γ-karboksylacja czynników

γ-karboksylacja czynników to proces potranslacyjnej modyfikacji białek, który jest kluczowy dla funkcjonowania czynników krzepnięcia II, VII, IX, X oraz białek C, S i Z. Proces ten polega na dodaniu grupy karboksylowej do reszt kwasu glutaminowego w cząsteczkach białkowych, przekształcając je w kwas γ-karboksyglutaminowy (Gla).

Reakcja γ-karboksylacji jest katalizowana przez enzym γ-glutamylokarboksylazę i wymaga obecności witaminy K jako kofaktora. Powstałe reszty Gla mają zdolność wiązania jonów wapnia, co umożliwia interakcję czynników krzepnięcia z ujemnie naładowanymi fosfolipidami błon komórkowych, szczególnie płytek krwi. Ta właściwość jest niezbędna do prawidłowego przebiegu kaskady krzepnięcia.

Zaburzenia procesu γ-karboksylacji, spowodowane niedoborem witaminy K lub stosowaniem antagonistów witaminy K (np. warfaryny), prowadzą do powstawania białek PIVKA (Proteins Induced by Vitamin K Absence or Antagonists) – biologicznie nieaktywnych form czynników krzepnięcia, co skutkuje zwiększonym ryzykiem krwawień. Monitorowanie efektywności γ-karboksylacji ma znaczenie kliniczne w kontroli terapii przeciwzakrzepowej oraz diagnostyce zaburzeń hemostazy.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl