Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Gentamycin KRKA 40 mg/ml

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Gentamycin Krka

Dostępne dane przedkliniczne dla siarczanu gentamycyny, substancji czynnej produktu leczniczego Gentamycin Krka (40 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji), przedstawiają kompleksowy obraz profilu bezpieczeństwa tej substancji w badaniach na zwierzętach laboratoryjnych. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę wyników badań toksykologicznych i innych istotnych badań przedklinicznych, które są kluczowe dla zrozumienia bezpieczeństwa stosowania tego antybiotyku aminoglikozydowego.¹

Toksyczność po jednorazowym podaniu

Badania toksykologiczne z użyciem pojedynczej dawki siarczanu gentamycyny wykazały stosunkowo niewielką toksyczność ostrą u badanych zwierząt laboratoryjnych. Parametr DL50 (dawka letalna dla 50% populacji zwierząt) różnił się znacząco w zależności od drogi podania oraz gatunku zwierząt:²

Toksyczność po dłuższym podawaniu

W badaniach toksyczności po wielokrotnym podawaniu produktu oceniano wpływ długoterminowej ekspozycji na siarczan gentamycyny przy różnych drogach podania:³

• Podanie doustne – Badania na szczurach, którym przez 93 dni podawano siarczan gentamycyny w dawkach 6, 60 i 600 mg/kg masy ciała, nie wykazały istotnych zmian patologicznych związanych z działaniem substancji czynnej. Jedynym odnotowanym efektem był wzrost stężenia dehydrogenazy mleczanowej (LDH) oraz kwasu moczowego w surowicy u zwierząt otrzymujących dwie najwyższe dawki (60 i 600 mg/kg mc.).⁴
• Podanie domięśniowe – Przedłużone domięśniowe podawanie siarczanu gentamycyny szczurom przez 4 tygodnie w dawkach 20, 40 i 160 mg/kg mc. skutkowało wystąpieniem martwicy kanalików nerkowych oraz uszkodzeniami tkanki mięśniowej w miejscu iniekcji.⁵
• Podanie dożylne – U szczurów, którym przez 28 dni podawano siarczan gentamycyny dożylnie w dawkach 5, 10 i 15 mg/kg mc., oraz u psów, które otrzymywały przez 10 dni dawki 3 i 30 mg/kg mc., zaobserwowano działania nefrotoksyczne.⁶
• Podanie podskórne – U kotów, którym podawano podskórnie siarczan gentamycyny w dawkach 50 i 100 mg/kg mc., po 15 dniach zaobserwowano toksyczne działanie na narząd równowagi, manifestujące się niezbornością ruchów. W grupie otrzymującej dawkę 100 mg/kg mc. wszystkie zwierzęta padły w ciągu 18 dni od rozpoczęcia podawania leku.⁷

Toksyczność rozrodcza

W badaniach oceniających wpływ siarczanu gentamycyny na rozrodczość i rozwój potomstwa stwierdzono:⁸

• U szczurów, którym podawano siarczan gentamycyny w dawce 75 mg/kg mc., zaobserwowano poważne uszkodzenia nerek u osesków, co wskazuje na potencjalną toksyczność rozwojową.⁹
• U osesków świnki morskiej, którym podawano siarczan gentamycyny w dawce 4 mg/kg mc., obserwowano jedynie przemijające zmiany w nerkach, co sugeruje różnice w toksyczności rozwojowej między gatunkami i potencjalnie mniejszą wrażliwość świnki morskiej na nefrotoksyczne działanie gentamycyny w porównaniu do szczurów.¹⁰

Potencjał mutagenny i kancerogenny

Na podstawie dostępnych danych z piśmiennictwa naukowego nie stwierdzono dowodów na mutagenne ani kancerogenne działanie siarczanu gentamycyny. Brak jest udokumentowanych badań wykazujących potencjał genotoksyczny lub rakotwórczy tej substancji.¹¹

Wnioski z danych przedklinicznych

Dane przedkliniczne dotyczące siarczanu gentamycyny wskazują na potencjalne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, przede wszystkim związanych z nefrotoksycznością oraz ototoksycznością (działanie na narząd równowagi). Toksyczność ta jest zależna od dawki, czasu ekspozycji oraz gatunku zwierząt. Obserwacje te są spójne z profilem bezpieczeństwa obserwowanym w warunkach klinicznych, gdzie zaburzenia czynności nerek oraz uszkodzenia narządu słuchu i równowagi należą do najważniejszych działań niepożądanych antybiotyków aminoglikozydowych, w tym gentamycyny.¹²

Wyniki badań przedklinicznych podkreślają znaczenie właściwego monitorowania funkcji nerek i słuchu podczas terapii gentamycyną u pacjentów, szczególnie przy przewlekłym podawaniu leku, u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności nerek oraz w przypadkach stosowania wysokich dawek. Należy również zachować szczególną ostrożność podczas leczenia kobiet w ciąży z uwagi na potencjalne ryzyko uszkodzenia nerek u płodu, na co wskazują wyniki badań na modelach zwierzęcych.¹³