skurcz oskrzeli
Skurcz oskrzeli (bronchospazm) to nagłe zwężenie dróg oddechowych spowodowane skurczem mięśni gładkich w ścianie oskrzeli. Jest to kluczowy mechanizm patofizjologiczny występujący w wielu chorobach układu oddechowego, przede wszystkim w astmie oskrzelowej, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP) oraz w reakcjach anafilaktycznych.
W warunkach klinicznych skurcz oskrzeli objawia się dusznością, świszczącym oddechem (wheezing), kaszlem oraz uczuciem ściskania w klatce piersiowej. Nasilenie objawów może być różne – od łagodnych dolegliwości po stany zagrażające życiu, szczególnie w przypadku ciężkiego, opornego na leczenie skurczu oskrzeli.
Diagnostyka skurczu oskrzeli opiera się na badaniu podmiotowym, przedmiotowym oraz badaniach czynnościowych układu oddechowego, przede wszystkim spirometrii z próbą rozkurczową. Leczenie obejmuje podawanie leków rozszerzających oskrzela (beta-2-mimetyki, cholinolityki), glikokortykosteroidów oraz w przypadkach ciężkich – tlenoterapii i mechanicznego wspomagania wentylacji.
Profilaktyka skurczu oskrzeli u pacjentów z przewlekłymi chorobami układu oddechowego polega na systematycznym stosowaniu leków kontrolujących chorobę, unikaniu czynników wyzwalających oraz edukacji pacjenta w zakresie samodzielnego rozpoznawania objawów zaostrzenia i wdrażania planu postępowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Etopiryna Extra 250 mg + 200 mg + 50 mg
Etopiryna Extra, zawierająca 250 mg kwasu acetylosalicylowego, 200 mg paracetamolu oraz 50 mg kofeiny, może wywoływać liczne działania niepożądane związane z każdym ze składników aktywnych. Kwas acetylosalicylowy jest odpowiedzialny za zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, leukopenia, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej), reakcje nadwrażliwości (występujące u 0,3% populacji ogólnej, wzrastające do 4% u astmatyków i 20% u osób z przewlekłą pokrzywką), zaburzenia neurologiczne (zawroty głowy, szumy uszne, odwracalna utrata słuchu), sercowo-naczyniowe (obrzęki, nadciśnienie, niewydolność serca), oddechowe (obrzęk płuc, skurcz oskrzeli), żołądkowo-jelitowe (niestrawność, krwawienia, owrzodzenia u 15% pacjentów przy długotrwałym stosowaniu) oraz nefropatię i hepatotoksyczność. Paracetamol, choć rzadziej, może powodować reakcje alergiczne (w tym zespół Stevensa-Johnsona), zaburzenia czynności wątroby, zapalenie trzustki, agranulocytozę oraz methemoglobinemię. Kofeina natomiast może wywoływać bóle głowy, bezsenność, tachykardię, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz uzależnienie i objawy odstawienia u podatnych pacjentów.
agranulocytoza, astma oskrzelowa, białkomocz, czas krwawienia, czas protrombinowy, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, działanie niepożądane, gorączka reumatyczna, kofeina, kwas acetylosalicylowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica komórek wątrobowych, methemoglobinemia, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, owrzodzenie żołądka, paracetamol, pokrzywka, przewlekła pokrzywka, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Morphini sulfas WZF
Morphini Sulfas WZF, zawierający siarczan morfiny, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko działań niepożądanych i przeciwwskazań. Nie należy podawać leku podpajęczynówkowo ani nadtwardówkowo, a podanie podskórne jest niewskazane przy uszkodzeniach skóry lub stanach zapalnych. Konieczne jest dostosowanie dawki u pacjentów z niedoczynnością tarczycy, astmą, przerostem gruczołu krokowego, niedociśnieniem, chorobami jelit, miastenią oraz u osób nadużywających substancji. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do niewydolności nadnerczy, zaburzeń hormonalnych (np. zmniejszenie popędu seksualnego, impotencja, brak miesiączki) oraz zaburzeń czynności wątroby i zwieracza Oddiego, co zwiększa ryzyko powikłań dróg żółciowych i zapalenia trzustki. U pacjentów z niewydolnością nerek i osób w podeszłym wieku zaleca się zmniejszenie dawki. Preparat zawiera sodu pirosiarczyn (E 223), który może wywoływać reakcje nadwrażliwości.
astma, centralny bezdech senny, cholecystektomia, choroba zapalna jelit, depresja oddechowa, glikokortykosteroid, hiperalgezja, hipoksemia, inhibitor P2Y12, kolka wątrobowa, kryzys naczyniowo-okluzyjny, miastenia, niedociśnienie, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niewydolność nadnerczy, obrzęk limfatyczny, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostry zespół klatki piersiowej, podanie podskórne, prolaktyna, przerost gruczołu krokowego, reakcja nadwrażliwości, ryfampicyna, siarczan morfiny, skurcz oskrzeli, sodu pirosiarczyn, wstrząs, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie związane z używaniem opioidów, zahamowanie czynności oddechowej, zapalenie trzustki, zespół odstawienny, zmniejszona rezerwa oddechowa, zwieracz Oddiego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxyzinum Polfarmex 10 mg
Hydroksyzyna chlorowodorek, substancja czynna preparatu Hydroxyzinum Polfarmex, wykazuje działania niepożądane wynikające z depresyjnego lub paradoksalnego pobudzającego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), działania przeciwcholinergicznego oraz reakcji nadwrażliwości. W badaniach klinicznych z udziałem 735 pacjentów przyjmujących dawkę 50 mg/dobę hydroksyzyny, najczęstszym działaniem niepożądanym była senność (13,74% vs 2,70% w grupie placebo). Inne często występujące objawy to ból głowy (1,63%), zmęczenie (1,36%) oraz suchość w jamie ustnej (1,22%). Hydroksyzyna może wywoływać poważne reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny (bardzo często ≥1/10), a także zaburzenia rytmu serca, takie jak wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes (bardzo rzadko <1/10 000), co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami serca lub stosujących inne leki wydłużające QT. Ponadto, lek może powodować zaburzenia psychiczne (pobudzenie, splątanie, omamy), neurologiczne (senność, drgawki), skórne (wysypki, zespół Stevensa-Johnsona) oraz objawy antycholinergiczne (suchość w jamie ustnej, zatrzymanie moczu).
agresywność, astenia, bezsenność, biegunka, ból głowy, depresja, dezorientacja, drgawka, drżenie, dyskineza, dystonia, działanie przeciwcholinergiczne, hydroksyzyna, komorowe zaburzenie rytmu serca, mimowolne oddawanie moczu, napad przymusowego patrzenia, niedociśnienie tętnicze, nieprawidłowy wynik testu wątrobowego, niewyraźne widzenie, nudność, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, omam, ośrodkowy układ nerwowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, pobudzenie, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, senność, skurcz oskrzeli, splątanie, suchość w jamie ustnej, świąd, tachykardia, tik, torsade de pointes, trombocytopenia, trudność w oddawaniu moczu, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka grudkowo-plamkowa, wysypka polekowa, wysypka rumieniowa, wzmożona potliwość, zaburzenie akomodacji, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metafen 200 mg + 325 mg
Metafen to preparat zawierający ibuprofen (200 mg) i paracetamol (325 mg) w formie tabletek powlekanych, stosowany w terapii bólu i gorączki. Badania kliniczne nie wykazały zwiększonego ryzyka działań niepożądanych w porównaniu do monoterapii tymi substancjami. Działania niepożądane obejmują bardzo rzadkie zaburzenia hematologiczne (≤1/10 000) takie jak agranulocytoza, niedokrwistości, leukopenia, neutropenia, pancytopenia i trombocytopenia, z objawami w postaci gorączki, bólu gardła i krwawień. Rzadko obserwuje się reakcje alergiczne, w tym anafilaksję i obrzęk naczynioruchowy. Neurologiczne objawy, takie jak splątanie, depresja, omamy, parestezje i aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, występują bardzo rzadko. Częstość występowania działań ze strony przewodu pokarmowego jest wyższa (≥1/100 do ≤1/10) i obejmuje ból brzucha, biegunkę, nudności i wymioty, a rzadziej wrzody, perforacje i krwawienia, szczególnie u osób starszych. Wysypki skórne i reakcje nadwrażliwości są niezbyt częste lub bardzo rzadkie, z możliwymi ciężkimi postaciami, takimi jak zespół Stevensa-Johnsona czy DRESS.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba Leśniowskiego-Crohna, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatynowa, gamma-glutamylotransferaza, ibuprofen i paracetamol, incydent zatorowo-zakrzepowy, leukopenia, martwica wątroby, mieszana choroba tkanki łącznej, nadwrażliwość na światło, nefrotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, reaktywność układu oddechowego, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia widzenia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie trzustki, zawroty głowy błędnikowe, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Przedawkowanie – Bimatoprost + Timolol Genetic 0,3 mg/ml + 5 mg/ml
Lek Bimatoprost + Timolol Pharmabide w formie kropli do oczu zawiera bimatoprost (0,3 mg/ml) oraz tymolol (5 mg/ml). W przypadku prawidłowego stosowania miejscowego ryzyko przedawkowania jest niskie. Badania przedkliniczne wykazały niską toksyczność bimatoprostu przy podaniu ogólnoustrojowym, gdzie dawki do 100 mg/kg/dobę u zwierząt nie wywoływały toksyczności (odpowiednik 8,1–16,2 mg/kg u ludzi). Przypadkowe połknięcie całej zawartości opakowania (36 ml) przez dziecko o masie 10 kg skutkowałoby dawką około 1,08 mg/kg bimatoprostu, co jest co najmniej 7,5-krotnie niższe od dawek toksycznych. Tymolol, jako nieselektywny beta-adrenolityk, może powodować poważne objawy ogólnoustrojowe, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, gdyż nie jest usuwany przez dializę.
beta-adrenolityk nieselektywny, bimatoprost i tymolol, bradykardia, dializa, działanie bronchokonstrykcyjne, funkcje układu oddechowego, hipotensja, leczenie objawowe, niewydolność nerek, objawy ogólnoustrojowe, parametry hemodynamiczne, POChP, podanie ogólnoustrojowe, przedawkowanie miejscowe, skurcz oskrzeli, toksyczność, upośledzona funkcja nerek, zaburzenia hemodynamiczne, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie krążenia - Leksykon leków
Przedawkowanie – Sotahexal 160 160 mg
Przedawkowanie sotalolu chlorowodorku, szczególnie w dawkach od 2 do 16 g, prowadzi do poważnych zaburzeń kardiologicznych, takich jak bradykardia, zastoinowa niewydolność serca, niedociśnienie tętnicze, skurcz oskrzeli oraz hipoglikemia. Charakterystyczne zmiany w EKG obejmują wydłużenie odstępu QT, przedwczesne pobudzenia komorowe, częstoskurcz komorowy oraz torsade de pointes, które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia. W przypadku przedawkowania Sotahexal 160 (160 mg sotalolu w tabletce) konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii oraz wdrożenie intensywnej opieki medycznej z monitorowaniem kardiologicznym i możliwością zastosowania hemodializy w celu usunięcia leku z organizmu.
adrenalina, agonista beta-adrenergiczny, aminofilina, blok serca, bradykardia, częstoskurcz komorowy, elektrokardiografia, hemodializa, hipoglikemia, izoprenalina, kardiowersja, lek przeciwcholinergiczny, migotanie komór, nagłe zatrzymanie krążenia, niedociśnienie tętnicze, noradrenalina, płukanie żołądka, polimorficzny częstoskurcz komorowy, przedwczesne pobudzenie komorowe, receptor beta-2 adrenergiczny, siarczan magnezu, skurcz oskrzeli, sotalol chlorowodorek, torsade de pointes, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Autostrzykawka Morfina Przeciwko Bólowi 20 mg/2 ml
Autostrzykawka Morfina Przeciwko Bólowi (20 mg/2 ml, roztwór do wstrzykiwań) zawiera morfinę siarczan i jest wskazana do leczenia silnych bólów, jednak jej stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Nie należy jej podawać pacjentom z nadwrażliwością na morfinę lub substancje pomocnicze (sodu pirosiarczyn 1 mg/ml, sód 3,4 mg/ml), zespołem ostrym brzucha, guzem chromochłonnym nadnerczy, zaburzeniami oddychania, kolką wątrobową, ostrym zatruciem alkoholem oraz w trakcie stosowania inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO) i przez 2 tygodnie po ich odstawieniu. Morfina może powodować depresję ośrodka oddechowego, nasilać skurcze zwieracza Oddiego, maskować objawy neurologiczne i podwyższać ciśnienie wewnątrzczaszkowe, co jest szczególnie istotne u pacjentów z urazami głowy, podwyższonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym, stanami drgawkowymi oraz śpiączką. Jednoczesne stosowanie z lekami spazmolitycznymi jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko interakcji i nasilenia działań niepożądanych.
astma, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, depresja ośrodka oddechowego, guz chromochłonny nadnerczy, inhibitor monoaminooksydazy, kolka wątrobowa, morfiny siarczan, nadciśnienie, niewydolność serca, objaw anafilaktyczny, ośrodkowy układ nerwowy, ostre zatrucie alkoholem, pheochromocytoma, próg drgawkowy, przełom nadciśnieniowy, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, śpiączka, terapia spazmolityczna, uraz głowy, zaburzenie oddychania, zespół ostrego brzucha, zespół serotoninowy, zwieracz Oddiego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ketonal forte SR
Ketoprofen (Ketonal forte SR) wymaga ostrożnego stosowania, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku oraz u osób z historią choroby wrzodowej żołądka lub dwunastnicy, ze względu na ryzyko krwawień, perforacji i owrzodzeń przewodu pokarmowego, które mogą wystąpić bez objawów zwiastunowych. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas oraz rozważenie jednoczesnej terapii ochronnej (mizoprostol, inhibitory pompy protonowej) u pacjentów z grup ryzyka. Należy unikać łączenia ketoprofenu z innymi NLPZ, w tym selektywnymi inhibitorami COX-2, oraz monitorować pacjentów przyjmujących leki zwiększające ryzyko krwawień, takie jak kortykosteroidy, antykoagulanty, SSRI czy kwas acetylosalicylowy. W przypadku wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego lub owrzodzenia, leczenie należy przerwać. Ketoprofen może również nasilać zaostrzenia chorób zapalnych jelit oraz maskować objawy infekcji, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
astma oskrzelowa, bakteryjne zapalenie płuc, blokery receptora angiotensyny, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych, choroba wrzodowa żołądka, filtracja kłębuszkowa, hiperkaliemia, hipowolemia, inhibitory ACE, inhibitory cyklooksygenazy-2, inhibitory pompy protonowej, ketoprofen, krwawienie z przewodu pokarmowego, leki moczopędne, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, nefropatia toczniowa, niedobór laktazy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nietolerancja galaktozy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, polipy nosa, pomostowanie tętnic wieńcowych, przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa, przewlekłe zapalenie zatok, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Fenoterol – Wskazania do stosowania
Fenoterol, będący selektywnym agonistą receptorów β2-adrenergicznych, jest stosowany w leczeniu obturacyjnych chorób układu oddechowego. W Polsce dostępny jest w trzech preparatach: Berodual (0,5 mg fenoterolu i 0,25 mg ipratropiowego bromku w 1 ml roztworu do nebulizacji), Berodual N (50 µg fenoterolu i 21 µg ipratropiowego bromku na dawkę w aerozolu inhalacyjnym) oraz Berotec N 100 (100 µg fenoterolu bromowodorku na dawkę w aerozolu inhalacyjnym). Preparaty złożone (Berodual, Berodual N) łączą działanie β2-mimetyczne i antycholinergiczne, co jest korzystne w leczeniu astmy oskrzelowej oraz przewlekłego zapalenia oskrzeli z odwracalnym skurczem oskrzeli. Fenoterol w monoterapii (Berotec N 100) wskazany jest do doraźnego leczenia ostrych napadów astmy, zapobiegania astmie wysiłkowej oraz leczenia innych stanów z odwracalnym zwężeniem dróg oddechowych. Wskazane jest rozważenie jednoczesnego leczenia przeciwzapalnego u pacjentów z astmą lub POChP, zwłaszcza przy przewlekłym stosowaniu β2-mimetyków.
aerozol inhalacyjny, agonista receptora β2-adrenergicznego, astma oskrzelowa, astma wysiłkowa, bromek ipratropiowy, działanie bronchodylatacyjne, fenoterol bromowodorek, leczenie przeciwzapalne, lek antycholinergiczny, nadreaktywność oskrzeli, obturacja oskrzeli, ostry napad astmy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, przewlekłe zapalenie oskrzeli, receptor muskarynowy, receptor β2-adrenergiczny, rozedma płuc, schorzenie obturacyjne dróg oddechowych, skurcz oskrzeli, tachyfilaksja, terapia nebulizacyjna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – ACC mini
Acetylocysteina (ACC mini 100 mg) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z astmą oskrzelową ze względu na ryzyko skurczu oskrzeli, u osób z chorobą wrzodową, niewydolnością oddechową, nietolerancją histaminy oraz u osób w podeszłym wieku. Lek może powodować upłynnienie śluzu i zwiększenie objętości wydzieliny oskrzelowej, co wymaga monitorowania i ewentualnego drenażu lub odsysania, jeśli pacjent nie jest w stanie skutecznie odkrztuszać. Zaleca się odstęp co najmniej 2 godzin między podaniem acetylocysteiny a doustnymi antybiotykami, aby uniknąć interakcji. Rzadko obserwowano ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i zespół Lyella, co wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i konsultacji medycznej. Preparat nie jest wskazany u dzieci poniżej 3 lat, a u dzieci poniżej 2 lat stosowanie mukolityków wiąże się z ryzykiem obturacji dróg oddechowych.
acetylocysteina, astma oskrzelowa, brak laktazy, choroba wrzodowa, dieta niskosodowa, lek mukolityczny, niedrożność dróg oddechowych, nietolerancja galaktozy, nietolerancja histaminy, nietolerancja sorbitolu, niewydolność oddechowa, obturacja dróg oddechowych, podeszły wiek, skurcz oskrzeli, substancja pomocnicza, upłynnienie śluzu, wydzielina oskrzelowa, zaburzenia odkrztuszania, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Coldrex MaxGrip C –
Coldrex MaxGrip C to lek złożony zawierający paracetamol (500 mg), kofeinę (25 mg), chlorowodorek fenylefryny (5 mg), wodzian terpinu (20 mg) oraz kwas askorbinowy (30 mg). Działania niepożądane paracetamolu są bardzo rzadkie (<1/10 000) i obejmują trombocytopenię, reakcje anafilaktyczne, nadwrażliwość skórną (w tym zespół Stevens-Johnsona), skurcz oskrzeli u pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ oraz zaburzenia czynności wątroby. Kofeina może powodować nerwowość i zawroty głowy, a w połączeniu z innymi źródłami kofeiny nasilać objawy takie jak bezsenność, lęk, bóle głowy czy kołatanie serca. Fenylefryna wiąże się z nerwowością, bólami głowy, bezsennością, wzrostem ciśnienia tętniczego, nudnościami oraz rzadkimi działaniami jak jaskra ostra zamykającego się kąta, tachykardia, reakcje alergiczne i zaburzenia oddawania moczu.
alergiczne zapalenie skóry, dysuria, fenylefryna, jaskra z zamkniętym kątem, jaskra zamykającego się kąta, kofeina, kołatanie serca, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, paracetamol, reakcja anafilaktyczna, rozrost gruczołu krokowego, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, trombocytopenia, wodzian terpinu, zaburzenie czynności wątroby, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Doxorubicinum Accord 2 mg/ml
Doksorubicyna w stężeniu 2 mg/ml, stosowana do infuzji, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają ścisłego monitorowania pacjenta. Najpoważniejszym efektem toksycznym jest mielosupresja manifestująca się leukopenią, neutropenią, trombocytopenią i niedokrwistością, obserwowaną bardzo często (≥ 1/10), co zwiększa ryzyko infekcji, krwawień i pogorszenia stanu ogólnego. Kardiotoksyczność, również bardzo często występująca, może mieć postać ostrą (tachykardia zatokowa, zaburzenia przewodnictwa) lub przewlekłą (zastoinowa niewydolność serca), często zależną od kumulacyjnej dawki leku. Częste są także objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka oraz zapalenie błon śluzowych jamy ustnej, a także łysienie i erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa. Występują również zaburzenia wątroby (przemijające podwyższenie enzymów, hepatotoksyczność) oraz zmiany w układzie rozrodczym, które mogą prowadzić do niepłodności.
azoospermia, białaczka limfatyczna, biegunka, blok odnóg pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, brak miesiączki, chromaturia, doksorubicyna, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, hepatotoksyczność, hiperurykemia, kardiotoksyczność, leukopenia, łysienie, mielosupresja, morfologia krwi, nadwrażliwość na światło, nadżerkowe zapalenie żołądka, neutropenia, niedokrwistość, niepłodność, nudności i wymioty, oligospermia, ostra białaczka szpikowa, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, posocznica, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, tachyarytmia, tachykardia zatokowa, toksyczność doksorubicyny, trombocytopenia, wstrząs septyczny, zahamowanie szpiku kostnego, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie przełyku, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ranitydyna Aurovitas 150 mg
Ranitydyna w dawce 150 mg (chlorowodorek ranitydyny) jest przeciwwskazana u pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na substancję czynną lub jakiekolwiek substancje pomocnicze zawarte w preparacie Ranitydyna Aurovitas. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy nadwrażliwości, takie jak reakcje skórne (wysypka, świąd, rumień), objawy oddechowe (skurcz oskrzeli, duszność), obrzęk naczynioruchowy (obrzęk twarzy, warg, języka) oraz reakcje anafilaktyczne (nagły spadek ciśnienia tętniczego, utrata przytomności), które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i pilnej konsultacji medycznej. Przed zastosowaniem leku konieczne jest dokładne zebranie wywiadu alergologicznego, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych reakcji na ranitydynę lub inne leki z grupy antagonistów receptora H₂.
antagonista receptora H2, chlorowodorek ranitydyny, duszność, grupa terapeutyczna, nadwrażliwość na substancję czynną, objaw oddechowy, obrzęk naczynioruchowy, postępowanie kliniczne, ranitydyna, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia tętniczego, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ibufen dla dzieci o smaku malinowym 100 mg/5 ml
Ibufen dla dzieci o smaku malinowym, zawierający 100 mg ibuprofenu w 5 ml zawiesiny doustnej, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które muszą być ściśle przestrzegane w praktyce klinicznej. Główne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na ibuprofen lub inne NLPZ, w tym reakcje alergiczne takie jak skurcz oskrzeli, astma oskrzelowa, obrzęk naczynioruchowy czy pokrzywka po zastosowaniu kwasu acetylosalicylowego lub NLPZ. Lek jest również przeciwwskazany u pacjentów z aktywną chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, nawracającymi owrzodzeniami lub krwawieniami z przewodu pokarmowego, a także u osób z ciężką niewydolnością wątroby, nerek oraz serca (klasa IV wg NYHA). Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazanie do stosowania w ostatnim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko poważnych powikłań u matki i płodu, takich jak przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego, małowodzie czy wydłużenie czasu krwawienia.
astma oskrzelowa, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, czynność skurczowa macicy, dieta niskosodowa, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, krwawienie z przewodu pokarmowego, małowodzie, maltitol ciekły, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na ibuprofen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja cukrów, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nieżyt nosa, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego, skurcz oskrzeli, sodu benzoesan, trzeci trymestr ciąży, zaburzenia funkcji nerek płodu, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Geloplasma –
Produkt leczniczy Geloplasma, zawierający zmodyfikowaną płynną żelatynę, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, sklasyfikowane według układów i narządów. Do najpoważniejszych, choć rzadkich (≥1/10 000 do <1/1000), należy wstrząs anafilaktyczny, szczególnie u pacjentów z nadwrażliwością na galaktozo-α-1,3-galaktozę (alfa-Gal) oraz alergią na czerwone mięso i podroby. Inne działania niepożądane obejmują alergiczne reakcje skórne (wysypka, rumień, świąd, pokrzywka) o częstości rzadkiej, a także bardzo rzadkie (<1/10 000) incydenty niedociśnienia tętniczego, bradykardii, trudności w oddychaniu oraz objawów ogólnych, takich jak gorączka i dreszcze.
3-galaktozę, alergia na czerwone mięso, alergiczna reakcja skórna, alfa-gal, bradykardia, dreszcze, duszność, leczenie przeciwwstrząsowe, lek rozszerzający oskrzela, lek wazopresyjny, monitorowanie niepożądanych działań, nadwrażliwość na galaktozo-α-1, niedociśnienie tętnicze, pokrzywka, pozycja Trendelenburga, roztwór do infuzji, rumień, skurcz oskrzeli, świąd, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, zmodyfikowana płynna żelatyna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Okitask
Okitask, zawierający ketoprofen 25 mg (w postaci ketoprofenu z lizyną 40 mg), jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) wymagającym szczególnej ostrożności podczas stosowania. Istnieje ryzyko ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, które mogą być śmiertelne. Należy unikać łączenia ketoprofenu z innymi NLPZ, w tym selektywnymi inhibitorami COX-2, ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych. Nadużywanie NLPZ może prowadzić do polekowych bólów głowy, a u osób starszych częściej występują poważne powikłania, zwłaszcza krwawienia i perforacje przewodu pokarmowego, które mogą zakończyć się zgonem. Ryzyko to wzrasta u pacjentów z chorobą wrzodową w wywiadzie, szczególnie po powikłaniach krwotocznych, oraz u osób w podeszłym wieku. W takich przypadkach zaleca się stosowanie najmniejszych skutecznych dawek oraz rozważenie leków ochronnych na błonę śluzową żołądka (np. mizoprostol, inhibitory pompy protonowej).
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba tętnic obwodowych, choroba wrzodowa żołądka, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, kardiomiopatia niedokrwienna, lek antyagregacyjny, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, nerczyca, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, objawy odstawienia, owrzodzenie przewodu pokarmowego, perforacja przewodu pokarmowego, polekowy ból głowy, polip nosa, porfiria wątrobowa, powikłania bakteryjne ospy wietrznej, pozaszpitalne bakteryjne zapalenie płuc, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe zapalenie zatok, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zapalenie wątroby, zawał serca, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Anidulafungin Sandoz 100 mg
Anidulafungin Sandoz w dawce 100 mg (proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji) zawiera 3,33 mg/ml anidulafunginy w koncentracie oraz 0,77 mg/ml po rozcieńczeniu. W badaniach klinicznych na 840 pacjentach najczęściej obserwowano działania niepożądane związane z infuzją, takie jak wysypka, świąd, duszność, skurcz oskrzeli oraz niedociśnienie tętnicze. Rzadziej występowały reakcje anafilaktyczne, nagłe zaczerwienienie skóry, uderzenia gorąca i pokrzywka. Ponadto odnotowano zaburzenia metaboliczne (hipokaliemia, hiperglikemia), zaburzenia wątroby (wzrost aktywności AlAT, AspAT, fosfatazy zasadowej, bilirubiny i gamma-GT), a także objawy ze strony układu nerwowego (drgawki, ból głowy) i nerek (wzrost kreatyniny). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wstrząsu anafilaktycznego oraz reakcje związane z infuzją, które mogą wymagać natychmiastowej interwencji.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anidulafungina, biegunka, bilirubinemia, ból nadbrzusza, cholestaza, drgawka, duszność, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hiperglikemia, hipokaliemia, inwazyjna kandydoza, kandydemia, koagulopatia, kreatynina we krwi, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nudność, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja związana z infuzją, skurcz oskrzeli, świąd, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuprom Regular 200 mg
Ibuprofen stosowany w dawkach dostępnych bez recepty (do 1200 mg/dobę) przez krótki czas wykazuje przede wszystkim działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, które są zależne od dawki i czasu stosowania, w tym ryzyko krwawienia. W badaniach klinicznych wykazano, że dawki wyższe, np. 2400 mg/dobę, mogą zwiększać ryzyko tętniczych incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu. Częstość działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000), a najczęściej obserwowane objawy dotyczą układu pokarmowego, układu nerwowego, skóry oraz układu immunologicznego. Wśród rzadkich i bardzo rzadkich działań wymienia się m.in. zaburzenia hematopoezy (np. agranulocytoza), ciężkie reakcje nadwrażliwości (anafilaksja), aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ciężkie skórne reakcje nadwrażliwości (SCAR) oraz ostrą niewydolność nerek.
agranulocytoza, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba tkanki łącznej, hematopoeza, hipernatremia, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, osutka krostkowa, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, przewód pokarmowy, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szumy uszne, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie psychotyczne, zapalenie jelita grubego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Acifolik 0,4 mg
Preparat Acifolik zawierający kwas foliowy w dawce 0,4 mg cechuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa i dobrą tolerancją przez pacjentów. Niemniej jednak, podczas terapii mogą wystąpić działania niepożądane, głównie o charakterze żołądkowo-jelitowym, takie jak nudności, wymioty, bóle brzucha czy wzdęcia, które pojawiają się rzadko i zwykle nie wymagają przerwania leczenia. Rzadkie reakcje alergiczne skórne obejmują wysypkę, zaczerwienienie oraz świąd, natomiast istotnym, choć o nieznanej częstości występowania, jest ryzyko reakcji anafilaktycznej – ciężkiej, potencjalnie zagrażającej życiu reakcji alergicznej wymagającej natychmiastowej interwencji medycznej.
ból brzucha, działanie niepożądane, hipotonia, kwas foliowy, nudności, obrzęk naczynioruchowy, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, świąd, terapia kwasem foliowym, wstrząs, wymioty, wysypka skórna, wzdęcie, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaczerwienienie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Carboplatin Eugia
Karboplatyna wymaga stosowania pod ścisłym nadzorem doświadczonych onkologów, z regularnym monitorowaniem parametrów hematologicznych oraz funkcji nerek i wątroby. Mielosupresja, manifestująca się leukopenią, neutropenią i trombocytopenią, jest głównym ograniczeniem dawkowania; najniższe wartości (nadir) obserwuje się około 21. dnia w monoterapii i 15. dnia w terapii skojarzonej. Kolejny cykl leczenia można rozpocząć po minimum 4 tygodniach i przy granulocytach ≥ 2000/mm³ oraz płytkach ≥ 100 000/mm³. Należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko zespołu hemolityczno-mocznicowego (HUS), objawiającego się gwałtownym spadkiem hemoglobiny, małopłytkowością oraz wzrostem bilirubiny, kreatyniny, azotu mocznikowego i LDH, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub po wcześniejszym leczeniu cisplatyną wskazane jest zmniejszenie dawki i częstsze kontrole hematologiczne. Karboplatyna może indukować także reakcje alergiczne, w tym anafilaksję, oraz neurotoksyczność, ototoksyczność i zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii (RPLS), szczególnie u osób starszych i z upośledzoną funkcją nerek.
anafilaksja, choroba zarostowa żył wątrobowych, dehydrogenaza mleczanowa, dializoterapia, glikokortykosteroid, granulocyty obojętnochłonne, lek cytostatyczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwwymiotny, małopłytkowość, mielosupresja, morfologia krwi obwodowej, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wrotne, napad padaczkowy, neurotoksyczność obwodowa, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, odruchy ścięgniste, ostra białaczka promielocytowa, ostra białaczka szpikowa, ototoksyczność, parametry hematologiczne, parestezja, reakcja alergiczna, rezonans magnetyczny, skurcz oskrzeli, transfuzja krwi, trombocytopenia, zaburzenie słuchu, zaburzenie widzenia, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Kounisa, zespół mielodysplastyczny, zespół niedrożności zatokowej wątroby, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Verdye 5 mg/ml
VERDYE, zawierający zieleń indocyjaninową w stężeniu 5 mg/ml, jest stosowany do wstrzykiwań i może wywoływać działania niepożądane, z których najpoważniejsze to reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne, występujące bardzo rzadko (<1/10 000). Objawy tych reakcji obejmują m.in. niepokój, świąd, pokrzywkę, spadek ciśnienia tętniczego, duszność, skurcz oskrzeli, a także zatrzymanie akcji serca. Ryzyko ich wystąpienia jest podwyższone u pacjentów z krańcową niewydolnością nerek oraz u osób z alergią na penicyliny i siarkę. W literaturze opisano dwa przypadki zgonów anafilaktycznych po podaniu VERDYE, co wskazuje na bardzo niską częstość takich zdarzeń (<1/330 000). Inne bardzo rzadkie działania niepożądane to skurcz tętnic wieńcowych, nudności oraz reakcje pokrzywkowe skóry.
adrenalina, alergia na penicyliny, cewnikowanie serca, duszność, EKG, hipereozynofilia, hydrokortyzon, krańcowa niewydolność nerek, lek przeciwhistaminowy, nudności, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, skurcz tętnic wieńcowych, świąd, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zieleń indocyjaninowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Perindopril Krka 4 mg
Perindopril Krka, zawierający 4 mg peryndoprylu z tert-butyloaminą (3,338 mg peryndoprylu), wykazuje profil bezpieczeństwa zgodny z inhibitorami ACE. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zawroty głowy, ból głowy, parestezje, zaburzenia widzenia, szum uszny, niedociśnienie tętnicze, kaszel, duszność oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka i zaparcia. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (>1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Niezbyt często obserwuje się zaburzenia metaboliczne (hipoglikemia, hiperkaliemia, hiponatremia), zaburzenia nastroju, snu i depresję, a także objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, oddechowego i skórnego. Rzadko występują poważne powikłania hematologiczne, takie jak małopłytkowość, leukopenia, agranulocytoza, pancytopenia oraz niedokrwistość hemolityczna u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. Wśród rzadkich działań wymienia się także zespół SIADH oraz zapalenie naczyń krwionośnych.
agranulocytoza, badanie EUROPA, cholestatyczne zapalenie wątroby, dławica piersiowa, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość na światło, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, palpitacja, pancytopenia, parestezja, pemfigoid, peryndopryl z tert-butyloaminą, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, stan splątania, tachykardia, zaburzenia erekcji, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bloxazoc 190 mg
Terapia metoprololem bursztynianem (Bloxazoc) wiąże się z występowaniem działań niepożądanych u około 10% pacjentów, z ich częstością i nasileniem zależnym od dawki leku. Najczęściej obserwowaną niepożądaną reakcją jest małopłytkowość (≥1/10), co wymaga monitorowania parametrów hematologicznych ze względu na ryzyko krwawień. Inne często występujące działania obejmują zaburzenia psychiczne (depresja, koszmary senne, zaburzenia snu) oraz neurologiczne (zaburzenia pamięci, dezorientacja, omamy, zaburzenia koncentracji). Niezbyt często pojawiają się objawy takie jak zmęczenie, zawroty głowy, parestezje, zaburzenia smaku, kurcze mięśni, zaburzenia widzenia i słuchu, a także różnorodne dolegliwości ze strony układu sercowo-naczyniowego, oddechowego, pokarmowego, wątroby, skóry i mięśniowo-szkieletowego.
aminotransferazy, Bloxazoc, ból brzucha, ból stawów, ból w klatce piersiowej, bradykardia, depresja, dezorientacja, duszność wysiłkowa, kołatanie serca, koszmary senne, kurcze mięśni, łuszczyca, małopłytkowość, MedDRA, metoprolol bursztynian, nadwrażliwość skóry, niewydolność serca, nudności, omamy, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezje, płytki krwi, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, schorzenia naczyń obwodowych, skurcz oskrzeli, szumy uszne, wstrząs kardiogenny, zaburzenia koncentracji, zaburzenia libido, zaburzenia pamięci, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zaburzenia snu, zaburzenia widzenia, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zgorzel, zimne kończyny, zmęczenie - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Salbutamol WZF 4 mg
Salbutamol WZF w postaci tabletek (2 mg i 4 mg) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na salbutamolu siarczan oraz na substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (24 mg w tabletce 2 mg i 48 mg w tabletce 4 mg). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nietolerancją laktozy ze względu na ryzyko dolegliwości żołądkowo-jelitowych. W położnictwie stosowanie salbutamolu w formie roztworu do wstrzykiwań jest dopuszczalne jedynie w przypadku porodu przedwczesnego bez powikłań, natomiast jest bezwzględnie przeciwwskazane przy zagrażającym poronieniu oraz w stanach takich jak łożysko przodujące, krwotok przedporodowy czy zatrucie ciążowe (stan przedrzucawkowy).
beta-mimetyk, białkomocz, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, krwotok przedporodowy, laktoza jednowodna, łożysko przodujące, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, objawy nietolerancji, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, poród przedwczesny, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, Salbutamol WZF, siarczan salbutamolu, skurcz oskrzeli, stan przedrzucawkowy, wysypka skórna, zagrażające poronienie, zatrucie ciążowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Naproxen Emo 100 mg/g
Preparat miejscowy Naproxen Emo zawiera 100 mg naproksenu w 1 g żelu i charakteryzuje się minimalnym ryzykiem przedawkowania przy prawidłowym stosowaniu, ze względu na ograniczone wchłanianie przez skórę. Jednakże nieprawidłowe użycie, takie jak aplikacja na dużą powierzchnię, częste stosowanie, stosowanie pod okluzją lub przypadkowe doustne spożycie (szczególnie u dzieci), może prowadzić do objawów zatrucia NLPZ. Objawy te obejmują nudności, wymioty, bóle brzucha, krwawienia z przewodu pokarmowego, bóle głowy, zawroty głowy, senność, dezorientację, wzrost ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca, zmniejszenie diurezy, ostrą niewydolność nerek, reakcje nadwrażliwości skórnej oraz skurcz oskrzeli, zwłaszcza u pacjentów z astmą aspirynową.
astma aspirynowa, dekontaminacja przewodu pokarmowego, dializa, elektrokardiogram, krwawienie z przewodu pokarmowego, nadciśnienie tętnicze, naproksen, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność nerek, płukanie żołądka, preparat przeciwzapalny, reakcja nadwrażliwości, równowaga wodno-elektrolitowa, skurcz oskrzeli, węgiel aktywowany, zatrucie NLPZ - Leksykon leków
Działania niepożądane – Panadol Femina 500 mg + 10 mg
Panadol Femina to preparat zawierający 500 mg paracetamolu oraz 10 mg hioscyny butylobromku w formie tabletek powlekanych. Paracetamol może wywoływać bardzo rzadkie działania niepożądane, takie jak zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia, agranulocytoza, leukopenia, pancytopenia), reakcje anafilaktyczne i ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka), skurcz oskrzeli u pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ oraz zaburzenia czynności wątroby. Butylobromek hioscyny wiąże się z ryzykiem reakcji alergicznych o nieznanej częstości, tachykardii (rzadko), zaburzeń mikcji, jaskry, suchości skóry i świądu (niezbyt często) oraz innych objawów ze strony układu pokarmowego i nerwowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne oraz ciężkie reakcje skórne.
agranulocytoza, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysuria, działanie przeciwcholinergiczne, elementy morfotyczne krwi, hepatotoksyczność, hioscyny butylobromek, induktor enzymatyczny, kwas acetylosalicylowy, lek hepatotoksyczny, leukopenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, przerost prostaty, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie akomodacji oka, zaburzenie czynności wątroby, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Betaxolol Medreg 20 mg
Betaxolol Medreg w dawce 20 mg, zawierający betaksololu chlorowodorek, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości występowania, które wymagają uważnego monitorowania w trakcie terapii. Do najczęstszych należą zaburzenia ze strony układu nerwowego (zawroty głowy, ból głowy), układu sercowo-naczyniowego (bradykardia, ziębnięcie kończyn) oraz przewodu pokarmowego (ból żołądka, biegunka, nudności, wymioty). Rzadziej obserwuje się depresję, niewydolność serca, skurcz oskrzeli, reakcje alergiczne skórne oraz zaburzenia psychiczne, takie jak omamy czy dezorientacja. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z cukrzycą ze względu na ryzyko hipoglikemii i hiperglikemii (bardzo rzadko), a także u osób z chorobami obturacyjnymi dróg oddechowych i chorobami naczyń obwodowych. Impotencja jest częstym działaniem niepożądanym wpływającym na jakość życia mężczyzn. W trakcie leczenia mogą pojawić się przeciwciała przeciwjądrowe, które rzadko wywołują objawy toczniopodobne i ustępują po zakończeniu terapii.
alergiczna reakcja skórna, beta-adrenolityk, betaksolol, bezpieczeństwo farmakoterapii, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, ból żołądka, bradykardia, chromanie przestankowe, depresja, dezorientacja, hiperglikemia, hipoglikemia, impotencja, koszmary senne, letarg, łysienie, monitorowanie działań niepożądanych, nadmierne pocenie, niewydolność serca, nudności, obniżenie ciśnienia tętniczego, obturacyjna choroba dróg oddechowych, omamy, parestezja obwodowa, pokrzywka, przeciwciała przeciwjądrowe, skurcz oskrzeli, stężenie glukozy, świąd, toczeń rumieniowaty układowy, wykwit łuszczycopodobny, wymioty, zaburzenia widzenia, zahamowanie zatokowe, zaostrzenie łuszczycy, zawroty głowy, zespół Raynauda, ziębnięcie kończyn - Leksykon substancji czynnych
Olejek cynamonowca chińskiego – Przedawkowanie
Olejek cynamonowca chińskiego (Cinnamomi cassiae aetheroleum) stanowi 0,465 g na 100 g preparatu Argol Essenza Balsamica i zawiera głównie aldehyd cynamonowy, który w nadmiernych dawkach może wykazywać toksyczność. Produkt zawiera również wysoką zawartość alkoholu etylowego (57-63%), co przy przedawkowaniu doustnym może prowadzić do zaburzeń neurologicznych, takich jak upośledzenie zdolności prowadzenia pojazdów, zaburzenia koordynacji ruchowej oraz zawroty głowy. Dodatkowo, przedawkowanie może wywołać podrażnienie błon śluzowych, reakcje alergiczne (wysypka, świąd, obrzęk), zaburzenia układu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka) oraz zaburzenia oddychania, zwłaszcza u osób z astmą.
aldehyd cynamonowy, alkohol etylowy, astma, biegunka, ból brzucha, choroba wątroby, Cinnamomi cassiae aetheroleum, duszność, leczenie objawowe, monitorowanie funkcji życiowych, objaw niepożądany, obrzęk, olejek cynamonowca chińskiego, olejek eteryczny, płukanie żołądka, podrażnienie błony śluzowej, podrażnienie jamy ustnej, reakcja alergiczna, rumień, skurcz oskrzeli, toksyczność, węgiel aktywowany, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie układu pokarmowego, zaburzenie zdolności psychomotorycznej, zawrót głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nicorette Icy White Gum 2 mg
Preparat Nicorette Icy White Gum zawiera 2 mg nikotyny w formie kationitu i jest stosowany jako terapia zastępcza nikotynowa w procesie rzucania palenia. Działania niepożądane związane z preparatem obejmują zarówno objawy wynikające z samego działania nikotyny, jak i z odstawienia nikotyny. Najczęściej obserwowane objawy to zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności 10,4%, niestrawność 6,1%, ból brzucha 1,8%), suchość w jamie ustnej (3,2%), kaszel (9,3%), czkawka (16,4%) oraz podrażnienie gardła (11,8%). Objawy te zwykle pojawiają się w pierwszych tygodniach terapii i są zależne od dawki nikotyny. Rzadziej występują reakcje alergiczne, w tym anafilaksja, a także problemy związane z przyklejaniem się gumy do protez dentystycznych, co może prowadzić do ich uszkodzenia.
anafilaksja, bezsenność, drgawki, dysfagia, dysfonia, dysforia, działanie niepożądane, głód nikotynowy, krwawienie dziąseł, lek przeciwdrgawkowy, nadciśnienie tętnicze, niedoczulica jamy ustnej, niestrawność, nikotyna z kationitem, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie aftowe, padaczka, palpitacje, parestezja, parestezja jamy ustnej, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, sztywność mięśni szczęki, tachykardia, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie jamy ustnej, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Nasienie płesznika – Działania niepożądane
Nasienie płesznika (Plantago psyllium L. i/lub Plantago indica L.) może wywoływać działania niepożądane, głównie ze strony przewodu pokarmowego, takie jak wzdęcia (zazwyczaj przejściowe), rozdęcie brzucha oraz poważniejsze powikłania, w tym niedrożność jelit lub przełyku, szczególnie przy niewystarczającej podaży płynów. Zaklinowanie stolca stanowi istotne zagrożenie kliniczne, wymagające interwencji medycznej. Częstość występowania tych działań nie jest dokładnie określona, co podkreśla konieczność ostrożnego monitorowania pacjentów podczas terapii. Zaleca się spożycie co najmniej 200 ml płynu na każdą dawkę nasienia płesznika, aby zminimalizować ryzyko powikłań mechanicznych.
anafilaksja, charakterystyka produktu leczniczego, narząd wzroku, nasienie płesznika, niedrożność jelit, nieżyt nosa, objaw skórny, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja ogólnoustrojowa, rozdęcie brzucha, skurcz oskrzeli, układ oddechowy, wstrząs anafilaktyczny, zaklinowanie stolca, zapalenie spojówek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Borez 2,5 mg
Produkt leczniczy Borez zawiera bisoprololu fumaranu w dawce 2,5 mg na tabletkę (odpowiadającej 2,12 mg bisoprololu) i jest selektywnym beta-adrenolitykiem stosowanym w terapii chorób układu sercowo-naczyniowego. Do najczęstszych działań niepożądanych należą bradykardia (występująca bardzo często, ≥ 1/10) oraz zaostrzenie niewydolności serca (często, ≥ 1/100 do < 1/10), co wymaga ścisłego monitorowania i ewentualnej modyfikacji dawki. Inne często obserwowane objawy to niedociśnienie tętnicze, uczucie ziębnięcia kończyn, zawroty i bóle głowy, astenia oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia). Niezbyt często występują zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenia snu, depresja, skurcz oskrzeli u pacjentów z astmą lub POChP, osłabienie i kurcze mięśni, a także zaburzenia erekcji. Rzadko notuje się zapalenie wątroby, reakcje nadwrażliwości skórnej, zaburzenia słuchu oraz zmniejszone wydzielanie łez.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, aminotransferazy, astenia, astma oskrzelowa, bisoprololu fumaran, ból głowy, bradykardia, choroba obturacyjna dróg oddechowych, depresja, hipertriglicerydemia, koszmar senny, kurcz mięśni, łuszczyca, łysienie, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, omam, omdlenie, POChP, podwyższone enzymy wątrobowe, przewlekła niewydolność serca, reakcja nadwrażliwości, selektywny beta-adrenolityk, skurcz oskrzeli, układ sercowo-naczyniowy, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenie erekcji, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenie słuchu, zaburzenie snu, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zmniejszone wydzielanie łez - Leksykon leków
Przedawkowanie – Bisoratio 10 10 mg
Przedawkowanie bisoprololu fumaranu, substancji czynnej Bisoratio 10, prowadzi do poważnych zaburzeń układu sercowo-naczyniowego i oddechowego, wynikających z nadmiernej blokady receptorów beta-adrenergicznych. Charakterystyczne objawy to bradykardia (często <50 uderzeń/min), hipotonia, skurcz oskrzeli, ostra niewydolność serca oraz hipoglikemia. Szczególnie narażeni są pacjenci z niewydolnością serca oraz chorobami układu oddechowego, takimi jak astma czy POChP. Hipoglikemia może być maskowana przez beta-adrenolityki, co wymaga szczególnej uwagi u diabetyków. Diagnostyka i monitorowanie obejmują EKG, parametry hemodynamiczne, saturację, poziom glukozy oraz równowagę wodno-elektrolitową.
agonista receptora beta2, atropina, beta-adrenolityk, bisoprolol fumaran, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dopamina, dysfunkcja lewej komory, elektrostymulacja serca, fenoterol, glikogenoliza, glukoneogeneza, hemodializa, hipoglikemia, hipotonia, intubacja dotchawicza, izoprenalina, lek wazopresyjny, mechaniczna wentylacja płuc, niewydolność serca, noradrenalina, ostra niewydolność serca, perfuzja narządowa, płukanie żołądka, POChP, pozycja Trendelenburga, receptor beta-adrenergiczny, receptor beta1, receptor beta2, rzut serca, salbutamol, skurcz oskrzeli, węgiel aktywowany - Leksykon leków
Działania niepożądane – Concor Cor 10 10 mg
Bisoprolol fumaran (Concor Cor 5, 10 mg) wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od wskazań terapeutycznych oraz współistniejących schorzeń. U pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca bardzo często obserwuje się bradykardię oraz pogorszenie niewydolności serca, natomiast u chorych z nadciśnieniem tętniczym lub dławicą piersiową te objawy występują niezbyt często. Często pojawiają się niedociśnienie, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością serca, oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia). W początkowym okresie terapii często występują ból głowy i zawroty głowy, które ustępują zwykle w ciągu 1-2 tygodni. Rzadko mogą pojawić się omdlenia, zaburzenia snu, depresja, skurcz oskrzeli u pacjentów z astmą lub POChP, reakcje nadwrażliwości skórnej, a także zmniejszenie wydzielania łez i zaburzenia słuchu.
alergiczny nieżyt nosa, aminotransferazy, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, bezsenność, bisoprolol fumaran, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, Concor Cor, depresja, dławica piersiowa, hipertriglicerydemia, koszmary senne, łuszczyca, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, obturacyjna choroba płuc, omamy, podwyższone enzymy wątrobowe, przewlekła niewydolność serca, skurcz oskrzeli, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenia erekcji, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Xaleba 120 mg
Lek Xaleba (etorykoksyb) dostępny jest w dawkach 30 mg, 60 mg, 90 mg i 120 mg w formie tabletek powlekanych, zawierających odpowiednio 1,2 mg, 2,5 mg, 3,7 mg i 4,9 mg laktozy jednowodnej. Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na etorykoksyb lub składniki pomocnicze, w tym reakcje alergiczne po NLPZ i inhibitorach COX-2, takie jak skurcz oskrzeli, ostry nieżyt nosa, polipy nosa, obrzęk naczynioruchowy czy pokrzywka. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z czynną chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, krwawieniem z przewodu pokarmowego, zapaleniem błony śluzowej jelit oraz u osób z niewydolnością serca klasy II-IV wg NYHA, niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym (>140/90 mmHg), chorobą niedokrwienną serca, chorobą tętnic obwodowych i naczyń mózgowych. Ponadto, etorykoksyb nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (albumina <25 g/L lub ≥10 punktów w skali Child-Pugh) oraz ciężką niewydolnością nerek (eGFR <30 mL/min). Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 16 roku życia, kobiet w ciąży oraz karmiących piersią ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych.
antykoagulant, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, cyklooksygenaza-2, etorykoksyb, glikokortykosteroid, inhibitor COX-2, klirens kreatyniny, krwawienie z przewodu pokarmowego, laktoza jednowodna, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostry nieżyt nosa, pokrzywka, polip nosa, przemijający atak niedokrwienny, skala Child-Pugh, skurcz oskrzeli, udar mózgu, zapalenie błony śluzowej jelit, zastoinowa niewydolność mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Kupkówka pospolita – Przedawkowanie
Kupkówka pospolita (Dactylis glomerata) jest kluczowym składnikiem mieszanek alergenowych stosowanych w immunoterapii swoistej alergii na pyłki traw, obecnym m.in. w preparatach Catalet T, Perosall T13 oraz Pollinex+Rye. Przedawkowanie tych preparatów, wynikające z nieprawidłowego dawkowania, błędów w drodze podania (np. donaczyniowego lub domięśniowego zamiast podskórnego lub podjęzykowego) lub nieprzestrzegania odstępów między dawkami, może prowadzić do poważnych działań niepożądanych. Objawy przedawkowania obejmują reakcje miejscowe (obrzęk, zaczerwienienie, świąd), reakcje ogólne (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, duszność) oraz w najcięższych przypadkach wstrząs anafilaktyczny, stanowiący bezpośrednie zagrożenie życia. Szczególnie istotne są dawki przekraczające: Catalet T (>25 JS do >10000 JS), Perosall T13 (>1 JS do >5000 JS) oraz Pollinex+Rye (>600 SU/ml do >4000 SU/ml).
alergoid pyłku, Catalet T, duszność, hipotensja, immunoterapia swoista, kupkówka pospolita, mieszanka alergenowa, obrzęk naczynioruchowy, Perosall T13, podanie domięśniowe, podanie donaczyniowe, podanie podskórne, pokrzywka, Pollinex+Rye, pyłek trawy, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny, zapaść naczyniowa, zestaw ratunkowy - Leksykon substancji czynnych
Deksibuprofen – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Deksibuprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), powinien być stosowany w najmniejszej skutecznej dawce i przez najkrótszy możliwy czas, aby minimalizować ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku oraz osób z chorobami przewodu pokarmowego, takimi jak choroba wrzodowa czy choroby zapalne jelit. Istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania deksibuprofenu z innymi NLPZ, w tym selektywnymi inhibitorami COX-2, ze względu na zwiększone ryzyko krwawień, perforacji i owrzodzeń przewodu pokarmowego. W grupie wysokiego ryzyka, zwłaszcza u pacjentów stosujących kwas acetylosalicylowy lub leki przeciwzakrzepowe, zaleca się rozważenie terapii osłonowej inhibitorami pompy protonowej lub mizoprostolem. Należy monitorować objawy nietypowe, takie jak krwawienia z przewodu pokarmowego, szczególnie na początku leczenia.
agregacja płytek krwi, AlAT, AspAT, astma oskrzelowa, azot mocznikowy, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba wrzodowa, cukrzyca, czynnik ryzyka sercowo-naczyniowego, hiperlipidemia, incydent zatorowo-zakrzepowy, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitory cyklooksygenazy-2, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, mizoprostol, nadciśnienie tętnicze, nefropatia poanalgetyczna, NLPZ, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie i perforacja, reakcja anafilaktyczna, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zapalenie kłębuszków nerkowych, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ondemet 0,25 mg/ml
Ondemet, zawiesina do nebulizacji zawierająca budezonid w stężeniach 0,25 mg/ml lub 0,5 mg/ml, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się miejscowe zakażenia grzybicze jamy ustnej i gardła (kandydoza), co wynika z odkładania się leku i wymaga płukania jamy ustnej po inhalacji. U pacjentów z POChP istnieje podwyższone ryzyko zapalenia płuc z powodu immunosupresyjnego działania glikokortykosteroidów. Rzadko mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, oraz ogólnoustrojowe efekty glikokortykosteroidów, takie jak zahamowanie czynności kory nadnerczy i spowolnienie wzrostu u dzieci, co wymaga monitorowania wzrostu pacjentów pediatrycznych. Wśród działań niepożądanych o niezbyt częstej częstości wymienia się zaćmę, nieostre widzenie, lęk (0,52% vs. 0,63% placebo) i depresję (0,67% vs. 1,15% placebo), co wskazuje na brak istotnego zwiększenia ryzyka psychicznego w porównaniu z placebo.
budezonid, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysfonia, działanie ogólnoustrojowe glikokortykosteroidów, glikokortykosteroid wziewny, immunosupresyjne działanie glikokortykosteroidów, infekcja drożdżakowa, jaskra, kandydoza, kandydoza jamy ustnej i gardła, kontaktowe zapalenie skóry, nadaktywność psychoruchowa, nadwrażliwość, nebulizacja, obrzęk naczynioruchowy, podrażnienie gardła, produkt leczniczy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, rejestracja produktów leczniczych, skurcz oskrzeli, uszkodzenie nerwu wzrokowego, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie płuc, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Captopril Polfarmex 12,5 mg
Kaptopryl, jako inhibitor ACE, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najpoważniejsze to zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, agranulocytoza, pancytopenia (zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek), anemia aplastyczna i hemolityczna oraz trombocytopenia. Rzadko obserwuje się także eozynofilię i choroby autoimmunologiczne potwierdzone pozytywnym testem ANA. Do innych istotnych działań należą hiperkaliemia i hipoglikemia (bardzo rzadko), zaburzenia snu (często), dezorientacja i depresja (bardzo rzadko), a także objawy ze strony układu nerwowego, takie jak zaburzenia smaku, zawroty głowy, senność, bóle głowy i parestezje. W zakresie układu sercowo-naczyniowego mogą wystąpić tachykardia, dławica piersiowa, palpitacje, niedociśnienie, a bardzo rzadko zatrzymanie akcji serca i wstrząs sercowy. Często zgłaszany jest suchy kaszel i duszność, a bardzo rzadko skurcz oskrzeli i alergiczne zapalenie płuc.
aftowe owrzodzenie, agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, anemia aplastyczna, anemia hemolityczna, białkomocz, choroba autoimmunologiczna, dławica piersiowa, duszność, enzym wątrobowy, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, erytrodermia, ginekomastia, hematokryt, hiperkaliemia, hipoglikemia, impotencja, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor ACE, neutropenia, niedociśnienie, obrzęk naczynioruchowy, palpitacje, pancytopenia, parestezje, pemfigoid, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, tachyarytmia, tachykardia, trombocytopenia, uczulenie na światło, udar mózgu, wielomocz, wrzód trawienny, zaburzenia smaku, zaburzenie funkcji nerek, zapalenie języka, zapalenie śluzówki nosa, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zespół nerczycowy, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry