potencjał mutagenny
Potencjał mutagenny określa zdolność czynnika (chemicznego, fizycznego lub biologicznego) do wywoływania mutacji w materiale genetycznym organizmu. Mutacje to trwałe zmiany w sekwencji DNA, które mogą prowadzić do zmian w ekspresji genów, funkcjonowaniu białek i fenotypie komórki lub organizmu.
Substancje o wysokim potencjale mutagennym mogą powodować różne typy uszkodzeń DNA, w tym mutacje punktowe, delecje, insercje czy rearanżacje chromosomowe. Często istnieje korelacja między potencjałem mutagennym a działaniem kancerogennym, ponieważ mutacje w kluczowych genach kontrolujących wzrost i podział komórek mogą inicjować proces nowotworowy.
W medycynie ocena potencjału mutagennego substancji ma kluczowe znaczenie w badaniach toksykologicznych leków, związków chemicznych stosowanych w przemyśle, dodatków do żywności oraz zanieczyszczeń środowiskowych. Do standardowych metod oceny mutagenności należą test Amesa, test aberracji chromosomowych oraz testy na komórkach ssaków in vitro i in vivo.
Identyfikacja czynników o potencjale mutagennym pozwala na wdrożenie odpowiednich środków ochronnych w środowisku pracy, opracowanie bezpieczniejszych alternatyw dla substancji wysokiego ryzyka oraz ustalenie limitów ekspozycji minimalizujących ryzyko zdrowotne dla pacjentów i populacji ogólnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Leflunomid Egis 20 mg
Badania przedkliniczne leflunomidu wykazały istotne działania toksyczne, zwłaszcza w obrębie układu hematologicznego, obejmujące niedokrwistość, leukopenię, trombocytopenię oraz zaburzenia funkcji szpiku kostnego, co jest konsekwencją hamowania syntezy DNA. Toksyczność dotyczyła również narządów takich jak serce, wątroba, rogówka oraz układ oddechowy, a zmiany te mogły być wtórne do immunosupresji indukowanej przez lek. Działania toksyczne obserwowano przy dawkach odpowiadających terapeutycznym u ludzi, co podkreśla konieczność monitorowania pacjentów. W badaniach genotoksyczności sam leflunomid nie wykazywał mutagenności, jednak jego metabolit 4-trifluorometyloanilina (TFMA) wykazał potencjał genotoksyczny in vitro, choć kliniczne znaczenie tych wyników pozostaje niejasne.
4-trifluorometyloanilina, chłoniak złośliwy, ciałka Heinza, ciałka Howell-Jolly’ego, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja hematopoetyczna, genotoksyczność, gruczolak oskrzelikowo-pęcherzykowy, immunosupresja, leflunomid, leukopenia, mutacja punktowa, niedokrwistość, potencjał mutagenny, rak płuca, synteza DNA, szpik kostny, toksyczność ostra i przewlekła, trombocytopenia, układ hematologiczny, układ limfatyczny, układ pokarmowy, uszkodzenie chromosomu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metformax 500 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa chlorowodorku metforminy, substancji czynnej leku Metformax 500, obejmowały kompleksową ocenę farmakologiczną i toksykologiczną. Testy wykazały brak istotnych działań niepożądanych na układy sercowo-naczyniowy, oddechowy, nerwowy oraz wydalniczy. Wielokrotne podawanie metforminy nie wywołało efektów toksycznych w badaniach biochemicznych, hematologicznych i histopatologicznych. Ponadto, badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagennego potencjału, a długoterminowe testy karcynogenności na modelach zwierzęcych nie potwierdziły działania rakotwórczego.
badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie hematologiczne, badanie histopatologiczne, badanie karcynogenności, badanie toksykologiczne, chlorowodorek metforminy, indukcja nowotworu, parametr biochemiczny, potencjał mutagenny, rozwój embrionalny, rozwój pourodzeniowy, toksyczność dawki wielokrotnej, toksyczność reprodukcyjna, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, układ wydalniczy, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ibuprofen Dr. Max 50 mg/g
Na podstawie dostępnych danych dotyczących ibuprofenu w postaci żelu o stężeniu 50 mg/g, brak jest szczegółowych informacji przedklinicznych uzyskanych w badaniach na zwierzętach, które mogłyby uzupełnić dane zawarte w charakterystyce produktu leczniczego. Dokumentacja nie dostarcza danych dotyczących toksyczności ostrej i przewlekłej, potencjału mutagennego, rakotwórczego ani wpływu na reprodukcję przy miejscowym stosowaniu tej formy leku. Brak jest również wyników badań na modelach zwierzęcych, które mogłyby dostarczyć dodatkowych informacji o bezpieczeństwie stosowania ibuprofenu w żelu.
badania przedkliniczne, bezpieczeństwo stosowania leku, charakterystyka produktu leczniczego, ekspozycja ogólnoustrojowa, ibuprofen w żelu, modele zwierzęce, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, stosowanie miejscowe, substancja czynna, toksyczność ostra i przewlekła, wpływ na reprodukcję, zastosowanie miejscowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Daruph 16 mg
Dazatynib, substancja czynna leku Daruph, wykazuje w badaniach przedklinicznych toksyczność głównie w układzie pokarmowym, krwiotwórczym i limfatycznym, z jelitem jako głównym narządem docelowym toksyczności u szczurów i małp. Zmiany hematologiczne obejmowały nieznaczne do umiarkowanych zaburzenia parametrów czerwonokrwinkowych oraz zmiany w szpiku kostnym, a w układzie limfatycznym obserwowano zmniejszenie liczby limfocytów i masy narządów limfatycznych. Wszystkie te zmiany miały charakter odwracalny po zakończeniu terapii. W badaniach na małpach stwierdzono zwiększoną mineralizację śródmiąższową nerek oraz sporadyczne krwotoki skórne po jednorazowym podaniu, jednak nie obserwowano ich przy wielokrotnym podawaniu. Dazatynib hamował agregację płytek i wydłużał czas krwawienia, nie wywołując jednak samoistnych krwotoków. Pomimo potencjalnego wpływu na kanał potasowy hERG i włókna Purkinjego in vitro, badania in vivo na małpach nie wykazały wydłużenia odstępu QT ani innych zaburzeń elektrokardiograficznych.
agregacja płytek krwi, badanie przedkliniczne, brodawczak, czas krwawienia, dazatynib, działanie fototoksyczne, działanie immunosupresyjne, efekt klastogenny, gruczolak prostaty, kanał potasowy hERG, kościec płodu, mineralizacja śródmiąższowa nerek, obumieranie embrionów, obumieranie płodów, odstęp QT, ostra toksyczność, parametry czerwonokrwinkowe, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór, rozwój embrionalno-płodowy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność żołądkowo-jelitowa, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, węzły chłonne, włókna Purkinjego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Glucophage 850 mg 850 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne metforminy chlorowodorku wykazały korzystny profil bezpieczeństwa farmakologicznego, bez istotnych efektów toksycznych po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt. Ocena wpływu na układ sercowo-naczyniowy, nerwowy oraz oddechowy nie ujawniła niepokojących sygnałów. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności ani genotoksyczności, a badania karcynogenności nie potwierdziły potencjału rakotwórczego, co jest szczególnie istotne przy długotrwałej terapii u pacjentów z cukrzycą typu 2.
badanie farmakologiczne, badanie toksyczności, chlorowodorek metforminy, cukrzyca typu 2, efekt toksyczny, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, karcynogenność, materiał genetyczny, metformina, nowotwór, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, terapia hipoglikemizująca, toksyczność reprodukcyjna, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Paroex 1,2 mg/ml
Bezpieczeństwo stosowania chloroheksydyny diglukonianu w stężeniu 1,2 mg/ml, zawartej w produkcie Paroex, zostało potwierdzone w szerokim zakresie badań przedklinicznych. Konwencjonalne testy farmakologiczne nie wykazały istotnych działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Długoterminowe badania toksyczności po wielokrotnym podaniu na różnych modelach zwierzęcych nie ujawniły zagrożeń, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa przy przewlekłym stosowaniu. Ponadto, testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału mutagennego ani klastogennego, a badania rakotwórczości zgodne z międzynarodowymi standardami nie potwierdziły działania kancerogennego substancji czynnej.
badanie farmakologiczne, badanie rakotwórczości, chloroheksydyna diglukonian, dane przedkliniczne, działanie kancerogenne, efekt toksyczny, genotoksyczność, jama ustna, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rozwój zarodka i płodu, test in vitro, test in vivo, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, układ sercowo-naczyniowy, wpływ toksyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Streptomycinum TZF 1 g
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania siarczanu streptomycyny, zwłaszcza w produkcie leczniczym Streptomycinum TZF w dawce 1 g, są niewystarczające. Brak jest długoterminowych badań na modelach zwierzęcych oceniających potencjalne działanie kancerogenne, mutagenne, toksyczność przewlekłą, toksyczność reprodukcyjną i rozwojową oraz genotoksyczność. Ponadto, dokumentacja produktu nie zawiera szczegółowych wyników badań dotyczących toksyczności ostrej, toksyczności po podaniu wielokrotnym, potencjału rakotwórczego, genotoksyczności, mutagenności, wpływu na rozrodczość i rozwój potomstwa oraz farmakologii bezpieczeństwa, w tym ototoksyczności i nefrotoksyczności.
antybiotyk aminoglikozydowy, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, genotoksyczność, nefrotoksyczność, ototoksyczność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, siarczan streptomycyny, streptomycyna, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fragmin 12 500 j.m. a.Xa/0,5 ml
Badania przedkliniczne dalteparyny sodowej, substancji czynnej preparatu Fragmin, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa w porównaniu do niefrakcjonowanej heparyny. Ostry toksyczny wpływ dalteparyny był znacząco słabszy, a najczęstszym objawem niepożądanym przy podskórnym podawaniu dużych dawek było krwawienie w miejscu wstrzyknięcia, którego częstość i nasilenie były ściśle zależne od dawki. Nie zaobserwowano kumulacji efektu krwotocznego podczas terapii długoterminowej. Antykoagulacyjny wpływ leku potwierdzono poprzez standardowe testy laboratoryjne, takie jak czas częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT) oraz aktywność anty-Xa, które wykazały przewidywalną i dawkozależną zmianę parametrów krzepnięcia.
aktywność anty-Xa, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, dalteparyna sodowa, działanie niepożądane, działanie teratogenne, efekt antykoagulacyjny, gęstość kości, heparyna, heparyna niefrakcjonowana, krwawienie w miejscu wstrzyknięcia, lek przeciwzakrzepowy, mutacja genu, osteopenia, parametr koagulologiczny, parametr krzepnięcia, potencjał mutagenny, powikłanie krwotoczne, rozwój płodu, stosowanie leku w ciąży, terapia długoterminowa, terapia przeciwzakrzepowa, toksyczność ostra, wpływ na płodność, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Transtec 70 mcg/h 70 mcg/h (40 mg)
Przedkliniczne badania toksykologiczne buprenorfiny w systemie transdermalnym Transtec wykazały brak istotnego ryzyka toksycznego przy stosowaniu terapeutycznych dawek u ludzi. Długoterminowe eksperymenty na szczurach ujawniły jedynie zmniejszenie przyrostu masy ciała. Ocena wpływu na reprodukcję nie wykazała negatywnego wpływu na płodność, jednak u ciężarnych szczurów i królików zaobserwowano toksyczność płodową oraz wzrost liczby wczesnych poronień przy dawkach toksycznych dla matek. Ponadto, u szczurów karmiących stwierdzono zmniejszenie wewnątrzmacicznego wzrostu płodu, opóźnienie rozwoju neurologicznego oraz zwiększoną śmiertelność okołoporodową, głównie związane z powikłaniami porodowymi i upośledzeniem laktacji. Nie wykazano działania teratogennego buprenorfiny u badanych gatunków.
badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo dermatologiczne, buprenorfina, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt mutagenny, płodność, potencjał alergizujący, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, ryzyko kancerogenne, śmiertelność pourodzeniowa, system transdermalny, toksyczność płodowa, wczesne poronienie, wpływ na reprodukcję, wzrost wewnątrzmaciczny płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Halidor 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bencyklanu fumaranu, substancji czynnej preparatu Halidor 100 mg, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Szczególną uwagę zwrócono na potencjał mutagenny i rakotwórczy, które nie zostały potwierdzone w przeprowadzonych testach. Brak działania mutagennego oznacza, że bencyklan fumaranu nie indukuje mutacji genetycznych, co jest kluczowe dla zapobiegania zaburzeniom funkcjonowania komórek. Ponadto, brak potencjału karcynogennego wskazuje, że substancja nie inicjuje ani nie promuje procesów nowotworowych, co jest istotne dla długoterminowego bezpieczeństwa stosowania leku.
- Leksykon substancji czynnych
Lit – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa węglanu litu (Lithium Carbonicum GSK) wykazały, że toksyczność ostrej ekspozycji jest obserwowana jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Wartość LD50 dla myszy po dootrzewnowym podaniu chlorku litu wynosi 17 mmol/kg masy ciała, a śmiertelność wzrasta u zwierząt na diecie z obniżoną zawartością sodu, co podkreśla kluczową rolę homeostazy sodowej w toksyczności litu. Przewlekłe podawanie dawki 12,5 mmol/kg masy ciała przez 21 dni również prowadziło do śmierci myszy, z nasileniem efektu przy niedoborze sodu. Badania teratogenności wskazały na liczne zaburzenia rozwojowe płodów, takie jak zmniejszona liczebność miotu, niższa masa ciała noworodków, resorpcje płodu, zniekształcenia żeber, zaburzenia kostnienia czaszki oraz rozszczep podniebienia.
badanie teratogenne, chlorek litu, cytrynian litu, dawka śmiertelna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, gospodarka sodowa, homeostaza sodowa, karcynogeneza, LD50, Lithium Carbonicum, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, resorpcja płodu, rozszczep podniebienia, toksyczność litu, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie chromosomu, węglan litu, zaburzenie kostnienia czaszki, zaburzenie rozwojowe, zniekształcenie żebra - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gensulin M30 (30/70) 100 j.m./1 ml
Gensulin M30 (30/70) to preparat insuliny ludzkiej, produkowany metodą rekombinacji DNA w komórkach E.coli, zawierający 30% insuliny rozpuszczalnej oraz 70% insuliny izofanowej. Skład aminokwasowy preparatu jest w 100% zgodny z naturalnie występującą insuliną ludzką, co odróżnia go od insulin zwierzęcych i niektórych analogów. W badaniach przedklinicznych, w tym toksyczności podostrej, nie zaobserwowano poważnych zdarzeń niepożądanych, co potwierdza akceptowalny profil bezpieczeństwa stosowania tego leku.
- Leksykon substancji czynnych
Lewomepromazyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa lewomepromazyny są ograniczone i opierają się głównie na badaniach na zwierzętach oraz analogiach do innych pochodnych fenotiazyny. Brak jest pełnych danych umożliwiających kompleksową ocenę potencjału mutagennego i rakotwórczego lewomepromazyny, jednak dotychczasowe badania innych fenotiazyn nie wskazują na istotne ryzyko w tym zakresie. Wyniki badań dotyczących działania teratogennego są niejednoznaczne – choć istnieją doniesienia o potencjalnych właściwościach teratogennych fenotiazyn, badania specyficzne dla lewomepromazyny nie potwierdziły jednoznacznie takiego efektu.
badanie na zwierzętach, bezpieczeństwo reprodukcyjne, charakterystyka produktu leczniczego, dane przedkliniczne, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, Levomentis, lewomepromazyna, obniżenie płodności, płodność, pochodna fenotiazyny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, Tisercin - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Magnevist 469 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące dimegluminy gadopentetonianu (Magnevist) wskazują na wysoki profil bezpieczeństwa tego środka kontrastowego. Badania toksyczności ostrej i przewlekłej potwierdziły bardzo niskie ryzyko ostrego zatrucia oraz brak istotnych efektów toksycznych przy wielokrotnym dożylnym podaniu w ciągu doby, co potwierdza szeroki margines bezpieczeństwa. Kompleksowa ocena genotoksyczności, obejmująca testy mutacji genowych, chromosomowych i genomowych in vitro i in vivo, wykazała brak potencjału mutagennego. Ponadto, badania karcynogenności na szczurach nie wykazały indukcji nowotworów, co wraz z korzystnym profilem farmakokinetycznym i jednorazowym schematem podawania eliminuje ryzyko działania rakotwórczego u ludzi.
badanie in vitro, badanie in vivo, dimeglumina gadopentetonianu, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, farmakokinetyka, mutacja genowa, podanie dotętnicze, podanie pozanaczyniowe, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, środek kontrastowy, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność tkankowa, toksyczny wpływ na rozród, uczulenie kontaktowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aciclovir Hikma 250 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa acyklowiru, substancji czynnej leku Aciclovir Hikma, wykazały brak istotnego potencjału mutagennego i rakotwórczego. Testy in vitro i in vivo nie potwierdziły zdolności acyklowiru do wywoływania zmian genetycznych, a długoterminowe badania na szczurach i myszach nie wykazały działania karcynogennego. Ocena teratogenności przeprowadzona na królikach, szczurach i myszach nie wykazała embriotoksyczności ani teratogenności przy dawkowaniu ogólnoustrojowym, choć w niestandardowych badaniach na szczurach podawanie podskórne w dawkach toksycznych dla samic ciężarnych wywołało wady płodów, co jednak nie ma potwierdzonego znaczenia klinicznego.
Aciclovir Hikma, acyklowir, badanie mutagenności, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt karcynogenny, ekspozycja na substancję, funkcja rozrodcza, in vitro, in vivo, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, spermatogeneza, toksyczność ciążowa, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lorabex 2,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lorazepamu obejmują szeroki zakres analiz toksykologicznych, w tym ocenę toksyczności ostrej, podprzewlekłej i przewlekłej, a także badania mutagenności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję. W badaniach ostrej toksyczności po podaniu doustnym u zwierząt laboratoryjnych nie stwierdzono szczególnej wrażliwości, co wskazuje na niski potencjał toksyczności przy pojedynczej dawce. Długoterminowe badania przewlekłej toksyczności na szczurach (80 tygodni) i psach (12 miesięcy) nie wykazały istotnych zmian biologicznych, poza rozszerzeniem przełyku u szczurów przy dawce 6 mg/kg mc./dobę, znacznie przekraczającej dawki terapeutyczne u ludzi. Testy mutagenności dały wyniki negatywne, a badania kancerogenności na szczurach i myszach nie wykazały działania rakotwórczego, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa onkologicznego lorazepamu.
badanie hematologiczne, badanie histopatologiczne, badanie toksykologiczne, benzodiazepina, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, ekspozycja prenatalna, lorazepam, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozszerzenie przełyku, test okulistyczny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, właściwość teratogenna, zaburzenie behawioralne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elecoxel 100 mg
Dane przedkliniczne dotyczące celekoksybu, substancji czynnej leku Elecoxel, nie wykazały istotnych zagrożeń toksycznych przy podaniu wielokrotnym, ani potencjału mutagennego czy rakotwórczego, co sugeruje niskie ryzyko genotoksyczne i kancerogenne u ludzi. Jednakże badania na zwierzętach ujawniły istotne działanie teratogenne i embriotoksyczne, zależne od dawki i gatunku. U królików dawki ≥150 mg/kg/dobę (około 2-krotnie wyższe narażenie niż u ludzi przyjmujących 200 mg dwa razy na dobę, na podstawie AUC0-24) powodowały zwiększoną częstość ubytku przegrody międzykomorowej oraz wady rozwojowe takie jak zrośnięte żebra, mostek lub jego brak. U szczurów dawki ≥30 mg/kg/dobę (około 6-krotnie wyższe narażenie) wiązały się ze zwiększoną częstością przepukliny przeponowej, prawdopodobnie z powodu hamowania syntezy prostaglandyn przez celekoksyb.
badanie mutagenności, celekoksyb, działanie teratogenne, hamowanie syntezy prostaglandyn, inhibitor COX-2, poronienie poimplantacyjne, poronienie przedimplantacyjne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przepuklina przeponowa, synteza prostaglandyn, toksyczność po podaniu wielokrotnym, ubytek przegrody międzykomorowej, wpływ na rozród, zakrzepica niezwiązana z czynnością nadnerczy, zrośnięte żebra, zrośnięty mostek - Leksykon substancji czynnych
Mitoksantron – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
W badaniach przedklinicznych mitoksantron, substancja czynna produktu Mitoxantron Sandoz (koncentrat do infuzji 2 mg/ml), wykazał toksyczność głównie wobec układu krwiotwórczego, manifestującą się mielosupresją. Dodatkowo obserwowano toksyczne działanie na serce, nerki, przewód pokarmowy oraz jądra, gdzie stwierdzono zanik kanalików nasiennych i zmniejszenie liczby plemników. Badania genotoksyczności potwierdziły mutagenne i klastogenne właściwości mitoksantronu zarówno in vitro, jak i in vivo u szczurów. W testach kancerogenności wykazano działanie rakotwórcze u szczurów i samców myszy, co wskazuje na potencjalne ryzyko nowotworowe przy długotrwałej ekspozycji.
badania in vitro, badania in vivo, badania przedkliniczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, kardiotoksyczność, koncentrat do sporządzania, mielosupresja, mitoksantron, nefrotoksyczność, organogeneza, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, przewód pokarmowy, roztwór do infuzji, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, układ krwiotwórczy, właściwości klastogenne, zanik kanalików nasiennych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gripex Zatoki Caps 500 mg + 25 mg + 6,1 mg
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące leku Gripex ZATOKI Caps, zawierającego 500 mg paracetamolu, 25 mg kofeiny oraz 6,1 mg chlorowodorku fenylefryny, wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. W badaniach toksyczności ostrej wartości LD50 wynoszą odpowiednio 310 mg/kg dla paracetamolu oraz 120 mg/kg dla fenylefryny, co oznacza, że dawki toksyczne są wielokrotnie wyższe niż terapeutyczne. Badania toksyczności przewlekłej nie wykazały zwiększonego ryzyka działań toksycznych w porównaniu do stosowania poszczególnych substancji osobno. Ponadto, testy mutagenności nie wykazały klinicznie istotnego potencjału genotoksycznego dla żadnego ze składników preparatu.
aktywność mutagenna, chlorowodorek fenylefryny, dawka śmiertelna 50, działanie kancerogenne, fenylefryna, kofeina, ostre zatrucie, paracetamol, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozrost prostaty, rozrost tkanki gruczołowej, rozwój zarodkowy, stan zapalny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenia spermatogenezy, zanik jąder - Leksykon substancji czynnych
Bromek pipekuronium – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Bromek pipekuronium, substancja czynna produktu leczniczego Arduan, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych, w tym psach, kotach, szczurach i królikach. Badania toksyczności ostrej i wielokrotnego podawania (do 4 tygodni) wykazały, że podanie większych dawek prowadziło głównie do wydłużenia działania farmakologicznego, bez istotnych działań niepożądanych. W układzie sercowo-naczyniowym u kotów zaobserwowano tachykardię przy dawce 4000 μg/kg, natomiast u psów wystąpiła znaczna bradykardia przy dawce 14 880 μg/kg oraz nieznaczne zmniejszenie częstości akcji serca przy kumulowanej dawce 3720 μg/kg. Zmiany w zapisie EKG były minimalne i przypisywane głównie przedłużonemu znieczuleniu ogólnemu, a nie bezpośredniemu działaniu bromku pipekuronium. Badania na szczurach nie wykazały działania teratogennego, embriotoksycznego ani fetotoksycznego, a testy mutagenności na komórkach ssaków i bakteriach potwierdziły brak potencjału mutagennego substancji.
Farmaceutyczna zgodność bromku pipekuronium z zawiesiną pełnej krwi ludzkiej oraz erytrocytów została potwierdzona, bez obserwacji hemolizy, opalizacji czy skłaczkowacenia, co wskazuje na bezpieczeństwo podania dożylnego. Produkt Arduan nie wywoływał miejscowej nietolerancji po dożylnym podaniu u szczurów oraz nie indukował hipertermii złośliwej u świń, co jest istotne w kontekście stosowania środków zwiotczających mięśnie podczas znieczulenia. Dodatkowo, brak podrażnień po podaniu dożylnym, dotętniczym i okołożylnym w dawce 0,2 ml u królików nowozelandzkich potwierdza dobrą tolerancję miejscową. Szeroki margines bezpieczeństwa substancji, potwierdzony tolerancją dawek wielokrotnie przekraczających te stosowane u ludzi, oraz zgodność wyników z właściwościami farmakologicznymi Arduan wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa bromku pipekuronium w zastosowaniach klinicznych.
bradykardia, bromek pipekuronium, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie teratogenne, elektrokardiogram, hemoliza, hipertermia złośliwa, mutacja genetyczna, podanie dotętnicze, podanie dożylne, podanie okołożylne, potencjał mutagenny, środek zwiotczający mięśnie, sztuczna wentylacja, tachykardia, toksyczność ostra, układ sercowo-naczyniowy, zawiesina erytrocytów, znieczulenie ogólne - Leksykon substancji czynnych
Chinapryl – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chinapryl, składnik leków takich jak Accupro i Acurenal, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające toksyczność ostrą, rakotwórczość, mutagenność oraz wpływ na płodność i rozwój płodu. W badaniach toksyczności ostrej LD50 po podaniu doustnym wynosiła u myszy 1840 mg/kg mc. (samice) i 1739 mg/kg mc. (samce), a u szczurów 3541 mg/kg mc. (samice) i 4280 mg/kg mc. (samce). Po podaniu dożylnym LD50 była niższa: u myszy 523 mg/kg mc. (samice) i 504 mg/kg mc. (samce), u szczurów 158 mg/kg mc. (samice) i 107 mg/kg mc. (samce). Chinapryl był dobrze tolerowany przy dawkach do 200 mg/kg mc./dobę u szczurów i 125 mg/kg mc./dobę u psów przez 2 tygodnie, natomiast wyższe dawki powodowały podrażnienie przewodu pokarmowego i umiarkowane zwiększenie stężenia azotu mocznikowego we krwi. Długoterminowe badania (104 tygodnie) nie wykazały działania rakotwórczego przy dawkach 75-100 mg/kg mc./dobę, z wyjątkiem wzrostu częstości chłoniako-naczyniaków krezki i tłuszczaków u samic szczurów przy najwyższych dawkach. Kompleksowe testy mutagenności i genotoksyczności, w tym test Amesa, badania in vitro i in vivo, nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego chinaprylu i jego metabolitu chinaprylatu.
aberracja chromosomalna, azot mocznikowy, badanie cytogenetyczne, badanie przedkliniczne, chinapryl, chinaprylat, chłoniako-naczyniaki krezki, droga doustna, działanie mutagenne, efekt fetotoksyczny, efekt teratogenny, embriotoksyczność, genotoksyczność, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, LD50, podanie dożylne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojąderek, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, tolerancja leku, wpływ na rozrodczość, wymiana siostrzanych chromatyd - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – ApoBetina 24 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne betahistyny dichlorowodorku wykazały korzystny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu doustnym, co jest zgodne z praktyką kliniczną w leczeniu zawrotów głowy pochodzenia obwodowego i choroby Ménière’a. W badaniach przewlekłej toksyczności u szczurów (18 miesięcy, dawka 500 mg/kg mc.) oraz psów (6 miesięcy, dawka 25 mg/kg mc.) nie zaobserwowano istotnych objawów toksyczności, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa względem dawek terapeutycznych stosowanych u ludzi. Działania niepożądane ośrodkowego układu nerwowego pojawiły się jedynie po dożylnym podaniu bardzo wysokich dawek (≥120 mg/kg mc.) u psów i pawianów, co nie ma zastosowania w warunkach klinicznych, gdzie lek podawany jest doustnie.
betahistyna dichlorowodorek, choroba Ménière’a, dawka terapeutyczna, działania niepożądane, farmakoterapia, genotoksyczność, mutacje genowe, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczny wpływ na reprodukcję, zaburzenia przedsionkowe, zawroty głowy pochodzenia obwodowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Terlipressin SUN 0,1 mg/ml
Przedkliniczne badania Terlipressin SUN (0,1 mg/ml) wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa pod względem toksyczności ostrej i przewlekłej oraz braku potencjału mutagennego. Ocena skutków podania pojedynczych i wielokrotnych dawek nie ujawniła istotnych zagrożeń przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami klinicznymi. Objawy obserwowane u zwierząt były związane głównie z farmakologicznym działaniem terlipresyny na mięśnie gładkie, co potwierdza jej przewidywalny i kontrolowany profil bezpieczeństwa.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zolaxa 15 mg
Olanzapina, substancja czynna leku Zolaxa, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym oceniającym jej profil bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności ostrej u myszy i szczurów LD50 wynosiła odpowiednio około 210 mg/kg i 175 mg/kg masy ciała, natomiast psy i małpy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez śmiertelnych efektów. Objawy toksyczności obejmowały sedację, drżenia, drgawki, ślinotok, zahamowanie przyrostu masy ciała oraz zaburzenia neurologiczne i oddechowe. W badaniach przewlekłych (do 3 miesięcy u myszy, do 1 roku u szczurów i psów) obserwowano hamowanie aktywności OUN, objawy antycholinergiczne, zaburzenia hematologiczne (w tym odwracalną neutropenię i małopłytkowość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, z AUC 12-15-krotnie wyższym niż u ludzi przy dawce 12 mg), a także zmiany hormonalne i morfologiczne w układzie rozrodczym szczurów. Nie stwierdzono cytotoksycznego wpływu na szpik kostny.
ataksja, cytopenia, dawka śmiertelna LD50, drgawki kloniczne, działanie antycholinergiczne, działanie cytotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, funkcja reprodukcyjna, jadłowstręt, komórki szpiku kostnego, lek neuroleptyczny, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, pole pod krzywą AUC, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, prolaktyna, prostracja, ślinotok, szpik kostny, toksyczność ostra i przewlekła, układ krwiotwórczy, zaburzenia hematologiczne, zmniejszenie leukocytów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aliflusin 500 mg + 200 mg + 4 mg
Produkt leczniczy Aliflusin, zawierający paracetamol (500 mg), kwas askorbinowy (200 mg) oraz chlorofenaminę maleinian (4 mg) w formie granulatu musującego, charakteryzuje się ograniczonymi danymi przedklinicznymi dotyczącymi bezpieczeństwa stosowania. Brak jest kompleksowych badań toksykologicznych przeprowadzonych zgodnie z aktualnymi standardami, w tym oceny toksyczności ostrej, podostrej, przewlekłej, mutagenności, rakotwórczości oraz wpływu na funkcje rozrodcze. Szczególnie niewystarczające są dane dotyczące toksycznego wpływu paracetamolu na procesy reprodukcji i rozwój potomstwa, co uniemożliwia pełną ocenę ryzyka stosowania leku w okresie ciąży i laktacji.
badania toksykologiczne, badanie toksykologiczne, chlorofenaminy maleinian, ciąża i laktacja, funkcje rozrodcze, kwas askorbowy, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozród i rozwój potomstwa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność składników leku, toksyczny wpływ paracetamolu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – TamisPRAS 0,4 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne tamsulosyny chlorowodorku, substancji czynnej preparatu TamisPRAS, obejmowały testy ostrej i przewlekłej toksyczności na myszach, szczurach i psach, wykazując profil toksyczności zgodny z farmakologicznym działaniem antagonistów receptorów α1-adrenergicznych. W badaniach na psach podawano bardzo duże dawki, co skutkowało zmianami w zapisie EKG, jednak uznano je za klinicznie nieistotne. Kompleksowa ocena genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazała mutagennego ani klastogennego potencjału tamsulosyny. Długoterminowe badania rakotwórczości na myszach i szczurach wykazały zwiększoną proliferację w gruczołach mlekowych samic, powiązaną z hiperprolaktynemią i występującą jedynie przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne, co uznano za klinicznie nieistotne.
antagonista receptorów α1-adrenergicznych, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, elektrokardiogram, gruczoł mlekowy, hiperprolaktynemia, potencjał genotoksyczny, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, tamsulosyny chlorowodorek, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zmiana proliferacyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Losacor 50 mg
Przedkliniczne badania losartanu potasowego, substancji czynnej leku Losacor, wykazały jego selektywny antagonizm receptora angiotensyny II typu AT1, bez istotnego ryzyka dla układów sercowo-naczyniowego, oddechowego i nerwowego. W badaniach toksyczności dawek wielokrotnych zaobserwowano zmniejszenie liczby erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu, a także wzrost stężenia azotu mocznikowego i sporadyczne podwyższenie kreatyniny w surowicy. Dodatkowo odnotowano zmniejszenie masy serca bez zmian histologicznych oraz uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, w tym owrzodzenia, nadżerki i krwawienia. Badania genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały mutagennego ani rakotwórczego potencjału losartanu.
antagonista receptora angiotensyny II, azot mocznikowy, błona śluzowa, genotoksyczność, hematokryt, hemoglobina, inhibitor konwertazy angiotensyny, karcynogeneza, kreatynina, krwinki czerwone, losartan potasowy, nadżerka, obumarcie płodu, parametry hematologiczne, parametry nerkowe, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodu, toksyczność reprodukcyjna, układ moczowy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Octan tokoferylu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Octan tokoferylu (int-rac-α-Tocopherylis acetas), syntetyczna forma witaminy E, jest składnikiem preparatu Vitaminum E Synteza dostępnego w kapsułkach miękkich zawierających 200 mg substancji czynnej. Mimo szerokiego zastosowania klinicznego, dokumentacja produktu nie zawiera szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa, takich jak toksyczność ostra i przewlekła, potencjał mutagenny, rakotwórczy czy wpływ na reprodukcję. Brak tych informacji może wynikać z długotrwałego stosowania i uznawanego profilu bezpieczeństwa witaminy E, jednak stanowi istotne ograniczenie w pełnej ocenie ryzyka stosowania preparatu.
all-rac-α-tokoferylu octan, charakterystyka produktu leczniczego, etylu parahydroksybenzoesan, int-rac-α-Tocopherylis acetas, kapsułka miękka, koszenila E120, octan tokoferylu, olej sojowy, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, Vitaminum E Synteza, witamina E syntetyczna, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tranxene 5 mg
Dokumentacja produktu leczniczego Tranxene, zawierającego klorazepat soli dwupotasowej w dawkach 5 mg i 10 mg w postaci kapsułek, nie zawiera szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Brak tych informacji wynika z dobrze udokumentowanego profilu bezpieczeństwa klorazepatu, będącego pochodną benzodiazepiny, który opiera się na licznych badaniach toksyczności ostrej i przewlekłej, mutagenności, kancerogenności oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa, przeprowadzonych dla całej grupy benzodiazepin. W związku z tym, dokumentacja rejestracyjna nie wymaga przedstawienia specyficznych danych przedklinicznych dla tej substancji czynnej.
benzodiazepina, bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja rejestracyjna, klorazepat dwupotasowy, pochodna benzodiazepiny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rozwój potomstwa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, Tranxene, wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Diclac Lipogel 10 mg/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa diklofenaku sodowego w postaci żelu 10 mg/g (Diclac Lipogel) obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, kancerogenności oraz wpływu na reprodukcję i rozwój. Wyniki wskazują na brak istotnych zagrożeń przy stosowaniu dawek terapeutycznych, potwierdzając dobry profil bezpieczeństwa substancji czynnej. Badania genotoksyczności i kancerogenności nie wykazały mutagennego ani rakotwórczego potencjału diklofenaku. Ponadto, testy teratogenności na modelach zwierzęcych (myszy, szczury, króliki) nie ujawniły działania teratogennego, a także nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność szczurów oraz rozwój prenatalny, okołourodzeniowy i pourodzeniowy potomstwa.
diklofenak sodowy, działanie fototoksyczne, działanie kancerogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie uczulające, genotoksyczność, płodność, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, reakcja alergiczna, rozwój okołoporodowy, rozwój organizmu, rozwój płodu, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zevesin 5 mg
Przedkliniczne badania solifenacyny bursztynianu, aktywnego składnika preparatu Zevesin, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa bez istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym nie zaobserwowano efektów toksycznych, co sugeruje bezpieczeństwo długotrwałego stosowania. Ocena wpływu na rozrodczość, rozwój zarodkowo-płodowy oraz genotoksyczność nie wykazała istotnych zagrożeń, w tym braku działania teratogennego i mutagennego. Długoterminowe badania na modelach zwierzęcych nie potwierdziły potencjału rakotwórczego substancji.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie prenatalne, badanie przedkliniczne, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja osoczowa, laktacja, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, solifenacyna bursztynianu, test in vitro, test in vivo, toksyczność wielokrotna, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, właściwość mutagenna, Zevesin - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Memantine Orion 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa memantyny wykazały, że neurotoksyczność w postaci wakuolizacji i martwicy neuronów (uszkodzenie typu Olney’a) pojawia się jedynie przy bardzo wysokich stężeniach w surowicy, przekraczających dawki terapeutyczne. Objawy takie jak ataksja występowały przed zmianami histopatologicznymi, jednak nie zaobserwowano ich w długotrwałych badaniach na różnych gatunkach. W badaniach toksyczności wielokrotnego podawania u psów i gryzoni odnotowano nieregularne zmiany w narządzie wzroku, które nie występowały u małp ani w badaniach klinicznych u ludzi. U gryzoni stwierdzono odkładanie fosfolipidów w makrofagach płucnych związane z kumulacją memantyny w lizosomach, jednak efekt ten pojawiał się tylko przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne i jego znaczenie kliniczne jest niejasne.
amfifilny kation, antagonista receptora NMDA, badanie toksyczności, dawka toksyczna, działanie teratogenne, fosfolipid, lizosom, memantyny chlorowodorek, neurotoksyczność, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, wakuolizacja neuronów, wakuolizacja płuc, zahamowanie wzrostu płodu