zwężenie zastawki aortalnej
Zwężenie zastawki aortalnej (stenoza aortalna) to patologiczne zmniejszenie powierzchni ujścia zastawki aorty, prowadzące do utrudnienia odpływu krwi z lewej komory serca do aorty. Jest to jedna z najczęstszych nabytych wad zastawkowych serca, szczególnie u osób starszych.
Główne przyczyny zwężenia zastawki aortalnej obejmują zwyrodnienie wapniowe (najczęstsze u osób po 65. roku życia), wrodzone wady (np. dwupłatkowa zastawka aortalna) oraz reumatyczne zapalenie wsierdzia. Proces patofizjologiczny charakteryzuje się postępującym włóknieniem i zwapnieniem płatków zastawki, co prowadzi do ich sztywnienia i ograniczenia ruchomości.
Objawy kliniczne zwężenia zastawki aortalnej pojawiają się zwykle dopiero przy znacznym zwężeniu i obejmują klasyczną triadę: duszność wysiłkową, ból w klatce piersiowej (dławica piersiowa) oraz omdlenia, szczególnie po wysiłku. W badaniu fizykalnym charakterystyczny jest szmer skurczowy z maksimum nad podstawą serca promieniujący do tętnic szyjnych oraz tętno paradoksalne (pulsus parvus et tardus).
Diagnostyka obejmuje badanie echokardiograficzne (metoda z wyboru), EKG, RTG klatki piersiowej, a w wybranych przypadkach cewnikowanie serca. Kryteria ciężkiej stenozy aortalnej to pole powierzchni zastawki <1,0 cm², średni gradient przezzastawkowy >40 mmHg oraz maksymalna prędkość przepływu >4,0 m/s.
Leczenie ciężkiej objawowej stenozy aortalnej jest głównie zabiegowe i obejmuje chirurgiczną wymianę zastawki aortalnej (AVR) lub przezcewnikową implantację zastawki aortalnej (TAVI/TAVR), której znaczenie rośnie w ostatnich latach, szczególnie u pacjentów wysokiego ryzyka operacyjnego. Leczenie farmakologiczne ma charakter jedynie objawowy i nie wpływa na naturalny przebieg choroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lozap 50
Podczas stosowania losartanu potasowego (Lozap 50) konieczne jest uwzględnienie licznych środków ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, u których istnieje ryzyko nawrotu objawów. Objawowe niedociśnienie może wystąpić po pierwszej dawce lub zwiększeniu dawki, szczególnie u pacjentów z hipowolemią lub niedoborem sodu, np. w wyniku intensywnego leczenia moczopędnego, biegunek czy wymiotów. U pacjentów z cukrzycą typu 2 i nefropatią obserwuje się zwiększone ryzyko hiperkaliemii, dlatego zaleca się ścisłe monitorowanie stężenia potasu i klirensu kreatyniny, zwłaszcza przy wartości klirensu 30-50 ml/min. Nie należy łączyć losartanu z lekami podnoszącymi poziom potasu, takimi jak diuretyki oszczędzające potas, suplementy potasu czy substytuty soli zawierające potas. Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) poprzez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i zaburzeń czynności nerek, dlatego jest przeciwwskazana bez nadzoru specjalistycznego.
antagonista receptora angiotensyny II, choroba niedokrwienna serca, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, ciśnienie tętnicze, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwnadciśnieniowy, losartan potasowy, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie objawowe, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obustronne zwężenie tętnic nerkowych, ostra niewydolność nerek, pierwotny hiperaldosteronizm, przesączanie kłębkowe, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zawał mięśnia sercowego, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon chorób i schorzeń
Migotanie komór – Etiologia i przyczyny
Migotanie komór (VF) to krytyczne zaburzenie rytmu serca, charakteryzujące się chaotyczną, nieskoordynowaną aktywnością elektryczną komór, prowadzącą do braku efektywnej hemodynamiki i nagłego zatrzymania krążenia. Najczęstszą przyczyną VF jest choroba niedokrwienna serca (CAD), z istotnym zwężeniem tętnic wieńcowych (>75% u 40%-86% pacjentów po zatrzymaniu krążenia). Ostry zawał serca wywołuje zaburzenia elektrofizjologiczne sprzyjające VF, szczególnie w pierwszych 48 godzinach. Inne etiologie to kardiomiopatie (rozstrzeniowa, przerostowa, restrykcyjna, ARVD), wrodzone wady serca, kanałopatie (np. zespół długiego QT, Brugadów, CPVT), zaburzenia elektrolitowe (hipo-/hiperkaliemia, hipomagnezemia), kwasica, hipoksja oraz czynniki środowiskowe i urazowe (commotio cordis, porażenie prądem, hipotermia). Genetyczne predyspozycje potwierdzają badania GWAS (locus 21q21). Mechanizmy patofizjologiczne obejmują heterogenność repolaryzacyjną, ektopowy automatyzm, pobudzenie nawrotne i aktywność wyzwalaną (EAD, DAD). Częstoskurcz komorowy często poprzedza VF, zwłaszcza u pacjentów z blizną po zawale.
aktywność wyzwalana, arytmogenna dysplazja prawej komory, choroba niedokrwienna serca, choroba zastawki serca, commotio cordis, cukrzyca, częstoskurcz komorowy, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipoksja, hipomagnezemia, hipotermia, idiopatyczne migotanie komór, kanałopatia, kardiomiopatia przerostowa, kardiomiopatia restrykcyjna, kardiomiopatia rozstrzeniowa, katecholaminergiczny wielokształtny częstoskurcz komorowy, kwasica, migotanie komór, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, nagłe zatrzymanie krążenia, napad padaczkowy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, odma opłucnowa, pobudzenie nawrotne, porażenie prądem elektrycznym, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rozwarstwienie aorty, sepsa, tamponada serca, udar mózgu, uraz klatki piersiowej, uszkodzenie narządów, uszkodzenie neurologiczne, wrodzona wada serca, wszczepialny kardiowerter-defibrylator, zaburzenie rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego, zatorowość płucna, zawał serca, zespół Brugadów, zespół długiego QT, zespół krótkiego QT, zespół Wolfa-Parkinsona-White’a, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Optiray 320 678 mg/ml (320 mg jodu/ml)
Optiray 320 (jowersol 678 mg/ml, odpowiadający 320 mg/ml jodu elementarnego) jest jodowym środkiem kontrastowym, którego stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z udokumentowaną nadwrażliwością na jod lub substancje pomocnicze preparatu oraz u osób z ujawnioną nadczynnością tarczycy. Podanie preparatu w tych stanach może prowadzić do poważnych reakcji alergicznych, w tym wstrząsu anafilaktycznego, oraz do zaostrzenia nadczynności tarczycy, a nawet przełomu tarczycowego. Preparat charakteryzuje się osmolalnością 700 mOsm/kg oraz lepkością 9,9 mPa·s w 25°C i 5,8 mPa·s w 37°C, co może wpływać na ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i układu sercowo-naczyniowego.
choroba autoimmunologiczna, choroba Gravesa-Basedowa, choroba wieńcowa, feochromocytoma, guz chromochłonny, hormon tarczycy, jod elementarny, jodowy środek kontrastowy, kardiomiopatia, leczenie radiojodem, lek przeciwdrgawkowy, nadciśnienie płucne, nadczynność tarczycy, nefropatia pokontrastowa, nefroprotekcja, niewydolność serca, obrzęk krtani, pokrzywka, powikłanie hemodynamiczne, próg drgawkowy, przełom nadciśnieniowy, przełom tarczycowy, reakcja alergiczna, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, subkliniczna nadczynność tarczycy, świąd, tarczyca płodu, toczeń rumieniowaty układowy, wole guzkowe, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie naczyń, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Co-Prestarium 10 mg + 5 mg
Preparat Co-Prestarium, łączący peryndopryl z argininą oraz amlodypinę, posiada szereg przeciwwskazań wynikających z właściwości obu substancji czynnych. Peryndopryl jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na inhibitory ACE, obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, ciążą (zwłaszcza w II i III trymestrze), jednoczesnym stosowaniem aliskirenu u chorych z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m², terapią sakubitrylem/walsartanem (konieczny 36-godzinny odstęp), pozaustrojowymi metodami leczenia krwi oraz znacznym zwężeniem tętnic nerkowych. Amlodypina jest przeciwwskazana w ciężkim niedociśnieniu tętniczym, nadwrażliwości na dihydropirydyny, wstrząsie (w tym kardiogennym), zwężeniu drogi odpływu z lewej komory (zwłaszcza zastawki aortalnej) oraz niestabilnej hemodynamicznie niewydolności serca po ostrym zawale. Ponadto, preparat nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, co jest istotne u osób z jej nietolerancją.
amlodypina bezylan, funkcja nerek, inhibitor ACE, laktoza jednowodna, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostry zawał serca, peryndopryl z argininą i amlodypiną, pochodna dihydropirydyny, sakubitryl walsartan, wskaźnik GFR, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon chorób i schorzeń
Wrodzone wady serca – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Wrodzone wady serca (WWS) stanowią najczęstsze wady wrodzone u noworodków, występując u około 1 na 100 żywych urodzeń. Wady te obejmują defekty strukturalne serca, takie jak ubytek przegrody międzykomorowej (VSD), ubytek przegrody międzyprzedsionkowej (ASD), przetrwały przewód tętniczy (PDA), tetralogię Fallota oraz przełożenie wielkich naczyń (TGA). W zależności od charakteru zaburzeń, wady klasyfikuje się na te ze zwiększonym lub zmniejszonym przepływem płucnym, z utrudnionym odpływem z serca oraz z mieszaniem się krwi natlenowanej i nienatlenowanej. Opieka pielęgniarska koncentruje się na monitorowaniu parametrów życiowych (częstość akcji serca, oddechów, saturacja tlenu), ocenie wzrostu i rozwoju, wsparciu żywieniowym, zapobieganiu infekcjom oraz edukacji rodziny. Szczególną uwagę zwraca się na rozpoznawanie objawów takich jak sinica, zaciąganie międzyżebrzy, nieprawidłowe szmery serca oraz objawy niewydolności oddechowej i krążeniowej.
beta-bloker, bilans płynów, cewnikowanie serca, czas powrotu kapilarnego, echokardiogram, gazometria, infekcyjne zapalenie wsierdzia, kardiolog pediatryczny, koarktacja aorty, leki inotropowe, leki przeciwarytmiczne, leki przeciwzakrzepowe, naczynia krwionośne, neonatolog, niewydolność oddechowa, obrzęk ciała, perfuzja tkanek, profilaktyka antybiotykowa, przełożenie wielkich naczyń, przetrwały przewód tętniczy, rzut serca, saturacja tlenu, sinica, tetralogia Fallota, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wirus RSV, wrodzona wada serca, wymiana gazowa, zaburzenia przepływu krwi, zaburzenia rytmu serca, zespół hipoplazji lewego serca, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Amlodipine Bluefish 5 mg
Amlodypina, będąca pochodną dihydropirydyny i działająca jako bloker kanałów wapniowych, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze preparatu Amlodipine Bluefish (5 mg). Bezwzględne przeciwwskazania obejmują ciężkie niedociśnienie tętnicze, wstrząs (w tym kardiogenny), zwężenie drogi odpływu z lewej komory (np. znaczną stenozę aortalną) oraz hemodynamicznie niestabilną niewydolność serca po ostrym zawale mięśnia sercowego. Mechanizm działania amlodypiny polega na rozszerzaniu naczyń obwodowych, co w wymienionych stanach może prowadzić do niebezpiecznego spadku ciśnienia tętniczego, hipoperfuzji narządowej oraz pogorszenia funkcji skurczowej mięśnia sercowego.
amlodypina, amlodypiny bezylan, blokery kanałów wapniowych, działanie inotropowe ujemne, działanie wazodylatacyjne, echokardiografia, funkcja lewej komory, funkcja skurczowa lewej komory, hipoperfuzja narządowa, hipoperfuzja wieńcowa, nadwrażliwość na substancję czynną, niedociśnienie tętnicze, niedotlenienie narządów, niestabilna niewydolność serca, obciążenie wstępne, ostry zawał mięśnia sercowego, pochodna dihydropirydyny, preload, reakcja alergiczna, rozszerzanie naczyń krwionośnych, stenoza aortalna, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs kardiogenny, zaburzenie perfuzji tkankowej, zwężenie drogi odpływu z lewej komory, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hyzaar
Hyzaar, zawierający losartan i hydrochlorotiazyd, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z obrzękiem naczynioruchowym, zaburzeniami elektrolitowymi, niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 30-50 ml/min), niewydolnością serca oraz zaburzeniami czynności wątroby. Monitorowanie stężenia potasu i funkcji nerek jest kluczowe, zwłaszcza u osób z cukrzycą i chorobami nerek. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami wątroby oraz pierwotnym hiperaldosteronizmem. Należy unikać jednoczesnego stosowania z lekami oszczędzającymi potas, suplementami potasu oraz innymi substancjami zwiększającymi jego stężenie, aby zapobiec hiperkaliemii. Hyzaar nie jest zalecany w ciąży i u pacjentek planujących ciążę, a podwójne blokowanie układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) z inhibitorami ACE lub aliskirenem zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i niewydolności nerek.
choroba naczyniowo-mózgowa, choroba niedokrwienna serca, dna moczanowa, hiperaldosteronizm pierwotny, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, inhibitor konwertazy angiotensyny, jaskra zamkniętego kąta, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, lek moczopędny oszczędzający potas, losartan, nadczynność przytarczyc, nefropatia cukrzycowa, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, objętość krwi krążącej, obrzęk naczynioruchowy, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia elektrolitowe, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Aramlessa 5 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Aramlessa, łączący peryndopryl z argininą oraz amlodypinę, posiada szereg istotnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Peryndopryl, jako inhibitor ACE, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na inhibitory ACE, w przypadku obrzęku naczynioruchowego w wywiadzie, wrodzonego lub idiopatycznego obrzęku naczynioruchowego, w ciąży (zwłaszcza w II i III trymestrze), a także przy jednoczesnej terapii aliskirenem u chorych z cukrzycą lub GFR <60 mL/min/1,73 m². Dodatkowo, niezalecane jest stosowanie Aramlessy w połączeniu z sakubitrylem i walsartanem, u pacjentów poddawanych pozaustrojowym metodom leczenia krwi oraz przy znacznym obustronnym zwężeniu tętnic nerkowych. Amlodypina, antagonista wapnia, jest przeciwwskazana w ciężkim niedociśnieniu tętniczym, nadwrażliwości na dihydropirydyny, wstrząsie (w tym kardiogennym), zwężeniu drogi odpływu z lewej komory oraz hemodynamicznie niestabilnej niewydolności serca po niedawnym zawale mięśnia sercowego.
amlodypina, antagonista wapnia, hiperkaliemia, hipotensja, inhibitor ACE, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, peryndopryl z argininą, pochodna dihydropirydyny, reakcja anafilaktoidalna, sakubitryl i walsartan, wrodzony obrzęk naczynioruchowy, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Presartan
Losartan potasowy, stosowany w terapii przeciwnadciśnieniowej, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, zmniejszoną objętością krwi krążącej, niedoborem sodu, zaburzeniami czynności nerek i wątroby oraz u osób z niewydolnością serca. U pacjentów z cukrzycą typu 2 i nefropatią obserwuje się zwiększone ryzyko hiperkaliemii, dlatego konieczne jest regularne monitorowanie stężenia potasu i klirensu kreatyniny, zwłaszcza przy wartościach 30-50 ml/min. Nie zaleca się łączenia losartanu z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas, suplementami potasu ani substytutami soli zawierającymi potas. U pacjentów z marskością wątroby wskazane jest zmniejszenie dawki, a u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby lek jest przeciwwskazany. Dzieci z GFR < 30 ml/min/1,73 m² nie powinny stosować losartanu ze względu na brak danych klinicznych.
antagonista receptora AT1, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiomiopatia przerostowa, leczenie moczopędne, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie objawowe, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, pierwotny hiperaldosteronizm, przesączanie kłębuszkowe, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia rytmu serca, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olicard 60 retard
Monoazotan izosorbidu, zawarty w preparacie Olicard 60 retard, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z określonymi schorzeniami kardiologicznymi. Lek nie jest wskazany do leczenia ostrych napadów dławicy piersiowej ani ostrego zawału mięśnia sercowego, gdzie preferowane są środki o szybszym działaniu. Należy unikać stosowania u pacjentów z kardiomiopatią przerostową z zawężeniem drogi odpływu, zaciskającym zapaleniem osierdzia, tamponadą osierdzia, niskim ciśnieniem napełniania serca (szczególnie gdy ciśnienie skurczowe spada poniżej 90 mmHg), zwężeniem zastawki aortalnej lub mitralnej oraz u osób ze skłonnością do ortostatycznych zaburzeń krążenia. Ponadto, istnieje ryzyko nasilenia objawów przy schorzeniach z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym, co wymaga ostrożności w monitorowaniu pacjentów.
choroba wieńcowa, ciśnienie napełniania serca, ciśnienie skurczowe, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, dławica piersiowa, hipoksja, kardiomiopatia przerostowa, monoazotan izosorbidu, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, niewydolność lewokomorowa, ortostatyczne zaburzenia krążenia, tamponada osierdzia, zapalenie osierdzia, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba serca wrodzona – Etiologia i przyczyny
Wrodzone wady serca (CHD) występują u około 1% żywych urodzeń i wynikają z zaburzeń rozwojowych serca w pierwszych 6-8 tygodniach ciąży. Przyczyny genetyczne stanowią 15-20% przypadków, obejmując mutacje pojedynczych genów, aberracje chromosomowe (8-10%) oraz zespoły genetyczne, takie jak zespół Downa (50% chorych z CHD), Turner, DiGeorge’a czy Marfana. Dziedziczenie wieloczynnikowe, łączące czynniki genetyczne i środowiskowe, odpowiada za 80-90% przypadków. Ryzyko CHD wzrasta przy występowaniu wady u rodzica (5-10%) lub rodzeństwa (2-3%, a nawet do 10% przy więcej niż dwóch chorych). Nowe badania wskazują na rolę dziedziczenia dwugenowego i interakcji genetycznych, co może poprawić diagnostykę i leczenie.
aberracja chromosomowa, alkoholowy zespół płodowy, choroba serca wrodzona, dziedziczenie wieloczynnikowe, fenylketonuria, izotretynoina, koarktacja aorty, kwas foliowy, lek przeciwdrgawkowy, opór naczyniowy płucny, poduszeczka wsierdziowa, poradnictwo genetyczne, przeciek lewo-prawy, przeciek prawo-lewy, przełożenie wielkich pni tętniczych, przetrwały przewód tętniczy, rozpuszczalnik organiczny, sekwencjonowanie genomu, tetralogia Fallota, toczeń rumieniowaty układowy, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wrodzona wada serca, zespół Alagille’a, zespół DiGeorge’a, zespół Downa, zespół Edwardsa, zespół Ellis-van Crevelda, zespół Holt-Orama, zespół Marfana, zespół Noonan, zespół Pataua, zespół Turnera, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Candepres
Stosowanie kandesartanu cyleksetylu (Candepres) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na jego mechanizm działania polegający na blokadzie układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA). U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i zaburzeniami czynności nerek konieczne jest regularne monitorowanie stężenia potasu i kreatyniny w surowicy, zwłaszcza przy klirensie kreatyniny poniżej 15 ml/min. U osób z niewydolnością serca, szczególnie powyżej 75. roku życia, zaleca się kontrolę funkcji nerek i elektrolitów podczas zwiększania dawki. Podwójna blokada układu RAA (np. kandesartan z inhibitorem ACE lub aliskirenem) zwiększa ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i ostrej niewydolności nerek, dlatego jest przeciwwskazana lub wymaga ścisłego nadzoru specjalistycznego. Nie zaleca się również potrójnej terapii obejmującej inhibitor ACE, antagonisty receptora mineralokortykosteroidów i kandesartan.
antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, brak laktazy, choroba naczyniowa mózgu, choroba niedokrwienna serca, ciśnienie tętnicze krwi, hemodializa, hiperkaliemia, hipowolemla, inhibitor ACE, kandesartan cyleksetylu, kardiomiopatia przerostowa zawężająca, klirens kreatyniny, kotrimoksazol, kreatynina, lek moczopędny oszczędzający potas, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, ostra niewydolność nerek, pierwotny hiperaldosteronizm, receptor AT1, schyłkowa niewydolność nerek, skąpomocz, stężenie potasu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zabieg hemodializy, zaburzenie czynności nerek, zastoinowa niewydolność serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Agen 5 5 mg
Stosowanie amlodypiny (preparat Agen w dawkach 5 mg i 10 mg) jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na amlodypinę, inne pochodne dihydropirydyny oraz substancje pomocnicze zawarte w leku. Tabletki zawierają niewielkie ilości sodu (Agen 5 mg do 0,106 mg sodu, Agen 10 mg do 0,212 mg sodu), co może mieć znaczenie u osób z nadwrażliwością na ten pierwiastek. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest ciężkie niedociśnienie tętnicze, gdyż działanie wazodilatacyjne amlodypiny może nasilać hipotonię i pogarszać perfuzję narządową. Ponadto lek jest przeciwwskazany we wszystkich typach wstrząsu (kardiogennym, hipowolemicznym, septycznym, anafilaktycznym) ze względu na ryzyko dalszego obniżenia ciśnienia tętniczego i pogłębienia stanu wstrząsowego.
amlodypina, antagonista wapnia, działanie wazodilatacyjne, funkcja hemodynamiczna, hemodynamicznie niestabilna niewydolność serca, hipotonia, kardiomiopatia przerostowa zawężająca, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, ostry zawał mięśnia sercowego, parametr hemodynamiczny, perfuzja narządowa, pochodna dihydropirydyny, postać farmaceutyczna, powikłanie sercowo-naczyniowe, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs kardiogenny, wstrząs septyczny, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zwężenie drogi odpływu lewej komory, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cozaar
Podczas terapii losartanem (COZAAR) należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko obrzęku naczynioruchowego, objawowego niedociśnienia oraz zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza hiperkaliemii, która występuje częściej u pacjentów z cukrzycą typu 2 i nefropatią. Konieczne jest regularne monitorowanie stężenia potasu w osoczu oraz klirensu kreatyniny, szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca i klirensem 30-50 ml/min. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby zaleca się stosowanie mniejszych dawek losartanu, a u osób z ciężkimi zaburzeniami wątroby lek jest przeciwwskazany. Należy unikać jednoczesnego stosowania losartanu z lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas, suplementami potasu oraz substytutami soli zawierającymi potas. U dzieci z GFR < 30 ml/min/1,73 m² stosowanie losartanu nie jest zalecane.
antagonista receptora angiotensyny II, beta-adrenolityk, dieta z ograniczeniem soli, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, lek moczopędny oszczędzający potas, losartan potasowy, marskość wątroby, nefropatia cukrzycowa, niedobór laktazy, niedobór sodu, niedociśnienie objawowe, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, objętość wewnątrznaczyniowa, obrzęk naczynioruchowy, pierwotny hiperaldosteronizm, przesączanie kłębuszkowe, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Amlodipine Orion 5 mg
Amlodypina, jako bloker kanałów wapniowych, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub inne pochodne dihydropirydyny, ciężkim niedociśnieniem tętniczym, wstrząsem (w tym kardiogennym), hemodynamicznie istotnym zwężeniem drogi odpływu z lewej komory (np. zaawansowana stenoza aortalna) oraz u osób z niestabilną niewydolnością serca po świeżo przebytym ostrym zawale mięśnia sercowego. W tych stanach stosowanie amlodypiny może prowadzić do krytycznego obniżenia perfuzji narządowej, pogorszenia kurczliwości mięśnia sercowego, nasilenia objawów dławicy lub wywołania zagrażających życiu incydentów. Preparat Amlodipine Orion dostępny jest w dawkach 5 mg i 10 mg, a jego stosowanie wymaga natychmiastowego przerwania w przypadku wystąpienia reakcji nadwrażliwości, ostrego zespołu wieńcowego, znacznej hipotensji lub dekompensacji niewydolności serca.
Amlodipine Orion, amlodypina, antagonista wapnia, bloker kanału wapniowego, ciśnienie tętnicze, dekompensacja układu krążenia, dławica piersiowa, działanie inotropowe ujemne, farmakokinetyka leku, hipotensja, incydent wieńcowy, kurczliwość mięśnia sercowego, nadwrażliwość na amlodypinę, niedociśnienie tętnicze, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, obciążenie następcze, objętość wyrzutowa, obrzęk naczynioruchowy, ostry zawał serca, ostry zespół wieńcowy, perfuzja narządowa, perfuzja tkankowa, perfuzja wieńcowa, pochodna dihydropirydyny, reakcja anafilaktyczna, rzut serca, stenoza aortalna, wazodylatacja, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności wątroby, zwężenie drogi odpływu z lewej komory, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lacipil 2 mg
Lek Lacipil (2 mg, tabletki powlekane) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lacydypinę (Lacidipinum) oraz na substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (277,25 mg w każdej tabletce). Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest zebranie szczegółowego wywiadu alergologicznego, zwłaszcza dotyczącego reakcji na leki z grupy antagonistów wapnia, pochodnych dihydropirydyny. Obecność laktozy w preparacie wymaga ostrożności u pacjentów z nietolerancją laktozy, co stanowi istotny element oceny przeciwwskazań.
antagonista wapnia, diagnostyka kardiologiczna, lacydypina, laktoza jednowodna, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, obciążenie następcze lewej komory, pochodna dihydropirydyny, rozszerzenie naczyń obwodowych, rzut serca, stenoza aortalna, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atacand
Podczas stosowania kandesartanu cyleksetylu (Atacand) istnieje ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak niedociśnienie, hiperkaliemia oraz zaburzenia czynności nerek, w tym ostra niewydolność nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, AIIRA lub aliskirenu. Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) jest przeciwwskazana u pacjentów z nefropatią cukrzycową. Zaleca się ścisły nadzór specjalisty, regularne monitorowanie czynności nerek (stężenie kreatyniny i potasu w surowicy) oraz kontrolę ciśnienia tętniczego, szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca, nadciśnieniem tętniczym i zaburzeniami czynności nerek. U pacjentów z klirensem kreatyniny <15 ml/min dawkę należy ustalać ostrożnie, a u dzieci z GFR <30 ml/min/1,73 m² stosowanie leku wymaga szczególnej ostrożności. W badaniach klinicznych dotyczących niewydolności serca nie uwzględniono pacjentów ze stężeniem kreatyniny >265 μmol/l (>3 mg/dl).
antagonista receptora angiotensyny II, antagonista receptora mineralokortykoidowego, azotemia, choroba niedokrwienna serca, dysfunkcja nerek, dziedziczna nietolerancja galaktozy, farmakoterapia, hiperaldosteronizm pierwotny, hipowolemnia, inhibitor ACE, kandesartan cyleksetylu, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, kreatynina w surowicy, lek moczopędny oszczędzający potas, lek rozszerzający naczynia, nefropatia cukrzycowa, niedobór laktazy, niedociśnienie, niewydolność serca, objętość wewnątrznaczyniowa, ostra niewydolność nerek, podwójna blokada układu RAA, potas w surowicy, receptor AT1, schyłkowa niewydolność nerek, skąpomocz, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, zaburzenie czynności nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Casaro
Lek Casaro (kandesartan cyleksetylu) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na wpływ na układ renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS). Jednoczesne stosowanie z inhibitorami ACE, antagonistami receptora angiotensyny II (AIIRA) lub aliskirenu zwiększa ryzyko niedociśnienia tętniczego, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek, w tym ostrej niewydolności nerek. Podwójna blokada RAAS jest przeciwwskazana, a jeśli konieczna, wymaga ścisłego nadzoru specjalistycznego z regularnym monitorowaniem czynności nerek, stężenia elektrolitów i ciśnienia tętniczego. U pacjentów z nefropatią cukrzycową stosowanie leku Casaro z inhibitorami ACE jest przeciwwskazane. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny < 15 mL/min), niewydolnością serca, nadciśnieniem tętniczym oraz u osób dializowanych, gdzie dawkę należy dobierać ostrożnie, monitorując ciśnienie tętnicze i parametry biochemiczne, w tym potas i kreatyninę.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, antagonista receptora mineralokortykosteroidowego, azotemia, choroba niedokrwienna serca, hemodializa, hiperaldosteronizm pierwotny, hiperkaliemia, hipowolemie, inhibitor konwertazy angiotensyny, kandesartan cyleksetylu, kardiomiopatia przerostowa obturacyjna, klirens kreatyniny, lek moczopędny, lek moczopędny oszczędzający potas, nefropatia cukrzycowa, niedobór laktazy, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, objętość wewnątrznaczyniowa, ostra niewydolność nerek, podwójna blokada RAAS, przeszczep nerki, skąpomocz, stężenie kreatyniny, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zaburzenie czynności nerek, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon chorób i schorzeń
Atrezja płucna z zachowaną przegrodą międzykomorową – Etiologia i przyczyny
Atrezja płucna z zachowaną przegrodą międzykomorową (PA/IVS) to rzadka wrodzona wada serca (<1% wszystkich wad), charakteryzująca się całkowitą niedrożnością zastawki płucnej przy zachowanej ciągłości przegrody międzykomorowej. Wada ta występuje z częstością 1 na 22 000 do 4,2 na 100 000 żywych urodzeń, bez predylekcji płciowej. Morfologicznie wyróżnia się dwie formy atrezji zastawki: błoniastą (75%) i mięśniową (25%). Towarzyszy jej często hipoplazja lub przerost prawej komory oraz dysplazja zastawki trójdzielnej. Przepływ krwi do płuc odbywa się przez otwór owalny i drożny przewód tętniczy (PDA). Patogeneza pozostaje nie do końca poznana, obejmując pierwotne uszkodzenie zastawki płucnej, zaburzenia przepływu przez zastawkę trójdzielną oraz anomalie naczyń wieńcowych. Badania genetyczne wskazują na silny komponent dziedziczny, z ryzykiem wystąpienia wady u krewnych pierwszego stopnia wynoszącym 48,6%. Wśród powiązanych zespołów genetycznych wymienia się m.in. zespół DiGeorge'a i delecję 22q11.
atrezja płucna z zachowaną przegrodą międzykomorowa, atrezja zastawki płucnej, delecja 22q11, drożny przewód tętniczy, dysplazja włóknisto-mięśniowa, heterotaksja, hipertrofia, hipoplazja, naczynia oboczne aortalno-płucne, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedrożność zastawki płucnej, otwór owalny, połączenia wieńcowo-komorowe, przegroda międzykomorowa, przegroda międzyprzedsionkowa, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wrodzona wada serca, zastawka trójdzielna, zespół Brugadów, zespół DiGeorge’a, zespół przetoczenia między bliźniętami, zespół velocardiofacial, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon substancji czynnych
Kandesartan cyleksetyl – Przeciwwskazania stosowania
Kandesartan cyleksetylu, jako antagonista receptora angiotensyny II (ARA II), jest wskazany w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca, jednak jego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na kandesartan lub substancje pomocnicze, drugi i trzeci trymestr ciąży ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu, ciężkie zaburzenia czynności wątroby i cholestazę. W preparatach złożonych przeciwwskazania rozszerzają się o nadwrażliwość na pochodne dihydropirydyny (amlodypinę) i sulfonamidy (hydrochlorotiazyd), ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min/1,73 m²), bezmocz, oporną hipokaliemię, hiperkalcemię, hiponatremię, dną moczanową, wstrząs, ciężkie niedociśnienie, zwężenie drogi odpływu z lewej komory oraz niestabilną hemodynamicznie niewydolność serca po zawale mięśnia sercowego. Jednoczesne stosowanie z aliskirenem jest przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m². U dzieci poniżej 1 roku życia stosowanie jest zabronione ze względu na ryzyko uszkodzenia układu nerkowego.
antagonista receptora angiotensyny II, beta-adrenolityk, bezmocz, bloker kanału wapniowego, cholestaza, cukrzyca, dna moczanowa, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kandesartan cyleksetylu, klirens kreatyniny, lek przeciwnadciśnieniowy, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niestabilna niewydolność serca, niewydolność serca, pochodna dihydropirydyny, pochodna sulfonamidu, stan przedśpiączkowy, trymestr ciąży, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Doxazosin XR Genoptim
Doksazosyna, lek z grupy alfa-adrenolityków, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza w dawce 4 mg w postaci o przedłużonym uwalnianiu (Doxazosin XR Genoptim). Tabletki należy połykać w całości, aby zachować mechanizm kontrolowanego uwalniania substancji czynnej, a pacjent powinien być poinformowany o możliwości pojawienia się niewchłanialnej otoczki w kale. Ze względu na ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, szczególnie na początku terapii, konieczne jest monitorowanie ciśnienia tętniczego oraz ostrzeżenie pacjenta o potencjalnych zawrotach głowy i ryzyku urazów. U pacjentów z ostrymi chorobami kardiologicznymi, takimi jak obrzęk płuc z powodu zwężenia zastawek, niewydolność serca z dużym rzutem, czy prawokomorowa niewydolność serca, stosowanie doksazosyny wymaga szczególnej uwagi ze względu na możliwość pogorszenia stanu hemodynamicznego. Ponadto, lek jest metabolizowany całkowicie w wątrobie, co wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności tego narządu, a stosowanie u osób z ciężką niewydolnością wątroby jest przeciwwskazane.
alfa-adrenolityk, ciśnienie tętnicze, doksazosyna o przedłużonym uwalnianiu, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, łagodny rozrost gruczołu krokowego, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność lewokomorowa, niewydolność serca z dużym rzutem, obrzęk płuc, omdlenie, operacja zaćmy, płyn w osierdziu, prawokomorowa niewydolność serca, priapizm, przedłużona erekcja, rak gruczołu krokowego, rak stercza, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, syldenafil, tadalafil, utrata przytomności, wardenafil, zatorowość płucna, zawroty głowy, zespół małej źrenicy, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Telmix Plus 80 mg + 25 mg
Telmix Plus to lek łączący telmisartan i hydrochlorotiazyd, dostępny w dawkach 40 mg + 12,5 mg, 80 mg + 12,5 mg oraz 80 mg + 25 mg. Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze (w tym laktozę jednowodną i mannitol), szczególnie u pacjentów z alergią na pochodne sulfonamidowe ze względu na ryzyko reakcji krzyżowej. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w II i III trymestrze ciąży z powodu teratogennego działania telmisartanu, a także u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, zastojem żółci, niedrożnością dróg żółciowych oraz ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min). Ponadto, Telmix Plus nie powinien być stosowany u pacjentów z oporną hipokaliemią i hiperkalcemią, gdyż hydrochlorotiazyd może nasilać te zaburzenia elektrolitowe, zwiększając ryzyko powikłań kardiologicznych. Jednoczesne stosowanie z aliskirenem jest przeciwwskazane u chorych z cukrzycą lub GFR < 60 ml/min/1,73 m² ze względu na ryzyko hiperkaliemii, hipotonii i pogorszenia funkcji nerek.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, choroba wątroby, ciężka niewydolność wątroby, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipotonia, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, nadwrażliwość na składniki, niedobór laktazy, niedrożność dróg żółciowych, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, pochodna sulfonamidowa, reakcja krzyżowa, telmisartan i hydrochlorotiazyd, zaburzenie rytmu serca, zastój żółci, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rimal 5 mg + 5 mg
Lek Rimal, zawierający ramipryl i amlodypinę, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, w tym pochodne dihydropirydyny i inhibitory ACE, a także u osób z historią obrzęku naczynioruchowego (dziedzicznego, idiopatycznego lub indukowanego przez inhibitory ACE/AIIRA). Nie należy go stosować u pacjentów poddawanych hemodializie lub hemofiltracji z użyciem błon o ujemnym ładunku elektrycznym, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji anafilaktoidalnych. Przeciwwskazaniem jest także znaczne obustronne zwężenie tętnic nerkowych lub zwężenie tętnicy jedynej czynnej nerki, gdyż podanie ramiprylu może prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w II i III trymestrze ciąży z powodu ryzyka poważnych uszkodzeń płodu, a także u pacjentów z niedociśnieniem, niestabilnością hemodynamiczną oraz zaburzeniami czynności wątroby, gdzie metabolizm amlodypiny jest upośledzony, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych.
afereza lipoprotein, aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hemofiltracja, hiperkaliemia, inhibitor ACE, klirens leku, leczenie pozaustrojowe, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, perfuzja narządowa, pochodna dihydropirydyny, ramipryl i amlodypina, sakubitryl walsartan, trymestr ciąży, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Karbicombi
Produkt leczniczy Karbicombi, zawierający kandesartan cyleksetyl i hydrochlorotiazyd, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii oraz zaburzeń czynności nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, ARB lub aliskirenu. Nie zaleca się podwójnej blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) bez ścisłego nadzoru specjalistycznego i regularnego monitorowania czynności nerek, elektrolitów (w tym potasu) oraz ciśnienia tętniczego. U pacjentów z nefropatią cukrzycową, obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych, zmniejszoną objętością krwi krążącej lub zaburzeniami czynności wątroby stosowanie Karbicombi wymaga szczególnej ostrożności. Hydrochlorotiazyd może powodować hipokaliemię, hiperkalcemię, hiponatremię, hipomagnezemię oraz zasadowicę hipochloremiczną, a kandesartan zwiększa ryzyko hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością serca i/lub niewydolnością nerek. Zaleca się okresową kontrolę elektrolitów i funkcji nerek podczas terapii.
antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, cukrzyca utajona, dna moczanowa, hiperaldosteronizm pierwotny, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hormon adrenokortykotropowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, jaskra zamkniętego kąta, kardiomiopatia przerostowa, kwas moczowy, marskość wątroby, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na światło, nefropatia cukrzycowa, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie, ostra niewydolność nerek, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, skąpomocz, śpiączka wątrobowa, toczeń rumieniowaty układowy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zasadowica hipochloremiczna, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zmniejszenie objętości krwi krążącej, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Perlinganit 1 mg/ml
Perlinganit (glicerolu triazotan) w roztworze do infuzji 1 mg/ml jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na azotany oraz w stanach klinicznych zwiększających ryzyko poważnych działań niepożądanych. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują ostrą niewydolność krążenia (wstrząs, zapaść naczyniowa), wstrząs kardiogenny bez odpowiedniego nadzoru, znaczne niedociśnienie tętnicze (ciśnienie skurczowe <90 mmHg), tamponadę serca oraz niewydolność lewokomorową z towarzyszącym zwężeniem zastawki aortalnej, mitralnej, zawężeniem drogi odpływu lewej komory w kardiomiopatii przerostowej lub zaciskającym zapaleniem osierdzia. Dodatkowo, lek jest przeciwwskazany w ciężkiej hipowolemii, ciężkiej anemii oraz chorobach ze wzrostem ciśnienia śródczaszkowego. Ampułka 10 ml zawiera 480 mg glukozy, co może mieć znaczenie u niektórych pacjentów.
anemia, ciśnienie śródczaszkowe, cyklaza guanylanowa, glicerolu triazotan, hipotensja, hipowolemia, inhibitor 5-fosfodiesterazy, kardiomiopatia przerostowa, nadwrażliwość na glicerolu triazotan, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność lewokomorowa, ostra niewydolność krążenia, parametr hemodynamiczny, pochodna azotanów, riocyguat, roztwór do infuzji, syldenafil, tadalafil, tamponada serca, wardenafil, wstrząs kardiogenny, wstrząs naczyniowy, zaburzenie erekcji, zaburzenie nerek, zaburzenie wątrobowe, zaciskające zapalenie osierdzia, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Perindopril/Amlodipine Krka 4 mg + 10 mg
Perindopril/Amlodipine Krka to lek złożony zawierający peryndopryl z tert-butyloaminą oraz amlodypinę bezylan, stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Przeciwwskazania obejmują m.in. nadwrażliwość na składniki, obrzęk naczynioruchowy po inhibitorach ACE, stosowanie w II i III trymestrze ciąży, znaczne obustronne zwężenie tętnic nerkowych, ciężkie niedociśnienie, wstrząs kardiogenny, zwężenie drogi odpływu z lewej komory oraz hemodynamicznie niestabilną niewydolność serca po zawale. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), wątroby, u osób w podeszłym wieku oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych oszczędzających potas, suplementów potasu, litu czy NLPZ. Zaleca się monitorowanie stężenia potasu, parametrów nerkowych oraz ciśnienia tętniczego, zwłaszcza na początku terapii i podczas dostosowywania dawki.
amlodypina, dihydropirydyna, dysfagia, hiperkaliemia, inhibitor ACE, klirens kreatyniny, kreatynina, leki hipoglikemizujące, leki przeciwcukrzycowe, niedociśnienie, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy idiopatyczny, peryndopryl, potas w surowicy, sakubitryl walsartan, stenoza tętnicy nerkowej, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Urapidil Kalceks
Stosowanie leku Urapidil KALCEKS wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko nagłego, gwałtownego spadku ciśnienia tętniczego, co może prowadzić do bradykardii lub zatrzymania akcji serca. Monitorowanie parametrów hemodynamicznych jest kluczowe, zwłaszcza na początku terapii. U pacjentów stosujących alfa1-adrenolityki, w tym urapidyl, istnieje ryzyko wystąpienia śródoperacyjnego zespołu wiotkiej tęczówki (IFIS) podczas operacji zaćmy, co może komplikować zabieg. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością serca z mechaniczną przeszkodą, zaburzeniami czynności wątroby i nerek, osób w podeszłym wieku oraz u pacjentów przyjmujących cymetydynę. Dawkowanie urapidylu powinno być dostosowane u pacjentów wcześniej leczonych innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi, aby uniknąć nadmiernego spadku ciśnienia.
alfa1-adrenolityk, bradykardia, choroba osierdzia, cymetydyna, farmakokinetyka, glikol propylenowy, interakcja lekowa, lek przeciwnadciśnieniowy, niewydolność serca, operacja zaćmy, parametry hemodynamiczne, spadek ciśnienia tętniczego, toksyczność glikolu propylenowego, urapidyl, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zator tętnicy płucnej, zespół małej źrenicy, zespół wiotkiej tęczówki, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon chorób i schorzeń
Przerost lewej komory serca – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Przerost lewej komory serca (LVH) charakteryzuje się pogrubieniem mięśnia lewej komory, co prowadzi do zwiększonej sztywności ściany serca i podwyższonego ciśnienia wewnątrzkomorowego, skutkując zmniejszoną efektywnością pompowania krwi. Najczęstszą przyczyną LVH jest nadciśnienie tętnicze, ale także zwężenie zastawki aortalnej czy kardiomiopatia przerostowa. W populacji amerykańskiej LVH dotyczy około 15% osób, a u pacjentów powyżej 75 roku życia częstość ta sięga nawet 60%. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, EKG (umiarkowana czułość i swoistość), echokardiografii (złoty standard) oraz rezonansie magnetycznym serca (CMR) – najdokładniejszej metodzie oceny masy i geometrii lewej komory. LVH zwiększa ryzyko powikłań takich jak zaburzenia rytmu, zawał mięśnia sercowego, udar mózgu oraz nagła śmierć sercowa.
ablacja alkoholowa przegrody, amyloidoza serca, antagonista aldosteronu, arytmia, badanie fizykalne, beta-bloker, bezdech senny, bloker kanału wapniowego, choroba Fabry’ego, choroba sercowo-naczyniowa, dializoterapia, diuretyk, duszność wysiłkowa, echokardiografia, elektrokardiogram, enzymatyczna terapia zastępcza, hemodializa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor SGLT2, kardiomiopatia przerostowa, miektomia przegrody, mięsień sercowy, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, niewydolność serca, obrzęk kończyn dolnych, orthopnea, przerost lewej komory serca, rehabilitacja kardiologiczna, rezonans magnetyczny serca, udar mózgu, wymiana zastawki aortalnej, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zawał serca, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon chorób i schorzeń
Zwężenie zastawki płucnej – Zapobieganie i profilaktyka
Zwężenie zastawki płucnej (pulmonary valve stenosis) jest schorzeniem o podłożu najczęściej wrodzonym, z ograniczonymi możliwościami zapobiegania. Kluczowe działania profilaktyczne obejmują szczepienie przeciwko różyczce przed ciążą, suplementację kwasu foliowego oraz unikanie ekspozycji na teratogeny i szybkie leczenie infekcji, zwłaszcza paciorkowcowych, które mogą prowadzić do gorączki reumatycznej i wtórnego zwężenia zastawki. Warto podkreślić konieczność poradnictwa genetycznego u pacjentów z rodzinną historią wad serca oraz regularnej opieki prenatalnej, umożliwiającej wczesne wykrycie i interwencję. Pacjenci ze zwężeniem zastawki płucnej są narażeni na podostre bakteryjne zapalenie wsierdzia (SBE) i wymagają profilaktyki antybiotykowej przed zabiegami stomatologicznymi i chirurgicznymi.
angina paciorkowcowa, bakteriemia, bakteryjne zapalenie wsierdzia, cewnikowanie serca, ciśnienie krwi, gorączka reumatyczna, gradient ciśnienia, infekcja serca, kwas foliowy, lek obniżający poziom cholesterolu, niedomykalność zastawki płucnej, niewydolność serca, operacja na otwartym sercu, opieka prenatalna, poradnictwo genetyczne, poziom cholesterolu, poziom cukru we krwi, przewód tętniczy, substancja teratogenna, szczepienie przeciwko różyczce, walwotomia, walwuloplastyka balonowa, wrodzona wada serca, zespół Noonana, zespół Williamsa, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki płucnej - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba zastawek serca – Diagnostyka i diagnoza
Choroba zastawek serca charakteryzuje się dysfunkcją jednej lub więcej z czterech zastawek serca, co prowadzi do zaburzeń hemodynamicznych. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym z oceną szmerów sercowych oraz szeregu badań obrazowych i funkcjonalnych. Echokardiografia, w tym TTE, TEE, echokardiografia 3D oraz wysiłkowa, stanowi podstawę diagnostyki, umożliwiając ocenę gradientu ciśnień, pola powierzchni zastawki (np. poniżej 1 cm² wskazuje na ciężkie zwężenie), prędkości przepływu (powyżej 4 m/s sugeruje ciężkie zwężenie) oraz stopnia niedomykalności (skala 0-4). Dodatkowo, EKG, RTG klatki piersiowej, próba wysiłkowa, MRI i CT serca dostarczają uzupełniających informacji o strukturze, funkcji serca i obecności powikłań. Cewnikowanie serca jest zarezerwowane dla przypadków niejednoznacznych lub przed interwencją chirurgiczną.
badanie echokardiograficzne przezprzełykowe, cewnikowanie serca, choroba zastawek serca, duszność, echokardiografia 3D, echokardiografia wysiłkowa, echokardiogram, gradient ciśnień, infekcyjne zapalenie wsierdzia, kardiochirurg, kardiolog interwencyjny, migotanie przedsionków, niedomykalność zastawki, niedomykalność zastawki aortalnej, niedomykalność zastawki mitralnej, pole powierzchni zastawki, próba wysiłkowa, przerost lewej komory, rezonans magnetyczny serca, stenoza zastawki, szmer sercowy, sztuczna inteligencja, tomografia komputerowa serca, zastój w krążeniu płucnym, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Triveram 20 mg + 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Triveram, zawierający atorwastatynę, peryndopryl oraz amlodypinę, posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (52,17 mg w dawce 20 mg + 10 mg + 10 mg). Nie należy stosować go u osób z czynną chorobą wątroby lub utrzymującym się, niewyjaśnionym wzrostem aminotransferaz powyżej 3-krotnej normy. Triveram jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży, okresie karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji, ze względu na teratogenne działanie inhibitorów ACE i statyn. Ponadto, lek nie może być stosowany jednocześnie z glekaprewirem z pibrentaswirem, aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m² oraz produktem zawierającym sakubitryl i walsartan (konieczne 36-godzinne odstępy).
afereza lipoprotein, aliskiren, aminotransferaza, atorwastatyna peryndopryl amlodypina, czynna choroba wątroby, działanie teratogenne, glekaprewir/pibrentaswir, hemodializa, hemofiltracja, hepatotoksyczność, inhibitor ACE, kardiomiopatia przerostowa zawężająca, miopatia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ostra niewydolność nerek, pochodna dihydropirydyny, reakcja anafilaktoidalna, sakubitryl walsartan, statyna, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wstrząs kardiogenny, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Amlessa 4 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Amlessa, zawierający peryndopryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista wapnia z grupy dihydropirydyn), posiada szereg przeciwwskazań wynikających z farmakologicznych właściwości obu składników. Peryndopryl jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na inhibitory ACE, obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, dziedzicznym lub idiopatycznym obrzękiem naczynioruchowym, w ciąży (II i III trymestr), przy jednoczesnym stosowaniu sakubitrylu i walsartanu (konieczny odstęp 36 godzin), po zastosowaniu pozaustrojowych metod leczenia krwi oraz u osób ze znacznym obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy nerkowej jedynej czynnej nerki. Amlodypina jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężkim niedociśnieniem, nadwrażliwością na dihydropirydyny, wstrząsem (w tym kardiogennym), zwężeniem drogi odpływu z lewej komory (np. ciężkie zwężenie zastawki aortalnej) oraz hemodynamicznie niestabilną niewydolnością serca po ostrym zawale mięśnia sercowego. Dodatkowo, stosowanie Amlessy jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancje pomocnicze oraz u osób stosujących aliskiren z powodu ryzyka poważnych powikłań, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniem czynności nerek (GFR < 60 ml/min/1,73 m²).
amlodypina, antagonista wapnia, dializoterapia, dihydropirydyna, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, GFR, inhibitor ACE, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na peryndopryl, niedociśnienie, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, peryndopryl, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, sakubitryl, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zawał mięśnia sercowego, zwężenie drogi odpływu, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Piramil 10 mg
Ramipryl (Piramil) w dawkach 1,25 mg, 2,5 mg, 5 mg i 10 mg, jako inhibitor ACE, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z aktywacją układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA), zwłaszcza przy rozpoczynaniu terapii lub zwiększaniu dawki. Ryzyko nagłego obniżenia ciśnienia tętniczego i pogorszenia funkcji nerek jest podwyższone u osób z ciężkim nadciśnieniem, zdekompensowaną niewydolnością serca, zwężeniem zastawki aortalnej/mitralnej, jednostronnym zwężeniem tętnicy nerkowej, niedoborem płynów lub soli, marskością wątroby oraz u pacjentów poddawanych dużym operacjom. Przed terapią należy wyrównać odwodnienie i hipowolemię, z zachowaniem ostrożności u chorych z niewydolnością serca. Stosowanie ramiprylu w ciąży jest przeciwwskazane, a u kobiet planujących ciążę należy rozważyć alternatywne leki hipotensyjne o udokumentowanym bezpieczeństwie.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, elektrolity, hiperkaliemia, hipolowemia, inhibitor ACE, lek moczopędny, marskość wątroby, nefropatia cukrzycowa, niedobór płynów, niedociśnienie tętnicze, ostra niewydolność nerek, podwójna blokada układu RAA, ramipryl, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wodobrzusze, zaburzenie czynności nerek, zastoinowa niewydolność serca, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Piramil Biso
Podczas terapii preparatem Piramil Biso, zawierającym ramipryl (inhibitor ACE) oraz bisoprolol, należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z aktywacją układu renina-angiotensyna-aldosteron, gdyż istnieje ryzyko nagłego obniżenia ciśnienia tętniczego i pogorszenia czynności nerek. Szczególnie narażone są grupy pacjentów z ciężkim nadciśnieniem tętniczym, zdekompensowaną zastoinową niewydolnością serca, hemodynamicznie istotnym zwężeniem zastawkowym, jednostronnym zwężeniem tętnicy nerkowej, niedoborem płynów lub soli, marskością wątroby z wodobrzuszem oraz osoby poddawane dużym operacjom lub znieczuleniu. W tych przypadkach konieczne jest powolne dostosowanie dawki, ścisły nadzór kliniczny oraz monitorowanie ciśnienia tętniczego i parametrów nerkowych.
antagonista receptora angiotensyny II, ciężkie nadciśnienie tętnicze, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipowolemia, inhibitor ACE, lek moczopędny, marskość wątroby, nadciśnienie nerkopochodne, niedobór płynów i elektrolitów, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, odwodnienie, ostre uszkodzenie nerek, przeciążenie objętościowe, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wodobrzusze, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia hemodynamiczne, zdekompensowana zastoinowa niewydolność serca, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – ApoRami
Leczenie ramiprylem wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z aktywnością układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA), zwłaszcza u osób z ciężkim nadciśnieniem, niewyrównaną zastoinową niewydolnością serca, hemodynamicznie istotnymi zaburzeniami napływu/odpływu z lewej komory, jednostronnym zwężeniem tętnicy nerkowej, odwodnieniem, niedoborem sodu, marskością wątroby lub podczas dużych zabiegów operacyjnych. Zaleca się monitorowanie ciśnienia tętniczego i funkcji nerek, a także wyrównanie hipowolemii przed rozpoczęciem terapii. Ramipryl jest przeciwwskazany w ciąży i powinien być natychmiast odstawiony po jej stwierdzeniu. Nie zaleca się łączenia inhibitorów ACE z antagonistami receptorów angiotensyny II lub aliskirenem ze względu na ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i niewydolności nerek, szczególnie u pacjentów z nefropatią cukrzycową. U osób w podeszłym wieku konieczne jest dostosowanie dawki do zmian fizjologicznych związanych z wiekiem.
agranulocytoza, antagonista receptora angiotensyny II, czynność nerek, ewerolimus, hiperkaliemia, hiponatremia, hipowolemia, inhibitor ACE, inhibitor mTOR, kolagenoza, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze ciężkie, nefropatia cukrzycowa, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, ostra niewydolność nerek, podwójna blokada RAA, racekadotryl, ramipryl, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, sakubitryl walsartan, syrolimus, temsyrolimus, toczeń rumieniowaty, twardzina, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wildagliptyna, wodobrzusze, zaburzenie czynności nerek, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zastoinowa niewydolność serca, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon chorób i schorzeń
Dwudzielna zastawka aorty – Etiologia i przyczyny
Dwudzielna zastawka aorty (BAV) jest najczęstszą wrodzoną wadą serca, występującą u 1-2% populacji, z przewagą mężczyzn (2:1). Etiologia BAV jest wieloczynnikowa, obejmująca silny komponent genetyczny z autosomalnym dominującym wzorcem dziedziczenia i penetracją około 89%. Kluczowe mutacje dotyczą genów NOTCH1, GATA5 oraz eNOS, które wpływają na rozwój zastawki i drogi odpływu lewej komory. BAV często współwystępuje z zespołami genetycznymi tkanki łącznej (Marfan, Loeys-Dietz, Turner, Williams) oraz innymi wadami serca, jak koarktacja aorty. Rodzinna predyspozycja jest istotna – około 9% krewnych pierwszego stopnia pacjentów z BAV również ma tę wadę, co uzasadnia przesiewowe badania echokardiograficzne.
badanie echokardiograficzne, dwudzielna zastawka aorty, dziedziczenie autosomalne dominujące, infekcyjne zapalenie wsierdzia, koarktacja aorty, mutacja genu NOTCH1, nadciśnienie tętnicze, poszerzenie aorty, przerwany łuk aorty, przewlekła choroba nerek, rozwarstwienie aorty, szlak sygnałowy Notch, teoria hemodynamiczna, tętniak aorty, układ sercowo-naczyniowy, wapniejąca choroba zastawki aortalnej, wrodzona wada serca, zaburzenie hemodynamiczne, zespół Loeysa-Dietza, zespół Marfana, zespół Turnera, zespół Williamsa, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon chorób i schorzeń
Wrodzona wada serca u dorosłych – Etiologia i przyczyny
Wrodzone wady serca (WWS) stanowią najczęstszą wadę wrodzoną, występującą u około 1% żywych urodzeń (13/1000 dzieci, 6/1000 dorosłych). Etiologia WWS jest wieloczynnikowa, z udziałem czynników genetycznych (15-20% przypadków) oraz środowiskowych. Do genetycznych przyczyn należą dziedziczenie rodzinne, zespoły chromosomalne (m.in. zespół Downa z 40-50% częstością WWS), mutacje genowe oraz zespoły mendelowskie (3-5%). Czynniki środowiskowe zwiększające ryzyko to m.in. cukrzyca matki (5-krotnie wyższe ryzyko), infekcje wirusowe (różyczka, grypa), ekspozycja na teratogeny (inhibitory ACE, retinoidy, leki przeciwdrgawkowe), alkohol, palenie tytoniu, fenyloketonuria, otyłość oraz zanieczyszczenia środowiska. WWS powstają w wyniku zaburzeń embriologicznych w pierwszych 6 tygodniach ciąży, dotyczących formowania się przegród, zastawek i naczyń serca.
arytmia, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, fenyloketonuria, infekcyjne zapalenie wsierdzia, inhibitor konwertazy angiotensyny, koarktacja aorty, lek przeciwdrgawkowy, nadciśnienie płucne, niewydolność serca, płodowy zespół alkoholowy, przetrwały przewód tętniczy, retinoid, różyczka, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, udar mózgu, wrodzona wada serca, zakrzep krwi, zespół Downa, zespół Eisenmengera, zespół hipoplastycznego lewego serca, zespół Holt-Oram, zespół Marfana, zespół Noonana, zespół Turnera, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki płucnej