Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Gancyklowir

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania gancyklowiru

Gancyklowir jest substancją czynną o istotnym profilu bezpieczeństwa, który został dokładnie przebadany w warunkach przedklinicznych. Dostępne dane wskazują na potencjalne ryzyko związane z jego stosowaniem, szczególnie w kontekście działania mutagennego, klastogennego, rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję.^{1 2}

Potencjał mutagenny i klastogenny

Gancyklowir wykazał działanie mutagenne w testach przeprowadzonych na komórkach chłoniaka myszy oraz działanie klastogenne w komórkach ssaków. Pozytywne wyniki uzyskano w trzech z pięciu różnych typów testów genotoksyczności. Szczególnie istotne dane uzyskano w badaniu komórek chłoniaka myszy (najbardziej czuła metoda) po zastosowaniu dawki 7500 razy większej niż dawka wchłaniana ogólnoustrojowo przez pacjentów leczonych produktem Virgan. Ponadto pozytywny wynik uzyskano w teście mikrojąderkowym u myszy po podawaniu dawki 50 mg/kg dożylnie, co odpowiada 15000 razy większemu stężeniu w osoczu niż podczas podawania produktu leczniczego Virgan do oka u ludzi.³

Potencjał rakotwórczy

Wyniki badań mutagenności i klastogenności były zgodne z wynikami badań wykazujących rakotwórcze działanie gancyklowiru u myszy. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że gancyklowir jest potencjalnym czynnikiem rakotwórczym.^{4 5}

Działanie rakotwórcze u zwierząt obserwowano po długim okresie ekspozycji ogólnoustrojowej, przy dawce 20 mg/kg podawanej doustnie, co przekraczało 50-krotnie dawkę, jaka może być wchłonięta ogólnoustrojowo przez pacjentów leczonych produktem Virgan.⁶

Wpływ na reprodukcję i płodność

Gancyklowir wykazuje istotny wpływ na układ rozrodczy. W badaniach przedklinicznych stwierdzono, że powoduje zaburzenie płodności oraz wykazuje działanie teratogenne u zwierząt.^{7 8}

Szczegółowe badania na zwierzętach, podczas których podawano gancyklowir doustnie i dożylnie, wykazały hamowanie czynności jąder i jajników, co miało bezpośredni wpływ na płodność.⁹

Wpływ na układ rozrodczy samców

Działanie toksyczne na układ rozrodczy samców stwierdzono po ogólnoustrojowym podaniu dawki większej 12-krotnie u psów i 19-krotnie u myszy, niż dawka wchłaniana ogólnoustrojowo przez pacjentów leczonych produktem Virgan. Zaburzenie zdolności rozrodczych u samców myszy zaobserwowano po podaniu dawki 60-krotnie większej niż u pacjentów leczonych produktem Virgan.¹⁰

Szczególnie istotne jest, że na podstawie wyników badań na zwierzętach, w których ogólne narażenie na gancyklowir w dawkach niższych niż dawki lecznicze powodowało zahamowanie spermatogenezy, za prawdopodobne uważa się zahamowanie spermatogenezy również u ludzi.^{11 12}

Wpływ na układ rozrodczy samic

U samic myszy zaburzenie czynności układu rozrodczego wystąpiło po zastosowaniu dawki 3000 razy większej niż dawka wchłaniana ogólnoustrojowo przez pacjentów leczonych produktem Virgan.¹³

Działanie teratogenne

Działanie teratogenne gancyklowiru u królików wystąpiło po dawce 100-krotnie większej niż u pacjentów leczonych produktem Virgan, co potwierdza potencjalne ryzyko teratogenności przy ekspozycji ogólnoustrojowej.¹⁴

Toksyczność miejscowa

W zakresie toksyczności miejscowej, badania preparatu Virgan (żel do oczu zawierający gancyklowir) wykazały wysokie bezpieczeństwo miejscowe. Podawanie produktu leczniczego Virgan do oka u królików przez 28 dni z częstotliwością 5 razy na dobę nie wykazało miejscowego ani układowego działania toksycznego produktu.¹⁵

Porównanie dawek w badaniach przedklinicznych i zastosowaniu klinicznym

Poniższa tabela przedstawia porównanie dawek gancyklowiru stosowanych w badaniach przedklinicznych w odniesieniu do dawek stosowanych klinicznie w przypadku produktu Virgan:

¹⁶