Interakcje
Deksibuprofen
Deksibuprofen, jako NLPZ, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu z doustnymi antykoagulantami (np. warfaryna), gdzie obserwuje się nasilenie działania przeciwzakrzepowego, wymagające monitorowania INR i czasu krwawienia oraz dostosowania dawki. Metotreksat w dawce ≥15 mg/tydzień w połączeniu z deksibuprofenem może prowadzić do zwiększenia stężenia metotreksatu w osoczu przez zmniejszenie klirensu nerkowego, co jest przeciwwskazaniem do łącznego stosowania. W przypadku dawek <15 mg/tydzień konieczna jest kontrola morfologii krwi i czynności nerek. Deksibuprofen może również zwiększać stężenie litu i digoksyny w osoczu, co wymaga monitorowania ich poziomów i rozważenia zmiany dawkowania. Interakcje z lekami nefrotoksycznymi (np. cyklosporyna, takrolimus, aminoglikozydy) oraz inhibitorami ACE i antagonistami receptora angiotensyny II zwiększają ryzyko ostrej niewydolności nerek, zwłaszcza u osób starszych i pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, co wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek.
- Interakcje deksibuprofenu z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi
- Interakcje z lekami cytotoksycznymi
- Interakcje z lekami psychotropowymi
- Interakcje z innymi NLPZ i salicylanami
- Interakcje z lekami sercowo-naczyniowymi
- Interakcje z lekami nefrotoksycznymi
- Interakcje z kortykosteroidami
- Interakcje z lekami przeciwdrgawkowymi
- Interakcje z lekami przeciwpłytkowymi
- Interakcje z lekami moczopędnymi
- Interakcje z lekami wpływającymi na stężenie potasu
- Interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi
- Interakcje z zydowudyną
- Interakcje deksibuprofenu z alkoholem
- Tabela interakcji deksibuprofenu z innymi lekami
Interakcje deksibuprofenu z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Deksibuprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Prezentowane informacje dotyczące interakcji opierają się na dotychczasowych doświadczeniach ze stosowaniem różnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych, w tym deksibuprofenu.1
Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania deksibuprofenu z innymi lekami, które mogą zwiększać ryzyko powstawania owrzodzeń lub krwawień z przewodu pokarmowego, bądź zaburzać czynność nerek.2
Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi
Doustne antykoagulanty, takie jak warfaryna, mogą wykazywać nasilone działanie przeciwzakrzepowe przy jednoczesnym stosowaniu z deksibuprofenem. W początkowym okresie leczenia deksibuprofenem niezbędne jest przeprowadzenie badań krzepliwości krwi (wskaźnik krzepliwości INR, czas krwawienia) oraz w razie potrzeby odpowiednie dostosowanie dawki leku przeciwzakrzepowego.3
Interakcje z lekami cytotoksycznymi
Metotreksat stosowany w dawce 15 mg/tydzień lub większej: Przyjmowanie deksibuprofenu w ciągu 24 godzin przed lub po podaniu metotreksatu może prowadzić do zwiększenia stężenia metotreksatu w osoczu poprzez zmniejszenie klirensu nerkowego, co może skutkować nasileniem jego działania toksycznego. Z tego względu równoczesne stosowanie deksibuprofenu u pacjentów przyjmujących metotreksat w dużych dawkach nie jest zalecane.4
Metotreksat w dawce mniejszej niż 15 mg/tydzień: Deksibuprofen może zwiększać stężenie metotreksatu we krwi. Przy jednoczesnym stosowaniu tych leków konieczne jest kontrolowanie obrazu morfologicznego krwi pacjenta, szczególnie w pierwszych tygodniach terapii. Zwiększona uwaga jest wymagana w przypadku zaburzenia czynności nerek nawet o łagodnym nasileniu, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku. Należy monitorować czynność nerek, aby wykryć ewentualne obniżenie klirensu metotreksatu.5
Pemetreksed: Wysokie dawki deksibuprofenu mogą zwiększać stężenie pemetreksedu. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy unikać jednoczesnego stosowania deksibuprofenu w dużych dawkach na dwa dni przed i dwa dni po podaniu pemetreksedu.6
Interakcje z lekami psychotropowymi
Lit: Deksibuprofen może powodować zwiększenie stężenia litu w osoczu poprzez zmniejszenie klirensu nerkowego. Jednoczesne stosowanie tych leków nie jest zalecane. W przypadku konieczności stosowania takiego leczenia skojarzonego, należy na bieżąco monitorować stężenie litu w osoczu. Należy rozważyć możliwości zmniejszenia stosowanej dawki litu.7
Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI): Stosowanie deksibuprofenu łącznie z lekami z grupy SSRI wiąże się ze zwiększonym ryzykiem krwawień z przewodu pokarmowego z powodu synergistycznego efektu na funkcję płytek krwi.8
Interakcje z innymi NLPZ i salicylanami
Należy unikać jednoczesnego stosowania deksibuprofenu z innymi NLPZ, w tym selektywnymi inhibitorami cyklooksygenazy 2, ponieważ równoczesne przyjmowanie kilku różnych NLPZ może zwiększać ryzyko powstawania owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego.9
Kwas acetylosalicylowy: Jednoczesne stosowanie deksibuprofenu i kwasu acetylosalicylowego generalnie nie jest zalecane, ze względu na możliwość nasilenia działań niepożądanych. Dane doświadczalne wskazują, że ibuprofen (racemiczna mieszanina deksibuprofenu i lewobuprofenu) może kompetycyjnie hamować działanie małych dawek kwasu acetylosalicylowego polegające na hamowaniu agregacji płytek krwi, gdy leki te są podawane jednocześnie. Pomimo że nie ma pewności, czy dane te można ekstrapolować do sytuacji klinicznych, nie można wykluczyć, że regularne, długotrwałe stosowanie deksibuprofenu może ograniczać działanie kardioprotekcyjne małych dawek kwasu acetylosalicylowego.10
Interakcje z lekami sercowo-naczyniowymi
Leki przeciwnadciśnieniowe: Deksibuprofen może zmniejszać skuteczność leków beta-adrenolitycznych, prawdopodobnie w wyniku hamowania syntezy prostaglandyn rozszerzających naczynia krwionośne.11
Inhibitory ACE i antagoniści receptora angiotensyny II: Równoczesne stosowanie deksibuprofenu i inhibitorów ACE lub antagonistów receptora angiotensy II może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem ostrej niewydolności nerek, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek. U osób w podeszłym wieku i (lub) pacjentów odwodnionych stosowanie takiego połączenia leków może prowadzić do ostrej niewydolności nerek w wyniku bezpośredniego działania na przesączanie kłębuszkowe. Zalecane jest ścisłe monitorowanie czynności nerek na początku terapii. Długotrwałe stosowanie deksibuprofenu może obniżać działanie przeciwnadciśnieniowe antagonistów receptora angiotensyny II. Takie połączenie leków wymaga zachowania ostrożności oraz kontrolowania czynności nerek na początku leczenia.12
Digoksyna: Deksibuprofen może zwiększać stężenie digoksyny w osoczu oraz nasilać jej działanie toksyczne.13
Interakcje z lekami nefrotoksycznymi
Cyklosporyna, takrolimus, syrolimus i antybiotyki aminoglikozydowe: Równoczesne stosowanie tych leków z deksibuprofenem może zwiększać ryzyko toksycznego oddziaływania na nerki ze względu na hamowanie syntezy prostaglandyn w nerkach. Takie leczenie skojarzone wymaga ścisłego monitorowania czynności nerek, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku.14
Interakcje z kortykosteroidami
Jednoczesne stosowanie deksibuprofenu i kortykosteroidów zwiększa ryzyko owrzodzeń lub krwawień z przewodu pokarmowego z uwagi na addytywny efekt uszkadzający błonę śluzową żołądka.15
Interakcje z lekami przeciwdrgawkowymi
Fenytoina: Deksibuprofen może wypierać fenytoinę z miejsc wiązania z białkami osocza. Może to prowadzić do podwyższenia stężenia fenytoiny w osoczu oraz nasilenia jej toksycznego działania. Pomimo ograniczonych danych klinicznych potwierdzających tę interakcję, zaleca się kontrolowanie stężenia fenytoiny w osoczu i (lub) obserwowanie objawów toksyczności.16
Fenytoina, fenobarbital i rifampicyna: Równoczesne stosowanie induktorów CYP2C8 i CYP2C9 może obniżać działanie deksibuprofenu przez przyspieszenie jego metabolizmu.17
Interakcje z lekami przeciwpłytkowymi
Leki przeciwpłytkowe: Zwiększone ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego przy jednoczesnym stosowaniu z deksibuprofenem.18
Leki trombolityczne, tyklopidyna i inne leki przeciwpłytkowe: Deksibuprofen hamuje agregację płytek krwi poprzez blokowanie cyklooksygenazy płytkowej. Dlatego zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego stosowania deksibuprofenu z lekami trombolitycznymi, tyklopidyną oraz innymi substancjami o działaniu przeciwpłytkowym, ze względu na ryzyko nasilenia działania przeciwpłytkowego.19
Interakcje z lekami moczopędnymi
Tiazydy, pochodne tiazydowe, diuretyki pętlowe i oszczędzające potas: Jednoczesne stosowanie diuretyku i deksibuprofenu może zwiększać ryzyko niewydolności nerek w wyniku zmniejszenia przepływu krwi przez nerki.20
Interakcje z lekami wpływającymi na stężenie potasu
Leki zwiększające stężenie potasu w osoczu: Istnieją doniesienia, iż deksibuprofen może podwyższać stężenie potasu w osoczu krwi. Z tego względu zaleca się ostrożność podczas łącznego stosowania deksibuprofenu z innymi lekami zwiększającymi stężenie potasu w osoczu (np. diuretykami oszczędzającymi potas; antagonistami receptora angiotensyny II; inhibitorami ACE; lekami immunosupresyjnymi np. cyklosporyną lub takrolimusem; trimetoprymem oraz heparynami), a także monitorowanie stężenia potasu w osoczu.21
Interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi
Doustne leki przeciwcukrzycowe: Jednoczesne stosowanie deksibuprofenu i pochodnych sulfonylomocznika może powodować wahania poziomu glukozy we krwi. Odpowiednie monitorowanie poziomu glukozy we krwi może być konieczne.22
Interakcje z zydowudyną
Istnieją dowody, że jednoczesne stosowanie deksibuprofenu i zydowudyny zwiększa ryzyko krwawienia do stawu oraz powstawania krwiaków u pacjentów z hemofilią.23
Interakcje deksibuprofenu z alkoholem
Nadużywanie alkoholu w trakcie leczenia deksibuprofenem może zwiększać częstość występowania i nasilać działania niepożądane ze strony żołądka i jelit. Alkohol działa synergistycznie z deksibuprofenem, nasilając podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień z przewodu pokarmowego, owrzodzeń oraz perforacji.24
Ze względu na wzrost ryzyka działań niepożądanych, zaleca się ograniczenie lub całkowite unikanie spożywania alkoholu podczas terapii deksibuprofenem. Warto zaznaczyć, że nawet sporadyczne spożycie alkoholu może zwiększać ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego u pacjentów przyjmujących deksibuprofen regularnie. Dotyczy to szczególnie osób w podeszłym wieku oraz pacjentów z wywiadem choroby wrzodowej.
Tabela interakcji deksibuprofenu z innymi lekami
| Lek/grupa leków | Opis interakcji | Poziom istotności interakcji | Zalecenia kliniczne |
|---|---|---|---|
| Doustne antykoagulanty (np. warfaryna) | Nasilenie działania przeciwzakrzepowego | Wysoki | Monitorowanie INR, czasu krwawienia; dostosowanie dawki leku przeciwzakrzepowego |
| Metotreksat ≥15 mg/tydzień | Zwiększenie stężenia metotreksatu w osoczu przez zmniejszenie klirensu nerkowego | Wysoki | Unikać łącznego stosowania |
| Metotreksat <15 mg/tydzień | Zwiększenie stężenia metotreksatu we krwi | Średni | Kontrola morfologii krwi i czynności nerek |
| Lit | Zwiększenie stężenia litu w osoczu | Wysoki | Unikać łącznego stosowania lub monitorować stężenie litu |
| Inne NLPZ i COX-2 inhibitory | Zwiększone ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego | Wysoki | Unikać łącznego stosowania |
| Kwas acetylosalicylowy | Nasilenie działań niepożądanych, osłabienie kardioprotekcyjnego działania ASA | Wysoki | Unikać łącznego stosowania |
| Beta-adrenolityki | Zmniejszenie skuteczności przeciwnadciśnieniowej | Średni | Monitorowanie ciśnienia tętniczego |
| Inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II | Zwiększone ryzyko ostrej niewydolności nerek | Wysoki | Ostrożność, monitorowanie czynności nerek |
| Cyklosporyna, takrolimus, syrolimus, aminoglikozydy | Zwiększone ryzyko nefrotoksyczności | Wysoki | Ścisłe monitorowanie czynności nerek |
| Kortykosteroidy | Zwiększone ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego | Wysoki | Ostrożność, rozważyć leki gastroprotekcyjne |
| Digoksyna | Zwiększenie stężenia digoksyny w osoczu | Średni | Monitorowanie stężenia digoksyny |
| Fenytoina | Wypieranie z miejsc wiązania z białkami, zwiększenie stężenia w osoczu | Średni | Monitorowanie stężenia fenytoiny, obserwacja objawów toksyczności |
| Fenytoina, fenobarbital, rifampicyna | Obniżenie działania deksibuprofenu (indukcja CYP2C8/9) | Średni | Możliwa potrzeba zwiększenia dawki deksibuprofenu |
| SSRI | Zwiększone ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego | Wysoki | Ostrożność, rozważyć leki gastroprotekcyjne |
| Leki przeciwpłytkowe, trombolityczne, tyklopidyna | Nasilenie działania przeciwpłytkowego | Wysoki | Ostrożność, monitorowanie pacjenta |
| Diuretyki | Zwiększone ryzyko niewydolności nerek | Wysoki | Zapewnienie odpowiedniego nawodnienia, monitorowanie czynności nerek |
| Leki zwiększające stężenie potasu w osoczu | Ryzyko hiperkaliemii | Średni | Monitorowanie stężenia potasu w osoczu |
| Doustne leki przeciwcukrzycowe | Wahania poziomu glukozy we krwi | Średni | Monitorowanie poziomu glukozy |
| Zydowudyna | Zwiększone ryzyko krwawienia do stawu i powstawania krwiaków (hemofilia) | Wysoki | Unikać łącznego stosowania u pacjentów z hemofilią |
| Pemetreksed | Zwiększenie stężenia pemetreksedu | Wysoki | Unikać wysokich dawek deksibuprofenu 2 dni przed i po podaniu pemetreksedu |
| Alkohol | Zwiększone ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego | Wysoki | Unikać spożywania alkoholu podczas terapii |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania