Przedawkowanie
Deksibuprofen

Przedawkowanie deksibuprofenu

Deksibuprofen, aktywna substancja zawarta w leku Seractil (tabletki powlekane 200 mg i 400 mg), charakteryzuje się małą toksycznością ostrą, co potwierdzają dane kliniczne dotyczące przypadków przedawkowania. Literatura medyczna dokumentuje przeżycie pacjentów, którzy jednorazowo przyjęli nawet 54 g ibuprofenu, co odpowiada około 27 g deksibuprofenu. Warto podkreślić, że w większości takich przypadków przedawkowanie przebiegało bezobjawowo.¹

Dawki toksyczne

Ryzyko wystąpienia objawów klinicznych przedawkowania obserwuje się po przyjęciu dawek przekraczających 80-100 mg ibuprofenu na kilogram masy ciała. Dla deksibuprofenu dawka toksyczna będzie odpowiednio niższa, ze względu na jego większą siłę działania w porównaniu do racemicznego ibuprofenu. ^{80 – 100 mg ibuprofenu/kg masy ciała.”>2}

Czas wystąpienia objawów

Manifestacja kliniczna przedawkowania deksibuprofenu zwykle pojawia się stosunkowo szybko – w ciągu 4 godzin od momentu przyjęcia nadmiernej ilości leku Seractil. Ta informacja ma kluczowe znaczenie dla planowania interwencji terapeutycznej, gdyż określa okno czasowe, w którym można podjąć skuteczne działania dekontaminacyjne.³

Objawy przedawkowania

Symptomatologia przedawkowania deksibuprofenu zawartego w preparacie Seractil wykazuje zróżnicowane spektrum nasilenia. Najczęściej obserwuje się objawy o charakterze łagodnym, które obejmują dolegliwości ze strony układu pokarmowego oraz neurologicznego.⁴

Rzadziej występują objawy o średnim lub ciężkim nasileniu, które stanowią bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta. W tej grupie objawów należy szczególnie zwrócić uwagę na: krwawienia z przewodu pokarmowego (będące konsekwencją uszkodzenia błony śluzowej), hipotensję, hipotermię, kwasicę metaboliczną, napady drgawkowe, śpiączkę, zaburzenia czynności nerek oraz zespół niewydolności oddechowej dorosłych (ARDS). U najmłodszych pacjentów po spożyciu dużych ilości deksibuprofenu mogą wystąpić przemijające epizody bezdechu, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.⁵

Tabela objawów przedawkowania

^{80 – 100 mg ibuprofenu/kg masy ciała. […] Objawy przedawkowania mają najczęściej przebieg łagodny i obejmują: bóle brzucha, nudności, wymioty, senność, ospałość, bóle głowy, oczopląs, szumy uszne i ataksję. Rzadko występują objawy o średnim lub ciężkim nasileniu takie jak: krwawienia z przewodu pokarmowego, hipotensja, hipotermia, kwasica metaboliczna, napady drgawkowe, śpiączka, zaburzenie czynności nerek, zespół niewydolności oddechowej dorosłych oraz przemijające epizody bezdechu (u bardzo małych dzieci po spożyciu dużej ilości produktu leczniczego). […] Ilości deksibuprofenu niewywołujące objawów (poniżej 50 mg/kg masy ciała) mogą być rozcieńczone wodą, aby zminimalizować dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.”>6}

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania deksibuprofenu ma charakter objawowy i należy podkreślić, że nie istnieje specyficzne antidotum dla tej substancji czynnej. Postępowanie terapeutyczne zależy od dawki przyjętego leku oraz czasu, jaki upłynął od momentu zażycia.⁷

• Przedawkowanie bezobjawowe – w przypadku przyjęcia dawek deksibuprofenu poniżej 50 mg/kg masy ciała, które zwykle nie wywołują objawów klinicznych, zaleca się podanie pacjentowi dużej ilości wody w celu rozcieńczenia substancji i zminimalizowania potencjalnych dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.⁸
• Znaczne przedawkowanie – jeśli pacjent przyjął dużą ilość leku Seractil, wskazane jest podanie węgla aktywowanego, który adsorbuje substancję czynną i ogranicza jej wchłanianie z przewodu pokarmowego.⁹
• Procedury dekontaminacyjne – opróżnienie żołądka poprzez wywołanie wymiotów można rozważyć jedynie w sytuacji, gdy istnieje możliwość przeprowadzenia tej procedury w ciągu 60 minut od momentu przedawkowania leku. Z kolei płukanie żołądka należy rozważyć wyłącznie w przypadkach zagrażających życiu i przy możliwości wykonania zabiegu również w ciągu 60 minut od zażycia toksycznej dawki deksibuprofenu.¹⁰
• Procedury eliminacyjne – warto podkreślić, że techniki takie jak wymuszona diureza, hemodializa czy hemoperfuzja nie są skuteczne w przypadku przedawkowania deksibuprofenu. Wynika to z silnego wiązania tej substancji czynnej z białkami osocza, co uniemożliwia jej usunięcie z organizmu za pomocą wymienionych metod.¹¹

Uwagi dodatkowe

W przypadku przedawkowania deksibuprofenu zawartego w leku Seractil kluczowe znaczenie ma szybkie rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na funkcję układu krążenia, układu oddechowego oraz nerek. W ciężkich przypadkach może być konieczne postępowanie w warunkach oddziału intensywnej terapii z monitorowaniem parametrów życiowych oraz zapewnieniem wsparcia dla zaburzonych funkcji narządowych.¹²