potencjał mutagenny
Potencjał mutagenny określa zdolność czynnika (chemicznego, fizycznego lub biologicznego) do wywoływania mutacji w materiale genetycznym organizmu. Mutacje to trwałe zmiany w sekwencji DNA, które mogą prowadzić do zmian w ekspresji genów, funkcjonowaniu białek i fenotypie komórki lub organizmu.
Substancje o wysokim potencjale mutagennym mogą powodować różne typy uszkodzeń DNA, w tym mutacje punktowe, delecje, insercje czy rearanżacje chromosomowe. Często istnieje korelacja między potencjałem mutagennym a działaniem kancerogennym, ponieważ mutacje w kluczowych genach kontrolujących wzrost i podział komórek mogą inicjować proces nowotworowy.
W medycynie ocena potencjału mutagennego substancji ma kluczowe znaczenie w badaniach toksykologicznych leków, związków chemicznych stosowanych w przemyśle, dodatków do żywności oraz zanieczyszczeń środowiskowych. Do standardowych metod oceny mutagenności należą test Amesa, test aberracji chromosomowych oraz testy na komórkach ssaków in vitro i in vivo.
Identyfikacja czynników o potencjale mutagennym pozwala na wdrożenie odpowiednich środków ochronnych w środowisku pracy, opracowanie bezpieczniejszych alternatyw dla substancji wysokiego ryzyka oraz ustalenie limitów ekspozycji minimalizujących ryzyko zdrowotne dla pacjentów i populacji ogólnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – NiQuitin MINI 1,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa nikotyny w tabletkach do ssania NiQuitin MINI (1,5 mg) wykazały brak mutagenności oraz jednoznacznych dowodów na działanie rakotwórcze w dawkach terapeutycznych. Profil toksykologiczny nikotyny jest dobrze poznany i uwzględniony w schemacie dawkowania, co minimalizuje ryzyko ogólnej toksyczności. Badania na ciężarnych zwierzętach wykazały toksyczny wpływ nikotyny na rozwój płodu, w tym opóźnienia wzrostu przed- i poporodowego oraz zaburzenia rozwoju ośrodkowego układu nerwowego, jednak efekty te obserwowano przy dawkach przekraczających zalecane dla NiQuitin MINI. Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu nikotyny na płodność.
działanie rakotwórcze, kobieta w ciąży, nikotynowa terapia zastępcza, opóźnienie wzrostu poporodowego, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, profil toksykologiczny, rozwój ośrodkowego układu nerwowego, ryzyko onkogenne, terapia zastępcza nikotynowa, toksyczność nikotyny, toksyczność ogólna, uzależnienie od tytoniu, właściwość rakotwórcza, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fromilid 250 mg/5 ml
Przedkliniczne badania toksyczności klarytromycyny w formie zawiesiny doustnej Fromilid (250 mg/5 ml) wykazały, że LD50 u 3-dniowych myszy wynosiła 1290 mg/kg mc. u samców i 1230 mg/kg mc. u samic, a u 3-dniowych szczurów odpowiednio 1330 mg/kg mc. i 1270 mg/kg mc. U dorosłych zwierząt wartości te były wyższe (myszy około 2700 mg/kg mc., szczury około 3000 mg/kg mc.). W badaniach podostrą toksyczność wykazano przy dawkach ≥150 mg/kg mc./dobę u szczurów (objawy: ślinotok, zmniejszenie masy ciała, zmiany hematologiczne i narządowe), a dawka 50-55 mg/kg mc./dobę uznana została za nietoksyczną. U psów rasy beagle dawka 300 mg/kg mc./dobę wywołała zmiany histopatologiczne w wątrobie, natomiast 100 mg/kg mc./dobę była bezpieczna. W badaniach reprodukcyjnych i teratologicznych nie stwierdzono istotnego wpływu na płodność, rozwój embrionalny ani teratogenność przy dawkach do 150-160 mg/kg mc./dobę u szczurów oraz u innych gatunków (króliki, małpy). Wysokie dawki (około 10-krotność dawki klinicznej) u małp powodowały wczesne poronienia, co przypisano toksycznemu działaniu na organizm matki, a nie bezpośredniemu działaniu teratogennemu.
antybiotyki makrolidowe, antybiotyki penicylinowe, badanie histopatologiczne, badanie mutagenności, badanie płodności, badanie pośmiertne, badanie sekcyjne, białko w surowicy, cefalosporyny, działanie mutagenne, działanie teratogenne, hematokryt, hepatocyt, klarytromycyna, LD50, mikroskop elektronowy, mikroskop świetlny, odruch ssania, potencjał mutagenny, przewody żółciowe, rozszczep podniebienia, ślinotok, stężenie hemoglobiny, stłuszczenie hepatocytów, teratogenność, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, wada układu krążenia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Arnigel –
Dokumentacja produktu leczniczego Arnigel w formie żelu, zawierającego substancję czynną Arnica montana TM w stężeniu 7 g/100 g żelu, nie zawiera danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Brak jest informacji o badaniach toksykologicznych na modelach zwierzęcych, które mogłyby ocenić potencjalną toksyczność ostrą, podostrą i przewlekłą preparatu. Ponadto, nie przedstawiono danych dotyczących mutagenności, kancerogenności ani wpływu na rozrodczość i rozwój płodu, co ogranicza pełną ocenę ryzyka stosowania tego produktu leczniczego.
arnica montana, badanie farmakodynamiczne, badanie farmakokinetyczne, badanie toksykologiczne, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, rozwój płodu, stosowanie zewnętrzne, substancja pomocnicza, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Geroladut 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa dutasterydu obejmujące testy toksykologiczne, genotoksyczne oraz rakotwórcze nie wykazały istotnego ryzyka dla pacjentów. Substancja czynna nie wykazuje potencjału mutagennego ani genotoksycznego, a także nie zwiększa ryzyka nowotworowego. W badaniach na samcach szczurów zaobserwowano zmniejszenie masy gruczołu krokowego i pęcherzyków nasiennych, obniżenie sekrecji gruczołów dodatkowych układu rozrodczego oraz redukcję wskaźników płodności, co jest zgodne z farmakologicznym działaniem dutasterydu jako inhibitora 5α-reduktazy. Znaczenie kliniczne tych zmian u ludzi pozostaje niejednoznaczne.
badanie genotoksyczne, badanie rakotwórcze, badanie toksykologiczne, ekspozycja ciężarnej, ekspozycja na dutasteryd, gruczoł krokowy, inhibitor 5α-reduktazy, mechanizm działania farmakologicznego, pęcherzyk nasienny, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa substancji aktywnej, stężenie we krwi, układ rozrodczy męski, wskaźnik płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Viatris 50 mg
Dazatynib wykazuje toksyczność przede wszystkim w układzie pokarmowym, krwiotwórczym i limfatycznym, co potwierdzają badania przedkliniczne na szczurach, małpach, myszach i królikach. W układzie pokarmowym jelito było głównym organem docelowym, a zmiany miały charakter odwracalny po zakończeniu terapii. W hematologicznym aspekcie obserwowano zmiany parametrów czerwonokrwinkowych i szpiku kostnego, również odwracalne, z większym nasileniem u szczurów. Toksyczność limfatyczna objawiała się zmniejszeniem liczby limfocytów i masy narządów limfatycznych, co również ustępowało po leczeniu. U małp stwierdzono mineralizację śródmiąższową nerek bez poważnych efektów nefrotoksycznych. Dazatynib wpływa na układ krzepnięcia poprzez hamowanie agregacji płytek i wydłużenie czasu krwawienia, jednak bez wywoływania spontanicznych krwotoków. Badania elektrofizjologiczne wykazały brak wpływu na odstęp QT in vivo, pomimo działania na kanał potasowy hERG in vitro.
agregacja płytek krwi, brodawczak, czas krwawienia, dazatynib, efekt klastogenny, elektrokardiogram, fototoksyczność, grasica, gruczolak prostaty, immunosupresja, kanał potasowy hERG, mineralizacja śródmiąższowa nerek, odstęp QT, organogeneza, płodność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór serca, rozwój embrionalno-płodowy, śledziona, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność limfatyczna, toksyczność pierwotna, toksyczność układu pokarmowego, układ krwiotwórczy, układ moczowy, węzeł chłonny, włókna Purkinjego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Asparaginian lek 17 mg jonów magnezu + 54 mg jonów potasu
Asparaginian Lek w formie tabletek dostarcza 17 mg jonów magnezu (z 250 mg magnezu wodoroasparaginianu czterowodnego) oraz 54 mg jonów potasu (z 250 mg potasu wodoroasparaginianu półwodnego). Przedkliniczne badania na zwierzętach wykazały, że dawki do 0,1 g magnezu/kg masy ciała nie wywoływały działań niepożądanych, zarówno przy podaniu jednorazowym, jak i długotrwałym (do 6 miesięcy). Składniki preparatu nie wykazały działania mutagennego, teratogennego ani rakotwórczego, nawet przy dawkach przekraczających 10-100-krotnie te stosowane u ludzi.
działanie kancerogenne, działanie mutagenne i teratogenne, działanie rakotwórcze, magnez wodoroasparaginian czterowodny, National Toxicology Program, potas wodoroasparaginian półwodny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wodoroasparaginian magnezu - Leksykon substancji czynnych
Ziele hyzopu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
W dokumentacji rejestracyjnej produktu leczniczego Pectosol, zawierającego ziele hyzopu (Hyssopus officinalis L., herba) jako jeden z czterech składników ekstraktu roślinnego (w stosunku wagowym 18/7/3/2: tymianek/porost islandzki/ziele hyzopu/korzeń mydlnicy), brak jest szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tej substancji czynnej. Nie przeprowadzono badań toksykologicznych, mutagennych, teratogennych ani kancerogennych, zarówno in vitro, jak i in vivo, które mogłyby potwierdzić lub wykluczyć potencjalne ryzyko związane z jej stosowaniem. Ponadto, nie ma dostępnych danych dotyczących wpływu ziela hyzopu na ośrodkowy układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy, oddechowy, ani informacji o możliwych interakcjach farmakodynamicznych i farmakokinetycznych. Produkt zawiera 57-63% (V/V) etanolu, co może dodatkowo wpływać na profil bezpieczeństwa.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie kancerogenne, badanie mutagenne, badanie teratogenne, badanie toksykologiczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekstrakcja etanolem, ekstrakt roślinny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, korzeń mydlnicy, model komórkowy, ośrodkowy układ nerwowy, porost islandzki, potencjał mutagenny, rozwój nowotworu, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wpływ na rozrodczość, ziele hyzopu, ziele tymianku - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apixaban Aurovitas 2,5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące apiksabanu wskazują na brak istotnych zagrożeń toksykologicznych przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Badania toksyczności po wielokrotnym podaniu wykazały jedynie nieznaczne krwawienia, co jest zgodne z mechanizmem działania leku jako inhibitora krzepnięcia. Warto podkreślić, że wrażliwość zwierząt laboratoryjnych na działanie antykoagulacyjne jest niższa niż u ludzi, co wymaga ostrożnej interpretacji wyników. Apiksaban nie wykazał potencjału mutagennego ani rakotwórczego, a także nie wpłynął negatywnie na płodność i rozwój zarodkowo-płodowy. Badania na młodych osobnikach potwierdziły podobny profil bezpieczeństwa jak u dorosłych, z uwzględnieniem różnic w dojrzałości układu krzepnięcia.
aktywny transport leku, apiksaban, AUC, dysfagia, działanie antykoagulacyjne, działanie teratogenne, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, krzepnięcie krwi, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przenikanie leku do mleka, rozwój zarodkowo-płodowy, stężenie leku w mleku, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, toksyczność wielokrotnego podania, toksyczny wpływ na płodność, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon substancji czynnych
Czynnik krzepnięcia VII – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Czynnik krzepnięcia VII, naturalny składnik ludzkiego osocza, jest kluczowym elementem kaskady krzepnięcia i występuje w koncentratach zespołu protrombiny, takich jak Prothromplex Total NF, w stężeniu 500 j.m. na fiolkę (25 j.m./ml po rekonstytucji). Ze względu na swoją endogenną naturę, standardowe badania toksyczności ostrej są niecelowe, gdyż podanie wysokich dawek prowadzi do przeciążenia układu krążenia, co uniemożliwia rzetelną ocenę toksyczności. Ponadto, badania toksyczności wielokrotnych dawek na modelach zwierzęcych są ograniczone przez odpowiedź immunologiczną zwierząt na ludzki czynnik VII, co zaburza interpretację wyników. Aktywność biologiczna czynnika VII jest ściśle monitorowana zgodnie z Farmakopeą Europejską i kalibrowana względem międzynarodowych wzorców WHO.
badanie toksykologiczne, białko C, czynnik krzepnięcia, czynnik krzepnięcia VII, Farmakopea Europejska, kaskada krzepnięcia, koncentrat zespołu protrombiny, ludzkie osocze, odpowiedź immunologiczna, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, Prothromplex Total NF, przeciążenie układu krążenia, przeciwciało przeciwko białku, Światowa Organizacja Zdrowia, toksyczność ostra, toksyczność wielokrotnych dawek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Humulin N 100 j.m./ml
Humulin N jest insuliną ludzką produkowaną metodą rekombinacji DNA z wykorzystaniem bakterii Escherichia coli, co pozwala na uzyskanie preparatu identycznego z endogenną insuliną ludzką i minimalizuje ryzyko reakcji immunologicznych typowych dla insulin zwierzęcych. Przedkliniczne badania toksykologiczne, w tym testy toksyczności podostrej, nie wykazały poważnych zdarzeń niepożądanych związanych ze stosowaniem Humulin N. Kompleksowa ocena mutagenności, przeprowadzona zarówno in vitro, jak i in vivo, potwierdziła brak działania mutagennego, co świadczy o bezpieczeństwie genetycznym preparatu. Humulin N jest dostępny jako jałowa zawiesina do wstrzykiwań o stężeniu 100 j.m./ml, pH 6,9-7,5, co zapewnia stabilność i odpowiedni profil farmaceutyczny do terapii cukrzycy.
badania in vitro, badania in vivo, badania toksykologiczne, bufor fosforanowy, Escherichia coli, Humulin N, insulina endogenna, insulina izofanowa, insulina ludzka, insulina ludzka rekombinowana, insulina zwierzęca, jałowa zawiesina, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, reakcja immunologiczna, rekombinacja DNA, terapia cukrzycy, toksyczność podostra, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alocutan Forte 50 mg/ml
Produkt leczniczy Alocutan Forte zawierający minoksydyl w stężeniu 50 mg/ml przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo stosowania. Badania farmakologiczne, toksykologiczne, genotoksyczności oraz kancerogenności nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi. Testy mutagenności in vitro i in vivo potwierdziły brak potencjału mutagennego minoksydylu. W badaniach na szczurach i myszach zaobserwowano wzrost częstości nowotworów hormonozależnych, jednak efekt ten był wtórny do hiperprolaktynemii wywołanej bardzo wysokimi dawkami, nieistotnymi klinicznie, zwłaszcza przy miejscowym stosowaniu u kobiet, które nie wykazało wpływu na układ hormonalny.
aplikacja na skórę, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, ciężarna samica, dawka terapeutyczna, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, hiperprolaktynemia, implantacja zarodka, minoksydyl, mutagenność, nowotwór hormonozależny, objaw toksyczny, płodność, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ, uszkodzenie materiału genetycznego, zapłodnienie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dernilan –
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa maści Dernilan, zawierającej kamforę racemiczną (1 g/100 g), alantoinę (300 mg/100 g), nikotynamid (250 mg/100 g) oraz kwas salicylowy (100 mg/100 g), wykazały brak toksyczności po wielokrotnym podaniu wszystkich składników aktywnych. Analizy literaturowe potwierdziły, że żaden z komponentów nie wykazuje właściwości rakotwórczych ani mutagennych. W zakresie tolerancji miejscowej alantoina i nikotynamid charakteryzują się dobrą tolerancją, bez działania drażniącego, alergizującego czy fototoksycznego. Kamfora może powodować umiarkowane, krótkotrwałe podrażnienie skóry, objawiające się pieczeniem i mrowieniem, natomiast kwas salicylowy wykazuje pierwotne działanie drażniące, zależne od stężenia (badane w zakresie 1-20%).
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nifuroksazyd 200 Hasco 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa nifuroksazydu wykazały potencjał mutagenny tej substancji, co wskazuje na możliwość indukowania zmian genetycznych przy długotrwałym stosowaniu. W dwuletnich badaniach na myszach i szczurach (50 myszy i 52 szczury obu płci w każdej grupie) podawano nifuroksazyd w dawkach 200, 600 oraz 1800 mg/kg mc./dobę, co odpowiadało dawkom 5400 mg/m² u myszy i 10 800 mg/m² u szczurów. Pomimo wykazanego potencjału mutagennego, nie zaobserwowano działania rakotwórczego u żadnego z badanych gatunków, co jest kluczowe dla oceny bezpieczeństwa leku.
badania długoterminowe, badania na gryzoniach, badania przedkliniczne, bezpieczeństwo stosowania, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, ekstrapolacja dawek, materiał genetyczny, nifuroksazyd, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, powierzchnia ciała, profil bezpieczeństwa, substancja czynna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sustonit 6,5 mg
Produkt leczniczy Sustonit, zawierający 6,5 mg glicerolu triazotanu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, nie posiada udostępnionych szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa. Dokumentacja rejestracyjna wskazuje jedynie brak dostępnych informacji w zakresie toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, mutagenności, kancerogenności oraz wpływu na rozrodczość i rozwój zarodkowo-płodowy. Brak tych danych nie jest jednak równoznaczny z brakiem bezpieczeństwa preparatu, gdyż glicerol triazotan jest substancją o ugruntowanym profilu bezpieczeństwa, potwierdzonym wieloletnim doświadczeniem klinicznym oraz spełnieniem wymogów regulacyjnych dopuszczających lek do obrotu.
badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, doświadczenie kliniczne, glicerol triazotan, nitrogliceryna, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, przeciwwskazanie, rozwój zarodkowo-płodowy, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, toksyczność ostra i przewlekła, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Captopril Jelfa 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne kaptoprylu wykazały, że nerki są głównym narządem docelowym przy długotrwałym doustnym podawaniu leku u szczurów i małp, z obserwowanym odwracalnym uszkodzeniem nerek, szczególnie przy wyższych dawkach. Testy mutagenności in vitro i in vivo nie potwierdziły działania mutagennego, co wskazuje na brak indukcji mutacji genetycznych lub aberracji chromosomowych. Badania reprodukcyjne na różnych gatunkach zwierząt nie wykazały bezpośredniego działania embriotoksycznego lub teratogennego kaptoprylu, jednak jako inhibitor ACE może on opóźniać rozwój płodu, prowadząc do zwiększonej śmiertelności prenatalnej i postnatalnej oraz nieprawidłowości w rozwoju układu moczowego płodów.
aberracja chromosomowa, badanie mutagenności, działanie embriotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, inhibitor ACE, kaptopryl, nefropatia płodowa, nefrotoksyczność, obumarcie płodu, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil toksykologiczny, śmiertelność pourodzeniowa, śmiertelność przedurodzeniowa, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerek, wady wrodzone - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clindamycin hameln 150 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa klindamycyny, w formie roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 150 mg/ml, wykazały brak potencjału genotoksycznego, potwierdzone negatywnymi wynikami testu mikrojądrowego u szczurów oraz testu Amesa. Badania reprodukcyjne na modelach zwierzęcych (szczury i króliki) wykazały, że klindamycyna nie wywołuje toksyczności rozwojowej ani nie wpływa negatywnie na płodność przy dawkach nietoksycznych dla organizmu matczynego. Toksyczność obserwowano jedynie przy dawkach wywołujących toksyczność matczyną, co wskazuje na brak specyficznego działania teratogennego substancji.
działanie rakotwórcze, fosforan klindamycyny, genotoksyczność, infuzja, karcynogeneza, klindamycyna, mutacja powrotna, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, roztwór do wstrzykiwań, rozwój płodu, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, uszkodzenie płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aricept 5 mg
Donepezyl, substancja czynna preparatu Aricept, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo, obejmujące toksyczność, mutagenność, klastogenność, genotoksyczność, kancerogenność oraz wpływ na reprodukcję i rozwój. W badaniach na zwierzętach wykazano, że działania niepożądane donepezylu są minimalne i związane głównie z jego farmakologicznym mechanizmem pobudzania układu cholinergicznego. Testy mutagenne in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności, a działania klastogenne obserwowano jedynie przy stężeniach ponad 3000-krotnie wyższych niż terapeutyczne (osiągane w osoczu pacjentów), co wskazuje na znikome ryzyko przy standardowej terapii. Test mikrojądrowy in vivo na myszach potwierdził brak genotoksyczności i klastogenności w warunkach fizjologicznych.
Aricept, chlorowodorek donepezylu, donepezyl, działanie klastogenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, inhibitor cholinesterazy, kancerogenność, mutacja genowa, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, stężenie w osoczu, test in vitro, test in vivo, test mikrojądrowy, toksyczność komórkowa, układ cholinergiczny, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Simratio 10 10 mg
Przedkliniczne badania symwastatyny, substancji czynnej produktu Simratio, potwierdziły jej mechanizm działania jako inhibitora reduktazy HMG-CoA, kluczowego enzymu w biosyntezie cholesterolu. Badania toksyczności po podaniu dawek wielokrotnych nie wykazały nieoczekiwanych efektów toksycznych, a obserwowane zmiany były zgodne z farmakologicznym profilem leku. Testy genotoksyczności nie wykazały potencjału mutagennego ani genotoksycznego, a długoterminowe badania rakotwórczości nie potwierdziły zwiększonego ryzyka nowotworów, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa substancji w warunkach klinicznych.
badania długoterminowe, biosynteza cholesterolu, inhibitor syntezy cholesterolu, maksymalna tolerowana dawka, model zwierzęcy, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, reduktaza HMG-CoA, ryzyko teratogenne, symwastatyna, toksyczność wielokrotna, toksyczny wpływ, zaburzenia funkcji rozrodczych, zniekształcenia płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Agolek 25 mg
Produkt leczniczy Agolek zawierający 25 mg agomelatyny wykazuje w badaniach przedklinicznych działanie sedatywne u myszy, szczurów i małp po podaniu dużych dawek, co może mieć znaczenie kliniczne w kontekście zdolności prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Agomelatyna nie wykazuje potencjału proarytmicznego, co potwierdzają badania na psach – brak wpływu na prąd hERG oraz potencjał czynnościowy komórek Purkinjego. Nie stwierdzono właściwości prodrgawkowych przy dawkach do 128 mg/kg mc. podawanych dootrzewnowo u gryzoni. Indukcja enzymów wątrobowych CYP2B, CYP1A i CYP3A obserwowana była przy dawkach przekraczających 125 mg/kg mc. u gryzoni oraz przy 375 mg/kg mc. u małp, co może implikować potencjalne interakcje lekowe. Nie zaobserwowano hepatotoksyczności ani u gryzoni, ani u małp przy wielokrotnym podawaniu leku.
badanie bezpieczeństwa farmakologicznego, badanie rakotwórczości, badanie rozrodczości, badanie toksykologiczne, czynność rozrodcza, drgawka, działanie sedatywne, genotoksyczność, gruczolakowłókniak gruczołu sutkowego, hepatotoksyczność, indukcja CYP1A i CYP3A, indukcja enzymu CYP2B, nowotwór wątroby, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, potencjał proarytmiczny, prąd hERG, przenikanie przez łożysko, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, ryzyko proarytmiczne, teratogenność, właściwość prodrgawkowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apixaban Aurovitas 5 mg
Przedkliniczne badania apiksabanu, substancji czynnej leku Apixaban Aurovitas, wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa farmakologicznego bez istotnych zagrożeń dla kluczowych układów organizmu. W badaniach toksyczności dawki powtórzonej obserwowano efekty zgodne z mechanizmem działania apiksabanu na parametry krzepnięcia krwi, w tym nieznaczne krwawienia, jednak wyniki te należy interpretować ostrożnie ze względu na różnice międzygatunkowe. Testy genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani zdolności do indukcji aberracji chromosomowych, a badania długoterminowe nie potwierdziły potencjału karcinogennego. Ponadto, apiksaban nie wykazywał toksycznego wpływu na płodność, rozwój zarodkowo-płodowy ani profil toksykologiczny u młodych zwierząt laboratoryjnych, co sugeruje niskie ryzyko dla populacji pediatrycznej i reprodukcyjnej.
aberracja chromosomowa, aktywny transport, apiksaban, AUC, bezpieczeństwo farmakologiczne, Cmax, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, krwawienie, krzepnięcie krwi, mechanizm działania farmakodynamiczny, parametry farmakokinetyczne, parametry reprodukcyjne, populacja pediatryczna, potencjał karcinogenny, potencjał mutagenny, potencjał onkogenny, profil bezpieczeństwa farmakologicznego, profil toksykologiczny, przenikanie do mleka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fungizone 50 mg
Amfoterycyna B, dostępna w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji (Fungizone, 50 mg), jest stosowana w leczeniu ciężkich zakażeń grzybiczych. Jednakże, dane przedkliniczne dotyczące jej bezpieczeństwa są ograniczone, gdyż nie przeprowadzono standardowych badań oceniających potencjał rakotwórczy, mutagenny ani wpływ na reprodukcję. Brak jest długoterminowych badań na modelach zwierzęcych dotyczących karcynogenności, a także testów genotoksyczności takich jak test Amesa, test aberracji chromosomowych czy test mikrojądrowy. Ponadto, nie wykonano badań oceniających wpływ amfoterycyny B na płodność samców i samic zwierząt doświadczalnych, co uniemożliwia pełną ocenę ryzyka toksycznego wpływu na funkcje rozrodcze.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rumianek fix –
Produkt leczniczy RUMIANEK FIX zawiera 1,5 g kwiatu rumianku (Matricaria recutita L., flos) w saszetkach do zaparzania. Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tego preparatu są ograniczone i nie obejmują kompleksowych badań toksykologicznych, w tym standardowych testów oceniających potencjalne zagrożenia związane z długotrwałym stosowaniem. Nie przeprowadzono również badań toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności ani kancerogenności, co oznacza brak systematycznej oceny wpływu na funkcje rozrodcze, materiał genetyczny komórek oraz potencjał wywoływania zmian nowotworowych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vellofent 800 mcg
Produkt leczniczy Vellofent, zawierający fentanyl w postaci cytrynianu, przeszedł szeroki zakres badań przedklinicznych oceniających jego bezpieczeństwo. Standardowe badania farmakologiczne i toksykologiczne, w tym testy genotoksyczności oraz dwuletnie badania rakotwórczości u szczurów i testy na transgenicznych myszach Tg.AC, nie wykazały istotnych zagrożeń dla zdrowia człowieka ani potencjału mutagennego czy onkogennego. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym nie stwierdzono niepokojących efektów, a toksyczność rozwojowa u szczurów i królików nie wykazała wad rozwojowych przy ekspozycji w okresie organogenezy. Warto jednak podkreślić, że w badaniach rakotwórczości zaobserwowano zmiany histologiczne w mózgu szczurów przy dużych dawkach, których znaczenie kliniczne pozostaje nieznane i wymaga dalszej analizy.
badanie rakotwórczości, ciąża, cytrynian fentanylu, działanie klastogenne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, działanie uspokajające, farmakologia bezpieczeństwa, fentanyl, genotoksyczność, laktacja, opioidowy lek przeciwbólowy, organogeneza, potencjał mutagenny, potencjał onkogenny, potencjał rakotwórczy, preparat histologiczny mózgu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, wada rozwojowa, wpływ na płodność, wskaźnik przeżycia potomstwa, wydzielanie mleka, zaburzenie odruchów, zaburzenie rozwojowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gentamycin KRKA 40 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące siarczanu gentamycyny (Gentamycin Krka 40 mg/ml) wykazały zróżnicowaną toksyczność ostrą zależną od drogi podania i gatunku zwierząt, z DL50 wynoszącą >5 g/kg mc. przy podaniu doustnym, a najniższą dla drogi dożylnej (83-98 mg/kg mc. u szczurów, 22-77 mg/kg mc. u myszy). W badaniach wielokrotnego podawania odnotowano nefrotoksyczność i uszkodzenia tkanek, zwłaszcza przy podaniu dożylnym (5-15 mg/kg mc. u szczurów, 3-30 mg/kg mc. u psów) oraz domięśniowym (20-160 mg/kg mc. u szczurów), gdzie obserwowano martwicę kanalików nerkowych i uszkodzenia mięśni. Podanie podskórne u kotów (50-100 mg/kg mc.) wywołało toksyczne uszkodzenia narządu równowagi, prowadzące do śmierci zwierząt przy dawce 100 mg/kg mc. W badaniach rozrodczości stwierdzono nefrotoksyczność u potomstwa szczurów przy dawce 75 mg/kg mc., natomiast u świnek morskich zmiany były przemijające przy dawce 4 mg/kg mc. Nie wykazano działania mutagennego ani kancerogennego siarczanu gentamycyny.
antybiotyk aminoglikozydowy, dawka letalna, dehydrogenaza mleczanowa, działanie nefrotoksyczne, działanie rakotwórcze, martwica kanalików nerkowych, monitorowanie funkcji nerek, niezborność ruchów, ototoksyczność, podawanie leku, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, siarczan gentamycyny, toksyczność narządu równowagi, toksyczność rozwojowa, uszkodzenie narządu słuchu, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Diured 20 mg
Dane przedkliniczne dotyczące torasemidu wskazują na bardzo niską toksyczność ostrą, co sugeruje szeroki margines bezpieczeństwa przy stosowaniu pojedynczych dawek. Badania toksyczności przewlekłej na psach i szczurach wykazały odwracalne zmiany patologiczne, takie jak zmniejszenie masy ciała, podwyższone stężenia kreatyniny i mocznika oraz strukturalne zmiany w nerkach (rozszerzenie kanalików nerkowych, śródmiąższowe zapalenie nerek), które były związane z nasilonym działaniem diuretycznym torasemidu. Wszystkie te zmiany miały charakter przemijający po zakończeniu terapii, co podkreśla odwracalność potencjalnych działań niepożądanych przy długotrwałym stosowaniu leku.
diureza, działanie farmakodynamiczne, działanie moczopędne, działanie teratogenne, kanaliki nerkowe, kreatynina i mocznik, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, torasemid, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Noradrenaline hameln 0,2 mg/ml
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa produktu leczniczego Noradrenaline hameln 0,2 mg/ml (roztwór do infuzji) opierała się na standardowych badaniach farmakologicznych i toksykologicznych. Wyniki nie wykazały istotnych zagrożeń dla ludzi przy stosowaniu terapeutycznym, potwierdzając korzystny profil bezpieczeństwa farmakologicznego. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły specyficznych efektów toksycznych, a testy genotoksyczności nie wykazały potencjału mutagennego ani genotoksycznego. Ponadto, standardowe badania dotyczące potencjału rakotwórczego nie wskazały na zwiększone ryzyko rozwoju nowotworów.
badania przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, embriogeneza, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, infuzja, noradrenalina, noradrenaliny winian, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodu, rozwój pourodzeniowy, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna - Leksykon substancji czynnych
Gancyklowir – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Gancyklowir wykazuje istotne działanie mutagenne, klastogenne oraz rakotwórcze potwierdzone w badaniach przedklinicznych na modelach zwierzęcych i komórkowych. Mutagenność stwierdzono w testach na komórkach chłoniaka myszy przy dawce 7500-krotnie wyższej niż ekspozycja u pacjentów stosujących Virgan, natomiast działanie klastogenne potwierdzono w teście mikrojąderkowym u myszy przy dawce dożylnej 50 mg/kg, co odpowiada 15000-krotnie wyższemu stężeniu w osoczu niż u ludzi. Długotrwała ekspozycja doustna myszy na dawkę 20 mg/kg (50-krotnie wyższą niż u pacjentów) wykazała działanie rakotwórcze. Ponadto gancyklowir wykazuje toksyczność na układ rozrodczy, powodując zaburzenia płodności i teratogenność u zwierząt, z hamowaniem czynności gonad przy dawkach wielokrotnie przekraczających ekspozycję kliniczną (od 12- do 3000-krotnych). U samców myszy obserwowano zaburzenia rozrodczości przy dawce 60-krotnie wyższej, a u królików teratogenność przy dawce 100-krotnie wyższej niż u pacjentów stosujących Virgan.
badanie genotoksyczności, czynnik rakotwórczy, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, ekspozycja ogólnoustrojowa, gancyklowir, komórki chłoniaka myszy, mutagenność, potencjał mutagenny, test mikrojąderkowy, toksyczność miejscowa, toksyczność reprodukcyjna, układ rozrodczy męski, układ rozrodczy żeński, zaburzenie płodności, zahamowanie spermatogenezy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Afobam 0,5 mg
Przedkliniczne badania alprazolamu wykazały brak mutagenności w testach in vitro (test Amesa) oraz in vivo (test mikrojąderkowy u szczurów) przy dawkach do 100 mg/kg mc., co stanowi 500-krotność maksymalnej dawki zalecanej u ludzi (10 mg/dobę). Dwuletnie badania rakotwórczości na szczurach (do 30 mg/kg mc./dobę) i myszach (do 10 mg/kg mc./dobę) nie wykazały potencjału rakotwórczego. Badania na płodność u szczurów przy dawkach do 5 mg/kg mc./dobę (25-krotność dawki ludzkiej) nie wykazały negatywnego wpływu na reprodukcję. Jednak długoterminowe podawanie alprazolamu szczurzym samicom i samcom w dawkach 3-30 mg/kg mc./dobę (15-150-krotność dawki ludzkiej) spowodowało specyficzne zmiany okulistyczne, takie jak zaćma u samic oraz wrastanie naczyń w rogówkę u samców, pojawiające się po 11 miesiącach leczenia.
aberracja chromosomalna, alprazolam, badanie in vitro, badanie toksyczności, mutageneza bakteryjna, napad drgawkowy, narząd wzroku, płodność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, test Amesa, test mikrojąderkowy, test mikrojąderkowy in vivo, toksyczność przewlekła, wrastanie naczyń w rogówkę, zaćma - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sitagliptin Aflofarm 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sytagliptyny wykazały toksyczne efekty na wątrobę i nerki u gryzoni jedynie przy ekspozycji przekraczającej 58-krotnie poziomy terapeutyczne stosowane u ludzi, natomiast przy 19-krotnym narażeniu nie stwierdzono niekorzystnych zmian. U szczurów obserwowano nieprawidłowości w rozwoju siekaczy przy 67-krotnym narażeniu, jednak bez wpływu na uzębienie przy 58-krotnym. U psów przy około 23-krotnym narażeniu wystąpiły przemijające objawy neurotoksyczne oraz niewielkie zwyrodnienie mięśni szkieletowych, nieobecne przy 6-krotnym narażeniu, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. Badania genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały mutagenności ani działania rakotwórczego u myszy, a zwiększona częstość nowotworów wątroby u szczurów pojawiła się tylko przy ekspozycji >58-krotnej i była powiązana z hepatotoksycznością, co nie ma istotnego znaczenia klinicznego dla ludzi.
Analizy wpływu na reprodukcję nie wykazały negatywnego oddziaływania na płodność szczurów, a jedynie przy narażeniu >29-krotnym zaobserwowano niewielkie zniekształcenia żeber u płodów oraz toksyczność u królików, co nie przekłada się na ryzyko kliniczne przy dawkach terapeutycznych. Sytagliptyna przenika do mleka karmiących samic szczurów z wskaźnikiem mleko/osocze 4:1, co należy uwzględnić przy stosowaniu u kobiet karmiących piersią. Podsumowując, sytagliptyna charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa z szerokim marginesem terapeutycznym, a wszystkie działania toksyczne występowały przy wielokrotnie wyższych niż kliniczne poziomach ekspozycji, co sugeruje niskie ryzyko działań niepożądanych u pacjentów stosujących lek Sitagliptin Aflofarm.
ataksja, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, gruczolak wątroby, hepatotoksyczność, karcynogenność, margines bezpieczeństwa, neurotoksyczność, nowotwór wątroby, potencjał mutagenny, sytagliptyna, toksyczność, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność sytagliptyny, toksyczność wątrobowo-nerkowa, wskaźnik mleko/osocze, zniekształcenie żeber, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon substancji czynnych
N,N-2-dimetyloamino-2-propanol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Substancja N,N-2-dimetyloamino-2-propanol, składnik kompleksu inozyny pranobeksu w preparacie Eloprine, wykazuje niski profil toksyczności w badaniach ostrej, podostrej i przewlekłej toksyczności na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, koty, małpy). Maksymalna badana dawka wynosiła 1500 mg/kg mc./dobę, co stanowi 50-krotność dawki terapeutycznej stosowanej u ludzi (100 mg/kg mc./dobę). Wartość LD50 była znacznie wyższa niż dawki kliniczne, potwierdzając szeroki margines bezpieczeństwa. Długoterminowe badania na myszach i szczurach nie wykazały działania rakotwórczego, a testy mutagenności in vivo i in vitro (na ludzkich limfocytach) nie potwierdziły właściwości mutagennych substancji.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, dawka śmiertelna LD50, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, inozyna pranobeksu, limfocyt krwi obwodowej, margines bezpieczeństwa, N, N-2-dimetyloamino-2-propanol, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, teratogenność, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, zaburzenia czynności reprodukcyjnych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Perindanor 8 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne peryndoprylu wykazały, że po doustnym podaniu u zwierząt doświadczalnych głównym narządem docelowym była nerka, gdzie obserwowano odwracalne uszkodzenia. Analizy genotoksyczności, przeprowadzone zarówno in vitro, jak i in vivo, nie potwierdziły działania mutagennego leku. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach, myszach, królikach i małpach nie stwierdzono bezpośredniego działania embriotoksycznego ani teratogennego peryndoprylu, jednak jako inhibitor ACE może on wywoływać niekorzystne efekty w późnym okresie rozwoju płodu, takie jak śmierć płodu, wady wrodzone, uszkodzenia nerek oraz zwiększoną śmiertelność okołoporodową i poporodową. Nie zaobserwowano natomiast wpływu na płodność u samców i samic szczurów.
badanie in vitro, badanie in vivo, działanie embriotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę, model zwierzęcy, nefrotoksyczność, peryndopryl, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, śmiertelność okołoporodowa, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerek, wada wrodzona