Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Septanazal dla dzieci (0,5 mg + 50 mg)/ml

Analiza danych przedklinicznych preparatu Septanazal dla dzieci (0,5 mg ksylometazoliny chlorowodorku + 50 mg deksopantenolu na 1 ml aerozolu do nosa) wskazuje na brak istotnych zagrożeń bezpieczeństwa przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Ksylometazolina wykazała brak toksyczności po podaniu wielokrotnym w badaniach na psach oraz negatywne wyniki mutagenności in vitro, co wyklucza potencjał mutagenny. Nie stwierdzono działania teratogennego u szczurów i królików, choć dawki przekraczające zakres terapeutyczny były letalne dla zarodków i spowalniały wzrost płodu. Zauważono zahamowanie laktacji u szczurów, jednak bez dowodów na zaburzenia płodności. Deksopantenol charakteryzuje się bardzo niską toksycznością, z LD50 wynoszącym 6,25 g/kg u myszy i 3,00 g/kg u królików (doustnie), jednak brak jest danych dotyczących jego potencjalnego działania mutagennego, rakotwórczego i teratogennego, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa tej substancji.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Septanazal dla dzieci

Analizując dane przedkliniczne dla produktu leczniczego Septanazal dla dzieci, (0,5 mg + 50 mg)/1 ml, aerozol do nosa, roztwór, należy podkreślić, że ocena bezpieczeństwa opiera się na kompleksowych badaniach obu substancji czynnych: ksylometazoliny chlorowodorku oraz deksopantenolu. Dane te zostały pozyskane z konwencjonalnych badań farmakologicznych obejmujących bezpieczeństwo, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wpływ na rozród i rozwój potomstwa, genotoksyczność oraz potencjalne działanie rakotwórcze.1

Dane przedkliniczne dla ksylometazoliny

W zakresie badań toksyczności z wielokrotnym zastosowaniem ksylometazoliny chlorowodorku przeprowadzonych na psach nie wykazano szczególnego zagrożenia dla bezpieczeństwa stosowania u ludzi. Istotne jest również, że badania mutagenności przeprowadzone metodą in vitro z użyciem bakterii dały wyniki negatywne, co wskazuje na brak potencjału mutagennego badanej substancji.2

W zakresie badań potencjalnego działania rakotwórczego ksylometazoliny należy zaznaczyć, że brakuje odpowiednich danych, co uniemożliwia pełną ocenę tego aspektu bezpieczeństwa. Jednocześnie należy podkreślić, że w badaniach na zwierzętach nie stwierdzono działania teratogennego zarówno u szczurów, jak i królików.3

W kontekście wpływu na rozród i rozwój potomstwa zaobserwowano, że dawki ksylometazoliny przekraczające zakres terapeutyczny wykazywały działanie letalne dla zarodków lub powodowały spowolnienie wzrastania płodu. Co więcej, u szczurów odnotowano zahamowanie laktacji. Istotne jest jednak, że nie stwierdzono dowodów na występowanie zaburzeń płodności.4

Dane przedkliniczne dla deksopantenolu

Kwas pantotenowy i jego pochodne, w tym deksopantenol (druga substancja czynna preparatu Septanazal dla dzieci), charakteryzują się bardzo niską toksycznością, co potwierdzają badania na zwierzętach. Wartości LD50 (dawka śmiertelna dla 50% badanej populacji) dla deksopantenolu/pantenolu podanych drogą doustną zostały określone na poziomie 6,25 g/kg masy ciała dla myszy oraz 3,00 g/kg masy ciała dla królików.5

Należy zaznaczyć, że w przypadku deksopantenolu brakuje danych dotyczących potencjalnego działania mutagennego, rakotwórczego i teratogennego, co stanowi pewne ograniczenie w kompleksowej ocenie bezpieczeństwa tej substancji.6

Ogólna ocena bezpieczeństwa przedklinicznego

Podsumowując wszystkie dostępne dane przedkliniczne, zarówno dla ksylometazoliny chlorowodorku (0,5 mg/ml), jak i deksopantenolu (50 mg/ml), można stwierdzić, że preparat Septanazal dla dzieci w badaniach przedklinicznych nie wykazał szczególnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami. Należy jednak pamiętać o ograniczeniach wynikających z braku pełnych danych w niektórych obszarach badań, szczególnie w zakresie działania rakotwórczego ksylometazoliny oraz mutagennego, rakotwórczego i teratogennego działania deksopantenolu.7

Substancja czynna Badany parametr Wyniki badań Uwagi
Ksylometazoliny chlorowodorek Toksyczność po podaniu wielokrotnym Brak zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi (badania na psach) Badania potwierdzają bezpieczeństwo stosowania
Mutagenność Negatywne wyniki w badaniach in vitro na bakteriach Brak potencjału mutagennego
Działanie rakotwórcze Brak dostępnych danych Ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa
Teratogenność Brak działania teratogennego u szczurów i królików Dawki większe niż terapeutyczne były letalne dla zarodka lub powodowały spowolnienie wzrastania płodu
Wpływ na rozród Zahamowanie laktacji u szczurów, brak dowodów na zaburzenia płodności Istotne w kontekście stosowania u kobiet karmiących
Deksopantenol Toksyczność ostra LD50 = 6,25 g/kg m.c. (myszy, doustnie)
LD50 = 3,00 g/kg m.c. (króliki, doustnie)
Bardzo niska toksyczność
Mutagenność Brak dostępnych danych Ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa
Działanie rakotwórcze Brak dostępnych danych Ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa
Teratogenność Brak dostępnych danych Ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl