powikłanie zakrzepowo-zatorowe

Powikłanie zakrzepowo-zatorowe to stan chorobowy charakteryzujący się tworzeniem zakrzepów krwi (skrzeplin) w naczyniach krwionośnych oraz ich przemieszczaniem się do innych części układu naczyniowego, gdzie mogą spowodować zablokowanie przepływu krwi. Do najczęstszych powikłań zakrzepowo-zatorowych należą: zakrzepica żył głębokich (ZŻG), zatorowość płucna (ZP), udar niedokrwienny mózgu oraz zawał mięśnia sercowego.

Czynniki ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych obejmują: długotrwałe unieruchomienie, zabiegi operacyjne (szczególnie ortopedyczne), nowotwory, ciążę i połóg, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych, zaburzenia krzepnięcia krwi, otyłość oraz podeszły wiek. Triadę Virchowa, opisującą patofizjologiczne mechanizmy zakrzepicy, tworzą: uszkodzenie śródbłonka naczyniowego, zastój krwi oraz nadkrzepliwość.

Diagnostyka powikłań zakrzepowo-zatorowych opiera się na ocenie klinicznej, badaniach laboratoryjnych (D-dimery) oraz badaniach obrazowych (USG dopplerowskie, angiografia CT, scyntygrafia wentylacyjno-perfuzyjna). Profilaktyka obejmuje wczesne uruchamianie pacjentów, stosowanie pończoch uciskowych, farmakologiczną profilaktykę przeciwzakrzepową (heparyny drobnocząsteczkowe, antagoniści witaminy K, nowe doustne antykoagulanty).

Leczenie powikłań zakrzepowo-zatorowych zależy od lokalizacji i rozległości zmian, obejmując farmakoterapię przeciwkrzepliwą, trombolityczną oraz w wybranych przypadkach interwencje zabiegowe (np. trombektomia mechaniczna, założenie filtra do żyły głównej dolnej). Wczesne rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia ma kluczowe znaczenie dla zmniejszenia śmiertelności i powikłań długoterminowych związanych z tymi stanami.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl