Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Casaro

Lek Casaro (kandesartan cyleksetylu) wymaga szczególnej uwagi klinicznej w związku z jego wpływem na układ renina-angiotensyna-aldosteron. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące zagrożeń i środków ostrożności, które należy uwzględnić podczas leczenia tym produktem leczniczym.¹

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAAS)

Jednoczesne stosowanie inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE), antagonistów receptora angiotensyny II (AIIRA) lub aliskirenu zwiększa ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, takich jak:²

• Niedociśnienie tętnicze
• Hiperkaliemia
• Zaburzenia czynności nerek (włącznie z ostrą niewydolnością nerek)

Z tego powodu nie zaleca się podwójnej blokady układu RAAS poprzez jednoczesne stosowanie wymienionych grup leków. Jeżeli podwójna blokada jest absolutnie konieczna, powinna być prowadzona wyłącznie pod ścisłym nadzorem specjalisty z regularnym monitorowaniem:³

• Czynności nerek
• Stężenia elektrolitów
• Ciśnienia tętniczego

U pacjentów z nefropatią cukrzycową przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE oraz antagonistów receptora angiotensyny II, w tym leku Casaro.⁴

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i zaburzeniami czynności nerek podczas stosowania leku Casaro zaleca się okresowe kontrolowanie stężenia potasu i kreatyniny w surowicy. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami funkcji nerek.⁵

Doświadczenie kliniczne dotyczące stosowania kandesartanu u pacjentów z bardzo ciężką lub schyłkową niewydolnością nerek (klirens kreatyniny < 15 mL/min) jest ograniczone. W tej grupie pacjentów:⁶

• Dawkę kandesartanu należy zwiększać szczególnie ostrożnie
• Konieczne jest dokładne kontrolowanie ciśnienia tętniczego krwi

U pacjentów z niewydolnością serca ocena powinna obejmować okresową kontrolę czynności nerek, zwłaszcza u osób:⁷

• W podeszłym wieku (≥ 75 lat)
• Z zaburzeniami czynności nerek

Podczas zwiększania dawki zalecane jest kontrolowanie stężenia kreatyniny i potasu w surowicy. Badania kliniczne u pacjentów z niewydolnością serca nie obejmowały pacjentów ze stężeniem kreatyniny w surowicy > 265 μmol/L (> 3 mg/dL).^{Stosowanie u dzieci i młodzieży z zaburzeniami czynności nerek}

Należy podkreślić, że kandesartan nie był badany u dzieci i młodzieży ze współczynnikiem przesączania kłębuszkowego mniejszym niż 30 mL/min/1,73 m², co stanowi ważne ograniczenie wiedzy o bezpieczeństwie stosowania w tej grupie pacjentów.⁹

Jednoczesne leczenie inhibitorem ACE w niewydolności serca

Stosowanie kandesartanu w skojarzeniu z inhibitorem ACE może zwiększać ryzyko wystąpienia:¹⁰

• Niedociśnienia tętniczego
• Hiperkaliemii
• Osłabienia czynności nerek (w tym ostrej niewydolności nerek)

Nie zaleca się również terapii trójskładnikowej składającej się z inhibitora ACE, antagonisty receptora mineralokortykosteroidowego i kandesartanu. Jeżeli takie połączenie jest stosowane, powinno odbywać się to wyłącznie pod specjalistycznym nadzorem z częstym, ścisłym monitorowaniem czynności nerek, stężenia elektrolitów i ciśnienia tętniczego.¹¹

Należy przypomnieć, że u pacjentów z nefropatią cukrzycową przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE oraz antagonistów receptora angiotensyny II.¹²

Hemodializa

U pacjentów poddawanych hemodializie ciśnienie tętnicze może być szczególnie wrażliwe na blokadę receptorów AT1 ze względu na:¹³

• Zmniejszenie objętości osocza podczas dializy
• Zwiększenie aktywności układu renina-angiotensyna-aldosteron

Z tych powodów dawkę kandesartanu należy dobierać ostrożnie, dokładnie monitorując ciśnienie tętnicze u pacjentów dializowanych.¹⁴

Zwężenie tętnicy nerkowej

U pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy nerkowej jedynej czynnej nerki, leki wpływające na układ renina-angiotensyna-aldosteron, w tym antagoniści receptora angiotensyny II (AIIRA), mogą powodować zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy. Obserwacja ta dotyczy również kandesartanu i wymaga szczególnej ostrożności w tej grupie pacjentów.¹⁵

Przeszczep nerki

Istnieją ograniczone dowody kliniczne dotyczące stosowania kandesartanu u pacjentów po przeszczepieniu nerki, co wymaga zachowania ostrożności w tej grupie pacjentów.¹⁶

Niedociśnienie tętnicze

Podczas leczenia kandesartanem istnieje ryzyko wystąpienia niedociśnienia tętniczego, szczególnie:¹⁷

• U pacjentów z niewydolnością serca
• U pacjentów z nadciśnieniem i niedoborem objętości wewnątrznaczyniowej (np. otrzymujących duże dawki leków moczopędnych)

Należy zachować ostrożność podczas rozpoczynania leczenia i dążyć do wyrównania hipowolemii, jeśli występuje.¹⁸

W przypadku dzieci z możliwym zmniejszeniem objętości wewnątrznaczyniowej (np. pacjentów leczonych lekami moczopędnymi, zwłaszcza z zaburzeniami czynności nerek) leczenie kandesartanem należy rozpocząć pod ścisłym nadzorem lekarza i rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej.¹⁹

Znieczulenie i zabiegi chirurgiczne

U pacjentów leczonych antagonistami receptora angiotensyny II, w trakcie znieczulenia i zabiegów chirurgicznych może wystąpić niedociśnienie tętnicze wynikające z zahamowania układu renina-angiotensyna. W rzadkich przypadkach niedociśnienie może być na tyle ciężkie, że wymaga podania dożylnego płynów i/lub leków wazopresyjnych.²⁰

Zwężenie zastawki aortalnej i mitralnej oraz kardiomiopatia przerostowa obturacyjna

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania kandesartanu (podobnie jak innych leków rozszerzających naczynia) u pacjentów z:²¹

• Hemodynamicznie istotnym zwężeniem zastawki aortalnej
• Zwężeniem zastawki mitralnej
• Kardiomiopatią przerostową obturacyjną

Hiperaldosteronizm pierwotny

Pacjenci z hiperaldosteronizmem pierwotnym zazwyczaj nie reagują na leki przeciwnadciśnieniowe działające poprzez zahamowanie układu renina-angiotensyna-aldosteron. Z tego powodu nie zaleca się stosowania kandesartanu w tej grupie pacjentów.²²

Hiperkaliemia

Jednoczesne stosowanie kandesartanu z poniższymi lekami lub substancjami może prowadzić do zwiększenia stężenia potasu w surowicy:²³

• Leki moczopędne oszczędzające potas
• Suplementy potasu
• Substytuty soli zawierające potas
• Inne produkty lecznicze zwiększające stężenie potasu (np. heparyna, ko-trimoksazol czyli trimetoprym/sulfametoksazol)

W razie konieczności jednoczesnego stosowania wyżej wymienionych leków należy regularnie kontrolować stężenie potasu w surowicy.

U pacjentów z niewydolnością serca leczonych kandesartanem może wystąpić hiperkaliemia, dlatego zalecana jest okresowa kontrola stężenia potasu w surowicy. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, diuretyków oszczędzających potas (np. spironolaktonu) i kandesartanu nie jest zalecane i powinno być rozważane jedynie po dokładnej ocenie potencjalnych korzyści i ryzyka.²⁴

Uwagi ogólne

U pacjentów, u których napięcie naczyń oraz czynność nerek w znacznym stopniu zależą od aktywności układu renina-angiotensyna-aldosteron, leczenie lekami wpływającymi na ten układ, w tym kandesartanem, może prowadzić do:²⁵

• Ostrego obniżenia ciśnienia tętniczego
• Azotemii
• Skąpomoczu
• W rzadkich przypadkach – do ostrej niewydolności nerek

Dotyczy to szczególnie pacjentów z:

• Ciężką zastoinową niewydolnością serca
• Podstawową chorobą nerek, w tym ze zwężeniem tętnicy nerkowej

Nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub mózgu może spowodować zawał mięśnia sercowego lub udar, co wymaga zachowania ostrożności podczas stosowania kandesartanu w tych grupach pacjentów.²⁶

Należy pamiętać, że przeciwnadciśnieniowe działanie kandesartanu może być nasilone przez inne produkty lecznicze zmniejszające ciśnienie tętnicze, stosowane jako leki hipotensyjne lub w innych wskazaniach.²⁷

Ciąża

Nie należy rozpoczynać podawania antagonistów receptora angiotensyny II (AIIRA), w tym kandesartanu, podczas ciąży. Z wyjątkiem bezwzględnej konieczności kontynuacji leczenia AIIRA, u pacjentek planujących ciążę należy zastosować alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe o ustalonym profilu bezpieczeństwa w ciąży.²⁸

W przypadku potwierdzenia ciąży należy natychmiast przerwać podawanie kandesartanu i, jeśli jest to wskazane, rozpocząć leczenie alternatywne.²⁹

U pacjentek po pierwszej miesiączce należy regularnie oceniać ewentualność ciąży. Konieczne jest przekazanie pacjentce odpowiednich informacji i/lub podjęcie odpowiednich działań w celu zapobieżenia ekspozycji na lek podczas ciąży.³⁰

Substancje pomocnicze

Produkt leczniczy Casaro zawiera laktozę jednowodną w następujących ilościach:³¹

Lek Casaro nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.³²

Produkt leczniczy Casaro zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, dlatego uznaje się go za „wolny od sodu”.³³