Dawkowanie i sposób podawania
Gancyklowir

Dawkowanie i sposób podawania gancyklowiru

Gancyklowir to substancja przeciwwirusowa stosowana głównie w leczeniu i profilaktyce zakażeń wywołanych przez cytomegalowirusa (CMV). Dawkowanie tej substancji zależy od wskazania klinicznego, wieku pacjenta, masy ciała oraz funkcji nerek. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania gancyklowiru w różnych sytuacjach klinicznych.¹

Dawkowanie postaci dożylnej gancyklowiru

Leczenie choroby CMV

W przypadku dorosłych oraz dzieci i młodzieży w wieku ≥ 12 lat z prawidłową czynnością nerek, dawkowanie obejmuje dwa etapy:^{2 3}

• Leczenie początkowe: 5 mg/kg masy ciała podawane w infuzji dożylnej w ciągu jednej godziny, co 12 godzin przez okres od 14 do 21 dni.
• Leczenie podtrzymujące: u pacjentów z obniżoną odpornością, narażonych na ryzyko nawrotu, można zastosować leczenie podtrzymujące w dawce 5 mg/kg masy ciała podawane w infuzji dożylnej w ciągu jednej godziny, raz na dobę przez 7 dni w tygodniu lub 6 mg/kg masy ciała raz na dobę przez 5 dni w tygodniu. Czas trwania leczenia podtrzymującego należy określić indywidualnie, zgodnie z lokalnymi wytycznymi terapeutycznymi.

⁴

W przypadku progresji choroby CMV podczas leczenia podtrzymującego lub po odstawieniu leczenia gancyklowirem, można ponownie rozpocząć leczenie według schematu leczenia początkowego.⁵

Dla dzieci w wieku od urodzenia do < 12 lat, obecnie dostępne dane przedstawiono w charakterystykach produktów leczniczych, jednak nie sformułowano konkretnych zaleceń dotyczących dawkowania.<sup data-drug="Cymevene" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Dzieci w wieku od urodzenia do 6 <sup data-drug="Ganciclovir Accord" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Dzieci w wieku od urodzenia do 7

Zapobieganie chorobie CMV według schematu leczenia wyprzedzającego

W przypadku dorosłych oraz dzieci i młodzieży w wieku ≥ 12 lat z prawidłową czynnością nerek:^{8 9}

• Leczenie początkowe: 5 mg/kg masy ciała podawane w infuzji dożylnej w ciągu jednej godziny, co 12 godzin przez okres od 7 do 14 dni.
• Leczenie podtrzymujące: 5 mg/kg masy ciała podawane w infuzji dożylnej w ciągu jednej godziny, raz na dobę przez 7 dni w tygodniu lub 6 mg/kg masy ciała raz na dobę przez 5 dni w tygodniu. Czas trwania leczenia podtrzymującego zależy od ryzyka choroby CMV i należy odnieść się do lokalnych wytycznych terapeutycznych.

¹⁰

Dla dzieci w wieku od urodzenia do < 12 lat, podobnie jak w przypadku leczenia choroby CMV, obecnie nie można sformułować zaleceń dotyczących dawkowania.<sup data-drug="Cymevene" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Dzieci w wieku od urodzenia do 11 <sup data-drug="Ganciclovir Accord" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Dzieci w wieku od urodzenia do 12

Zapobieganie chorobie CMV według schematu profilaktyki uniwersalnej

Dla dorosłych i młodzieży w wieku > 16 lat: ^{16 lat: 5 mg/kg mc. podawane w infuzji dożylnej w ciągu jednej godziny, raz na dobę przez 7 dni w tygodniu lub 6 mg/kg mc. raz na dobę podawane przez 5 dni w tygodniu. Czas trwania leczenia zależy od ryzyka choroby CMV i należy odnieść się do lokalnych wytycznych terapeutycznych.”>13 16 lat: 5 mg/kg mc. podawane w infuzji dożylnej w ciągu jednej godziny, raz na dobę przez 7 dni w tygodniu lub 6 mg/kg mc. raz na dobę podawane przez 5 dni w tygodniu. Czas trwania leczenia zależy od ryzyka choroby CMV i należy odnieść się do lokalnych wytycznych terapeutycznych.”>14}

• 5 mg/kg masy ciała podawane w infuzji dożylnej w ciągu jednej godziny, raz na dobę przez 7 dni w tygodniu lub
• 6 mg/kg masy ciała raz na dobę podawane przez 5 dni w tygodniu.

Czas trwania leczenia zależy od ryzyka choroby CMV i należy odnieść się do lokalnych wytycznych terapeutycznych.¹⁵

W przypadku dzieci i młodzieży w wieku od urodzenia do ≤ 16 lat, zalecana dawka gancyklowiru podawana raz na dobę w infuzji dożylnej w ciągu jednej godziny zależy od powierzchni ciała (BSA) obliczanej wg wzoru Mostellera i klirensu kreatyniny obliczanego ze wzoru Schwartza (CrCLS).^{16 17}

Dawka dla dzieci i młodzieży (mg) = 3 x BSA x CrCLS

Jeśli klirens kreatyniny obliczony wg wzoru Schwartza przekracza 150 ml/min/1,73 m², wówczas w równaniu należy przyjąć maksymalną wartość 150 ml/min/1,73 m².^{18 19}

Do obliczenia powierzchni ciała (BSA) stosuje się wzór Mostellera:²⁰

BSA = k × wzrost (cm) × masa ciała (kg) / (3600)

Klirens kreatyniny wg wzoru Schwartza [ml/min/1,73 m²] oblicza się następująco:²¹

CrCl = (140 – wiek [lata]) × (masa ciała [kg]) / (72 × 0,011 × stężenie kreatyniny w surowicy [µmol/l])

Współczynnik k przyjmuje wartości:<sup data-drug="Cymevene" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="gdzie k = 0,33 dla pacjentów w wieku < 1. roku z małą masą urodzeniową, 0,45 dla pacjentów w wieku < 2 lat, 0,55 dla chłopców w wieku od 2 do 22 <sup data-drug="Ganciclovir Accord" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="gdzie k = 0,33 dla pacjentów w wieku < 1. roku z małą masą urodzeniową, 0,45 dla pacjentów w wieku < 2 lat, 0,55 dla chłopców w wieku od 2 do 23

• k = 0,33 dla pacjentów w wieku < 1. roku z małą masą urodzeniową
• k = 0,45 dla pacjentów w wieku < 2 lat
• k = 0,55 dla chłopców w wieku od 2 do < 13 lat i dziewczynek w wieku od 2 do 16 lat
• k = 0,7 dla chłopców w wieku od 13 do 16 lat

Pacjenci w wieku powyżej 16 lat – stosuje się dawkowanie jak u dorosłych.

Wartości k podano na podstawie oznaczania stężenia kreatyniny w surowicy metodą Jaffego i może być konieczna ich korekta, jeśli zastosowano metodę enzymatyczną.^{24 25}

Zalecane jest regularne kontrolowanie stężenia kreatyniny w surowicy, wzrostu i masy ciała oraz odpowiednie dostosowywanie dawki.^{26 27}

Szczególne zalecenia dotyczące dawkowania

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

Dzieci i młodzież (w wieku od urodzenia do ≤ 16 lat) z zaburzeniami czynności nerek, otrzymujący profilaktyczną dawkę gancyklowiru obliczaną za pomocą algorytmu 3 x BSA x CrCLS nie wymagają dalszej modyfikacji dawkowania, ponieważ ta dawka została już dostosowana do klirensu kreatyniny.^{28 29}

W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności nerek w wieku 12 lat i starszych, leczonych dawką podaną w mg/kg masy ciała, ustalaną w zależności od masy ciała w ramach terapii wyprzedzającej i leczenia choroby CMV, dawkę gancyklowiru podaną w mg/kg masy ciała należy dostosować odpowiednio do klirensu kreatyniny, jak podano w poniższej tabeli.^{30 31}

Szacunkową wartość klirensu kreatyniny można obliczyć na podstawie stężenia kreatyniny w surowicy zgodnie z poniższym wzorem:^{32 33}

Mężczyźni: (140 – wiek [lata]) × (masa ciała [kg]) / (72 × 0,011 × stężenie kreatyniny w surowicy [µmol/l])

Kobiety: 0,85 x odpowiednia wartość dla mężczyzn

Ze względu na zalecane modyfikowanie dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy kontrolować stężenie kreatyniny w surowicy lub szacunkowe wartości klirensu kreatyniny.^{34 35}

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby

Nie badano bezpieczeństwa stosowania i skuteczności gancyklowiru u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.^{36 37}

Dawkowanie w przypadku ciężkiej leukopenii, neutropenii, niedokrwistości, małopłytkowości i pancytopenii

Przed rozpoczęciem leczenia gancyklowirem należy zapoznać się z ostrzeżeniami dotyczącymi parametrów hematologicznych. Jeśli w czasie leczenia gancyklowirem wystąpi znaczne zmniejszenie liczby krwinek, należy rozważyć podanie krwiotwórczych czynników wzrostu lub przerwanie leczenia.^{38 39}

Dawkowanie u pacjentów w podeszłym wieku

Nie przeprowadzono badań nad skutecznością czy bezpieczeństwem stosowania gancyklowiru u pacjentów w podeszłym wieku. Ponieważ czynność nerek pogarsza się z wiekiem, gancyklowir należy stosować u pacjentów w podeszłym wieku ze szczególnym uwzględnieniem stanu czynności nerek.^{40 41}

Sposób podawania gancyklowiru dożylnego

Gancyklowir musi być podawany w infuzji dożylnej w ciągu 1 godziny w stężeniu nie większym niż 10 mg/ml. Produktu leczniczego nie należy podawać w szybkiej infuzji dożylnej ani w szybkim wstrzyknięciu (bolusie), ponieważ wynikające z takiego sposobu podawania nadmierne stężenia w osoczu mogą zwiększać toksyczność gancyklowiru.^{42 43}

Produktu leczniczego nie należy podawać we wstrzyknięciu domięśniowym lub podskórnym, ponieważ ze względu na wysokie pH (~11) roztworu gancyklowiru, może to powodować silne podrażnienie tkanek.^{44 45}

Nie należy podawać dawek większych niż zalecane, zwiększać częstości podawania kolejnych dawek ani szybkości infuzji.^{46 47}

Po rozpuszczeniu, produkty zawierające gancyklowir są klarownymi, bezbarwnymi lub lekko żółtawymi roztworami, praktycznie niezawierającymi widocznych cząstek.^{48 49}

Infuzja dożylna powinna być podawana do żyły z odpowiednim przepływem krwi, najlepiej przez plastikowy cewnik/kaniulę.^{50 51}

Ze względu na potencjalne teratogenne i rakotwórcze działanie gancyklowiru u ludzi, konieczne jest zachowanie ostrożności w czasie przygotowania i stosowania leku.^{52 53}

Dawkowanie żelu ocznego zawierającego gancyklowir

W leczeniu zakażeń oka wirusem cytomegalii (produkt leczniczy Virgan 1,5 mg/g żel do oczu) dawkowanie jest następujące:⁵⁴

• 1 kropla 5 razy na dobę do momentu całkowitej reepitelizacji, następnie
• 1 kropla 3 razy na dobę przez 7 dni

Czas trwania leczenia zwykle nie przekracza 21 dni.⁵⁵

Stosowanie produktu leczniczego u dzieci w wieku poniżej 18 lat nie jest zalecane, ponieważ nie prowadzono badań dotyczących stosowania produktu w tej grupie wiekowej.⁵⁶

Produkt leczniczy należy podawać do worka spojówkowego oka wykazującego objawy chorobowe.⁵⁷