Działania Niepożądane Leku Betafact

Betafact jest produktem leczniczym zawierającym ludzki czynnik krzepnięcia IX, dostępnym w dawkach 250 j.m., 500 j.m. oraz 1000 j.m. Po rekonstytucji stężenie wynosi 50 j.m./ml, a aktywność swoista produktu to około 110 j.m./mg białka. Ze względu na swój profil farmakokinetyczny i skład, produkt ten może wywoływać specyficzne działania niepożądane, które wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego prowadzącego leczenie pacjentów z hemofilią B.¹

Profil Bezpieczeństwa Produktu Leczniczego

Profil bezpieczeństwa Betafactu obejmuje szereg potencjalnych działań niepożądanych, wśród których szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje nadwrażliwości i alergiczne. Objawy takie jak obrzęk naczynioruchowy, uczucie pieczenia w miejscu podania, dreszcze, zaczerwienienie twarzy czy pokrzywka uogólniona występują rzadko, jednak mogą one w niektórych przypadkach progresować do ciężkiej reakcji anafilaktycznej, włącznie ze wstrząsem anafilaktycznym. Co istotne, objawy te mogą wystąpić w bezpośrednim związku czasowym z wytworzeniem inhibitorów czynnika IX.²

Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem jest zespół nerczycowy, który został odnotowany po próbach indukcji tolerancji immunologicznej u pacjentów z hemofilią B i inhibitorami czynnika IX, u których wcześniej wystąpiły reakcje alergiczne.³

Ryzyko Powikłań Zakrzepowo-Zatorowych

Istnieje potencjalne ryzyko wystąpienia powikłań zakrzepowo-zatorowych po podaniu produktów zawierających czynnik IX. Ryzyko to jest większe w przypadku produktów o niższej czystości. Stosowanie produktów czynnika IX o niskiej czystości było wiązane z przypadkami zawału mięśnia sercowego, zespołem rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC), zakrzepicy żylnej oraz zatoru płucnego. Należy podkreślić, że Betafact, jako produkt o wysokiej czystości, rzadko jest wiązany z tego typu powikłaniami.⁴

Wytwarzanie Inhibitorów Czynnika IX

Pacjenci z hemofilią B mogą wytwarzać przeciwciała neutralizujące czynnik IX, nazywane inhibitorami. W przypadku ich wytworzenia objawem klinicznym będzie niewystarczająca odpowiedź na leczenie produktami zawierającymi czynnik IX. W takiej sytuacji zaleca się kontakt z ośrodkiem leczenia hemofilii w celu wdrożenia odpowiedniego postępowania terapeutycznego.⁵

Działania Niepożądane Obserwowane w Badaniach Klinicznych

W badaniach klinicznych z zastosowaniem Betafact o stężeniach 50 j.m./ml i 100 j.m./ml odnotowano 17 różnych działań niepożądanych u 8 ze 109 (7,3%) pacjentów leczonych przez całkowity okres 8054 dni. Najbardziej istotne działania niepożądane związane są z zaburzeniami układu immunologicznego oraz zaburzeniami ogólnymi i stanami w miejscu podania, które występują rzadko.⁶

Bezpieczeństwo u Wcześniej Nieleczonych Pacjentów

W jednym z badań klinicznych, produkt Betafact podawano 11 wcześniej nieleczonym pacjentom, a całkowity czas ekspozycji na lek wyniósł 662 dni. Nie odnotowano obecności jakichkolwiek inhibitorów w tej grupie. Warto podkreślić, że we wszystkich badaniach klinicznych, żaden z 14 pacjentów (w tym 6 wcześniej nieleczonych pacjentów) z ciężką hemofilią B (niedobór czynnika IX <1%) leczonych wyłącznie produktem Betafact nie wytworzył inhibitora czynnika IX. Mediana liczby dni ekspozycji w chwili ostatniej wizyty wyniosła 63 dni (zakres od 5 do 205) przy minimalnym okresie kontroli co 8 miesięcy.<sup data-drug="Betafact 1000 IU" data-section="Działania niepożądane" title="W jednym z badań klinicznych, BETAFACT poddano 11 wcześniej nieleczonym pacjentom. Całkowity czas ekspozycji na BETAFACT wyniósł 662 dni. Nie odnotowano obecności jakichkolwiek inhibitorów. We wszystkich badaniach klinicznych, żaden z 14 pacjentów (w tym 6 wcześniej nieleczonych pacjentów) z ciężką hemofilią B (FIX – niedobór czynnika krzepnięcia IX 7

Jednak w okresie po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu, odnotowano dwa przypadki aktywności przeciwciał neutralizujących (inhibitorów) – u jednego wcześniej nieleczonego pacjenta oraz u jednego pacjenta leczonego uprzednio produktem Betafact.⁸

Bezpieczeństwo u Dzieci i Młodzieży

Wśród 109 pacjentów poddanych ocenie bezpieczeństwa, 44 było poniżej 12. roku życia, w tym 24 nie miało skończonych 6 lat w chwili pierwszego podania produktu leczniczego. Istotne jest, że częstotliwość, rodzaje oraz nasilenie działań niepożądanych w tej grupie wiekowej nie różnią się od tych występujących u osób dorosłych, co wskazuje na podobny profil bezpieczeństwa niezależnie od wieku pacjenta.⁹

Szczegółowy Wykaz Działań Niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane zgodne z klasyfikacją układów i narządów MedDRA wraz z częstotliwością ich występowania. Częstotliwości określono według następującej konwencji: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000); bardzo rzadko (<1/10 000); nie znane (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Betafact 1000 IU" data-section="Działania niepożądane" title="Częstotliwości oceniono na podstawie ekspozycji w ciągu doby według poniższej konwencji: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000); bardzo rzadko (10

Dodatkowe Informacje Dotyczące Bezpieczeństwa

Oprócz wymienionych w tabeli działań niepożądanych, należy zwrócić uwagę na pełen profil potencjalnych reakcji nadwrażliwości, które mogą obejmować: uczucie pieczenia i kłucia w miejscu podania, dreszcze, nagłe zaczerwienienie twarzy, pokrzywkę uogólnioną, niedociśnienie, letarg, nudności, niepokój, tachykardię, uczucie ucisku w klatce piersiowej, mrowienie, wymioty oraz świszczący oddech.¹¹

Monitorowanie Bezpieczeństwa Po Wprowadzeniu do Obrotu

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹²