skurcz oskrzeli
Skurcz oskrzeli (bronchospazm) to nagłe zwężenie dróg oddechowych spowodowane skurczem mięśni gładkich w ścianie oskrzeli. Jest to kluczowy mechanizm patofizjologiczny występujący w wielu chorobach układu oddechowego, przede wszystkim w astmie oskrzelowej, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP) oraz w reakcjach anafilaktycznych.
W warunkach klinicznych skurcz oskrzeli objawia się dusznością, świszczącym oddechem (wheezing), kaszlem oraz uczuciem ściskania w klatce piersiowej. Nasilenie objawów może być różne – od łagodnych dolegliwości po stany zagrażające życiu, szczególnie w przypadku ciężkiego, opornego na leczenie skurczu oskrzeli.
Diagnostyka skurczu oskrzeli opiera się na badaniu podmiotowym, przedmiotowym oraz badaniach czynnościowych układu oddechowego, przede wszystkim spirometrii z próbą rozkurczową. Leczenie obejmuje podawanie leków rozszerzających oskrzela (beta-2-mimetyki, cholinolityki), glikokortykosteroidów oraz w przypadkach ciężkich – tlenoterapii i mechanicznego wspomagania wentylacji.
Profilaktyka skurczu oskrzeli u pacjentów z przewlekłymi chorobami układu oddechowego polega na systematycznym stosowaniu leków kontrolujących chorobę, unikaniu czynników wyzwalających oraz edukacji pacjenta w zakresie samodzielnego rozpoznawania objawów zaostrzenia i wdrażania planu postępowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Grzebienica pospolita – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Grzebienica pospolita (Cynosurus cristatus) jest składnikiem mieszanek alergenowych stosowanych w swoistej immunoterapii alergenowej, m.in. w preparatach Perosall T13 (podjęzykowo) oraz Pollinex+Rye (iniekcyjnie). Ze względu na ryzyko reakcji niepożądanych, w tym systemowych i anafilaktycznych, stosowanie tych produktów wymaga ścisłej kontroli lekarskiej, szczególnie u pacjentów z wysoką nadwrażliwością. Przed podaniem konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu, ocena stanu zdrowia, w tym czynności płuc u astmatyków (np. pomiar szczytowego przepływu wydechowego), oraz wykluczenie gorączki, infekcji i ciężkich zaostrzeń astmy. W przypadku Pollinex+Rye wymagana jest obecność sprzętu do resuscytacji i epinefryny, a pacjent powinien pozostawać pod obserwacją przez minimum 30 minut po iniekcji, z wydłużeniem czasu obserwacji przy objawach nadwrażliwości.
alergen pyłku traw, alergen reagujący krzyżowo, alergolog, droga podania, epinefryna, forma iniekcyjna, forma podjęzykowa, grzebienica pospolita, immunoterapia alergenowa, immunoterapia swoista, nadwrażliwość, niedociśnienie, obrzęk krtani, Perosall T13, pokrzywka, Pollinex+Rye, reakcja niepożądana, reakcja systemowa, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, sinica, skurcz oskrzeli, szczytowy przepływ wydechowy, tachykardia, tolerancja dawki, wstrząs anafilaktyczny, zatrzymanie akcji serca - Leksykon substancji czynnych
Celiprolol – Przedawkowanie
Celiprolol, będący selektywnym antagonistą receptorów beta-adrenergicznych, jest stosowany głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego i dostępny w dawkach 100 mg, 200 mg oraz 400 mg. Przedawkowanie tego leku prowadzi do objawów wynikających z nadmiernej blokady receptorów beta-1 i beta-2, takich jak bradykardia (<60 uderzeń/min), niedociśnienie tętnicze, skurcz oskrzeli, ostra niewydolność serca oraz zaburzenia przewodzenia zatokowego. W przypadku zatrucia konieczna jest szybka interwencja na oddziale intensywnej terapii, obejmująca m.in. płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego, środków przeczyszczających oraz, w wybranych sytuacjach, hemodializę lub hemoperfuzję.
beta-bloker, blokada receptorów beta-adrenergicznych, bradykardia, celiprolol, dobutamina, glukagon, hemodializa, hemoperfuzja, hiperglikemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipoperfuzja narządów, izoprenalina, kontrapulsacja wewnątrzaortalna, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, ostra niewydolność serca, receptor beta-adrenergiczny, siarczan atropiny, skurcz oskrzeli, stymulacja elektryczna serca, układ sercowo-naczyniowy, węgiel aktywowany, wentylacja wspomagana, wstrząs kardiogenny, zahamowanie zatokowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Laboratoria PolfaŁódź Zatoki 200 mg + 30 mg
Produkt leczniczy Laboratoria PolfaŁódź ZATOKI zawiera ibuprofen 200 mg oraz pseudoefedrynę 30 mg i posiada liczne przeciwwskazania wynikające z farmakologii obu substancji. Ibuprofen, jako NLPZ, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ, w tym kwas acetylosalicylowy, a także u osób z astmą aspirynową, obrzękiem naczynioruchowym, skurczem oskrzeli, polipami nosa, chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy (czynną lub w wywiadzie), perforacją lub krwawieniami z przewodu pokarmowego. Pseudoefedryna, sympatykomimetyk o działaniu obkurczającym naczynia, jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężkim nadciśnieniem tętniczym, ciężkimi chorobami układu sercowo-naczyniowego, tachykardią, dławicą piersiową, ciężką niewydolnością serca (klasa IV wg NYHA), a także u osób z guzami chromochłonnymi, nadczynnością tarczycy, jaskrą z wąskim kątem przesączania oraz rozrostem gruczołu krokowego i zatrzymaniem moczu. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z krwotocznym udarem mózgu w wywiadzie lub z czynnikami ryzyka jego wystąpienia.
Produkt nie powinien być stosowany u kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na ryzyko negatywnego wpływu ibuprofenu na syntezę prostaglandyn oraz przenikanie pseudoefedryny przez łożysko i do mleka matki. Dodatkowo, przeciwwskazaniem jest skaza krwotoczna oraz stosowanie leków przeciwzakrzepowych, gdyż ibuprofen hamuje agregację płytek i może wydłużać czas krwawienia, zwiększając ryzyko powikłań krwotocznych. Nie zaleca się także jednoczesnego stosowania innych NLPZ, w tym inhibitorów COX-2, ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego i nerek. W przypadku niewydolności nerek i/lub wątroby stosowanie leku jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko dalszego pogorszenia funkcji narządów oraz kumulacji substancji czynnych.
astma aspirynowa, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, choroby układu sercowo-naczyniowego, ciąża i karmienie piersią, ciśnienie śródgałkowe, dławica piersiowa, guz chromochłonny, inhibitor COX-2, jaskra z wąskim kątem, krwotoczny udar mózgu, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek i wątroby, niewydolność serca, nieżyt nosa, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, polipy nosa, rozrost gruczołu krokowego, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, tachykardia, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nebilet 5 mg
Nebiwolol, substancja czynna leku Nebilet, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych zależny od wskazania terapeutycznego. W terapii nadciśnienia tętniczego najczęściej obserwuje się działania niepożądane o charakterze łagodnym lub umiarkowanym, takie jak ból głowy, zawroty głowy, parestezje, zaparcia, nudności, biegunka, zmęczenie oraz obrzęki. Częstość występowania tych objawów mieści się w zakresie ≥1/100 do <1/10. Rzadziej pojawiają się bradykardia, niewydolność serca, blok przedsionkowo-komorowy, niedociśnienie tętnicze, duszność, skurcz oskrzeli, świąd, wysypka, impotencja oraz obrzęk naczynioruchowy. Dodatkowo, na podstawie doświadczeń z innymi beta-adrenolitykami, należy uwzględnić możliwość wystąpienia omamów, psychoz, zespołu Raynauda czy suchości spojówek.
astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, chromanie przestankowe, duszność, dysfagia, impotencja, koszmar senny, łuszczyca, nadciśnienie tętnicze, nebiwolol, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, obrzęk kończyn dolnych, obrzęk naczynioruchowy, omam, oziębienie kończyn, parestezja, POChP, pokrzywka, przewlekła niewydolność serca, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, skurcz oskrzeli, suchość spojówek, zaburzenie czucia, zaburzenie widzenia, zaparcie, zawrót głowy, zespół oczno-śluzówkowo-skórny, zespół Raynauda, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuprofen B. Braun 400 mg/100 ml
Ibuprofen B. Braun w dawce 400 mg/100 ml podawany dożylnie wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony układu pokarmowego, takimi jak zgaga, ból brzucha, nudności, wymioty, wzdęcia, biegunka, zaparcia oraz drobne krwawienia, które mogą prowadzić do niedokrwistości. Częstość występowania tych działań jest bardzo wysoka (≥1/10). Istotne jest ryzyko poważnych powikłań, takich jak owrzodzenia przewodu pokarmowego z krwawieniem i perforacją (często ≥1/100 do <1/10), wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej oraz zaostrzenie chorób zapalnych jelit, w tym choroby Leśniowskiego-Crohna. Rzadko obserwuje się zapalenie błony śluzowej żołądka, zwężenie przełyku, krwotoczne zapalenie jelita grubego, a bardzo rzadko ciężkie reakcje skórne (SCAR), wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia hematologiczne (np. agranulocytoza, pancytopenia) oraz niewydolność wątroby i nerek. Dawkowanie i czas terapii są kluczowymi czynnikami wpływającymi na ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza u osób starszych i pacjentów z chorobami współistniejącymi.
alergiczne zapalenie naczyń, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma oskrzelowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, krwotoczne zapalenie jelita grubego, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, pancytopenia, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętniczy incydent zatorowo-zakrzepowy, toczeń układowy rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bonapiryna 300 mg
Lek Bonapiryna zawiera 300 mg kwasu acetylosalicylowego i posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Przede wszystkim jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy lub inne NLPZ, co może prowadzić do reakcji alergicznych, takich jak pokrzywka, skurcz oskrzeli czy wstrząs anafilaktyczny. Szczególną ostrożność należy zachować u chorych z astmą oskrzelową, przewlekłymi schorzeniami układu oddechowego, gorączką sienną oraz obrzękiem błony śluzowej nosa, ze względu na zwiększone ryzyko napadów astmy i obrzęku naczynioruchowego. Bonapiryna jest również przeciwwskazana u pacjentów z czynną chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy oraz stanami zapalnymi i krwawieniami z przewodu pokarmowego, gdyż może nasilać krwawienia i pogarszać stan wrzodów.
astma oskrzelowa, choroba wrzodowa żołądka, dehydrogenaza G6PD, gorączka sienna, hemofilia, hemoliza, heparyna, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, metotreksat, mielotoksyczność, nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk błony śluzowej nosa, obrzęk naczynioruchowy, pochodna kumaryny, pokrzywka, przewlekła pokrzywka, skurcz oskrzeli, wstrząs, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie błony śluzowej nosa, zespół Reye’a - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bisoprolol Vitabalans 10 mg
Bisoprolol Vitabalans, zawierający bisoprololu hemifumaran w dawkach 5 mg i 10 mg, jest selektywnym beta-adrenolitykiem stosowanym w terapii kardiologicznej. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu nerwowego i obejmują zmęczenie, wyczerpanie, zawroty głowy oraz bóle głowy, które pojawiają się u ≥10% pacjentów, zwłaszcza na początku leczenia, i zwykle ustępują w ciągu 1-2 tygodni. W obrębie układu sercowo-naczyniowego często występują objawy takie jak uczucie ziębnięcia lub drętwienia kończyn, zespół Raynauda oraz nasilenie chromania przestankowego. Niezbyt często obserwuje się bradykardię, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, niedociśnienie ortostatyczne oraz nasilenie niewydolności serca. Dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha i zaparcia, występują często, natomiast zaburzenia snu i depresja pojawiają się niezbyt często.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astenia, astma oskrzelowa, badanie laboratoryjne, beta-adrenolityk selektywny, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chromanie przestankowe, hemifumaran bisoprololu, hipertrójglicerydemia, hipoglikemia, łuszczyca, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, obturacyjna choroba płuc, podwyższone enzymy wątrobowe, produkt leczniczy, przeciwciała przeciwjądrowe, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, substancja czynna, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenia potencji, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zespół Raynauda, zespół tocznia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tramadol hydrochloride + Paracetamol Accord 37,5 mg + 325 mg
Produkt leczniczy Tramadol hydrochloride + Paracetamol Accord w formie tabletek musujących zawiera 37,5 mg tramadolu chlorowodorku oraz 325 mg paracetamolu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia ze strony układu nerwowego, w tym zawroty głowy i senność (bardzo często, ≥1/10), ból głowy i drżenie (często, ≥1/100 do <1/10), a także mimowolne skurcze mięśni, parestezje i amnezja (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100). Zaburzenia psychiczne, takie jak splątanie, zmienność nastroju i zaburzenia snu, występują często, natomiast depresja, omamy i koszmary senne są niezbyt częste. Wśród działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego najczęściej zgłaszane są nudności (bardzo często, ≥1/10), wymioty, zaparcia i suchość w jamie ustnej (często). Rzadko odnotowano poważne reakcje skórne oraz zaburzenia hematologiczne, takie jak trombocytopenia i agranulocytoza.
agranulocytoza, albuminuria, amnezja, anafilaksja, ataksja, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból klatki piersiowej, bradykardia, ciężka reakcja skórna, czkawka, delirium, depresja, dreszcz, drgawka, drżenie, duszność, dysforia, hiperkinezja, hipoglikemia, hipoprothrombinemia, kołatanie serca, koszmar senny, kwasica piroglutaminowa, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, napad paniki, nerwowość, niedociśnienie ortostatyczne, nieostre widzenie, niepokój, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omam, omdlenie, paracetamol, parestezja, pobudzenie, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, rozszerzenie źrenicy, senność, skurcz mięśni mimowolny, skurcz oskrzeli, splątanie, stolec smolisty, suchość jamy ustnej, świąd, świszczący oddech, szum uszny, tachykardia, tramadol chlorowodorek, trombocytopenia, uderzenie gorąca, uzależnienie lekowe, warfaryna, wydłużenie czasu protrombinowego, wymioty, wysypka, wzdęcie, zaburzenie mowy, zaburzenie oddawania moczu, zaburzenie przełykania, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie składu krwi, zaburzenie snu, zaostrzenie astmy, zaparcie, zapaść, zawroty głowy, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, zmienność nastroju, zwężenie źrenicy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Propranolol WZF 40 mg
Propranolol WZF, dostępny w dawkach 10 mg i 40 mg w formie tabletek, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości występowania, sklasyfikowanych zgodnie z MedDRA. Do najczęstszych należą zaburzenia snu i koszmary nocne (≥1/100 do <1/10), bradykardia (poniżej 60 uderzeń na minutę) oraz uczucie zmęczenia. Rzadziej obserwuje się małopłytkowość (≥1/10 000 do <1/1000), zaburzenia widzenia, suchość oczu, nasilenie niewydolności serca, blok serca, hipotonię ortostatyczną z omdleniem, skurcz oskrzeli u pacjentów z astmą oraz zaostrzenie chromania przestankowego. Hipoglikemia i hiperglikemia występują z nieznaną częstością, szczególnie u pacjentów z grup ryzyka, takich jak noworodki, osoby starsze, pacjenci dializowani czy z przewlekłą chorobą wątroby. W bardzo rzadkich przypadkach (<1/10 000) mogą pojawić się objawy miastenii oraz zwiększenie miana przeciwciał przeciwjądrowych (ANA).
astma, astma oskrzelowa, biegunka, blok serca, bradykardia, choroba Raynauda, chromanie przestankowe, drgawka, hiperglikemia, hipoglikemia, hipotonia ortostatyczna, koszmar nocny, łuszczyca, łysienie, małopłytkowość, miastenia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, nudność, omam, omdlenie, oszołomienie, parestezja, plamica, przeciwciała ANA, przeciwciała przeciwjądrowe, psychoza, reakcja łuszczycopodobna, sinienie kończyn, skurcz oskrzeli, suchość oka, wymioty, wysypka, zaburzenie snu, zaburzenie układu pokarmowego, zaburzenie widzenia, zawrót głowy, zmęczenie, zmiana nastroju - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atrodil 20 mcg/dawkę inh.
Lek Atrodil zawiera 20 mikrogramów bromku ipratropiowego w dawce inhalacyjnej i wykazuje działania niepożądane głównie związane z właściwościami przeciwcholinergicznymi. Najczęściej obserwowane objawy to ból głowy, podrażnienie gardła, kaszel, suchość błony śluzowej jamy ustnej, nudności, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego oraz zawroty głowy. Działania niepożądane klasyfikowane według MedDRA obejmują reakcje nadwrażliwości i anafilaktyczne (niezbyt często), bóle i zawroty głowy (często), zaburzenia oka takie jak niewyraźne widzenie, rozszerzenie źrenic, zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe i jaskrę (niezbyt często), a także kołatanie serca i częstoskurcz nadkomorowy (niezbyt często). W układzie oddechowym często występuje podrażnienie gardła i kaszel, a niezbyt często skurcz oskrzeli, paradoksalny skurcz oskrzeli i skurcz krtani, które wymagają natychmiastowej interwencji.
aureola wzrokowa, biegunka, ból głowy, bromek ipratropiowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, częstoskurcz nadkomorowy, jaskra, klasyfikacja MedDRA, kołatanie serca, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, motoryka przewodu pokarmowego, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk błony śluzowej, obrzęk jamy ustnej, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk rogówki, paradoksalny skurcz oskrzeli, podrażnienie dróg oddechowych, pokrzywka, przekrwienie spojówki, przyspieszenie czynności serca, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rozszerzenie źrenic, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, suchość błony śluzowej, świąd, świszczący oddech, tachykardia, właściwości przeciwcholinergiczne, wymioty, wysypka, zaburzenia układu oddechowego, zaburzenie akomodacji, zapalenie jamy ustnej, zaparcia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Tiotropium – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tiotropium, lek przeciwcholinergiczny stosowany w terapii podtrzymującej POChP, nie jest wskazany jako lek doraźny w ostrych napadach skurczu oskrzeli. Może wywoływać natychmiastowe reakcje nadwrażliwości, zwłaszcza u pacjentów z alergiami, a preparaty zawierające laktozę jednowodną mogą indukować reakcje alergiczne u osób uczulonych na białka mleka. Ze względu na działanie przeciwcholinergiczne, należy zachować ostrożność u pacjentów z jaskrą z wąskim kątem przesączania, rozrostem gruczołu krokowego oraz niedrożnością szyi pęcherza moczowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, zwłaszcza po przebytym niedawno zawale mięśnia sercowego (do 6 miesięcy), niestabilnej arytmii, hospitalizacji z powodu niewydolności serca (klasa NYHA III/IV) w ciągu ostatniego roku, gdyż byli oni wykluczeni z badań klinicznych. W przypadku stosowania kombinacji tiotropium z olodaterolem (Spiolto Respimat) należy monitorować potencjalne działania niepożądane układu sercowo-naczyniowego, takie jak tachykardia i wzrost ciśnienia tętniczego.
agonista receptorów beta-2, arytmia, chlorek benzalkoniowy, choroba układu sercowo-naczyniowego, działanie antycholinergiczne, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, lek przeciwcholinergiczny, niedobór laktazy, niedrożność szyi pęcherza, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, obrzęk rogówki, paradoksalny skurcz oskrzeli, próchnica zębów, przekrwienie spojówek, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja nadwrażliwości, rozrost gruczołu krokowego, skurcz oskrzeli, suchość jamy ustnej, świszczący oddech, zaburzenie czynności nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na roztocza kurzu – Epidemiologia
Alergia na roztocza kurzu domowego (HDM) jest jedną z najczęstszych alergii na świecie, dotykającą około 12% populacji globalnej, z wyższą częstością w krajach rozwiniętych (20-40%, a nawet do 80% w populacjach pediatrycznych). Szczególnie wysoki odsetek uczulenia obserwuje się u pacjentów z astmą (40-85%) oraz atopowym zapaleniem skóry (do 95%). Roztocza Dermatophagoides pteronyssinus i Dermatophagoides farinae są głównymi alergenami, a ich obecność i proliferacja są silnie związane z wilgotnością powietrza powyżej 45% wilgotności względnej (lub 7,0 g/kg wilgotności bezwzględnej). Ekspozycja na alergeny HDM jest kluczowym czynnikiem ryzyka rozwoju i zaostrzenia astmy, alergicznego nieżytu nosa oraz atopowego zapalenia skóry, przy czym wczesne narażenie podnosi poziomy IgE i predysponuje do chorób alergicznych. Diagnostyka opiera się na testach skórnych i oznaczeniu specyficznych IgE, a leczenie obejmuje unikanie alergenów, farmakoterapię oraz immunoterapię alergenową, która może zmniejszyć nasilenie objawów i ryzyko rozwoju astmy.
alergia na roztocza kurzu domowego, alergiczne zapalenie spojówek, alergiczny nieżyt nosa, astma, astma alergiczna, atopowe zapalenie skóry, Blomia Tropicalis, choroba alergiczna, Dermatophagoides farinae, Dermatophagoides pteronyssinus, filtr HEPA, immunoglobulina E, immunoterapia alergenowa, nadreaktywność oskrzeli, objawy alergiczne, przeciwciała IgE, reakcja alergiczna, roztocze kurzu domowego, skurcz oskrzeli, test alergiczny, test skórny punktowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Rivastigmine Mylan 9,5 mg/24 h
Przedawkowanie rywastygminy, zarówno po podaniu doustnym, jak i przez system transdermalny (plaster Rivastigmine Mylan), może prowadzić do objawów muskarynowych i nikotynowych o różnym nasileniu. Łagodne zatrucie manifestuje się głównie objawami cholinergicznymi, takimi jak mioza, nudności, wymioty, bradykardia, nadmierne pocenie się oraz mimowolne oddawanie moczu. Ciężkie zatrucie obejmuje dodatkowo osłabienie mięśni, drżenia pęczkowe, drgawki i zatrzymanie oddechu, stanowiąc zagrożenie życia. Po wprowadzeniu Rivastigmine Mylan zaobserwowano także objawy neurologiczne, takie jak zawroty głowy, bóle głowy, senność, splątanie, omamy oraz nadciśnienie tętnicze. Okres półtrwania rywastygminy wynosi około 3,4 godziny, a hamowanie acetylocholinoesterazy utrzymuje się około 9 godzin, co ma znaczenie dla planowania terapii.
antidotum, atropina, biegunka, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, drgawki, drżenia pęczkowe, drżenie, farmakokinetyka, hamowanie acetylocholinoesterazy, leczenie objawowe, lek przeciwwymiotny, łzawienie, mięsień wypieracz pęcherza, mimowolne oddawanie moczu, mioza, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, niedociśnienie tętnicze, nudności, objawy muskarynowe, objawy nikotynowe, okres półtrwania, omamy, receptor cholinergiczny, receptor muskarynowy, rywastygmina, senność, siarczan atropiny, skopolamina, skurcz oskrzeli, splątanie, stymulacja cholinergiczna, substancja czynna, system transdermalny, toksyczność cholinergiczna, uderzenia gorąca, układ przywspółczulny, wydzielanie śliny, wydzielina oskrzelowa, wymioty, zatrzymanie oddechu, zawroty głowy, zwężenie źrenicy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gripex SinuCaps 300 mg + 25 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Gripex SinuCaps, zawierający paracetamol 300 mg, kofeinę 25 mg oraz chlorowodorek fenylefryny 5 mg, może wywoływać liczne działania niepożądane obejmujące różne układy i narządy. Wśród objawów skórnych i tkanki podskórnej obserwuje się świąd, pokrzywkę oraz potencjalnie zagrażający życiu obrzęk naczynioruchowy, manifestujący się obrzękiem warg, twarzy, języka i gardła. Zaburzenia ze strony układu pokarmowego to nudności, wymioty, biegunka, dyspepsja oraz pieczenie w nadbrzuszu, związane głównie z działaniem paracetamolu i kofeiny. Fenylefryna może indukować tachykardię, arytmie oraz bladość powłok, natomiast układ oddechowy może reagować skurczem oskrzeli, napadami astmy i zaburzeniami oddychania, szczególnie u pacjentów z chorobami układu oddechowego. Ponadto, lek może powodować zaburzenia oddawania moczu i niewydolność nerek, co wymaga ostrożności u osób z istniejącą nefropatią.
agranulocytoza, chlorowodorek fenylefryny, częstomocz, drżenie mięśniowe, dysuria, farmakovigilance, kofeina, leukopenia, morfologia krwi, nadkwaśność, napad astmy oskrzelowej, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, paracetamol, pokrzywka, skurcz oskrzeli, sympatykomimetyk, tachykardia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie moczu, zgaga - Leksykon leków
Przedawkowanie – Sotahexal 40 40 mg
Przedawkowanie chlorowodorku sotalolu, stosowanego w dawkach od 40 do 160 mg w preparatach SotaHEXAL, stanowi poważne zagrożenie dla życia, zwłaszcza przy dawkach ≥2 g, gdzie obserwuje się ciężkie zaburzenia kardiologiczne, takie jak bradykardia (<60 uderzeń/min), niedociśnienie tętnicze, wydłużenie odstępu QT, częstoskurcz komorowy oraz torsade de pointes. Działanie sotalolu obejmuje blokadę receptorów beta-adrenergicznych i kanałów potasowych, co prowadzi do negatywnego efektu inotropowego, zaburzeń rytmu serca oraz potencjalnych powikłań oddechowych (skurcz oskrzeli) i metabolicznych (hipoglikemia). W przypadku przedawkowania konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii, wdrożenie płukania żołądka, podanie węgla aktywowanego oraz rozważenie hemodializy w ciężkich przypadkach.
adrenalina, agonista beta-adrenergiczny, agonista receptorów beta-2, aminofilina, atropina, blok serca, bradykardia, chlorowodorek sotalolu, częstoskurcz komorowy, funkcja skurczowa serca, hemodializa, hipoglikemia, izoprenalina, kardiowersja elektryczna, lek przeciwcholinergiczny, lek wazopresoryczny, niedociśnienie tętnicze, oddział intensywnej terapii, przedwczesne pobudzenie komorowe, receptor beta-adrenergiczny, repolaryzacja mięśnia sercowego, rozrusznik serca, siarczan magnezu, skurcz oskrzeli, torsade de pointes, wentylacja mechaniczna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie kardiologiczne, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ligosan 140 mg/g
Ligosan to żel okołozębowy zawierający doksycyklinę w stężeniu 140 mg/g, stosowany miejscowo w kieszonkach dziąsłowych, co umożliwia wysokie stężenie antybiotyku w miejscu podania przy ograniczonej ekspozycji ogólnoustrojowej. W trakcie terapii mogą wystąpić działania niepożądane, głównie miejscowe, takie jak obrzęk dziąseł oraz posmak gumy do żucia, obserwowane niezbyt często (≥1/1000 do <1/100). Ponadto, mogą pojawić się reakcje nadwrażliwości o nieznanej częstości, w tym pokrzywka z pęcherzami, obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja oraz plamica alergiczna, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Warto podkreślić, że działania niepożądane dotyczą wyłącznie miejscowego stosowania doksycykliny i różnią się od tych obserwowanych po podaniu doustnym.
anafilaksja, antybiotyk tetracyklinowy, doksycyklina, kieszonka dziąsłowa, obrzęk dziąseł, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, oporność krzyżowa, plamica alergiczna, pokrzywka, profil farmakodynamiczny, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia tętniczego, urticaria, zaburzenie smaku, żel okołozębowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Excedrin Duo 200 mg + 500 mg
Excedrin Duo, zawierający 500 mg paracetamolu i 200 mg ibuprofenu, posiada liczne przeciwwskazania, które wykluczają jego stosowanie u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, w tym na NLPZ i kwas acetylosalicylowy. Szczególnie istotne jest unikanie preparatu u osób z historią reakcji alergicznych takich jak skurcz oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy, astma, zapalenie błony śluzowej nosa czy pokrzywka po NLPZ. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywnym lub nawracającym wrzodem trawiennym, krwawieniami z przewodu pokarmowego, zaburzeniami krzepnięcia (wrodzonymi i nabytymi), trombocytopenią oraz u osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe. Ponadto, Excedrin Duo nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, nerek oraz serca (klasa IV wg NYHA), ze względu na ryzyko kumulacji leków i nasilenia objawów chorobowych.
astma, choroba refluksowa przełyku, choroba wieńcowa, czynność skurczowa macicy, dyspepsja, hepatotoksyczność paracetamolu, inhibitor cyklooksygenazy-2, koagulopatia wrodzona, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na paracetamol, nawracający wrzód trawienny, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, płytka krwi, pokrzywka, polekowy ból głowy, przewód tętniczy płodu, skurcz oskrzeli, trombocytopenia, trymestr ciąży, wrzód trawienny, zaburzenie krążenia mózgowego, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie błony śluzowej nosa - Leksykon leków
Działania niepożądane – MultiHance 529 mg/ml (0,5 mmol/ml)
MultiHance (gadobenian dimegluminy) jest środkiem kontrastowym stosowanym w diagnostyce obrazowej, którego profil bezpieczeństwa obejmuje szeroki zakres działań niepożądanych o różnym nasileniu. Najczęściej obserwuje się łagodne i samoistnie ustępujące objawy, takie jak ból głowy, nudności, wysypka czy reakcje miejscowe w miejscu podania (ból, pieczenie, obrzęk). Istotnym ryzykiem są reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaktyczne i anafilaktoidalne, które mogą prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego i zgonu. Objawy tych reakcji dotyczą głównie układu oddechowego (duszność, obrzęk krtani, skurcz oskrzeli), krążenia (tachykardia, bradykardia, niedociśnienie, zatrzymanie akcji serca) oraz skóry i błon śluzowych (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy). U pacjentów z chorobami OUN lub historią drgawek istnieje podwyższone ryzyko wystąpienia powikłań neurologicznych, takich jak drgawki, parestezje, omdlenia czy utrata przytomności. Ponadto, wynaczynienie środka może powodować miejscowe powikłania, w tym martwicę tkanek i zakrzepowe zapalenie żył.
aminotransferaza, bilirubina, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dehydrogenaza mleczanowa, drgawki, duszność, elektrokardiogram, fosfataza alkaliczna, gadobenian dimegluminy, martwica tkanki, niedoczulica, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedotlenienie, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, odwrócenie załamka T, parestezja, parosmia, pokrzywka, proteinuria, przerzut do mózgu, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, sinica, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, środek kontrastowy, tachykardia, transferaza gamma-glutamylowa, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wynaczynienie środka kontrastowego, zakrzepowe zapalenie żył, zespół Kounisa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Muccosinal 600 mg
Przeciwwskazania do stosowania leku Muccosinal 600 mg w formie tabletek musujących obejmują przede wszystkim nadwrażliwość na acetylocysteinę lub substancje pomocnicze, takie jak laktoza (70 mg), sód (138 mg, co odpowiada 6 mmol) oraz sorbitol (<40 mg). Lek nie powinien być podawany pacjentom z zaostrzeniem astmy ze względu na ryzyko nasilenia skurczu oskrzeli i pogorszenia funkcji oddechowej. Ponadto, przeciwwskazaniem są przewlekłe stany zapalne dwunastnicy oraz choroba wrzodowa żołądka, gdyż acetylocysteina może nasilać objawy tych schorzeń. Ze względu na wysoką dawkę substancji czynnej (600 mg), preparat nie jest wskazany dla dzieci i młodzieży poniżej 14 roku życia, dla których dostępne są inne formy o niższej zawartości acetylocysteiną.
acetylocysteina, anafilaksja, astma oskrzelowa, choroba alergiczna, choroba wrzodowa żołądka, dieta niskosodowa, farmakoterapia, funkcja oddechowa, lek mukolityczny, Muccosinal, nadwrażliwość na acetylocysteinę, nietolerancja laktozy, nietolerancja pokarmowa, nietolerancja sorbitolu, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, substancja pomocnicza, tabletka musująca, zaostrzenie astmy - Leksykon leków
Działania niepożądane – NebivoLek 5 mg
Lek NebivoLEK zawiera 5 mg nebiwololu chlorowodorku i wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych w zależności od wskazania terapeutycznego – nadciśnienia tętniczego lub przewlekłej niewydolności serca. U pacjentów z nadciśnieniem działania niepożądane występują najczęściej z częstością ≥1/100 do <1/10 i obejmują m.in. obrzęk naczynioruchowy, koszmary senne, depresję, bóle i zawroty głowy, zaburzenia widzenia, bradykardię, niewydolność serca, niedociśnienie tętnicze, duszność, zaparcia, nudności, wysypki skórne, impotencję oraz zmęczenie. Rzadziej obserwuje się omdlenia (≥1/1000 do <1/100), a także objawy takie jak omamy, psychozy czy objaw Raynauda o nieznanej częstości. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie poważne działania niepożądane, takie jak bradykardia, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaostrzenie niewydolności serca, niedociśnienie ortostatyczne, skurcz oskrzeli oraz obrzęk naczynioruchowy, które mogą wymagać modyfikacji leczenia lub przerwania terapii.
blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, chromanie przestankowe, duszność, dysfagia, koszmary senne, łuszczyca, nadciśnienie tętnicze, nebiwolol chlorowodorek, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, objaw Raynauda, obrzęk kończyn dolnych, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, parestezja, pokrzywka, przewlekła niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, skurcz oskrzeli, układ immunologiczny, wysypka rumieniowa, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia psychiczne, zaburzenia widzenia, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Cyklezonid – Przeciwwskazania stosowania
Cyklezonid jest syntetycznym glikokortykosteroidem wziewnym stosowanym w leczeniu obturacyjnych chorób dróg oddechowych, dostępnym w formie aerozolu inhalacyjnego w dawkach 80 μg, 160 μg (Alvesco) oraz 80 μg, 160 μg i 320 μg (Cyxodil). Bezwzględnym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na cyklezonid lub substancje pomocnicze, w tym etanol obecny w ilości 4,7 mg na dawkę inhalacyjną. Objawy nadwrażliwości mogą obejmować reakcje skórne (wysypka, pokrzywka, świąd), oddechowe (skurcz oskrzeli, kaszel, duszność) oraz ogólnoustrojowe (obrzęk naczynioruchowy, wstrząs anafilaktyczny). W przypadku ich wystąpienia konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie leczenia objawowego.
aerozol inhalacyjny, choroba obturacyjna dróg oddechowych, cyklezonid, dawka inhalacyjna, glikokortykosteroid, kortykosteroid wziewny, leczenie objawowe, nadwrażliwość na substancję czynną, obrzęk naczynioruchowy, postać farmaceutyczna, profil bezpieczeństwa, proszek do inhalacji, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, substancja czynna, substancja pomocnicza, wstrząs anafilaktyczny - Leksykon substancji czynnych
Olcha – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Immunoterapia alergenowa z wykorzystaniem alergenów olchy (Alnus sp.), obecnych w preparatach takich jak Perosall D (podjęzykowo) i Pollinex Tree (iniekcyjnie), wymaga ścisłej kontroli lekarskiej, zwłaszcza u pacjentów z nadwrażliwością i astmą. Przed kwalifikacją do leczenia należy przeprowadzić szczegółowy wywiad, ocenić stan zdrowia, w tym czynność płuc (np. pomiar szczytowego przepływu wydechowego), oraz wykluczyć ostre infekcje i gorączkę. W przypadku ostrych stanów zapalnych lub ciężkich ataków astmy immunoterapię należy odroczyć o co najmniej 24-48 godzin od ustabilizowania stanu pacjenta. Preparat Pollinex Tree wymaga obecności sprzętu do resuscytacji i epinefryny podczas podania oraz 30-minutowej obserwacji po iniekcji, z wydłużeniem czasu obserwacji w przypadku objawów nadwrażliwości. Pacjentom zaleca się unikanie alkoholu, ciężkostrawnych posiłków i intensywnego wysiłku fizycznego przez minimum 12 godzin przed i po podaniu preparatu.
alergen olchy, alergolog, astma, duszność, epinefryna, immunoterapia alergenowa, niedociśnienie, obrzęk krtani, odczulanie, Perosall D, podanie podjęzykowe, pokrzywka, Pollinex Tree, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, sinica, skurcz oskrzeli, specjalizacja alergologiczna, stan astmatyczny, szczytowy przepływ wydechowy, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Bisopromerck 5 5 mg
Przedawkowanie bisoprololu, beta-adrenolityku o długim okresie półtrwania, prowadzi do poważnych objawów klinicznych, takich jak bradykardia, niedociśnienie tętnicze, skurcz oskrzeli, ostra niewydolność serca, hipoglikemia oraz blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia. Objawy te wynikają z nadmiernej blokady receptorów beta-adrenergicznych i wykazują dużą zmienność indywidualnej wrażliwości. Szczególnie narażeni są pacjenci z niewydolnością serca. Dializa jest mało skuteczna w eliminacji bisoprololu, co ogranicza jej zastosowanie w leczeniu przedawkowania. Warto podkreślić konieczność ścisłego monitorowania parametrów życiowych, w tym ciśnienia tętniczego, częstości akcji serca, saturacji, stanu świadomości oraz glikemii, a także ciągłej obserwacji EKG w celu wykrycia zaburzeń rytmu i przewodzenia.
atropina, bisoprolol, blok przedsionkowo-komorowy, blokada receptorów, bradykardia, bradykardia zatokowa, ciśnienie tętnicze, dializa, elektrokardiografia, glikemia, glukagon, hipoglikemia, interwencja medyczna, izoprenalina, leki inotropowe dodatnie, leki moczopędne, leki rozszerzające oskrzela, niewydolność serca, ostra niewydolność serca, receptory beta-adrenergiczne, saturacja krwi, skurcz oskrzeli, stymulator serca, teofilina, zaburzenia hemodynamiczne, zapaść krążeniowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Meloxistad 15 mg
Meloxistad, zawierający 15 mg meloksykamu w formie tabletek, posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Lek jest przeciwwskazany u kobiet w trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko dla płodu, u dzieci i młodzieży poniżej 16 roku życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności, a także u pacjentów z nadwrażliwością na meloksykam, substancje pomocnicze (w tym 81,70 mg laktozy w tabletce) oraz na inne NLPZ lub kwas acetylosalicylowy. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią astmy indukowanej NLPZ, polipami nosa, obrzękiem naczynioruchowym lub pokrzywką po stosowaniu NLPZ, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych i potencjalnie zagrażających życiu powikłań.
agregacja płytek krwi, astma, choroba wrzodowa żołądka, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok naczyniowo-mózgowy, kwas acetylosalicylowy, laktoza jednowodna, meloksykam, nadwrażliwość na lek, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, polip nosa, retencja płynów, skurcz oskrzeli, trzeci trymestr ciąży, wrzód dwunastnicy, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ventolin Dysk 200 mcg/dawkę inh.
Ventolin Dysk zawiera 200 mikrogramów salbutamolu w postaci siarczanu na dawkę inhalacyjną, podawany jako proszek do inhalacji, co umożliwia precyzyjne dostarczenie leku do dróg oddechowych. Salbutamol jest selektywnym agonistą receptorów beta2-adrenergicznych, działającym głównie na mięśnie gładkie oskrzeli, powodując ich rozkurcz. Lek klasyfikowany jest w systemie ATC pod kodem R03AC02 i charakteryzuje się szybkim początkiem działania (efekt bronchodylatacyjny pojawia się w ciągu 5 minut) oraz krótkim czasem utrzymywania efektu terapeutycznego (4-6 godzin), co czyni go lekiem krótkodziałającym stosowanym w doraźnym leczeniu napadów duszności i skurczów oskrzeli.
agonista receptora beta2-adrenergicznego, bronchodylatacja, efekt bronchodylatacyjny, klasyfikacja ATC, laktoza jednowodna, mięsień gładki oskrzeli, napad duszności, nietolerancja laktozy, obturacyjna choroba dróg oddechowych, odwracalna obturacja dróg oddechowych, proszek do inhalacji, receptor beta2-adrenergiczny, rozkurcz oskrzeli, rozszerzenie oskrzeli, salbutamol, siarczan salbutamolu, skurcz oskrzeli, Ventolin Dysk - Leksykon leków
Przedawkowanie – Rivaldo 6 mg
Przedawkowanie rywastygminy, inhibitora acetylocholinoesterazy o okresie półtrwania około 1 godziny i hamowaniu enzymu do 9 godzin, prowadzi do nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego. Objawy przedawkowania dzielą się na muskarynowe (umiarkowane zatrucie) obejmujące m.in. zwężenie źrenic, bradykardię, skurcz oskrzeli, nadmierne pocenie, mimowolne oddawanie moczu i stolca oraz nikotynowe (ciężkie zatrucie) manifestujące się osłabieniem mięśni, drżeniem pęczkowym, drgawkami i zatrzymaniem oddychania, które może być śmiertelne. Dodatkowo obserwuje się objawy takie jak zawroty głowy, bóle głowy, senność, stany splątania, nadciśnienie i omamy. W większości przypadków przedawkowanie przebiega bezobjawowo lub z łagodnymi symptomami, umożliwiając kontynuację terapii po 24-godzinnej przerwie.
acetylocholinoesteraza, atropina, bradykardia, drgawka, drżenie pęczkowe mięśni, działanie muskarynowe, działanie nikotynowe, inhibitor acetylocholinoesterazy, leczenie objawowe, lek przeciwwymiotny, nadciśnienie, niedociśnienie, okres półtrwania w osoczu, omam, receptor muskarynowy, receptor nikotynowy, Rivaldo, rywastygmina, siarczan atropiny, skopolamina, skurcz oskrzeli, stan splątania, układ cholinergiczny, zaburzenie trawienne, zatrzymanie oddychania, zwężenie źrenic - Leksykon substancji czynnych
Mentol – Przeciwwskazania stosowania
Mentol, stosowany jako substancja aktywna o działaniu miejscowo znieczulającym, chłodzącym i przeciwświądowym, jest obecny w wielu preparatach leczniczych o różnorodnych postaciach farmaceutycznych. Podstawowym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na mentol lub inne składniki preparatu, co może manifestować się zarówno reakcjami miejscowymi, jak i uogólnionymi. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z astmą oskrzelową oraz innymi schorzeniami dróg oddechowych z nadwrażliwością, ze względu na ryzyko skurczu tchawicy i oskrzeli. Mentol nie powinien być stosowany na uszkodzoną skórę (np. oparzenia, wypryski, rany otwarte), błony śluzowe oraz okolice oczu. Preparaty takie jak Dip Rilif czy Pudrospan mają dodatkowe przeciwwskazania związane z obecnością innych substancji czynnych, np. niesteroidowych leków przeciwzapalnych czy beznokainy, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z alergiami lub ryzykiem methemoglobinemii. Większość preparatów z mentolem nie jest zalecana u dzieci poniżej 12 lat z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa.
alkoholizm, astma oskrzelowa, atopowa choroba skóry, błona śluzowa, działanie miejscowo znieczulające, działanie przeciwświądowe, interakcja lekowa, kamica żółciowa, kwas acetylosalicylowy, mentol, methemoglobinemia, nadwrażliwość dróg oddechowych, nadwrażliwość na mentol, niedrożność dróg żółciowych, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oparzenie, postać farmaceutyczna, przewlekła choroba wątroby, rana otwarta, schorzenie dróg oddechowych, skurcz oskrzeli, wysypka, zanik błony śluzowej, zapalenie pęcherzyka żółciowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Carteol LP 2% 20 mg/ml
Preparat Carteol LP 2% zawiera karteololu chlorowodorek w stężeniu 20 mg/ml i jest stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu o przedłużonym uwalnianiu. Mimo miejscowego podania, karteolol może ulegać wchłanianiu do krążenia ogólnego, co niesie ryzyko wystąpienia działań niepożądanych typowych dla beta-adrenolityków. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu wzrokowego i obejmują objawy podrażnienia oczu (pieczenie, kłucie), świąd, nasilone łzawienie, przekrwienie spojówek, zapalenie spojówek i rogówki. Rzadziej mogą wystąpić zapalenie powiek, niewyraźne widzenie, odwarstwienie naczyniówki po zabiegu filtracyjnym, suchość oczu, erozja rogówki, opadanie powiek, podwójne widzenie oraz zaburzenia refrakcji. Bardzo rzadko zgłaszano zwapnienie rogówki, szczególnie u pacjentów z poważnym uszkodzeniem rogówki, co wiąże się z obecnością fosforanów w preparacie.
blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chromanie przestankowe, erozja rogówki, hipoglikemia, karteololu chlorowodorek, lek beta-adrenolityczny, miastenia, niedociśnienie, niedoczulica oka, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, odwarstwienie naczyniówki, opadanie powiek, parestezja, podrażnienie oka, podwójne widzenie, przekrwienie spojówek, skurcz oskrzeli, suchość oczu, toczeń rumieniowaty układowy, zaburzenie refrakcji, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zastoinowa niewydolność serca, zwapnienie rogówki - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Anapran EC 250 mg
Anapran EC, zawierający naproksen w dawkach 250 mg lub 500 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na naproksen, naproksen sodowy lub inne składniki preparatu, a także u osób z historią reakcji alergicznych na NLPZ, w tym astmy aspirynowej, polipów nosa, zapalenia błony śluzowej nosa oraz pokrzywki. Szczególnie istotne jest unikanie leku u pacjentów z aktywną lub przebyta chorobą wrzodową żołądka, aktywnym krwawieniem z przewodu pokarmowego oraz u osób z dwoma lub więcej epizodami owrzodzenia lub krwawienia. Przeciwwskazaniem są także przebyte perforacje lub krwawienia związane z NLPZ, co wiąże się z wysokim ryzykiem nawrotu powikłań.
choroba wrzodowa żołądka, czynność skurczowa macicy, krwawienie z żołądka, nadciśnienie płucne, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, naproksen, naproksen sodowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność narządowa, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, owrzodzenie przewodu pokarmowego, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, polip nosa, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, retencja płynów, skurcz oskrzeli, tabletka dojelitowa, trzeci trymestr ciąży, zamknięcie przewodu tętniczego, zapalenie błony śluzowej nosa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Foramed 12 mcg/dawkę inh.
Foramed to lek wziewny w postaci twardych kapsułek zawierających formoterolu fumaran dwuwodny w dawce 12 µg na inhalację, przeznaczony dla dorosłych oraz dzieci powyżej 6 lat. Wskazania obejmują astmę oskrzelową, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP) oraz profilaktykę skurczu oskrzeli indukowanego alergenami wziewnymi lub wysiłkiem fizycznym. Działanie rozszerzające oskrzela utrzymuje się do 12 godzin, co uzasadnia stosowanie leku dwa razy na dobę w dawkach od 12 do 24 µg (1-2 kapsułki), z maksymalną dawką dobową 48 µg u dorosłych. Lek powinien być stosowany wyłącznie jako terapia uzupełniająca do wziewnych glikokortykosteroidów. W przypadku konieczności częstszego stosowania dodatkowych dawek (ponad 2 dni w tygodniu) zaleca się rewizję schematu terapeutycznego, gdyż może to świadczyć o zaostrzeniu choroby. Foramed nie jest wskazany do leczenia ostrych napadów astmy, gdzie preferowane są krótko działające β2-mimetyki.
alergen wziewny, astma oskrzelowa, formoterol, laktoza jednowodna, napad astmy, produkt złożony, proszek do inhalacji, przewlekła obturacyjna choroba płuc, receptory β2-adrenergiczne, rozszerzenie oskrzeli, skurcz oskrzeli, wysiłek fizyczny, wziewny glikokortykosteroid, wziewny kortykosteroid, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zwężenie oskrzeli - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bioprazol Bio Control 10 mg
Omeprazol w dawce 10 mg, stosowany w postaci kapsułek dojelitowych, charakteryzuje się stosunkowo dobrym profilem bezpieczeństwa, jednak u 1-10% pacjentów mogą wystąpić działania niepożądane, takie jak bóle głowy, ból brzucha, zaparcia, biegunki, wzdęcia oraz nudności i wymioty. Działania niepożądane nie wykazują zależności od dawki. Rzadkie, ale poważne działania obejmują zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza, pancytopenia), reakcje nadwrażliwości (gorączka, obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja), zaburzenia elektrolitowe (hiponatremia, hipomagnezemia) oraz objawy neuropsychiatryczne (bezsenność, pobudzenie, dezorientacja, agresja, omamy). Często obserwuje się także objawy ze strony przewodu pokarmowego, w tym polipy dna żołądka.
agranulocytoza, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, encefalopatia, funkcja nerwowo-mięśniowa, ginekomastia, hipomagnezemia, hiponatremia, kandydoza przewodu pokarmowego, leukopenia, nadmierna potliwość, nadwrażliwość na światło, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omeprazol, pancytopenia, parestezja, podwyższony poziom enzymów wątrobowych, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wzdęcie, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie smaku, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedawkowanie – Rivastigmin NeuroPharma 3 mg
Przedawkowanie rywastygminy prowadzi do nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego, manifestującej się objawami muskarynowymi i nikotynowymi o różnym nasileniu. Objawy muskarynowe, typowe dla umiarkowanego zatrucia, obejmują zwężenie źrenic, zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności, wymioty, biegunkę, bradykardię, niedociśnienie, skurcz oskrzeli, nadmierne pocenie się, ślinienie, mimowolne oddawanie moczu i stolca oraz łzawienie. W cięższych przypadkach pojawiają się objawy nikotynowe, takie jak osłabienie mięśni, drżenie pęczkowe, drgawki oraz zatrzymanie oddychania, które stanowi zagrożenie życia. Dodatkowo zgłaszano objawy neurologiczne (zawroty głowy, senność, stany splątania, omamy), sercowo-naczyniowe (nadciśnienie) oraz ogólne złe samopoczucie. Ze względu na krótki okres półtrwania rywastygminy (~1 godzina) i czas działania hamującego acetylocholinoesterazę (~9 godzin), w przypadku bezobjawowego przedawkowania zaleca się przerwę w terapii trwającą 24 godziny.
acetylocholinoesteraza, bradykardia, drżenie, drżenie pęczkowe mięśni, działanie cholinergiczne, lek przeciwwymiotny, nadciśnienie, nadmierne ślinienie, niedociśnienie, nietrzymanie moczu, objawy muskarynowe, objawy nikotynowe, okres półtrwania, omamy, osłabienie mięśni, przedawkowanie rywastygminy, siarczan atropiny, skopolamina, skurcz oskrzeli, stan splątania, układ cholinergiczny, zaburzenia trawienia, zatrzymanie oddychania, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flegatussin Caps 8 mg
Flegatussin Caps zawiera bromoheksynę chlorowodorek w dawce 8 mg na kapsułkę miękką. Stosowanie leku może wiązać się z wystąpieniem działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do najczęstszych należą reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd), natomiast poważne, choć rzadkie, to reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy oraz świąd, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. W obrębie układu nerwowego mogą pojawić się bóle głowy, zawroty głowy i senność, a w układzie naczyniowym obniżenie ciśnienia tętniczego, co może powodować zawroty głowy przy zmianie pozycji. U pacjentów z chorobami układu oddechowego istnieje ryzyko skurczu oskrzeli manifestującego się dusznością i świszczącym oddechem. W zakresie skóry i tkanki podskórnej obserwowano rzadkie wysypki, pokrzywkę oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, które stanowią zagrożenie życia.
aminotransferaza, astma oskrzelowa, ból brzucha, ból głowy, bromoheksyna chlorowodorek, enzymy wątrobowe, nadwrażliwość, niedociśnienie, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tkanka podskórna, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, układ immunologiczny, układ nerwowy, układ oddechowy, uogólniona osutka krostkowa, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie naczyniowe, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Zanamiwir – Działania niepożądane
Zanamiwir, stosowany w dawce 5 mg/proszek do inhalacji (Relenza), wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, szczególnie u pacjentów z chorobami układu oddechowego, takimi jak astma czy POChP. Najpoważniejsze reakcje obejmują ostry skurcz oskrzeli i ciężkie pogorszenie funkcji oddechowej, które mogą wystąpić także u osób bez wcześniejszych schorzeń oddechowych, choć rzadko. Objawy takie jak duszność, uczucie napięcia lub zaciskania w gardle wymagają natychmiastowej oceny klinicznej i mogą wskazywać na rozwijające się powikłania. Ponadto zanamiwir może wywoływać reakcje alergiczne, od obrzęku jamy ustnej i gardła (częstość niezbyt często) po ciężkie reakcje anafilaktyczne i obrzęk twarzy (rzadko), które stanowią zagrożenie życia i wymagają pilnej interwencji. Wysypka jest najczęstszą reakcją skórną, natomiast rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne reakcje skórne, takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka, wymagają natychmiastowego odstawienia leku i leczenia szpitalnego.
bradykardia, choroba układu oddechowego, drgawki, grypa, lek przeciwwirusowy, majaczenie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadżerka skórna, niewydolność oddechowa, obrzęk gardła, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, POChP, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja wazowagalna, Relenza, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie świadomości, zanamiwir, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Olejek cynamonowca chińskiego – Działania niepożądane
Olejek cynamonowca chińskiego (Cinnamomi cassiae aetheroleum) jest składnikiem preparatu Argol Essenza Balsamica, w którym jego stężenie wynosi 0,465 g/100 g produktu. Substancja ta może wywoływać różnorodne reakcje nadwrażliwości, obejmujące kontaktowe zapalenie skóry, świąd, rumień, wysypkę, pokrzywkę, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, obrzęk błon śluzowych, pieczenie, a także reakcje ze strony dróg oddechowych, takie jak skurcz oskrzeli, duszność, kaszel i obrzęk krtani. Ponadto, możliwe są reakcje układowe, w tym obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny, niezależnie od drogi podania (doustna, miejscowa, wziewna). Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, bóle brzucha i biegunka, mogą wystąpić po podaniu doustnym. Częstość występowania tych działań nie jest dokładnie określona w dokumentacji produktu.
anafilaksja, biegunka, ból brzucha, duszność, działanie niepożądane, kontaktowe zapalenie skóry, mentol, nudności, objaw kliniczny, obrzęk błony śluzowej, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, olejek cynamonowca chińskiego, olejek eteryczny, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, skurcz oskrzeli, substancja czynna, świąd, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, wywiad alergiczny, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Muccosinal 600 mg
Acetylocysteina, substancja czynna leku Muccosinal 600 mg, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Reakcje nadwrażliwości immunologicznej występują niezbyt często, jednak bardzo rzadko mogą pojawić się zagrażające życiu wstrząs anafilaktyczny oraz reakcje anafilaktyczne lub rzekomoanafilaktyczne wymagające natychmiastowej interwencji. W zakresie układu nerwowego obserwuje się niezbyt często ból głowy i szum w uszach (tinnitus). Zaburzenia sercowo-naczyniowe obejmują tachykardię (>100 uderzeń/min) i niedociśnienie, również niezbyt często, a bardzo rzadko krwotok. Rzadko występują duszność i skurcz oskrzeli, szczególnie u pacjentów z nadreaktywnością dróg oddechowych lub astmą oskrzelową. W układzie pokarmowym niezbyt często obserwuje się zapalenie jamy ustnej, ból brzucha, nudności, wymioty i biegunkę, a rzadziej niestrawność.
acetylocysteina, agregacja płytek krwi, astma oskrzelowa, biegunka, ból brzucha, ból głowy, duszność, gorączka, krwotok, lek przeciwkrzepliwy, niedociśnienie, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, świąd, szum w uszach, tachykardia, toksyczna martwica naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie jamy ustnej, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona