Działania niepożądane leku Nurofen Plus (200 mg + 12,8 mg, tabletki powlekane)

Nurofen Plus zawiera dwie substancje czynne: ibuprofen (200 mg) oraz fosforan kodeiny półwodny (12,8 mg). Działania niepożądane przedstawione poniżej obejmują te, które odnotowano podczas krótkotrwałej terapii ibuprofenu i kodeiny w dawkach dostępnych bez recepty (maksymalnie 1200 mg ibuprofenu na dobę). Warto zaznaczyć, że w przypadku długotrwałego leczenia przewlekłych schorzeń mogą wystąpić dodatkowe działania niepożądane, niewymienione w poniższym zestawieniu.¹

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane związane ze stosowaniem ibuprofenu i kodeiny zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania. Gradacja częstości wystąpienia obejmuje kategorie: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100, <1/10), niezbyt często (≥1/1000, <1/100), rzadko (≥1/10 000, <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych). W każdej grupie działania niepożądane uszeregowano według malejącej ciężkości.²

Szczegółowy wykaz działań niepożądanych

Szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych

Zaburzenia hematologiczne

Zaburzenia układu krwiotwórczego mogą obejmować niedokrwistość, leukopenię, trombocytopenię, pancytopenię i agranulocytozę. Pierwszymi objawami tych zaburzeń są zwykle: gorączka, ból gardła, powierzchowne owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej, objawy grypopodobne, zmęczenie oraz różne formy krwawień, w tym siniaki, wybroczyny, plamica czy krwawienie z nosa.³

Reakcje nadwrażliwości

Reakcje nadwrażliwości mogą objawiać się na kilka sposobów, w tym jako:

• nieswoiste reakcje alergiczne i anafilaksja
• zaburzenia dróg oddechowych, w tym astma, zaostrzenie astmy, skurcz oskrzeli i duszność
• różne reakcje skórne, obejmujące świąd, pokrzywkę, plamicę, obrzęk naczynioruchowy oraz rzadziej złuszczające i pęcherzowe dermatozy, takie jak toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona i rumień wielopostaciowy

⁴

Zaburzenia metaboliczne

W okresie po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki nerkowej kwasicy cewkowej oraz hipokaliemii, zwykle po długotrwałym stosowaniu ibuprofenu w dawkach większych niż zalecane, często w następstwie uzależnienia od kodeiny.⁵

Aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Patogeneza aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych po zastosowaniu NLPZ nie została w pełni poznana, jednak dostępne dane wskazują na mechanizm związany z reakcją nadwrażliwości, co potwierdza czasowy związek z przyjmowaniem leku i ustępowanie objawów po jego odstawieniu. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z istniejącymi chorobami autoimmunologicznymi (np. toczeń rumieniowaty układowy, mieszana choroba tkanki łącznej), u których podczas leczenia ibuprofenem odnotowano pojedyncze przypadki objawów występujących w aseptycznym zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych, takich jak sztywność karku, ból głowy, nudności, wymioty, gorączka i dezorientacja.⁶

Powikłania sercowo-naczyniowe

Badania kliniczne wskazują, że stosowanie ibuprofenu, zwłaszcza w dużej dawce (2400 mg na dobę), może wiązać się z niewielkim wzrostem ryzyka wystąpienia tętniczych incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu.⁷

Powikłania żołądkowo-jelitowe

Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego. Mogą wystąpić: wrzody trawienne, perforacja lub krwawienie z przewodu pokarmowego (czasem ze skutkiem śmiertelnym), szczególnie u osób w podeszłym wieku.⁸

Powikłania nerkowe

Ostra niewydolność nerek może wystąpić szczególnie przy długotrwałym stosowaniu produktu i wiąże się ze wzrostem stężenia mocznika w surowicy krwi, wzrostem stężenia sodu w osoczu i obrzękiem. Możliwa jest również martwica brodawek nerkowych.⁹ Zaburzenia funkcji nerek mogą objawiać się również zwiększeniem częstotliwości oddawania moczu przy jednoczesnym zmniejszeniu jego ilości.¹⁰

Przedawkowanie i jego objawy

Przedawkowanie Nurofen Plus może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych. U dzieci spożycie dawki większej niż 400 mg ibuprofenu na kg masy ciała może wywołać objawy przedawkowania. U osób dorosłych odpowiedź na dawkę jest mniej jednoznaczna. Okres półtrwania w przypadku przedawkowania ibuprofenu wynosi 1,5-3 godziny.¹¹

Zgłaszano przypadki zgonów po przedawkowaniu kodeiny w dawkach powyżej 500 mg. Z uwagi na stężenie poszczególnych substancji czynnych w Nurofen Plus i ich progi toksyczności, należy oczekiwać, że objawy toksyczności kodeiny po przedawkowaniu wystąpią przed objawami toksyczności ibuprofenu.¹²

Objawy przedawkowania obejmują:

• Ze strony układu pokarmowego: nudności, wymioty, ból w nadbrzuszu, rzadziej biegunka¹³
• Ze strony ośrodkowego układu nerwowego: szumy uszne, ból głowy, senność, dezorientacja, śpiączka (w ciężkich przypadkach), napady drgawkowe (bardzo rzadko)¹⁴
• Zaburzenia metaboliczne: kwasica metaboliczna, wydłużony czas protrombinowy (INR) z możliwymi zaburzeniami krzepnięcia¹⁵
• Powikłania narządowe: ostra niewydolność nerek, uszkodzenie wątroby, zaostrzenie objawów astmy u pacjentów z tą chorobą¹⁶
• Hipokaliemia i nerkowa kwasica cewkowa: przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek, z objawami osłabienia stanu świadomości i uogólnionego osłabienia¹⁷
• Specyficzne dla przedawkowania kodeiny: nudności i wymioty (najczęstsze), niewydolność oddechowa, drażliwość, drgawki, niedociśnienie, tachykardia, utrata świadomości, zwężenie źrenic (objawy szpilkowate)¹⁸

Jednoczesne przyjęcie innych środków uspokajających, w tym alkoholu, może nasilać wpływ na ośrodkowy układ nerwowy.¹⁹

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Brak swoistego antidotum dla Nurofen Plus. Leczenie jest objawowe i podtrzymujące, obejmujące:

1. Monitorowanie czynności serca i kontrolę parametrów życiowych²⁰
2. Podanie węgla aktywnego doustnie w ciągu 1 godziny od przyjęcia potencjalnie toksycznej dawki (ponad 350 mg kodeiny u dorosłych lub ponad 5 mg kodeiny/kg masy ciała u dzieci)²¹
3. W przypadku częstych lub przedłużających się napadów drgawkowych – podanie dożylne diazepamu lub lorazepamu²²
4. U pacjentów z astmą – podanie produktów rozszerzających oskrzela²³
5. W przypadku ciężkiego zahamowania czynności OUN – zastosowanie wspomaganego oddychania, podawanie tlenu oraz pozajelitowo naloksonu²⁴
6. Wyrównanie zaburzeń elektrolitowych w razie potrzeby²⁵

Nalokson jest kompetycyjnym antagonistą opioidów o krótkim okresie półtrwania, dlatego może być konieczne podawanie dużych, powtarzających się dawek u pacjentów z ciężkim zatruciem.²⁶

Pacjenta należy obserwować przez co najmniej 4 godziny po spożyciu produktu leczniczego lub przez 8 godzin, jeśli przyjęty został produkt o przedłużonym uwalnianiu.²⁷

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:²⁸

• Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Tel.: +48 22 49 21 301
• Faks: +48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.²⁹