Działania niepożądane
Oxsoralen 10 mg

Metoksalen (8-Methoxypsoralen) stosowany w terapii PUVA, dostępny w kapsułkach Oxsoralen 10 mg, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania. Najpoważniejszym z nich jest zwiększone ryzyko rozwoju raka płaskokomórkowego skóry, szczególnie w obrębie męskich narządów płciowych, choć ryzyko to nie jest wykluczone u kobiet. Długotrwała terapia może prowadzić do bardzo rzadkich zmian w morfologii krwi oraz uszkodzeń wątroby i nerek, co uzasadnia konieczność regularnej kontroli hematologicznej, funkcji wątroby i nerek. Niezbyt często obserwuje się objawy neurologiczne (ból głowy, nerwowość, bezsenność) oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty), które można złagodzić podając lek z pożywieniem lub mlekiem. Reakcje fototoksyczne, takie jak rumień, wysypka pęcherzowa i świąd, występują niezbyt często i nasilają się po 48-72 godzinach od ekspozycji na promieniowanie UV-A, co wymaga ostrożności w dawkowaniu UV-A.

Działania niepożądane leku Oxsoralen 10 mg

Metoksalen (8-Methoxypsoralen) zawarty w kapsułkach miękkich Oxsoralen 10 mg może wywoływać szereg działań niepożądanych, które powinny być uważnie monitorowane w trakcie terapii PUVA. Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych opiera się na następujących kryteriach: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000), a także działania o częstości nieznanej, której nie można określić na podstawie dostępnych danych.1

Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone

Istotnym zagrożeniem związanym ze stosowaniem metoksalenu jest zwiększone ryzyko rozwoju raka płaskokomórkowego skóry, szczególnie w obrębie męskich narządów płciowych. Należy jednak podkreślić, że podobne ryzyko nie może być wykluczone również u kobiet. Jest to poważne działanie niepożądane, które wymaga szczególnej uwagi klinicznej podczas długotrwałej terapii.2

Zaburzenia krwi i układu limfatycznego

W trakcie długotrwałej terapii PUVA bardzo rzadko mogą wystąpić zmiany w morfologii krwi. Zmiany te wymagają regularnego monitorowania parametrów hematologicznych, szczególnie u pacjentów poddawanych terapii przez dłuższy okres.3

Zaburzenia układu nerwowego

Niezbyt często mogą wystąpić takie objawy neurologiczne jak ból głowy, nerwowość oraz bezsenność, które mogą wpływać na jakość życia pacjenta podczas terapii.4

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Wśród działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego niezbyt często obserwuje się nudności i wymioty bezpośrednio po przyjęciu leku. Warto jednak zaznaczyć, że nasilenie tych objawów można zmniejszyć poprzez przyjmowanie kapsułek razem z pożywieniem lub mlekiem, co stanowi praktyczne rozwiązanie w codziennej praktyce klinicznej.5

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Bardzo rzadko, szczególnie podczas długotrwałej terapii PUVA, może dojść do uszkodzenia wątroby. Z tego powodu zaleca się monitorowanie parametrów funkcji wątroby u pacjentów stosujących lek przez dłuższy czas.6

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Niezbyt często występują reakcje fototoksyczne takie jak rumień, wysypka pęcherzowa i świąd. Należy podkreślić, że cięższe objawy, takie jak oparzenia słoneczne z rumieniem i wysypką pęcherzową (włącznie z oparzeniami drugiego stopnia), obserwowano jedynie w przypadkach przedawkowania promieniowania UV-A. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, wymienione objawy nasilają się dopiero po upływie 48-72 godzin po naświetlaniu, dlatego nie należy zwiększać dawki promieniowania UV-A w ciągu dwóch następujących po sobie dni.7

Rzadko obserwuje się zblaknięcie koloru włosów, jednak efekt ten jest odwracalny po zaprzestaniu przyjmowania metoksalenu.8

Z nieznaną częstotliwością, szczególnie podczas długotrwałej terapii PUVA, mogą wystąpić takie zmiany skórne jak nadmierne rogowacenie, przedwczesne starzenie się skóry oraz plamy skórne.9

Zaburzenia nerek i układu moczowego

Bardzo rzadko, w trakcie długotrwałej terapii PUVA, mogą wystąpić uszkodzenia nerek, co uzasadnia potrzebę monitorowania funkcji nerek u pacjentów poddawanych przewlekłemu leczeniu.10

Przedawkowanie

Ostre przedawkowanie metoksalenu, szczególnie przy przyjęciu dawki około 140 razy większej niż dawka terapeutyczna, objawia się nudnościami, gwałtownymi wymiotami i zawrotami głowy. W takim przypadku należy wywołać u pacjenta wymioty, a sam pacjent powinien pozostawać w zaciemnionym pomieszczeniu przez co najmniej 24 godziny. Dodatkowo zaleca się monitorowanie czynności układu sercowo-naczyniowego.11

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu kluczowe znaczenie ma zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Przedstawiciele personelu medycznego powinni zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.12

Tabela działań niepożądanych leku Oxsoralen 10 mg

Klasyfikacja układowa Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone Rak płaskokomórkowy skóry Częstość nieznana Szczególnie zwiększone ryzyko w obrębie męskich narządów płciowych, ale nie można wykluczyć ryzyka również u kobiet
Zaburzenia krwi i układu limfatycznego Zmieniona morfologia krwi Bardzo rzadko Występuje podczas długotrwałej terapii PUVA
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy Niezbyt często Może wpływać na komfort pacjenta podczas leczenia
Nerwowość Niezbyt często Może zaburzać codzienne funkcjonowanie
Bezsenność Niezbyt często Wpływa na jakość snu i ogólne samopoczucie
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe Nudności i wymioty Niezbyt często Występują bezpośrednio po podaniu; można zmniejszyć przyjmując lek z pożywieniem lub mlekiem
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Uszkodzenia wątroby Bardzo rzadko Występuje podczas długotrwałej terapii PUVA
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Rumień Niezbyt często Reakcja fototoksyczna; cięższe przypadki występują przy przedawkowaniu promieniowania UV-A
Wysypka pęcherzowa Niezbyt często Reakcja fototoksyczna; może obejmować oparzenia drugiego stopnia przy przedawkowaniu UV-A
Świąd Niezbyt często Reakcja fototoksyczna
Zblaknięcie koloru włosów Rzadko Efekt odwracalny po zaprzestaniu przyjmowania metoksalenu
Nadmierne rogowacenie, przedwczesne starzenie się skóry, plamy skórne Częstość nieznana Występują podczas długoterminowej terapii PUVA
Zaburzenia nerek i układu moczowego Uszkodzenia nerek Bardzo rzadko Występuje podczas długoterminowej terapii PUVA
Przedawkowanie Nudności Obserwowane przy dawce około 140 razy większej niż terapeutyczna
Gwałtowne wymioty Obserwowane przy dawce około 140 razy większej niż terapeutyczna
Zawroty głowy Obserwowane przy dawce około 140 razy większej niż terapeutyczna
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl