Przedawkowanie bisoprololu

Przedawkowanie bisoprololu, leku z grupy beta-adrenolityków, stanowi poważny stan kliniczny wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Doświadczenia dotyczące przedawkowania tego leku są ograniczone, jednak zgłoszono kilka przypadków, w których głównie obserwowano bradykardię i/lub niedociśnienie tętnicze. U wszystkich tych pacjentów objawy przedawkowania ostatecznie ustąpiły po wdrożeniu odpowiedniego postępowania. Należy podkreślić, że istnieje duża zmienność osobnicza w zakresie wrażliwości na pojedynczą, dużą dawkę bisoprololu. ¹

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością serca, którzy wykazują prawdopodobnie bardzo dużą wrażliwość na przedawkowanie bisoprololu. Z dostępnych danych wynika, że bisoprolol tylko w niewielkim stopniu można usunąć z organizmu za pomocą dializy, co ogranicza efektywność tego postępowania w przypadku przedawkowania. ²

Najczęstsze objawy przedawkowania

Przedawkowanie bisoprololu może prowadzić do szeregu poważnych objawów związanych z nadmierną blokadą receptorów beta-adrenergicznych. Najczęściej występującymi objawami są: bradykardia, niedociśnienie tętnicze, skurcz oskrzeli, ostra niewydolność serca oraz hipoglikemia. Nasilenie tych objawów może być różne u poszczególnych pacjentów, zależnie od przyjętej dawki oraz indywidualnej wrażliwości na lek. ³

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania bisoprololu podstawowym działaniem jest natychmiastowe przerwanie podawania leku oraz wdrożenie leczenia podtrzymującego i objawowego. Postępowanie terapeutyczne powinno być dostosowane do występujących objawów klinicznych oraz ich nasilenia. ⁴

Na podstawie oczekiwanych działań farmakologicznych bisoprololu oraz zaleceń dotyczących przedawkowania innych beta-adrenolityków, w zależności od stanu klinicznego pacjenta, należy rozważyć następujące interwencje terapeutyczne: ⁵

• W przypadku bradykardii – należy podać dożylnie atropinę. Jeżeli odpowiedź na to leczenie jest niewystarczająca, można ostrożnie zastosować izoprenalinę lub inny lek o dodatnim działaniu chronotropowym. W ciężkich przypadkach może być konieczne czasowe lub stałe wszczepienie stymulatora serca. ⁶
• W przypadku niedociśnienia tętniczego – należy dożylnie podać płyny w celu zwiększenia objętości krwi krążącej oraz zastosować leki obkurczające naczynia. Dodatkową opcją terapeutyczną jest dożylne podanie glukagonu, który może przeciwdziałać działaniu beta-adrenolityków. ⁷
• W przypadku bloku przedsionkowo-komorowego (drugiego lub trzeciego stopnia) – konieczne jest dokładne monitorowanie stanu pacjenta, dożylne podanie izoprenaliny we wlewie lub czasowe bądź stałe wszczepienie stymulatora serca. ⁸
• W przypadku ostrego nasilenia niewydolności serca – wskazane jest dożylne podanie leków moczopędnych w celu zmniejszenia obciążenia wstępnego, leków o działaniu inotropowo dodatnim w celu zwiększenia kurczliwości mięśnia sercowego oraz leków rozszerzających naczynia krwionośne w celu zmniejszenia obciążenia następczego. ⁹
• W przypadku skurczu oskrzeli – zaleca się podanie leków rozszerzających oskrzela, szczególnie selektywnych beta2-adrenomimetyków (np. salbutamolu) i/lub preparatów teofiliny. ¹⁰
• W przypadku hipoglikemii – konieczne jest dożylne podanie glukozy w celu szybkiej normalizacji stężenia glukozy we krwi. ¹¹

Monitorowanie pacjenta

Pacjent z przedawkowaniem bisoprololu wymaga ścisłego monitorowania parametrów życiowych, szczególnie: ciśnienia tętniczego, częstości akcji serca, saturacji krwi, stanu świadomości oraz stężenia glukozy we krwi. Zalecane jest stałe monitorowanie EKG w celu wczesnego wykrycia zaburzeń przewodzenia i zaburzeń rytmu serca. W zależności od ciężkości stanu klinicznego, może być konieczna hospitalizacja na oddziale intensywnej terapii.

Należy pamiętać, że objawy przedawkowania bisoprololu mogą się utrzymywać przez dłuższy czas ze względu na długi okres półtrwania leku. Dlatego obserwacja pacjenta powinna być kontynuowana do całkowitego ustąpienia objawów przedawkowania.