze czy świąd.
alkohol etylowy, choroba przewodu pokarmowego, choroba skóry, filtr przeciwsłoneczny, fototoksyczność, furokumaryna, nadwrażliwość na rośliny, nadwrażliwość skórna, nudności, promieniowanie ultrafioletowe, promieniowanie UV, reakcja fotouczulająca, reakcja krzyżowa, reakcja zapalna, stan zapalny skóry, świąd skóry, test uczuleniowy, uszkodzenie oka, uszkodzenie tkanki, wiązania krzyżowe DNA, właściwość fotouczulająca, wysuszenie skóry, wywiad alergiczny, zgaga - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levalox 500 mg
Dane przedkliniczne dotyczące lewofloksacyny wskazują na brak istotnych zagrożeń toksycznych dla człowieka w badaniach ostrej i przewlekłej toksyczności, a także w ocenie wpływu na rozrodczość, gdzie nie stwierdzono zaburzeń płodności u szczurów, choć odnotowano opóźnienie dojrzewania płodu związane z toksycznością matczyną. Kompleksowa ocena genotoksyczności wykazała brak mutacji genowych in vitro, jednak zaobserwowano aberracje chromosomowe w komórkach płucnych chomika chińskiego, co przypisuje się hamowaniu topoizomerazy II. Testy genotoksyczności in vivo, w tym test mikrojąderkowy, wymiany siostrzanych chromatyd, syntezy nieprogramowanego DNA oraz test dominacji letalnej, nie wykazały działania genotoksycznego, co sugeruje niskie ryzyko genotoksyczności w warunkach klinicznych.
aberracja chromosomowa, chrząstka stawowa, fluorochinolony, fotokarcinogenność, fotomutagenność, fototoksyczność, genotoksyczność, lewofloksacyna, mutacja genowa, potencjał genotoksyczny, synteza nieprogramowanego DNA, test dominacji letalnej, test mikrojąderkowy, toksyczność matczyna, topoizomeraza II, wymiana siostrzanych chromatyd - Leksykon substancji czynnych
Ziele szczawiu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ziele szczawiu (herba Rumex) jest składnikiem preparatów Sinupret i Sinupret extract, stosowanych w leczeniu schorzeń górnych dróg oddechowych. W preparacie Sinupret krople doustne ziele stanowi 3/15 części mieszaniny ziołowej (1:38,5), natomiast w tabletkach drażowanych zawiera 18 mg ziela na tabletkę. W Sinupret extract ziele szczawiu (Rumex crispus L.) jest składnikiem wyciągu suchego o DER 3-6:1, ekstraktowanym 51% etanolem, stanowiąc 3/10 części mieszaniny ziołowej. Badania toksyczności wielokrotnej dawki na psach i szczurach wykazały poziom NOAEL na 320 mg suchego wyciągu/kg masy ciała, co odpowiada 22- i 7-krotności dawki równoważnej u ludzi, potwierdzając szeroki margines bezpieczeństwa stosowania. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo, w tym test Amesa, test na komórkach chłoniaka oraz test mikrojąderkowy, nie wykazały potencjału mutagennego ani genotoksycznego wyciągu zawierającego ziele szczawiu.
badania genotoksyczności, działanie rakotwórcze, fototoksyczność, NOAEL, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, rozwój zarodkowo-płodowy, schorzenia górnych dróg oddechowych, Sinupret, tabletka drażowana, test Amesa, test mikrojąderkowy, test rewersji mutacji, toksyczność dawki wielokrotnej, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, wyciąg płynny, wyciąg suchy, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie zatok przynosowych, ziele szczawiu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eltrombopag Glenmark 25 mg
Przedkliniczne badania eltrombopagu wykazały specyficzne działania toksyczne zależne od dawki i czasu ekspozycji, z uwzględnieniem unikalnej specyfiki receptorów trombopoetyny u zwierząt. Zaćma była obserwowana u myszy i szczurów przy ekspozycjach ≥4-6-krotnych w stosunku do klinicznej dawki 75 mg/dobę stosowanej u pacjentów z pierwotną małopłytkowością immunologiczną (ITP), co wskazuje na potencjalne ryzyko przy długotrwałym stosowaniu. Toksyczność nerkowa i wątrobowa pojawiała się głównie przy ekspozycjach przekraczających 1,2 raza dawkę kliniczną, jednak nie była potwierdzona w badaniach długoterminowych (28-52 tygodnie). Wpływ na układ krwiotwórczy (zmniejszenie retikulocytów, hiperplazja erytroidalna) oraz zmiany kostne (hiperostoza śródkostna) występowały przy ekspozycjach 6-10-krotnie wyższych niż kliniczne, bez potwierdzenia w badaniach długoterminowych. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego przy ekspozycjach do 4-krotnych klinicznych dawek.
badanie rakotwórczości, chłoniak myszy, działanie mutagenne, fototoksyczność, hiperostoza śródkostna, martwica hepatocytów, niezaplanowana synteza DNA, parametry hematologiczne, pierwotna małopłytkowość immunologiczna, poronienie przedimplantacyjne, retikulocyty, rozwój embrionalno-płodowy, szpik kostny, test mikrojądrowy, zachorowalność i śmiertelność, zaćma polekowa, żebra szyjne, zmętnienie gałki ocznej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gyno-Pevaryl 150 150 mg
Dane przedkliniczne dotyczące azotanu ekonazolu, substancji czynnej produktu Gyno-Pevaryl 150, wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności ostrej u gryzoni wartości LD50 wynosiły powyżej 160-430 mg/kg, co świadczy o szerokim marginesie bezpieczeństwa. W toksyczności przewlekłej wątroba była narządem docelowym przy dawkach 50 mg/kg mc./dobę, jednak obserwowano jedynie minimalne zmiany, które ustępowały po zaprzestaniu podawania. Nie stwierdzono istotnej toksyczności miejscowej, fototoksyczności ani reakcji uczuleniowych; jedynie nieznaczne podrażnienie oczu przy bezpośrednim kontakcie z kremem. Brak jest pełnych badań kancerogennych, jednak ze względu na krótki czas leczenia i brak istotnej genotoksyczności ryzyko to jest minimalne. Testy genotoksyczności wykazały brak lub ograniczony wpływ na struktury chromosomów, a niska ekspozycja układowa przy dopochwowym podaniu dodatkowo ogranicza potencjalne ryzyko kliniczne.
azotan ekonazolu, dawka śmiertelna, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, fototoksyczność, genotoksyczność, globulka dopochwowa, podrażnienie skóry, reakcja uczuleniowa, substancja czynna, toksyczność miejscowa, toksyczność ostra, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, toksyczność wątrobowa, właściwość kancerogenna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Axhidrox 2,2 mg/dozę
Axhidrox to krem zawierający 2,2 mg glikopironium bromku w jednej dawce (270 mg kremu), stosowany miejscowo w leczeniu pierwotnej nadpotliwości pach. Glikopironium działa jako konkurencyjny antagonista muskarynowych receptorów acetylocholiny, hamując wydzielanie potu przez gruczoły potowe. W badaniu klinicznym fazy IIIa (n=171) wykazano, że po 4 tygodniach stosowania Axhidrox nastąpiło istotne statystycznie zmniejszenie wytwarzania potu o średnio 197,08 mg (64,63%) w porównaniu do placebo (-83,49 mg, 34,32%; p=0,0038). Poprawa jakości życia mierzona skalą HidroQoL była również istotna (mediana zmiany -6,0 vs -1,0; p<0,0001). Wskaźnik odpowiedzi w skali HDSS (≥2 punkty poprawy) był wyższy w grupie leczonej (23,0% vs 11,9%; p=0,0542). Długoterminowe badanie fazy IIIb potwierdziło utrzymanie skuteczności do 72 tygodni, z istotnym zmniejszeniem potu i poprawą HDSS oraz HidroQoL (p<0,0001). Farmakokinetyka wskazuje na osiągnięcie stanu stacjonarnego między 7. a 14. dniem stosowania, z niską ekspozycją ogólnoustrojową (średnie Cmax 24,39 pg/mL, AUC0-8h 128,61 h*pg/mL przy dawce 1%).
badanie farmakokinetyczne, badanie genotoksyczności, badanie kliniczne fazy III, działanie rakotwórcze, ekspozycja ogólnoustrojowa, eliminacja leku, fototoksyczność, glikopironium, grawimetria, gruczoł potowy, objętość dystrybucji, pierwotna nadpotliwość pach, potencjał uczulający, przenikanie przez łożysko, skala HDSS, stan stacjonarny farmakokinetyczny, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elidel 10 mg/g
Przedkliniczne badania toksykologiczne pimekrolimusa (Elidel 10 mg/g) wykazały, że substancja ta nie wywołuje działania genotoksycznego, karcynogennego ani fotokarcynogennego przy stosowaniu miejscowym na skórę. Standardowe testy toksyczności po podaniu wielokrotnym ujawniły toksyczność jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalne narażenie u ludzi, co ogranicza kliniczne znaczenie tych efektów. W badaniach doustnych u szczurów zaobserwowano wpływ na narządy rozrodcze i hormony płciowe przy dawkach 10-40 mg/kg mc/dobę (20-60-krotność maksymalnego narażenia u ludzi), z NOAEL dla płodności samic wynoszącą 10 mg/kg mc/dobę. U królików dawka 20 mg/kg mc/dobę (7-krotność maksymalnego narażenia) powodowała wzrost resorpcji zarodków, bez wpływu na liczbę żywych płodów.
alergenność, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, chłoniak, Elidel, embriotoksyczność, fotoalergia, fotokarcynogenność, fototoksyczność, genotoksyczność, hormony płciowe, karcynogenność, LOAEL, narażenie pacjenta, narządy rozrodcze, NOAEL, pimekrolimus, podanie miejscowe, resorpcja zarodków, toksyczność doustna, właściwości antygenne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zarixa 10 mg
Rywaroksaban, substancja czynna Zarixa 10 mg, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające jego profil bezpieczeństwa. Badania toksykologiczne wykazały brak istotnego ryzyka przy jednorazowym podaniu oraz wskazały, że działania niepożądane po podaniu wielokrotnym wynikają głównie z farmakodynamicznego mechanizmu działania leku. U szczurów przy ekspozycji na poziomie klinicznym zaobserwowano wzrost stężeń immunoglobulin IgG i IgA w osoczu. Testy genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały działania mutagennego ani zwiększonego ryzyka nowotworów. Badania fototoksyczności nie wskazały na ryzyko reakcji skórnych po ekspozycji na światło.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobulina, kapsułka twarda, lek przeciwzakrzepowy, patologia łożyska, plamka wątrobowa, poronienie, potencjał rakotwórczy, powikłanie krwotoczne, reakcja skórna, rywaroksaban, toksyczność jednokrotna, toksyczność pediatryczna, toksyczność wielokrotna, wada rozwojowa, zaburzenie kostnienia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rivanoptim 15 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa rywaroksabanu obejmowały szeroki zakres testów, w tym ocenę farmakologiczną, toksyczność po podaniu jednokrotnym i wielokrotnym, fototoksyczność, genotoksyczność oraz potencjalne działanie rakotwórcze. Wyniki nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka, a obserwowane efekty toksyczne były głównie konsekwencją farmakodynamicznego działania leku jako inhibitora czynnika Xa, prowadzącego do przeciwkrzepliwości. W badaniach na szczurach stwierdzono zwiększenie stężeń immunoglobulin IgG i IgA w osoczu przy ekspozycji o znaczeniu klinicznym, co wiąże się z mechanizmem działania rywaroksabanu. Nie zaobserwowano wpływu na płodność samców i samic, jednakże toksyczny wpływ na rozwój zarodka i płodu, w tym poronienia, zmiany kostnienia, białawe plamki wątroby oraz wady rozwojowe, był związany z działaniem przeciwkrzepliwym leku.
aktywność farmakodynamiczna, antykoagulant, badanie farmakologiczne, działanie przeciwkrzepliwe, działanie rakotwórcze, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobuliny, inhibitor czynnika Xa, kostnienie, krwawienie okołoporodowe, powikłanie krwotoczne, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, rywaroksaban, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu jednokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ krzepnięcia, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ciprinol 10 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne cyprofloksacyny wykazały brak istotnych zagrożeń dla człowieka po podaniu pojedynczej oraz wielokrotnej dawki, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa tego antybiotyku. Nie stwierdzono działania rakotwórczego ani negatywnego wpływu na reprodukcję, co jest istotne w kontekście długoterminowego stosowania. Jednakże, podobnie jak inne chinolony, cyprofloksacyna wykazuje działanie fototoksyczne przy klinicznie istotnym narażeniu na promieniowanie UV, co wymaga stosowania ochrony przed światłem podczas terapii. Działanie fotomutagenne i fotorakotwórcze jest minimalne i porównywalne z innymi inhibitorami gyrazy, co wskazuje na efekt charakterystyczny dla całej klasy leków.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Floxitrat 400 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne moksyfloksacyny, substancji czynnej Floxitrat 400 mg, wykazały, że jej profil bezpieczeństwa jest zbliżony do innych chinolonów, z efektami toksycznymi obserwowanymi głównie przy dawkach wielokrotnie przekraczających terapeutyczne. W badaniach na szczurach, małpach i psach odnotowano hepatotoksyczność (zwiększenie enzymów wątrobowych, zwyrodnienie wodniczkowe) oraz neurotoksyczność (drgawki) przy dużych dawkach. W zakresie kardiotoksyczności, doustne dawki ≥90 mg/kg mc. u psów (stężenie w osoczu ≥16 mg/l) powodowały wydłużenie odstępu QT bez arytmii, natomiast dożylne dawki >300 mg/kg mc. (≥200 mg/l) wywoływały przemijające komorowe zaburzenia rytmu. Uszkodzenie chrząstki stawowej u szczeniąt pojawiało się przy dawkach 4-krotnie wyższych niż maksymalna dawka ludzka (400 mg), a zmiany w elektroretinogramie i zanik siatkówki u psów przy dawkach ≥60 mg/kg mc. (≥20 mg/l). Badania genotoksyczności in vitro potwierdziły działanie genotoksyczne moksyfloksacyny, jednak in vivo nie wykazano takiego efektu nawet przy bardzo wysokich dawkach, co wskazuje na bezpieczny margines terapeutyczny. Ponadto, moksyfloksacyna nie wykazuje działania fototoksycznego ani fotogenotoksycznego, co wyróżnia ją spośród chinolonów pod względem fotobezpieczeństwa.
chinolon, drgawka, działanie rakotwórcze, elektroretinogram, enzym wątrobowy, erytrocyt, fotogenotoksyczność, fototoksyczność, genotoksyczność, gyraza bakteryjna, hepatotoksyczność, kancerogeneza, komorowe zaburzenia rytmu, moksyfloksacyna, ośrodkowy układ nerwowy, parametr hematologiczny, płytka krwi, staw maziówkowy, teratogenność, topoizomeraza II, wydłużenie odstępu QT, zanik siatkówki, zniekształcenie kręgosłupa, zwyrodnienie wodniczkowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Zentiva 100 mg
Profil bezpieczeństwa dazatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach przedklinicznych in vitro i in vivo na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszach, szczurach, małpach i królikach. Wykazano, że układ pokarmowy, zwłaszcza jelito, jest głównym narządem docelowym toksyczności, z odwracalnymi zmianami ograniczającymi dawkę u szczurów i małp. Układ krwiotwórczy u szczurów i małp wykazywał odwracalne zmiany parametrów czerwonokrwinkowych i szpiku kostnego, a układ limfatyczny u szczurów charakteryzował się zmniejszeniem liczby limfocytów i masy organów limfatycznych. U małp obserwowano śródmiąższową mineralizację nerek bez innych objawów nefrotoksyczności. Dazatynib wpływał na hemostazę, hamując agregację płytek i wydłużając czas krwawienia, jednak bez samoistnych krwotoków. Badania kardiologiczne wykazały brak istotnych zmian odstępu QT i EKG in vivo u małp po jednorazowej dawce.
agregacja płytek krwi, badanie rakotwórczości, brodawczak macicy, czas krwawienia, efekt klastogenny, EKG, ekspozycja w osoczu, fototoksyczność, gruczolak prostaty, immunosupresja, kanał potasowy hERG, krwotok skórny, limfocyty, mineralizacja śródmiąższowa nerek, nerka, obumieranie embrionów, obumieranie płodów, odstęp QT, organogeneza, parametry czerwonokrwinkowe, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój embrionalno-płodowy, selektywna toksyczność, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność przewodu pokarmowego, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, węzły chłonne, włókna Purkinjego, zmiany kośćca płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Melisal Forte 2,0 g/15 ml
Produkt leczniczy Melisal forte, syrop o stężeniu 2,0 g/15 ml, nie posiada kompleksowych badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa, a jego ocena opiera się głównie na tradycyjnym zastosowaniu składników: wyciągu z liścia melisy (Melissa officinalis L.), kwiatostanu głogu (Crataegus monogyna i C. leavigata) oraz korzenia arcydzięgla (Angelica archangelica L.). Istotnym aspektem bezpieczeństwa jest potencjalne ryzyko fototoksyczności związane z obecnością furanokumaryn w korzeniu arcydzięgla, zwłaszcza 8-metoksypsoralenu (8-MOP) i 5-metoksypsoralenu (5-MOP), które w połączeniu z promieniowaniem UVA mogą wywoływać ostre reakcje skórne, takie jak erytema, świąd oraz hiperpigmentacja. Badania na modelach zwierzęcych wskazują również na możliwe działanie fotokancerogenne tych związków.
5-metoksypsoralen, 8-metoksypsoralen, Angelica archangelica, Crataegus leavigata, Crataegus monogyna, erytema, fotokancerogenność, fototoksyczność, furanokumaryny, hiperpigmentacja, kancerogeneza, korzeń arcydzięgla, kwiatostan głogu, Melisal forte, Melissa officinalis, promieniowanie ultrafioletowe, pruritus, reakcja fototoksyczna, wyciąg z liścia melisy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rivaroxaban Reddy 15 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa rywaroksabanu (substancji czynnej leku Rivaroxaban Reddy 15 mg) obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksyczności ostrej i przewlekłej, fototoksyczności, genotoksyczności oraz oceny potencjału rakotwórczego. Wyniki nie wykazały istotnej toksyczności niespecyficznej, a obserwowane działania niepożądane były głównie konsekwencją farmakodynamicznego mechanizmu antykoagulacyjnego leku. W badaniach na szczurach przy ekspozycji odpowiadającej dawkom klinicznym odnotowano wzrost stężeń immunoglobulin IgG i IgA w osoczu, co może wskazywać na immunomodulujące efekty rywaroksabanu. Ponadto, nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność samców i samic, co potwierdza bezpieczeństwo reprodukcyjne w kontekście płodności.
antykoagulacja, badanie farmakologiczne, działanie rakotwórcze, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobuliny, krwawienie okołoporodowe, mechanizm farmakologiczny, organotoksyczność, poronienie, powikłanie krwotoczne, rivaroxaban, rywaroksaban, toksyczność ostra, wada rozwojowa, zaburzenie kostnienia, zmiana łożyskowa, zmiany wątrobowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Zentiva 20 mg
Dazatynib wykazuje toksyczność pierwotną przede wszystkim w układzie pokarmowym (jelito jako główny organ docelowy), krwiotwórczym oraz limfatycznym, co potwierdzono w badaniach na szczurach i małpach. Zmiany hematologiczne obejmowały nieznaczne do umiarkowanych zaburzenia parametrów erytrocytów oraz odwracalne zmiany w szpiku kostnym. W układzie limfatycznym obserwowano zmniejszenie liczby limfocytów i masy narządów limfatycznych, również odwracalne po zakończeniu terapii. U małp stwierdzono śródmiąższową mineralizację nerek po leczeniu do 9 miesięcy, bez innych istotnych objawów nefrotoksyczności. Dazatynib hamuje agregację płytek in vitro i wydłuża czas krwawienia in vivo u szczurów, co wskazuje na działanie przeciwpłytkowe, jednak krwotoki samoistne nie występowały. Pomimo wpływu na kanał potasowy hERG i włókna Purkinje’go in vitro, badania telemetryczne EKG u małp nie wykazały wydłużenia odstępu QT ani innych zaburzeń rytmu serca.
agregacja płytek krwi, brodawczaki macicy, dazatynib, działanie przeciwpłytkowe, efekt klastogenny, fototoksyczność, genotoksyczność, gruczolak prostaty, immunosupresja, kanał hERG, komórki bakteryjne, nerki, obumieranie zarodka, rak płaskonabłonkowy, rakotwórczość, rozwój embrionalno-płodowy, szpik kostny, test mikrojądrowy, toksyczność pierwotna, układ limfatyczny, węzły chłonne, włókna Purkinjego, wydłużenie repolaryzacji komór, zmiany kośćca płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Axaltra 20 mg
Rywaroksaban, aktywny składnik Axaltry, przeszedł szerokie badania przedkliniczne obejmujące farmakologię bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu pojedynczym i wielokrotnym, fototoksyczność, genotoksyczność, potencjał rakotwórczy oraz toksyczność u młodych organizmów. Wyniki nie wykazały istotnych zagrożeń dla ludzi, potwierdzając akceptowalny profil bezpieczeństwa. W badaniach wielokrotnych dawek u szczurów, przy ekspozycji odpowiadającej klinicznym poziomom, zaobserwowano wzrost stężeń immunoglobulin IgG i IgA, co wskazuje na wpływ na układ odpornościowy, jednak bez negatywnych konsekwencji zdrowotnych. Badania reprodukcyjne wykazały brak wpływu na płodność samców i samic, natomiast toksyczność rozwojowa obejmowała poronienia, zaburzenia kostnienia, zmiany w wątrobie płodu, zwiększoną częstość wad rozwojowych oraz zmiany w łożysku, co wskazuje na ryzyko stosowania rywaroksabanu w ciąży.
antykoagulant, badanie pourodzeniowe, badanie toksykologiczne, działanie rakotwórcze, efekt antykoagulacyjny, farmakologia bezpieczeństwa, fototoksyczność, genotoksyczność, hemostaza, immunoglobuliny osoczowe, inhibitor czynnika Xa, łożysko, płodność, poronienie, powikłanie krwotoczne, rywaroksaban, toksyczność pediatryczna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, układ odpornościowy, wada rozwojowa, wątroba płodu, zaburzenie kostnienia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Proxacin 500 500 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne cyprofloksacyny, substancji czynnej preparatu Proxacin 500, wykazały brak istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Ocena toksyczności ostrej i przewlekłej nie ujawniła specyficznych efektów niepożądanych, a badania reprodukcyjne potwierdziły brak działania teratogennego i negatywnego wpływu na płodność. Ponadto, nie stwierdzono istotnego potencjału rakotwórczego, a działanie fototoksyczne i fotomutagenne było słabe i porównywalne z innymi inhibitorami gyrazy DNA. Wskazane jest jednak unikanie ekspozycji na silne promieniowanie UV podczas terapii ze względu na ryzyko fototoksyczności przy klinicznie istotnym narażeniu.
artropatia, badanie in vitro, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, chinolon, chrząstka stawowa, cyprofloksacyna, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, fotomutagenność, fotorakotwórczość, fototoksyczność, inhibitor gyrazy, potencjał rakotwórczy, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chrząstki stawowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Naproxen 12 mg/g
Podczas stosowania żelu Naproxen Hasco 12 mg/g obserwuje się przede wszystkim działania niepożądane dotyczące skóry i tkanki podskórnej. Reakcje takie jak rumień, świąd oraz pieczenie w miejscu aplikacji występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000). Częstość występowania nadwrażliwości, zaczerwienienia i podrażnienia skóry jest nieznana, jednak objawy te zazwyczaj ustępują po zaprzestaniu stosowania preparatu. Istotnym aspektem jest możliwość wystąpienia reakcji fototoksycznych, czyli uwrażliwienia na promieniowanie UV, co wymaga szczególnej uwagi podczas terapii. Substancje pomocnicze, takie jak glikol propylenowy i metylu parahydroksybenzoesan, mogą dodatkowo wywoływać reakcje alergiczne u osób wrażliwych.
absorpcja systemowa, biegunka, ból głowy, długotrwałe stosowanie leku, fototoksyczność, glikol propylenowy, MedDRA, nadwrażliwość, naproksen, nudności, parahydroksybenzoesan metylu, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, pokrzywka, promieniowanie UV, reakcja fototoksyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, senność, świąd, zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaczerwienienie skóry, zapalenie skóry - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sora Forte 10 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne permetryny, substancji czynnej szamponu leczniczego Sora Forte 10 mg/ml, wykazały niski potencjał toksyczny. Doustne LD50 u szczurów wynosiło od 2948 do >4000 mg/kg m.c., a dermalne LD50 przekraczało 2000 mg/kg m.c. w różnych gatunkach. Zauważono jednak zwiększoną toksyczność po rozpuszczeniu w oleju kukurydzianym (LD50 około 500 mg/kg m.c.). W badaniach podostrych dawki 6600-7000 mg/kg paszy indukowały uszkodzenie nerwu kulszowego bez zmian ultrastrukturalnych, a NOAEL w badaniach przewlekłych wynosił od 20 do 1500 mg/kg paszy (90 dni – 6 miesięcy) oraz 100 mg/kg paszy (2 lata, odpowiadające 5 mg/kg m.c.). Permetryna wywoływała umiarkowane, przemijające zapalenie skóry i spojówek u królików, jednak nie wykazano działania fototoksycznego. Badania genotoksyczności i onkogenności potwierdziły brak mutagenności i onkogenności.
badanie toksykologiczne, badanie wielopokoleniowe, biodostępność, dawka letalna, działanie drażniące, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, fototoksyczność, funkcje rozrodcze, genotoksyczność, hepatomegalia, neurotoksyczność, permetryna, szampon leczniczy, teratogenność, toksyczność dermalna, toksyczność doustna, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, zapalenie skóry, zapalenie spojówek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – VIXARGIO 15mg; 20 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku VIXARGIO, przeszedł szerokie badania przedkliniczne, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych. Badania obejmowały toksyczność ostrą, fototoksyczność, genotoksyczność oraz potencjalne działanie rakotwórcze, a także ocenę bezpieczeństwa u osobników młodocianych. Wyniki wskazują na brak ryzyka genotoksyczności, rakotwórczości i fototoksyczności. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu zaobserwowano efekty związane z farmakodynamicznym działaniem rywaroksabanu jako selektywnego inhibitora czynnika Xa, w tym zwiększenie stężeń immunoglobulin IgG i IgA w osoczu szczurów przy ekspozycji na poziomach klinicznych, co wymaga dalszej oceny klinicznej.
działanie rakotwórcze, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobulina, inhibitor czynnika Xa, poronienie, powikłanie krwotoczne, rywaroksaban, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczność wielokrotnego podania, wada rozwojowa, zaburzenie hemostazy, zaburzenie kostnienia, zmiana łożyskowa, zmiana wątrobowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rivaroxaban Reddy 10 mg
Przedkliniczne badania rywaroksabanu wykazały korzystny profil bezpieczeństwa, bez istotnych zagrożeń toksycznych niezwiązanych z mechanizmem działania leku jako inhibitora czynnika Xa. Ocena toksyczności obejmowała badania jednokrotnego i wielokrotnego podania, fototoksyczności, genotoksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego oraz wpływu na młode osobniki, które nie wykazały istotnych niekorzystnych efektów. W badaniach wielokrotnych zaobserwowano wzrost stężeń immunoglobulin IgG i IgA u szczurów, co może sugerować modulację odpowiedzi immunologicznej, jednak kliniczne znaczenie tego zjawiska pozostaje niejasne. Ponadto, rywaroksaban nie wpływał negatywnie na płodność samców i samic szczurów, co potwierdza brak działania teratogennego na zdolności rozrodcze.
działanie rakotwórcze, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobuliny, inhibitor czynnika Xa, krzepnięcie krwi, lek przeciwzakrzepowy, obniżona żywotność potomstwa, patologia łożyska, płodność, poronienie, powikłanie krwotoczne, rywaroksaban, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, wada rozwojowa, zaburzenia kostnienia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xyvelam 500 mg
Przedkliniczne badania lewofloksacyny (lek Xyvelam) wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa, bez istotnego ryzyka toksyczności ostrej i przewlekłej u ludzi. W modelach zwierzęcych nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność ani zdolności rozrodcze szczurów, choć odnotowano opóźnienie dojrzewania płodu związane z toksycznością matczyną. Genotoksyczność in vitro ujawniła aberracje chromosomalne w komórkach płucnych chomika chińskiego, co przypisano hamowaniu topoizomerazy II, jednak badania in vivo (test mikrojąderkowy, wymiany chromatyd, syntezy DNA i dominacji letalnej) nie potwierdziły działania genotoksycznego. W badaniach fototoksyczności u myszy efekt ten pojawił się jedynie przy bardzo dużych dawkach, a testy fotomutagenności nie wykazały potencjału genotoksycznego; dodatkowo zaobserwowano hamowanie rozwoju komórek nowotworowych.
aberracje chromosomalne, chrząstka stawowa, działanie genotoksyczne, fluorochinolon, fotokarcinogenność, fotomutagenność, fototoksyczność, lewofloksacyna, odwarstwienie chrząstki, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, synteza nieprogramowanego DNA, test dominacji letalnej, test mikrojąderkowy, toksyczność matczyna, toksyczność ostra i przewlekła, topoizomeraza II, wymiana siostrzanych chromatyd, zaburzenia płodności - Leksykon substancji czynnych
Azotan fentikonazolu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Azotan fentikonazolu, stosowany w produktach Gynoxin Optima (krem dopochwowy 20 mg/g, kapsułki dopochwowe 200 mg) oraz Gynoxin Uno (kapsułki dopochwowe 600 mg), wykazuje relatywnie niską toksyczność ostrą, z DL50 wynoszącą 3000 mg/kg mc. przy podaniu doustnym u myszy i szczurów, natomiast niższą toksyczność przy podaniu dootrzewnowym (309–440 mg/kg mc. u szczurów, z różnicami międzypłciowymi). W badaniach wielokrotnego podawania doustnego przez 6 miesięcy u szczurów i psów w dawkach 40, 80 i 160 mg/kg mc./dobę odnotowano dobrą tolerancję, z niewielkim wzrostem masy wątroby i przemijającym wzrostem aktywności AlAT, co sugeruje adaptacyjną hepatotoksyczność. Azotan fentikonazolu nie wykazuje działania mutagennego, co potwierdzono w sześciu badaniach genotoksyczności, a także charakteryzuje się bardzo dobrą tolerancją miejscową na modelach zwierzęcych, w tym u świń karłowatych, bez objawów uczulenia, fototoksyczności czy fotoalergii.
aminotransferaza alaninowa, azotan fentikonazolu, błona śluzowa pochwy, dawka letalna, dystocja, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, fotoalergia, fototoksyczność, Gynoxin Optima, Gynoxin Uno, hepatotoksyczność, kapsułka dopochwowa, krem dopochwowy, margines bezpieczeństwa, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, potencjał mutagenny, świnia karłowata, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, uczulenie, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Meaxin
Imatynib w dawce 400 mg (Meaxin) wymaga szczegółowego monitorowania ze względu na liczne potencjalne działania niepożądane i interakcje lekowe. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów proteazy, azolowych leków przeciwgrzybiczych, makrolidów, substratów CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym oraz pochodnych kumaryny (np. warfaryny). Induktory CYP3A4 (np. deksametazon, fenytoina) mogą obniżać ekspozycję na imatynib, zwiększając ryzyko niepowodzenia terapii. U pacjentów po tyreoidektomii stosujących lewotyroksynę konieczne jest monitorowanie TSH. Metabolizm leku odbywa się głównie w wątrobie, dlatego u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby (łagodnymi do ciężkich) należy kontrolować obraz krwi i enzymy wątrobowe, zwracając uwagę na ryzyko uszkodzenia, niewydolności i martwicy wątroby. W terapii skojarzonej z chemioterapią obserwuje się zwiększone ryzyko hepatotoksyczności. U około 2,5% pacjentów z CML występuje zatrzymanie płynów manifestujące się wysiękiem opłucnowym, obrzękami, wodobrzuszem czy obrzękiem płuc, co wymaga regularnej kontroli masy ciała i oceny funkcji serca oraz nerek, zwłaszcza u osób starszych i z chorobami serca.
alfa-kwaśna glikoproteina, cyklosporyna, CYP3A4, enzymy wątrobowe, fototoksyczność, GIST, hormon tyreotropowy, imatynib, lek przeciwgrzybiczny, mikroangiopatia zakrzepowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niewydolność serca, obrzęk płuc, opóźnienie wzrostu, piorunujące zapalenie wątroby, poszerzenie naczyń przedodźwiernikowych, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, reaktywacja zapalenia wątroby, trombocytopenia, tyreoidektomia, wodobrzusze, wstrząs kardiogenny, wysięk opłucnowy, zaburzenia czynności lewej komory, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sinupret extract 160 mg
Preparat Sinupret extract, zawierający suchy wyciąg (DER 3-6:1) z korzenia goryczki, kwiatu pierwiosnka, ziela szczawiu, kwiatu bzu czarnego i ziela werbeny, przeszedł kompleksowe badania toksyczności przewlekłej na psach i szczurach, wykazując NOAEL na poziomie 320 mg/kg masy ciała, co odpowiada odpowiednio 22- i 7-krotnemu marginesowi bezpieczeństwa względem dawki terapeutycznej u ludzi. Badania genotoksyczności in vitro (test Amesa, test na komórkach chłoniaka) oraz in vivo (test mikrojąderkowy na szczurach) nie wykazały potencjału mutagennego ani genotoksycznego. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach i królikach, w tym segmencie II oceniającym rozwój zarodkowo-płodowy, nie stwierdzono działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność, nawet przy dawce maksymalnej 800 mg/kg m.c., co stanowi 32-krotny margines bezpieczeństwa względem dawki klinicznej.
działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fototoksyczność, korzeń goryczki, kwiat bzu czarnego, kwiat pierwiosnka, margines bezpieczeństwa, NOAEL, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, reprodukcja, rozwój zarodkowo-płodowy, suchy wyciąg, test Amesa, test komórek chłoniaka, test mikrojąderkowy, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, ziele szczawiu, ziele werbeny - Leksykon substancji czynnych
Pirfenidon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne pirfenidonu wykazały, że głównym narządem docelowym jest wątroba, gdzie obserwowano zwiększenie masy oraz centralnozrazikowy przerost, związane z indukcją mikrosomalnych enzymów wątrobowych. Zmiany te były odwracalne po przerwaniu leczenia, co wskazuje na ich adaptacyjny charakter. W badaniach rakotwórczości u szczurów i myszy stwierdzono zwiększoną częstość guzów wątroby, jednak mechanizm ten nie występuje u ludzi, co ogranicza znaczenie kliniczne tych obserwacji. U samic szczurów przy dawce 1500 mg/kg/dobę (37-krotnie wyższej niż dawka ludzka 2403 mg/dobę) zaobserwowano wzrost częstości guzów macicy, co jest związane z dopaminergicznie zależnym zaburzeniem hormonalnym specyficznym dla gatunku szczurów i nie ma odniesienia do ludzi. Badania reprodukcyjne wykazały brak wpływu na płodność i rozwój pourodzeniowy przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę u szczurów i 300 mg/kg/dobę u królików, choć przy bardzo wysokich dawkach (≥ 450 mg/kg/dobę) obserwowano przedłużenie cyklu rozrodczego i nieregularności, a przy ≥ 1000 mg/kg/dobę wydłużenie ciąży i zmniejszenie przeżywalności płodów. Pirfenidon i jego metabolity przenikają przez łożysko oraz do mleka w okresie laktacji.
badania farmakologiczne, badania toksyczności, centralnozrazikowy przerost wątroby, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja na promieniowanie UV, fototoksyczność, genotoksyczność, hormony płciowe, łożysko, mikrosomalne enzymy wątrobowe, narząd docelowy, pirfenidon, płyn owodniowy, potencjał genotoksyczny, równowaga hormonów płciowych, test fotoklastogenny, zaburzenie równowagi hormonów płciowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levofloxacin Kabi 5 mg/ml
Przeprowadzone badania przedkliniczne lewofloksacyny, obejmujące toksyczność ostrą i przewlekłą, potencjał kancerogenny oraz wpływ na reprodukcję i rozwój, nie wykazały istotnych zagrożeń dla ludzi przy stosowaniu dawkach terapeutycznych. W badaniach na szczurach nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność, jedynie opóźnienie dojrzewania płodów związane z toksycznością dla matki. Testy genotoksyczności in vitro wykazały aberracje chromosomalne w komórkach płucnych chomika chińskiego, prawdopodobnie przez hamowanie topoizomerazy II, jednak badania in vivo (test mikrojąderkowy, wymiany siostrzanych chromatyd, syntezy nieprogramowanego DNA, test dominacji letalnej) nie potwierdziły działania genotoksycznego, co wskazuje na niskie ryzyko genotoksyczności u ludzi.
aberracja chromosomalna, chrząstka stawowa, fluorochinolon, fotokancerogeneza, fotomutagenność, fototoksyczność, genotoksyczność, lewofloksacyna, mutacja genowa, płodność, potencjał kancerogenny, synteza nieprogramowanego DNA, test dominacji letalnej, test mikrojąderkowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, topoizomeraza II, wymiana siostrzanych chromatyd - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – VIXARGIO 2,5 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku VIXARGIO, przeszedł szerokie badania przedkliniczne potwierdzające jego bezpieczeństwo stosowania u ludzi. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego. Toksyczność ostra po podaniu jednokrotnym nie wskazała na szczególne ryzyko, natomiast toksyczność po podaniu wielokrotnym wiązała się głównie z nasileniem działania farmakodynamicznego jako inhibitora czynnika Xa. U szczurów przy ekspozycji odpowiadającej dawkom klinicznym zaobserwowano wzrost stężeń immunoglobulin IgG i IgA, co może świadczyć o odpowiedzi immunologicznej. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały potencjału mutagennego ani zwiększonego ryzyka nowotworów, co jest istotne dla bezpieczeństwa długoterminowego stosowania.
działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fototoksyczność, genotoksyczność, immunoglobulina, inhibitor czynnika Xa, kaskada krzepnięcia krwi, lek przeciwzakrzepowy, ośrodkowy układ nerwowy, poronienie, rywaroksaban, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa, zaburzenie hemostazy, zaburzenie kostnienia, zaburzenie krzepnięcia krwi - Leksykon substancji czynnych
Kwiat bzu czarnego – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania kwiatów bzu czarnego (Sambucus nigra L., flos) są ograniczone, zwłaszcza dla preparatów zawierających wyłącznie ten składnik, takich jak zioła do zaparzania czy preparat Pyrosal. Najobszerniejsze informacje pochodzą z badań nad preparatem Sinupret extract, w którym kwiat bzu czarnego jest jednym z pięciu składników. W badaniach toksyczności wielokrotnej podawano suchy wyciąg doustnie psom i szczurom przez odpowiednio 39 i 26 tygodni, ustalając poziom NOAEL na 320 mg/kg masy ciała, co odpowiada 22-krotnej (psy) i 7-krotnej (szczury) dawce równoważnej u ludzi. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo, w tym test AMES’a, test na komórkach chłoniaka myszy oraz test mikrojąderkowy na szczurach, nie wykazały potencjału mutagennego ani genotoksycznego.
badanie przedkliniczne, działanie teratogenne, fototoksyczność, genotoksyczność, kwiat bzu czarnego, NOAEL, ostra toksyczność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, rozwój zarodkowo-płodowy, Sambucus nigra, test Amesa, test mikrojąderkowy, test rewersji mutacji, toksyczność dawki wielokrotnej, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczny wpływ na reprodukcję, toksyczny wpływ na rozród, wpływ na płodność, wyciąg złożony - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxsoralen 10 mg
Przedkliniczne badania toksyczności metoksalenu (8-Methoxypsoralen) wykazały, że dawki letalne (LD₅₀) po podaniu doustnym wynoszą 791 mg/kg u szczurów oraz 423-699 mg/kg u myszy. Przewlekłe podawanie dawki 12 mg/kg/dobę przez rok nie wywoływało objawów toksyczności, jednak w połączeniu z promieniowaniem UV (320-400 nm) dawka 4 mg dootrzewnowo indukowała toksyczność skóry i wątroby oraz uszkodzenia narządu wzroku. Fototoksyczność obserwowano na skórze, oczach i wątrobie, przy czym u ludzi reakcje te są mało prawdopodobne przy stężeniach metoksalenu poniżej 30 ng/ml. Dodatkowo, dawki od 15 do 150 mg/kg/dobę u szczurów powodowały upośledzenie funkcji rozrodczych oraz negatywny wpływ na rozwój płodu i morfologię.
aberracja chromosomowa, dawka letalna, działanie karcinogenne, fototerapia, fototoksyczność, genotoksyczność, metoksalen, mutagenność, promieniowanie UV, promieniowanie UV-A, rak skóry, reakcja fototoksyczna, toksyczność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wymiana chromatyd siostrzanych, zdolność rozrodcza - Leksykon substancji czynnych
Liście mięty pieprzowej – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące nalewki z liści mięty pieprzowej (Menthae piperitae tinctura), stanowiącej 26,5 ml w 100 ml produktu Krople żołądkowe Amara (stosunek surowiec do produktu 1:20, ekstrahent etanol 90% V/V), są niewystarczające do kompleksowej oceny bezpieczeństwa. Brakuje badań genotoksyczności, potencjału rakotwórczego oraz szczegółowych badań toksykologicznych, co ogranicza możliwość pełnej oceny ryzyka związanego z długotrwałym stosowaniem. Podobne braki dotyczą również innych składników preparatu, takich jak nalewka gorzka (Amara tinctura) i nalewka z korzenia kozłka (Valerianae tinctura). Warto podkreślić, że cały produkt zawiera wysoką zawartość etanolu (65-72% V/V), co również powinno być uwzględnione w ocenie bezpieczeństwa farmakoterapii.
Amara tinctura, badanie toksykologiczne, działanie fotouczulające, fototoksyczność, genotoksyczność, Hyperici intractum, karcynogeneza, Krople żołądkowe Amara, Menthae piperitae tinctura, nalewka gorzka, nalewka z korzenia kozłka, nalewka z liści mięty pieprzowej, rakotwórczość, reakcja fotouczulająca, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, Valerianae tinctura, wyciąg z dziurawca