Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Grzebienica pospolita

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania grzebienicy pospolitej

Grzebienica pospolita (Cynosurus cristatus) stanowi jeden z komponentów mieszanek alergenowych stosowanych w immunoterapii swoistej, w produktach leczniczych zawierających alergeny pyłku traw. Ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia reakcji niepożądanych, w tym reakcji systemowych, konieczne jest przestrzeganie określonych środków ostrożności przy stosowaniu preparatów zawierających tę substancję.¹

Kwalifikacje personelu medycznego i warunki stosowania

Produkty lecznicze zawierające grzebienicę pospolitą, jak Perosall T13 czy Pollinex+Rye, są potencjalnie niebezpieczne, szczególnie dla pacjentów z wysoką nadwrażliwością. O rozpoczęciu leczenia powinien decydować wyłącznie lekarz alergolog po dokładnej ocenie ogólnego stanu zdrowia pacjenta.² W przypadku preparatów podawanych we wstrzyknięciach (Pollinex+Rye), immunoterapia powinna być przepisywana i stosowana wyłącznie przez lekarzy ze specjalizacją alergologiczną lub posiadających doświadczenie w leczeniu alergii.³

W przypadku Pollinex+Rye, podanie produktu wymaga dostępności sprzętu do resuscytacji krążeniowo-oddechowej oraz epinefryny.⁴

Ocena stanu pacjenta przed podaniem produktu

Przed każdym podaniem produktu zawierającego grzebienicę pospolitą należy przeprowadzić dokładny wywiad w celu ustalenia przyczyny alergii i aktualnego stanu zdrowia pacjenta. Szczególną uwagę należy zwrócić na:⁵

• Obecność gorączki lub stanu zapalnego
• Występowanie ostrej infekcji
• Tolerancję poprzedniej dawki
• Zmiany w leczeniu farmakologicznym (zwłaszcza dotyczące objawowego leczenia alergii)
• Ocenę czynności płuc u pacjentów z astmą, np. za pomocą pomiaru szczytowego przepływu wydechowego

⁶

W przypadku ostrej infekcji, gorączki lub ciężkiego ataku astmy, nie należy stosować immunoterapii z użyciem grzebienicy pospolitej aż do 24-48 godzin od ustabilizowania się stanu pacjenta.⁷

Środki ostrożności po podaniu produktu

W przypadku Pollinex+Rye (forma iniekcyjna), pacjenci powinni pozostać na obserwacji przez co najmniej 30 minut po każdym wstrzyknięciu. Czas obserwacji należy wydłużyć przy wystąpieniu nawet łagodnych objawów lub oznak nadwrażliwości, aż do ich całkowitego ustąpienia.⁸ W przypadku silnej lub długotrwałej reakcji niepożądanej może być konieczna hospitalizacja.⁹

Niezależnie od drogi podania (podjęzykowa dla Perosall T13 czy iniekcyjna dla Pollinex+Rye), pacjenta należy poinformować o konieczności natychmiastowej konsultacji z lekarzem po pojawieniu się działań niepożądanych w trakcie leczenia.^{10 11}

Ryzyko wstrząsu anafilaktycznego

Podobnie jak w przypadku każdej swoistej immunoterapii alergenowej, przy stosowaniu produktów zawierających grzebienicę pospolitą istnieje ryzyko wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego.¹² Lekarz powinien mieć świadomość objawów ostrzegawczych, które mogą obejmować:¹³

• Mrowienie, świąd i pieczenie w jamie ustnej, języka, w gardle, a szczególnie na dłoniach i stopach
• Sinicę, tachykardię, niedociśnienie, skurcz oskrzeli i utratę świadomości
• Inne objawy kliniczne, takie jak: lęk, niepokój ruchowy, pokrzywka, zawroty głowy, obrzęk krtani z dusznością, nudności, wymioty oraz zatrzymanie akcji serca

¹⁴

Ciężkie i potencjalnie zagrażające życiu reakcje wymagają szybkiego i skutecznego leczenia zgodnie z obowiązującymi wytycznymi w zakresie opieki medycznej.¹⁵

Zalecenia dla pacjenta w dniu stosowania produktu

W dniu zastosowania produktu zawierającego grzebienicę pospolitą pacjent powinien:^{16 17}

• Unikać nadmiernego wysiłku fizycznego (w przypadku Pollinex+Rye: wyczerpującego wysiłku fizycznego, w tym aktywności sportowej, przez co najmniej 12 godzin przed i po wstrzyknięciu)
• Powstrzymać się od spożywania alkoholu
• Unikać przegrzania organizmu (np. sauna, gorący prysznic)
• W przypadku Pollinex+Rye: nie spożywać ciężkostrawnych posiłków w dniu podania

^{18 19}

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci wysokiego ryzyka

Pacjenci z grupy wysokiego ryzyka (np. wyjątkowo silnie uczuleni) powinni być poddani ścisłej obserwacji podczas stosowania produktów zawierających grzebienicę pospolitą.²⁰

Pacjenci z zaburzeniami układu krążenia i oddechowego

Produkty zawierające grzebienicę pospolitą należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami czynności układu naczyniowo-sercowego i/lub płuc.²¹

Kobiety w ciąży i w okresie karmienia piersią

Nie należy rozpoczynać immunoterapii z użyciem produktów zawierających grzebienicę pospolitą podczas ciąży i w okresie karmienia piersią. Jeżeli leczenie zostało rozpoczęte przed zajściem w ciążę, może być kontynuowane w porozumieniu z lekarzem prowadzącym.²²

Interakcje z innymi szczepieniami

W przypadku stosowania preparatu Pollinex+Rye należy zachować przynajmniej 1-tygodniowy odstęp pomiędzy podaniem produktu a szczepieniem przeciwwirusowym lub przeciwbakteryjnym, pod warunkiem, że wszystkie działania niepożądane całkowicie ustąpiły.²³

Kolejną dawkę Pollinex+Rye należy podać przynajmniej 2 tygodnie od daty szczepienia, pod warunkiem, że wszystkie działania niepożądane całkowicie ustąpiły.²⁴

Kontakt z alergenami podczas immunoterapii

Podczas immunoterapii produktami zawierającymi grzebienicę pospolitą należy w miarę możliwości unikać alergenów wywołujących dolegliwości oraz alergenów reagujących krzyżowo, gdyż kontakt z alergenami (egzogennymi lub jatrogennymi) może obniżyć poziom tolerancji.²⁵