Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Deksibuprofen

Deksibuprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), powinien być stosowany w najmniejszej skutecznej dawce i przez najkrótszy możliwy czas, aby minimalizować ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku oraz osób z chorobami przewodu pokarmowego, takimi jak choroba wrzodowa czy choroby zapalne jelit. Istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania deksibuprofenu z innymi NLPZ, w tym selektywnymi inhibitorami COX-2, ze względu na zwiększone ryzyko krwawień, perforacji i owrzodzeń przewodu pokarmowego. W grupie wysokiego ryzyka, zwłaszcza u pacjentów stosujących kwas acetylosalicylowy lub leki przeciwzakrzepowe, zaleca się rozważenie terapii osłonowej inhibitorami pompy protonowej lub mizoprostolem. Należy monitorować objawy nietypowe, takie jak krwawienia z przewodu pokarmowego, szczególnie na początku leczenia.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania deksibuprofenem

Deksibuprofen, jako substancja czynna leków przeciwzapalnych, przeciwgorączkowych i przeciwbólowych (NLPZ), wymaga szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Należy pamiętać, że przyjmowanie deksibuprofenem powinno odbywać się w najmniejszej skutecznej dawce przez najkrótszy okres konieczny do łagodzenia objawów, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych.1

Należy unikać równoczesnego stosowania deksibuprofenem z innymi lekami z grupy NLPZ, szczególnie z selektywnymi inhibitorami cyklooksygenazy-2, ze względu na podwyższone ryzyko działań niepożądanych.2

Wpływ deksibuprofenem na przewód pokarmowy

U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się zwiększoną częstotliwość występowania działań niepożądanych po zastosowaniu NLPZ, szczególnie krwawień z przewodu pokarmowego oraz perforacji, które mogą zakończyć się zgonem.3 Podczas terapii deksibuprofenem mogą wystąpić potencjalnie śmiertelne krwawienia z przewodu pokarmowego, owrzodzenia i perforacje – z objawami ostrzegawczymi lub bez, niezależnie od wcześniejszych obciążeń pacjenta.4

Ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego wzrasta wraz ze zwiększeniem dawki u pacjentów z wcześniejszą chorobą wrzodową (szczególnie z powikłaniami w postaci krwawień lub perforacji), chorobą alkoholową oraz u osób w podeszłym wieku. U tych pacjentów leczenie należy rozpoczynać od możliwie najmniejszej dawki.5

W grupie pacjentów wysokiego ryzyka, a także u osób wymagających jednoczesnego stosowania małych dawek kwasu acetylosalicylowego lub innych leków zwiększających ryzyko działań niepożądanych dotyczących układu pokarmowego, należy rozważyć leczenie skojarzone z lekami osłonowymi, takimi jak mizoprostol lub inhibitory pompy protonowej.6

Pacjenci z wywiadem działań toksycznych na układ pokarmowy, szczególnie osoby starsze, powinni zgłaszać lekarzowi wszelkie nietypowe objawy brzuszne (zwłaszcza krwawienia), w szczególności na początku leczenia.7

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki, które mogą zwiększać ryzyko owrzodzenia lub krwawień, takie jak:8

9

W przypadku wystąpienia krwawień z przewodu pokarmowego lub owrzodzeń u pacjentów stosujących Seractil, produkt leczniczy należy natychmiast odstawić.10

Deksibuprofen należy stosować ostrożnie u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit, takimi jak wrzodziejące zapalenie okrężnicy czy choroba Leśniowskiego-Crohna, ze względu na ryzyko zaostrzenia tych schorzeń.11

Reakcje nadwrażliwości

Podobnie jak w przypadku innych NLPZ, podczas terapii deksibuprofenem mogą wystąpić reakcje alergiczne, w tym reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidalne, nawet bez wcześniejszej ekspozycji na ten lek.12

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z czynną lub stwierdzoną w wywiadzie astmą oskrzelową, ponieważ leki z grupy NLPZ mogą u nich wywoływać skurcz oskrzeli.13

Wpływ na układ krążenia i naczynia mózgowe

Pacjenci z nadciśnieniem tętniczym w wywiadzie lub łagodną do umiarkowanej zastoinową niewydolnością serca, z zatrzymaniem płynów i z obrzękami powinni być odpowiednio monitorowani podczas terapii deksibuprofenem.14 Zatrzymanie płynów i obrzęki były zgłaszane w związku z leczeniem NLPZ.15

Badania kliniczne wskazują, że stosowanie ibuprofenu w dużej dawce (2400 mg/dobę) może wiązać się z niewielkim wzrostem ryzyka wystąpienia tętniczych incydentów zatorowo-zakrzepowych (np. zawału mięśnia sercowego lub udaru). Badania epidemiologiczne nie wykazały zwiększonego ryzyka przy stosowaniu małych dawek ibuprofenu (≤ 1200 mg/dobę).16 Pomimo ograniczonych danych dotyczących deksibuprofenem i ryzyka zatorowo-zakrzepowego, uzasadnione jest założenie, że ryzyko dla dużej dawki deksibuprofenem (1200 mg/dobę) jest zbliżone do ryzyka dla dużej dawki ibuprofenu (2400 mg/dobę).17

U pacjentów z następującymi schorzeniami leczenie deksibuprofenem należy stosować po dokładnym rozważeniu, przy czym należy unikać stosowania w dużych dawkach (1200 mg/dobę):18

19

Należy dokładnie rozważyć włączenie długotrwałego leczenia u pacjentów z czynnikami ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych (nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu), zwłaszcza gdy wymagane są duże dawki deksibuprofenem (1200 mg/dobę).20

Wpływ na czynność wątroby i nerek

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów ze schorzeniami wątroby i nerek. Należy uwzględnić ryzyko zatrzymania płynów, obrzęków oraz pogorszenia czynności nerek. U takich pacjentów dawkę deksibuprofenem należy ograniczyć do minimum i systematycznie monitorować czynność nerek.21

Stosowanie deksibuprofenem, podobnie jak innych NLPZ, może wiązać się z następującymi działaniami niepożądanymi w obrębie nerek:22

23

Deksibuprofen, podobnie jak inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, może zwiększać stężenie azotu mocznikowego w osoczu i kreatyniny.24 Może również powodować przemijające, nieznaczne zwiększenie wartości niektórych wskaźników czynności wątroby, w tym znaczący wzrost aktywności AspAT (aminotransferaza glutaminoszczawiooctanowa) i AlAT (aminotransferaza glutaminopirogronianowa). W przypadku istotnego zwiększenia aktywności tych wskaźników produkt leczniczy należy odstawić.25

Nadużywanie leków przeciwbólowych, a zwłaszcza jednoczesne stosowanie różnych substancji czynnych o działaniu przeciwbólowym, może prowadzić do trwałych zmian w nerkach określanych jako nefropatia poanalgetyczna, które zwiększają ryzyko niewydolności nerek. Należy unikać jednoczesnego stosowania deksibuprofenem z ibuprofenem lub innymi NLPZ (w tym dostępnymi bez recepty oraz selektywnymi inhibitorami COX-2).26

Ciężkie reakcje skórne

W związku ze stosowaniem NLPZ zgłaszano bardzo rzadko występowanie ciężkich reakcji skórnych, niektóre z nich śmiertelne, w tym:27

28

Największe ryzyko wystąpienia tych reakcji występuje na początku terapii, w większości przypadków w pierwszym miesiącu stosowania leku.29 Zgłaszano przypadki ostrej uogólnionej osutki krostkowej (AGEP) związane ze stosowaniem produktów zawierających ibuprofen.30 Deksibuprofen należy odstawić natychmiast po wystąpieniu pierwszych objawów wysypki skórnej, uszkodzenia błony śluzowej bądź jakichkolwiek innych objawów nadwrażliwości.31

Wpływ na układ krzepnięcia krwi

Podobnie jak inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, deksibuprofen może w sposób odwracalny hamować proces agregacji oraz czynność płytek krwi, powodując wydłużenie czasu krwawienia.32 Należy zachować ostrożność stosując produkt leczniczy u pacjentów z następującymi schorzeniami:33

34

Szczególną ostrożność należy zachować również u pacjentów przyjmujących równocześnie doustne leki przeciwzakrzepowe ze względu na potencjalnie zwiększone ryzyko krwawień.35

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl