zespół DRESS

Zespół DRESS (Drug Reaction with Eosinophilia and Systemic Symptoms) to ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja polekowa charakteryzująca się wysypką skórną, gorączką, powiększeniem węzłów chłonnych, eozynofilią oraz zajęciem narządów wewnętrznych. Najczęściej rozwija się w okresie 2-8 tygodni od rozpoczęcia terapii lekiem wywołującym reakcję.

Do leków najczęściej wywołujących zespół DRESS należą leki przeciwdrgawkowe (karbamazepina, lamotrygina, fenytoina), antybiotyki (zwłaszcza sulfonamidy), allopurynol oraz niektóre niesteroidowe leki przeciwzapalne. Patogeneza obejmuje złożone interakcje między predyspozycją genetyczną, reaktywacją wirusa (zwłaszcza HHV-6) i zaburzeniami odpowiedzi immunologicznej.

Objawy kliniczne obejmują rozległą wysypkę plamisto-grudkową, często z obrzękiem twarzy, gorączkę powyżej 38°C, limfadenopatię oraz zajęcie narządów wewnętrznych, najczęściej wątroby (50-60% przypadków), nerek, płuc i serca. W badaniach laboratoryjnych stwierdza się eozynofilię i atypowe limfocyty. Diagnostyka opiera się na kryteriach RegiSCAR lub kryteriach japońskich.

Leczenie polega na natychmiastowym odstawieniu leku wywołującego, stosowaniu kortykosteroidów systemowych oraz leczeniu wspomagającym. Śmiertelność w zespole DRESS wynosi 5-10%, głównie z powodu niewydolności narządowej. Po przebyciu zespołu DRESS pacjenci wymagają długoterminowej obserwacji ze względu na możliwość wystąpienia późnych powikłań autoimmunologicznych, takich jak cukrzyca typu 1, choroby tarczycy czy toczeń rumieniowaty układowy.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Febuxostat Laboratorios Liconsa

Febuksostat wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, takimi jak choroba niedokrwienna serca, zawał mięśnia sercowego, udar, zastoinowa niewydolność serca czy niestabilna dławica piersiowa. Badanie CARES wykazało zwiększoną śmiertelność sercowo-naczyniową w porównaniu z allopurynolem, jednak badanie FAST nie potwierdziło tych różnic, co wskazuje na konieczność indywidualnej oceny ryzyka i systematycznego monitorowania kardiologicznego podczas terapii. Ponadto, febuksostat może wywoływać rzadkie, ale ciężkie reakcje alergiczne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, reakcje anafilaktyczne oraz DRESS, szczególnie w pierwszych miesiącach leczenia. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości należy natychmiast przerwać leczenie i bezwzględnie unikać ponownego podawania leku u pacjentów z wcześniejszymi reakcjami alergicznymi.
allopurynol, azatiopryna, choroba niedokrwienna serca, dna moczanowa, febuksostat, kolchicyna, kwas moczowy, merkaptopuryna, niedobór laktazy, niestabilna dławica piersiowa, nietolerancja galaktozy, NLPZ, oksydaza ksantynowa, poziom TSH, reakcja anafilaktyczna, testy wątrobowe, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenia hematologiczne, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zespół DRESS, zespół Lescha-Nyhana, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, złogi ksantyny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ospamox 1000 mg 1000 mg

Produkt leczniczy Ospamox zawiera 1000 mg amoksycyliny trójwodnej (1148 mg substancji), której profil bezpieczeństwa obejmuje działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to biegunka i nudności (często, ≥1/100 do <1/10 pacjentów) oraz wysypka skórna (często). Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą wystąpić poważne reakcje alergiczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, zespół choroby posurowiczej, a także ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka). Wśród rzadkich powikłań wymienia się przemijającą leukopenię, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczną, śródmiąższowe zapalenie nerek, zapalenie wątroby oraz aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Wydłużenie czasu krwawienia i protrombinowego również zostało odnotowane jako bardzo rzadkie zdarzenie.
agranulocytoza, amoksycylina, amoksycylina trójwodna, anafilaksja, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, czarny włochaty język, czas protrombinowy, drgawki, hiperkinezja, kandydoza błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, liniowa IgA dermatoza, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, pokrzywka, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, zapalenie jelit, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie rzekomobłoniaste, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Questax XR 150 mg

Stosowanie kwetiapiny w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu Questax XR wiąże się z występowaniem licznych działań niepożądanych, z których najczęstsze (≥10%) to senność, ból głowy, zawroty głowy oraz suchość w ustach. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się często wzrost stężenia trójglicerydów i cholesterolu całkowitego (głównie LDL), spadek cholesterolu HDL, zmniejszenie stężenia hemoglobiny oraz zwiększenie masy ciała. Istotne są także objawy pozapiramidowe, takie jak drżenie, sztywność mięśni, akatyzja, dystonia i dyskineza. Wśród zaburzeń hematologicznych szczególną uwagę należy zwrócić na agranulocytozę (bardzo rzadko) i neutropenię (niezbyt często), które wymagają regularnej kontroli morfologii krwi. Hiperprolaktynemia występuje często i może prowadzić do klinicznych konsekwencji, w tym zaburzeń miesiączkowania i ginekomastii.
agranulocytoza, akatyzja, CIOMS, drżenie spoczynkowe, dyskineza, dystonia, eozynofilia, farmakoterapia, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperprolaktynemia, hipertrójglicerydemia, hormon antydiuretyczny, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, obniżony cholesterol HDL, SCAR, sztywność mięśniowa, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia miesiączkowania, zespół DRESS, zespół metaboliczny, zespół odstawienny, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Bactrazol 500 mg

Lek Bactrazol (azytromycyna) charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami ze strony układu pokarmowego, gdzie biegunka występuje bardzo często (≥1/10 pacjentów), a wymioty, ból brzucha i nudności często (≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się zaparcia, wzdęcia, zapalenie błony śluzowej żołądka oraz suchość błony śluzowej jamy ustnej. Szczególnie istotne klinicznie są zaburzenia czynności wątroby, w tym żółtaczka cholestatyczna (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1000) oraz poważne powikłania, takie jak niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie i martwica, o częstości nieznanej. W zakresie układu nerwowego często występuje ból głowy (≥1/100 do <1/10), a rzadziej zawroty głowy, senność, parestezje i zaburzenia smaku. Z nieustaloną częstością mogą pojawić się poważne objawy neurologiczne, w tym drgawki i miastenia. Wśród działań kardiologicznych niezbyt często występuje kołatanie serca, a z częstością nieznaną poważne zaburzenia rytmu, takie jak torsade de pointes i wydłużenie QT.
AGEP, azytromycyna, biegunka, ból głowy, częstoskurcz komorowy, drgawki, dysfagia, eozynofilia, fotodermatoza, hepatotoksyczność, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, mykobakterioza, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niedosłuch, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezje, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zakażenie grzybicze, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon substancji czynnych
Mesalazyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Mesalazyna wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko działań niepożądanych obejmujących głównie układ moczowy, wątrobowy, krwiotwórczy, sercowy, skórny oraz oddechowy. Przed i w trakcie terapii należy wykonywać badania laboratoryjne: morfologię krwi z rozmazem, parametry czynności wątroby (AspAT, AlAT), stężenie kreatyniny w surowicy oraz badanie ogólne moczu, zgodnie z zalecanym schematem (pierwsza kontrola po 14 dniach, następnie 2-3 razy co 4 tygodnie, a przy prawidłowych wynikach co 3 miesiące). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, wątroby, astmą, chorobami płuc oraz u osób z nadwrażliwością na sulfasalazynę, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. W trakcie leczenia konieczne jest zapewnienie odpowiedniego nawodnienia, aby zapobiec kamicy układu moczowego, w tym kamieniom zbudowanym w 100% z mesalazyny.
astma oskrzelowa, ciężkie skórne działania niepożądane, czynność wątroby, dyskrazja krwi, enzymy wątrobowe, kamica układu moczowego, kreatynina w surowicy, krwawienie, mesalazyna, morfologia krwi, nadwrażliwość krzyżowa, nefropatia z minimalnymi zmianami, niedokrwistość, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, ostry zespół nietolerancji, pęcherzowe zapalenie skóry, rumień wielopostaciowy, skurcz jelit, środek przeczyszczający, śródmiąższowe zapalenie nerek, sulfasalazyna, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia składu krwi, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalna choroba jelita, zastawka krętniczo-kątnicza, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Cetix 400 mg

Cefiksym w dawce 400 mg (w postaci cefiksymu trójwodnego) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwuje się bóle głowy (często), biegunkę (często) oraz wysypkę skórną (często). Niezbyt często występują eozynofilia, zawroty głowy, nudności, wymioty, obrzęk naczynioruchowy i świąd. Rzadko notuje się poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, agranulocytoza, pancytopenia, trombocytopenia oraz niedokrwistość hemolityczna, które wymagają monitorowania morfologii krwi. Z nieznaną częstością mogą pojawić się trombocytoza, neutropenia, jadłowstręt, nadaktywność psychoruchowa, zapalenie wątroby, żółtaczka cholestatyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zapalenia jelita grubego związanego z antybiotykami, które wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i wdrożenia odpowiedniego postępowania.
agranulocytoza, biegunka, ból brzucha, ból głowy, cefiksym, cefiksym trójwodny, choroba posurowicza, Clostridium difficile, eozynofilia, gorączka, jadłowstręt, leukopenia, morfologia krwi, nadaktywność psychoruchowa, nadkażenie bakteryjne, nadkażenie grzybicze, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, podwyższony poziom enzymów wątrobowych, podwyższony poziom kreatyniny, podwyższony poziom mocznika, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, test Coombsa, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, trombocytoza, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, wzdęcie, zapalenie błony śluzowej, zapalenie jelita grubego związane z antybiotykiem, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Runaplax 10 mg

Rywaroksaban, substancja czynna leku Runaplax, został oceniony w 13 badaniach klinicznych III fazy obejmujących 69 608 dorosłych oraz 488 pacjentów pediatrycznych, co pozwoliło na szczegółowe określenie profilu bezpieczeństwa. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, wynikające z mechanizmu antykoagulacyjnego leku. Częstość krwawień różni się w zależności od wskazań klinicznych: od 6,8% u pacjentów po aloplastyce stawu biodrowego/kolanowego, przez 12,6% u hospitalizowanych z przyczyn niechirurgicznych, do 39,5% u dzieci leczonych z powodu ŻChZZ. W leczeniu migotania przedsionków ryzyko krwawienia wynosi 28 na 100 pacjentolat, a u pacjentów po ostrym zespole wieńcowym 22 na 100 pacjentolat. Niedokrwistość jako działanie niepożądane występuje z częstością 0,15-5,9%. Ryzyko krwawień jest zwiększone u pacjentów z niekontrolowanym ciężkim nadciśnieniem tętniczym oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na hemostazę.
alergiczne zapalenie skóry, aloplastyka stawu biodrowego, antagonista witaminy K, dławica piersiowa, eozynofilowe zapalenie płuc, hemartros, hemoglobina i hematokryt, hemostaza, hipoperfuzja, krwawienie, krwawienie miesiączkowe, krwawienie z błon śluzowych, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwioplucie, krwotok mięśniowy, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nefropatia związana z antykoagulantami, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, podwyższone aminotransferazy, powikłanie krwotoczne, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytoza, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepica żył głębokich i zatorowość płucna, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Asamax 500

Stosowanie mesalazyny w formie czopków (Asamax 500) wymaga ścisłego monitorowania parametrów laboratoryjnych, w tym pełnej morfologii krwi, AspAT, AlAT, stężenia kreatyniny oraz badania ogólnego moczu. Zalecany harmonogram badań obejmuje badania wstępne, kontrolę po 14 dniach, następnie 2-3 kontrole co 4 tygodnie, a w przypadku prawidłowych wyników – co 3 miesiące. Należy zwrócić szczególną uwagę na rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak ciężkie zaburzenia hematologiczne, reakcje nadwrażliwości sercowo-naczyniowej (zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia), kamicę układu moczowego (w tym kamienie z 100% mesalazyny), a także pogorszenie funkcji nerek i wątroby. Mesalazyna jest przeciwwskazana u pacjentów z niewydolnością nerek, a u osób z chorobami płuc, zwłaszcza astmą oskrzelową, wymagana jest szczególna ostrożność i dokładna obserwacja kliniczna.
astma oskrzelowa, badanie moczu, ciężkie skórne działania niepożądane, kamica układu moczowego, kreatynina w surowicy, parametry wątrobowe, pęcherzowe zapalenie skóry, przebarwienie moczu, rumień wielopostaciowy, sulfasalazyna, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne wykwity skórne, toksyczność mesalazyny, upośledzona funkcja wątroby, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia składu krwi, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Controloc 20 20 mg

Controloc 20 zawiera 20 mg pantoprazolu sodowego półtorawodnego w tabletce dojelitowej i jest stosowany w terapii chorób związanych z nadmierną sekrecją kwasu żołądkowego. Działania niepożądane obserwowane u około 5% pacjentów obejmują szeroki zakres objawów, od łagodnych do ciężkich, dotyczących różnych układów i narządów. Najpoważniejsze z nich to zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza (rzadko) oraz małopłytkowość, leukopenia i pancytopenia o nieznanej częstości, które mogą zwiększać ryzyko infekcji i krwawień. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny, występują rzadko, ale stanowią zagrożenie życia. Ponadto, pantoprazol może powodować zaburzenia elektrolitowe, takie jak hiponatremia, hipomagnezemia, hipokalcemia i hipokaliemia, które mogą manifestować się objawami neurologicznymi, mięśniowymi i sercowo-naczyniowymi.
agranulocytoza, arytmia komorowa, biegunka, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, ginekomastia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, leukopenia, małopłytkowość, mikroskopowe zapalenie jelita, nadwrażliwość na światło, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omamy, pancytopenia, pantoprazol, parestezja, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, tężyczka, toczeń rumieniowaty, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, złe samopoczucie, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Aripilek 5 mg

Aripilek, zawierający arypiprazol, jest stosowany w leczeniu schizofrenii oraz epizodów maniakalnych w chorobie afektywnej dwubiegunowej typu I. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są akatyzja i nudności, występujące u ponad 3% pacjentów. W badaniach długoterminowych (52 tygodnie) u dorosłych pacjentów ze schizofrenią objawy pozapiramidowe (EPS) występowały u 25,8% leczonych arypiprazolem, co jest istotnie niższym odsetkiem niż u pacjentów leczonych haloperydolem (57,3%). U młodzieży (≥13 lat) profil działań niepożądanych jest podobny, jednak senność, zaburzenia pozapiramidowe, suchość w jamie ustnej, zwiększony apetyt i niedociśnienie ortostatyczne występują częściej. W populacji młodzieży z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym najczęstsze działania to senność (23,0%), zaburzenia pozapiramidowe (18,4%) i akatyzja (16,0%). Działania pozapiramidowe i akatyzja wykazują zależność od dawki, przy 10 mg częstość EPS wynosiła 9,1%, a przy 30 mg 28,8%, natomiast akatyzji odpowiednio 12,1% i 20,3% (placebo 1,7%).
akatyzja, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anoreksja, arypiprazol, arytmia komorowa, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzycowa kwasica ketonowa, cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, dysfagia, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, fosfataza alkaliczna, fosfokinaza kreatynowa, gammaglutamylotransferaza, hemoglobina glikozylowana, hiperprolaktynemia, hiperseksualność, hiponatremia, hipotensja ortostatyczna, kompulsywne objadanie się, lek przeciwpsychotyczny, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niepokój ruchowy, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, odstęp QT, patologiczne uzależnienie od hazardu, późne dyskinezy, priapizm, prolaktyna, rabdomioliza, schizofrenia, sedacja, suchość w jamie ustnej, torsades de pointes, trombocytopenia, zaburzenia kontroli impulsów, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zachłystowe zapalenie płuc, zespół abstynencyjny noworodków, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rivaroxaban Bluefish

Podczas terapii rywaroksabanem konieczny jest ścisły nadzór kliniczny, ze szczególnym uwzględnieniem objawów krwawienia oraz czynników ryzyka, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 15-29 mL/min – ostrożność, poniżej 15 mL/min – przeciwwskazanie). Rywaroksaban zwiększa ryzyko krwawień z błon śluzowych oraz niedokrwistości, co wymaga monitorowania hemoglobiny i hematokrytu. W wyjątkowych sytuacjach klinicznych pomocny może być pomiar stężenia rywaroksabanu metodą ilościowego testu anty-Xa, np. przy przedawkowaniu lub pilnych zabiegach chirurgicznych. Nie zaleca się stosowania rywaroksabanu u dzieci z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami nerek (GFR <50 mL/min/1,73 m²) oraz u pacjentów z zespołem antyfosfolipidowym, protezami zastawek serca, czy po przezcewnikowej wymianie zastawki aorty (TAVR).
antagonista witaminy K, badanie hemoglobiny, ciężkie zaburzenie czynności nerek, CYP3A4, dziedziczna nietolerancja galaktozy, glikoproteina p, inhibitor agregacji płytek, inhibitor HIV-proteazy, klirens kreatyniny, krwawienie z błon śluzowych, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, NLPZ, pochodne azolowe, przezskórna interwencja wieńcowa, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzeli, rywaroksaban, SNRI, SSRI, test anty-Xa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, utajone krwawienie, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakażenie OUN, zakrzepica żył mózgowych, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, znieczulenie podpajęczynówkowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Methotrexat-Ebewe 5 mg

Metotreksat wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których nasilenie i częstość występowania są ściśle związane z dawką, sposobem i czasem podawania leku. Kluczowymi toksycznymi efektami ograniczającymi terapię są zahamowanie czynności szpiku kostnego (leukopenia, małopłytkowość, pancytopenia) pojawiające się zwykle po 4-14 dniach oraz wrzodziejące zapalenie błon śluzowych jamy ustnej, manifestujące się w ciągu pierwszych 24-48 godzin od podania. Do bardzo często obserwowanych działań należą także zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty), hepatotoksyczność (wzrost AlAT, AspAT, fosfatazy zasadowej i bilirubiny), nefrotoksyczność (zmniejszenie klirensu kreatyniny) oraz objawy neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy). Ciężkie powikłania, takie jak śródmiąższowe zapalenie płuc, mogą wystąpić niezależnie od dawki i czasu terapii, wymagając często przerwania leczenia. Ponadto, metotreksat może indukować reakcje skórne od łysienia po zespół Stevensa-Johnsona oraz zaburzenia rozrodcze, w tym oligospermię i ryzyko wad wrodzonych u płodu.
agranulocytoza, azotemia, białkomocz, chłoniak złośliwy, eozynofilia, ginekomastia, hiperurykemia, hipogammaglobulinemia, krwawienie pęcherzykowe, krwiomocz, leukoencefalopatia, leukopenia, limfadenopatia, małopłytkowość, marskość wątroby, martwica kości, nefropatia, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość megaloblastyczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oligospermia, osteoporoza, ostre zapalenie wątroby, owrzodzenie żołądka, pancytopenia, perforacja jelita, rak skóry, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie płuc, stłuszczenie wątroby, tamponada osierdzia, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wstrząs anafilaktyczny, zahamowanie szpiku kostnego, zakrzepica tętnicza, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błony śluzowej, zapalenie jelit, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie osierdzia, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuprofen B. Braun 400 mg/100 ml

Ibuprofen B. Braun w dawce 400 mg/100 ml podawany dożylnie wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony układu pokarmowego, takimi jak zgaga, ból brzucha, nudności, wymioty, wzdęcia, biegunka, zaparcia oraz drobne krwawienia, które mogą prowadzić do niedokrwistości. Częstość występowania tych działań jest bardzo wysoka (≥1/10). Istotne jest ryzyko poważnych powikłań, takich jak owrzodzenia przewodu pokarmowego z krwawieniem i perforacją (często ≥1/100 do <1/10), wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej oraz zaostrzenie chorób zapalnych jelit, w tym choroby Leśniowskiego-Crohna. Rzadko obserwuje się zapalenie błony śluzowej żołądka, zwężenie przełyku, krwotoczne zapalenie jelita grubego, a bardzo rzadko ciężkie reakcje skórne (SCAR), wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia hematologiczne (np. agranulocytoza, pancytopenia) oraz niewydolność wątroby i nerek. Dawkowanie i czas terapii są kluczowymi czynnikami wpływającymi na ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza u osób starszych i pacjentów z chorobami współistniejącymi.
alergiczne zapalenie naczyń, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma oskrzelowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, krwotoczne zapalenie jelita grubego, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, pancytopenia, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętniczy incydent zatorowo-zakrzepowy, toczeń układowy rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Levofloxacin Aurovitas 500 mg

Lewofloksacyna, substancja czynna leku Levofloxacin Aurovitas (dostępna w dawkach 250 mg i 500 mg), jest fluorochinolonem o szerokim spektrum działania, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które mogą wystąpić już po pierwszej dawce. Na podstawie danych klinicznych z udziałem ponad 8300 pacjentów oraz doświadczeń po wprowadzeniu do obrotu, działania niepożądane klasyfikuje się według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Szczególnie niebezpieczne są reakcje anafilaktyczne, ciężkie uszkodzenia wątroby (w tym z ostrą niewydolnością i zgonem), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, zaburzenia rytmu serca (w tym częstoskurcz komorowy i torsade de pointes) oraz tętniak i rozwarstwienie aorty. Długotrwałe, potencjalnie nieodwracalne reakcje obejmują zapalenie i zerwanie ścięgien, neuropatie, zaburzenia psychiczne i sensoryczne.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, częstoskurcz komorowy, eozynofilia, fluorochinolony, kandydoza, łagodne nadciśnienie śródczaszkowe, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, lewofloksacyna półwodna, miastenia, neuropatia czuciowa, neuropatia czuciowo-ruchowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, porfiria, rabdomioliza, rumień trwały polekowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętniak aorty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zakażenie grzybicze, zapalenie naczyniówki, zapalenie trzustki, zawroty błędnikowe, zerwanie ścięgna, zespół DRESS, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Olanzapina Viatris 20 mg

Olanzapina Viatris, dostępna w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. Najczęściej obserwowane działania obejmują zaburzenia metaboliczne, takie jak bardzo częste zwiększenie masy ciała oraz częste podwyższenie stężeń cholesterolu, triglicerydów i glukozy, a także glukozurię i zwiększony apetyt. Niezbyt często może dochodzić do rozwoju lub nasilenia cukrzycy, z ryzykiem kwasicy ketonowej lub śpiączki, co podkreśla konieczność regularnej kontroli parametrów metabolicznych. W zakresie układu nerwowego bardzo często występuje senność, a często akatyzja, parkinsonizm i dyskinezy. Rzadziej mogą pojawić się drgawki, dystonia, późne dyskinezy, zespół niespokojnych nóg oraz złośliwy zespół neuroleptyczny, stanowiący zagrożenie życia. Wśród zaburzeń hematologicznych często obserwuje się eozynofilię, leukopenię i neutropenię, a niezbyt często małopłytkowość, co wymaga monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza na początku terapii.
akatyzja, bradykardia, częstoskurcz komorowy, drgawki, dyskinezy, dystonia, eozynofilia, ginekomastia, glukozuria, hiperprolaktynemia, kwasica ketonowa, łysienie, małopłytkowość, migotanie komór, mlekotok, nagła śmierć sercowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, parkinsonizm, późne dyskinezy, przyrost masy ciała, rabdomioliza, reakcja fotouczuleniowa, senność, wydłużenie odstępu QTc, wysypka, zaburzenia lipidowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Furosemide Kalceks 10 mg/ml

Furosemid, jako silny diuretyk pętlowy, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które obejmują zaburzenia hematologiczne (np. hemokoncentracja, małopłytkowość, rzadko niedokrwistość hemolityczna, aplastyczna i agranulocytoza), immunologiczne reakcje alergiczne (w tym rzadkie ciężkie reakcje anafilaktyczne), oraz liczne zaburzenia elektrolitowe. Do najczęstszych należą hiponatremia, hipochloremia, hipokalemia, hiperglikemia oraz zaburzenia lipidowe (wzrost triglicerydów i cholesterolu). Hipokalemia manifestuje się objawami nerwowo-mięśniowymi, jelitowymi, nerkowymi i sercowymi, a jej znaczne niedobory mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak porażenna niedrożność jelit czy śpiączka. U pacjentów z niewydolnością wątroby często obserwowana jest encefalopatia wątrobowa, a u osób z niewydolnością nerek lub hipoproteinemią możliwe są odwracalne zaburzenia słuchu, rzadziej głuchota nieodwracalna. Bardzo często po podaniu dożylnym występuje niedociśnienie, w tym zespół ortostatyczny, a u osób starszych i dzieci mogą pojawić się poważne problemy z krążeniem, włącznie z zapaścią krążeniową.
AGEP, agranulocytoza, cholestaza wewnątrzwątrobowa, diuretyk pętlowy, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, fotowrażliwość, głuchota, hemokoncentracja, hiperglikemia, hipochloremia, hipokalcemia, hipokalemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipowolemia, kamica nerkowa, kwasica metaboliczna, leukopenia, małopłytkowość, niedociśnienie, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, nietolerancja glukozy, odwodnienie, parestezje, pemfigoid, przetrwały przewód tętniczy, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toczeń rumieniowaty, wapnica nerek, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia słuchu, zakrzepica, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapaść krążeniowa, zespół Barttera, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół ortostatyczny, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivaroxaban Bluefish 15 mg; 20 mg

Rywaroksaban, substancja czynna leku Rivaroxaban Bluefish dostępnego w dawkach 15 mg i 20 mg, wykazuje charakterystyczny profil bezpieczeństwa potwierdzony w szerokich badaniach klinicznych fazy III, obejmujących 69 608 dorosłych oraz 488 pacjentów pediatrycznych. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%), co wynika z mechanizmu przeciwzakrzepowego leku. Ryzyko krwawień jest szczególnie podwyższone u pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym oraz stosujących jednocześnie inne leki wpływające na hemostazę. W trakcie terapii obserwuje się także zwiększoną częstość niedokrwistości, a u kobiet mogą wystąpić nasilone i wydłużone krwawienia miesiączkowe. Monitorowanie hemoglobiny i hematokrytu jest zalecane w celu wykrywania utajonych krwawień i oceny ich klinicznego znaczenia.
alergiczne zapalenie skóry, anemia, antagonista witaminy K, dławica piersiowa, dyspepsja, hemostaza, krwawienie, krwawienie miesiączkowe, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwawienie z układu moczowo-płciowego, krwiomocz, krwioplucie, krwotok do oka, krwotok mózgowy, krwotok podspojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nefropatia związana z antykoagulantami, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, profilaktyka udaru, reakcja alergiczna, rywaroksaban, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, zwiększenie aktywności aminotransferaz, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zelsiglat

Celekoksyb, jako selektywny inhibitor COX-2, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego, układu sercowo-naczyniowego, nerek i wątroby. U pacjentów leczonych celekoksybem obserwowano perforacje, owrzodzenia i krwawienia przewodu pokarmowego, które w niektórych przypadkach zakończyły się zgonem. Szczególnie narażone są osoby starsze, stosujące jednocześnie inne NLPZ lub leki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy), glikokortykosteroidy, nadużywające alkoholu oraz z chorobami przewodu pokarmowego w wywiadzie. Dawkowanie celekoksybu powinno być jak najniższe i najkrótsze, zwłaszcza że dawki 200 mg i 400 mg dwa razy na dobę wiążą się ze zwiększonym ryzykiem incydentów sercowo-naczyniowych, w tym zawałów mięśnia sercowego. Należy unikać jednoczesnego stosowania celekoksybu z innymi NLPZ poza kwasem acetylosalicylowym, który sam w połączeniu z celekoksybem zwiększa ryzyko powikłań przewodu pokarmowego.
antagonista receptora angiotensyny II, apiksaban, celekoksyb, choroba zakrzepowo-zatorowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, cukrzyca, CYP2C9, CYP2D6, dabigatran, działanie nefrotoksyczne, glikokortykoid, hiperlipidemia, incydent sercowo-naczyniowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, INR, laktoza jednowodna, lek moczopędny, lek przeciwpłytkowy, martwica wątroby, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność mięśnia sercowego, niewydolność serca, niewydolność wątroby, NLPZ, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, selektywny inhibitor COX-2, sulfonamid, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, warfaryna, zaburzenie czynności lewej komory, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Trund 1000 mg

Lek Trund, zawierający lewetyracetam w dawkach 250 mg, 500 mg, 750 mg i 1000 mg, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych obejmującym przede wszystkim zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, bóle głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia. Działania te występują bardzo często (≥1/10) lub często (≥1/100 do <1/10). Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne powikłania, takie jak pancytopenia, encefalopatia (odwracalna po przerwaniu leczenia), jadłowstręt nasilający się przy jednoczesnym stosowaniu topiramatu oraz łysienie. U dzieci i młodzieży (4-16 lat) częściej obserwuje się wymioty (11,2%), agresję (8,2%), zaburzenia zachowania (5,6%) i pobudzenie (3,4%), natomiast u niemowląt i dzieci do 4 lat – drażliwość (11,7%) i zaburzenia koordynacji ruchów (3,3%). Badania kliniczne wykazały brak wpływu lewetyracetamu na funkcje poznawcze, jednak odnotowano nasilenie zachowań agresywnych, które ustępują przy długotrwałym stosowaniu.
agranulocytoza, amnezja, anafilaksja, ataksja, bezsenność, ból głowy, choreoatetoza, depresja, dyskineza, encefalopatia, fosfokinaza kreatynowa, hiponatremia, jadłowstręt, lęk, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, lewetyracetam, łysienie, majaczenie, małopłytkowość, neutropenia, niestrawność, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, pancytopenia, podwójne widzenie, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, senność, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie równowagi, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – VIXARGIO

Podczas terapii rywaroksabanem (produkt VIXARGIO) konieczne jest ścisłe monitorowanie kliniczne, ze szczególnym uwzględnieniem objawów krwawienia, zwłaszcza z błon śluzowych (np. nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego) oraz niedokrwistości. Zaleca się regularne badania laboratoryjne hemoglobiny i hematokrytu w celu wykrywania utajonych krwawień. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 15-29 ml/min), u których stężenie rywaroksabanu może wzrosnąć średnio 1,6-krotnie, oraz u osób przyjmujących silne inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P (np. azolowe leki przeciwgrzybicze, inhibitory proteazy HIV), co może zwiększyć stężenie leku w osoczu średnio 2,6-krotnie i ryzyko krwawienia. Rywaroksaban jest przeciwwskazany u pacjentów z klirensem kreatyniny <15 ml/min oraz u osób z wysokim ryzykiem krwawienia, w tym z wrodzonymi lub nabytymi zaburzeniami krzepnięcia, niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, chorobami przewodu pokarmowego predysponującymi do krwawień, retinopatią naczyniową, rozstrzeniami oskrzeli lub krwawieniami płucnymi w wywiadzie.
antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, badanie hemoglobiny, brak laktazy, choroba nowotworowa, choroba refluksowa przełyku, choroba zapalna jelit, ciężkie zaburzenie czynności nerek, embolektomia płucna, eozynofilia, glikoproteina p, hemostaza, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, klirens kreatyniny, krwawienie z błon śluzowych, krwawienie z nosa, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak zewnątrzoponowy, leczenie przeciwzakrzepowe, leczenie trombolityczne, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, nakłucie podpajęczynówkowe, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, objaw krwawienia, owrzodzenie przewodu pokarmowego, przeciwciało antykardiolipinowe, przeciwciało przeciwko β2 glikoproteinie-I, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzeli, rywaroksaban, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie neurologiczne, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, znieczulenie przewodowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Xerdoxo

Rywaroksaban (Xerdoxo) wymaga ścisłego nadzoru klinicznego ze względu na ryzyko krwawień, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny < 30 mL/min), stosujących jednocześnie inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P (np. ketokonazol, rytonawir) oraz u osób z chorobami nowotworowymi przewodu pokarmowego i układu moczowo-płciowego. Monitorowanie hemoglobiny i hematokrytu jest zalecane w celu wykrywania utajonych krwawień. Rywaroksaban nie jest zalecany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami krzepnięcia, niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, retinopatią naczyniową, rozstrzeniami oskrzeli z krwawieniem, a także u osób po przezcewnikowej wymianie zastawki aorty (TAVR) i z zespołem antyfosfolipidowym. W przypadku konieczności zabiegów inwazyjnych zaleca się przerwanie terapii co najmniej 24 godziny przed interwencją, a w przypadku znieczulenia przewodowego stosować odpowiednie odstępy czasowe (np. usunięcie cewnika zewnątrzoponowego po 18 godzinach od ostatniej dawki).
aloplastyka stawu biodrowego, antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, glikoproteina p, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, klirens kreatyniny, krwawienie płucne, krwawienie z błon śluzowych, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwgrzybicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna azolowa, produkt przeciwzakrzepowy, przeciwciało antykardiolipinowe, przeciwciało przeciwko β2 glikoproteinie, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzeli, rywaroksaban, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, test anty-Xa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie bliższego odcinka kości udowej, znieczulenie podpajęczynówkowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Levalox 500 mg

Lewofloksacyna, fluorochinolonowy antybiotyk zawarty w preparacie Levalox, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały udokumentowane na podstawie badań klinicznych obejmujących ponad 8300 pacjentów oraz doświadczeń po wprowadzeniu leku do obrotu. Do najważniejszych działań niepożądanych należą reakcje anafilaktyczne, zaburzenia ze strony układu nerwowego (w tym drgawki, neuropatie obwodowe, zaburzenia psychiczne i poznawcze), poważne powikłania mięśniowo-szkieletowe (zapalenie i zerwanie ścięgien, rabdomioliza), a także ryzyko wydłużenia odstępu QT i arytmii komorowych, w tym torsade de pointes. Szczególną uwagę zwraca możliwość wystąpienia bardzo rzadkich, ale ciężkich i potencjalnie nieodwracalnych działań niepożądanych, takich jak tętniak i rozwarstwienie aorty, niedomykalność zastawek serca oraz ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevens-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka). Ponadto, u pacjentów z cukrzycą obserwowano epizody hipoglikemii i hiperglikemii, a także przypadki ciężkiego uszkodzenia wątroby, w tym ostrej niewydolności zakończonej zgonem.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, arytmia komorowa, częstoskurcz komorowy, eozynofilia, fluorochinolon, hiperglikemia, hipoglikemia, kandydoza, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, lewofloksacyna, miastenia, nadciśnienie śródczaszkowe, neuropatia czuciowa, neuropatia czuciowo-ruchowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niedomykalność zastawki serca, obrzęk naczynioruchowy, oporność drobnoustrojów, osłabienie mięśniowe, pancytopenia, porfiria, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętniak i rozwarstwienie aorty, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zakażenie grzybicze, zapalenie naczyniówki, zapalenie ścięgna, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Roswera

Produkt leczniczy Roswera, zawierający rozuwastatynę, wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza przy dawkach 30 mg i 40 mg. U pacjentów przyjmujących dawkę 40 mg obserwowano sporadyczną proteinurię kanalikową, jednak bez związku z ostrą chorobą nerek. Zaleca się systematyczną kontrolę czynności nerek podczas terapii tymi dawkami. Działania niepożądane na mięśnie obejmują bóle mięśni, miopatię oraz rzadko rabdomiolizę, szczególnie przy dawkach powyżej 20 mg i w skojarzeniu z ezetymibem. Kinaza kreatynowa (CK) jest kluczowym markerem uszkodzenia mięśni; jej aktywność powyżej 5 x górnej granicy normy (GGN) wymaga powtórnego oznaczenia i może stanowić przeciwwskazanie do rozpoczęcia leczenia. Należy unikać stosowania Roswery u pacjentów z czynnikami ryzyka miopatii, takimi jak zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśni, nadużywanie alkoholu, wiek >70 lat oraz interakcje lekowe, zwłaszcza z fibratami i kwasem fusydowym.
antybiotyki makrolidowe, cyklosporyna, fibraty, hiperglikemia, inhibitory HMG-CoA, inhibitory proteazy, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, leki przeciwgrzybicze azolowe, miastenia, miopatia, miopatia immunozależna, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, proteinuria, rabdomioliza, rozuwastatyna, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, zaburzenia czynności nerek, zakażenie HIV, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Trimetazydyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Trimetazydyna jest stosowana w leczeniu choroby niedokrwiennej serca, jednak nie jest wskazana do terapii ostrych incydentów wieńcowych, takich jak napady dławicy piersiowej, niestabilna dławica piersiowa czy zawał mięśnia sercowego. Lek nie powinien być stosowany przed hospitalizacją ani w pierwszych dniach hospitalizacji z powodu ostrych stanów wieńcowych. W trakcie terapii należy monitorować objawy parkinsonizmu (drżenie, bezruch, hipertonia), zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, gdyż trimetazydyna może je wywoływać lub nasilać. W przypadku wystąpienia zaburzeń ruchowych, takich jak zespół niespokojnych nóg czy niestabilny chód, konieczne jest odstawienie leku i konsultacja neurologiczna. Objawy te są rzadkie i zwykle odwracalne w ciągu 4 miesięcy po przerwaniu terapii.
choroba niedokrwienna serca, ciężka niewydolność nerek, ciężkie skórne działanie niepożądane, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, dysfagia, dziedziczna nietolerancja galaktozy, hipertonia, klirens kreatyniny, lecytyna sojowa, lek przeciwnadciśnieniowy, napad dławicy piersiowej, niedobór laktazy, niedociśnienie, niestabilna dławica piersiowa, niestabilny chód, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostry incydent wieńcowy, parkinsonizm, rewaskularyzacja, tabletka szkieletowa, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, zaburzenie ruchowe, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Darunavir Glenmark 600 mg

Darunavir Glenmark, zawierający darunawir jako inhibitor proteazy HIV, wykazuje profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniach klinicznych oraz obserwacjach po wprowadzeniu do obrotu. W badaniach u pacjentów wcześniej leczonych (N=2613) stosujących dawkę 600/100 mg dwa razy na dobę, 51,3% doświadczyło co najmniej jednego działania niepożądanego w średnim czasie obserwacji 95,3 tygodni. Najczęstsze działania niepożądane to biegunka (>10%), nudności, wysypka, ból głowy i wymioty. Ciężkie działania obejmują ostrą niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej (IRIS), małopłytkowość oraz zapalenie wątroby. Profil bezpieczeństwa u pacjentów wcześniej nieleczonych stosujących dawkę 800/100 mg raz na dobę był podobny, z wyższą częstością łagodnych nudności. Długoterminowa terapia (średnio 162,5 tygodni) nie wykazała nowych problemów bezpieczeństwa.
aftowe zapalenie jamy ustnej, białkomocz, bradykardia zatokowa, cytolityczne zapalenie wątroby, darunawir, dna moczanowa, eozynofilia, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, inhibitor proteazy HIV, insulinooporność, jadłowstręt, kamica nerkowa, kinaza kreatynowa, leukopenia, łojotokowe zapalenie skóry, małopłytkowość, martwica kości, mialgia, nadwrażliwość na lek, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczulica, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, osteoporoza, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, rytonawir, stłuszczenie wątroby, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wydłużenie odstępu QT, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy błędnikowe, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rivaroxaban Medreg

Podczas terapii rywaroksabanem (Rivaroxaban Medreg) konieczny jest ścisły nadzór kliniczny, zwłaszcza w kontekście ryzyka krwawień. Pacjenci powinni być monitorowani pod kątem objawów krwawienia oraz wykonywać badania laboratoryjne hemoglobiny i hematokrytu w celu wykrycia utajonych krwotoków. Szczególną ostrożność zaleca się u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 mL/min), gdzie stężenie rywaroksabanu może wzrosnąć średnio 1,6-krotnie, zwiększając ryzyko krwawienia. Produkt jest przeciwwskazany u pacjentów z klirensem kreatyniny <15 mL/min oraz u dzieci i młodzieży z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (przesączanie kłębuszkowe <50 mL/min/1,73 m²). Rywaroksaban nie jest zalecany u pacjentów stosujących silne inhibitory CYP3A4 i P-gp (np. ketokonazol, rytonawir), gdyż może to zwiększyć stężenie leku w osoczu średnio 2,6-krotnie i podnieść ryzyko krwawienia.
antagonista witaminy K, choroba nowotworowa, embolektomia płucna, hematokryt, hemostaza, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor HIV-proteazy, klirens kreatyniny, krwawienie, krwiak zewnątrzoponowy, krwotok, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nakłucie lędźwiowe, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, podeszły wiek, powikłanie krwawienia, przemijający napad niedokrwienny, przezskórna interwencja wieńcowa, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzeli, rywaroksaban, SNRI, SSRI, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył mózgowych, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, znieczulenie podpajęczynówkowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Nurofen Plus 200 mg + 12,8 mg

Nurofen Plus zawiera ibuprofen (200 mg) oraz fosforan kodeiny półwodny (12,8 mg) i jest stosowany w dawkach do 1200 mg ibuprofenu na dobę w terapii krótkotrwałej. Działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne (bardzo rzadko: niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza), reakcje nadwrażliwości (od pokrzywki po anafilaksję), zaburzenia psychiczne (depresja, omamy, uzależnienie), neurologiczne (bóle głowy, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych), oraz przewodu pokarmowego (wrzody, perforacje, krwawienia, szczególnie u osób starszych). Długotrwałe stosowanie może prowadzić do hipokaliemii i nerkowej kwasicy cewkowej. Ibuprofen w dawce 2400 mg/dobę wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka incydentów zatorowo-zakrzepowych, a u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi odnotowano rzadkie przypadki aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.
agranulocytoza, bronchodilatator, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba tkanki łącznej, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, czas protrombinowy, depresja oddechowa, fosforan kodeiny, hipokaliemia, ibuprofen, incydent zatorowo-zakrzepowy, kolka moczowodowa, kolka żółciowa, kwasica metaboliczna, martwica brodawek nerkowych, nalokson, nerkowa kwasica cewkowa, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostkowa, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, węgiel aktywny, wrzód trawienny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia krzepnięcia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Roxan

Pacjenci leczeni rywaroksabanem (Roxan 20 mg) wymagają ścisłego nadzoru klinicznego ze względu na ryzyko krwawień, zwłaszcza z błon śluzowych oraz niedokrwistości. Monitorowanie powinno obejmować ocenę objawów krwawienia oraz regularne badania laboratoryjne hemoglobiny i hematokrytu w celu wykrywania utajonych krwawień. W sytuacjach wyjątkowych, takich jak przedawkowanie lub pilny zabieg chirurgiczny, pomocny może być pomiar stężenia rywaroksabanu za pomocą skalibrowanego testu anty-Xa. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkim upośledzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny 15-29 ml/min), u których stężenie leku może wzrosnąć średnio 1,6-krotnie, a stosowanie u pacjentów z klirensem <15 ml/min jest przeciwwskazane. Ryzyko krwawienia zwiększa się także przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4 i glikoproteiny P (np. azole, inhibitory proteazy HIV), co może podnieść stężenie rywaroksabanu średnio 2,6-krotnie.
antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, brak laktazy, choroba refluksowa przełyku, choroba zapalna jelit, działanie niepożądane, embolektomia płucna, glikoproteina p, hematokryt, hemoglobina, hemostaza, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, klirens kreatyniny, krwawienie płucne, krwawienie z błon śluzowych, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak zewnątrzoponowy, krwotok, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, leczenie trombolityczne, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, owrzodzenie, pochodna azolowa, proteza zastawki serca, przeciwciało antykardiolipinowe, przemijający napad niedokrwienny, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzeli, ryzyko krwawienia, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, test anty-Xa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie przełyku, zapalenie żołądka, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuprex 200 mg

Ibuprex (ibuprofen 200 mg) wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla NLPZ, z działaniami niepożądanymi zależnymi od dawki (do 2400 mg/dobę), czasu stosowania oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują niestrawność, ból brzucha, nudności (częstość niezbyt często: 1/1000 do <1/100), a także poważne powikłania, takie jak choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy, perforacja i krwawienie, które mogą mieć charakter śmiertelny, zwłaszcza u osób geriatrycznych. Dodatkowo obserwuje się ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu) przy wysokich dawkach, co wymaga ostrożności u pacjentów z grup ryzyka. Inne zgłaszane działania obejmują zaburzenia neurologiczne (bóle głowy, zawroty głowy, bezsenność), reakcje skórne (SCAR, zespół Stevensa-Johnsona), zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, agranulocytoza) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny.
agranulocytoza, alergiczny zawał serca, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, choroba wrzodowa żołądka, ciężkie skórne działanie niepożądane, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawy wymiot, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, nadwrażliwość na światło, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, podwyższenie enzymów wątrobowych, retencja sodu, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, smolisty stolec, tinnitus, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Pixalzina 500 mg/ml

Pixalzina, zawierająca metamizol sodowy jednowodny w dawce 500 mg/ml do wstrzykiwań, może indukować liczne działania niepożądane, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. Szczególnie istotne są hematologiczne powikłania, takie jak niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza, pancytopenia, leukopenia oraz trombocytopenia, które występują rzadko, lecz mogą prowadzić do zgonu. Ponadto, lek może wywoływać poważne reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny oraz reakcje anafilaktoidalne manifestujące się zmianami skórnymi (świąd, pokrzywka, obrzęk), dusznością i zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi. W zakresie układu sercowo-naczyniowego odnotowano zespół Kounisa (alergiczny zawał serca) oraz reakcje hipotensyjne. Ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego oraz polekowego uszkodzenia wątroby, w tym ostrego zapalenia i żółtaczki, wymaga regularnej oceny funkcji wątrobowych. Rzadkie, ale ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) oraz zespół DRESS, stanowią wskazanie do natychmiastowego przerwania terapii.
agranulocytoza, alergiczny zawał serca, białe krwinki, ciśnienie tętnicze krwi, elementy morfotyczne krwi, enzymy wątrobowe, granulocyt, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukocyt, leukopenia, metamizol sodowy, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk dróg oddechowych, ostra niewydolność nerek, ostre śródmiąższowe zapalenie nerek, ostre zapalenie wątroby, pancytopenia, płytki krwi, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja hipotensyjna, roztwór do wstrzykiwań, rumień trwały polekowy, szpik kostny, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie śródmiąższowe nerek, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibum Supermax 600 mg

Ibuprofen w dawce 600 mg (Ibum Supermax) wykazuje działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości, które są w dużej mierze zależne od dawki i indywidualnej reakcji pacjenta. Stosowanie wysokich dawek (do 2400 mg/dobę) wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka tętniczych incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują zgagę, bóle brzucha, nudności, wymioty, wzdęcia, biegunkę, zaparcia oraz niewielkie krwawienia, które mogą prowadzić do niedokrwistości. Rzadziej obserwuje się owrzodzenia, perforacje, krwawienia, a także zaostrzenia chorób zapalnych jelit. Długotrwałe stosowanie wymaga monitorowania morfologii krwi i czynności nerek ze względu na ryzyko zaburzeń hematologicznych i nefropatii, w tym martwicy brodawek nerkowych oraz śródmiąższowego zapalenia nerek.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba autoimmunologiczna, choroba Crohna, ibuprofen, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, ostre zapalenie wątroby, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar mózgu, układ krwiotwórczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Metafen 200 mg + 325 mg

Produkt leczniczy Metafen, zawierający 200 mg ibuprofenu i 325 mg paracetamolu, wykazuje profil działań niepożądanych zgodny z monoterapią obu składników. Bardzo rzadko (<1/10 000) obserwuje się poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, aplastyczna i hemolityczna niedokrwistość, leukopenia, neutropenia, pancytopenia oraz trombocytopenia, manifestujące się gorączką, bólem gardła, owrzodzeniami błony śluzowej jamy ustnej, objawami grypopodobnymi, zmęczeniem i krwawieniami. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja z obrzękiem twarzy, języka i krtani, dusznością, tachykardią i niedociśnieniem, również występują bardzo rzadko. W zakresie układu nerwowego zgłaszano bóle i zawroty głowy (≥1/1 000 do <1/100), bezsenność (≥1/10 000 do <1/1 000) oraz sporadycznie parestezje, zapalenie nerwu wzrokowego i aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi. Wysokie dawki ibuprofenu (do 2400 mg/dobę) mogą zwiększać ryzyko incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba Leśniowskiego-Crohna, ibuprofen, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwica wątroby, nadciśnienie tętnicze, nefrotoksyczność, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, paracetamol, reaktywność układu oddechowego, skurcz oskrzeli, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ceroxim 250 mg

Ceroxim, zawierający cefuroksym w postaci aksetylu, jest cefalosporyną II generacji, której profil działań niepożądanych obejmuje najczęściej nadmierny wzrost Candida, eozynofilię, bóle i zawroty głowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz przemijające podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych. Częstość występowania działań niepożądanych jest różna i w większości przypadków nieprecyzyjnie określona z powodu braku danych z badań kontrolowanych placebo. Wśród poważniejszych działań odnotowano rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego związane z Clostridioides difficile, reakcje skórne takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka oraz reakcję DRESS, a także reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję i zespół Kounisa. Cefuroksym może również indukować hematologiczne zaburzenia, takie jak dodatni odczyn Coombs’a, małopłytkowość i leukopenia, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne.
anafilaksja, antybiotyki beta-laktamowe, badanie kontrolowane placebo, cefalosporyny, cefuroksym aksetyl, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, enzymy wątrobowe, eozynofilia, gorączka polekowa, kandydoza, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, odczyn Coombsa, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Aripiprazole Aurovitas 15 mg

Aripiprazol w dawce 15 mg w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi oraz monitorowaniem po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są akatyzja i nudności, występujące u ponad 3% pacjentów. Zaburzenia pozapiramidowe (EPS), takie jak parkinsonizm, akatyzja, dystonia i dyskineza, pojawiają się u 25,8% pacjentów leczonych aripiprazolem w porównaniu do 57,3% w grupie haloperydolu. Akatyzja występuje u 12,1% pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi oraz u 6,2% pacjentów ze schizofrenią. Dystonia może pojawić się szczególnie w pierwszych dniach terapii, manifestując się kurczami mięśni szyi, trudnościami w przełykaniu i oddychaniu. Ponadto, aripiprazol może powodować zarówno wzrost, jak i spadek stężenia prolaktyny w surowicy oraz zaburzenia kontroli impulsów, takie jak patologiczne uzależnienie od hazardu, hiperseksualność czy kompulsywne objadanie się.
akatyzja, arypiprazol, arytmia, cukrzyca, dysfagia, dyskineza, dystonia, haloperydol, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiperseksualność, hiponatremia, kwasica ketonowa, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, parkinsonizm, późne dyskinezy, priapizm, prolaktyna, rabdomioliza, sedacja, śpiączka hiperosmolarna, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, uzależnienie od hazardu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia kontroli impulsów, zaburzenia pozapiramidowe, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zespół DRESS, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Tegretol CR 200 200 mg

Karbamazepina, substancja czynna leku Tegretol CR 200, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących układ nerwowy, hematologiczny, immunologiczny, endokrynologiczny, pokarmowy, skórny oraz inne narządy. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego (atakksja, zawroty głowy, senność – bardzo często), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności i wymioty – bardzo często) oraz reakcje alergiczne skórne (pokrzywka, alergiczne zapalenie skóry – bardzo często). Istotne są również zaburzenia hematologiczne, w tym leukopenia (bardzo często), trombocytopenia i eozynofilia (często), a także rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna i pancytopenia. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest zgodnie z CIOMS III, co ułatwia ocenę ryzyka klinicznego. Monitorowanie stężenia karbamazepiny w osoczu jest zalecane w przypadku objawów neurologicznych sugerujących względne przedawkowanie lub znaczne wahania poziomu leku.
agranulocytoza, alergiczny odczyn skórny, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, demineralizacja kości, dyskineza, eozynofilia, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, hiponatremia, jałowe zapalenie opon mózgowych, kanalikowośródmiąższowe zapalenie nerek, karbamazepina, leukopenia, limfadenopatia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mlekotok, nadwrażliwość płucna, nadwrażliwość wielonarządowa, neuropatia obwodowa, niedobór kwasu foliowego, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, niedowład, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, osteoporoza, ostra uogólniona krostkowica, pancytopenia, parestezja, podwójne widzenie, reakcja anafilaktyczna, retykulocytoza, rogowacenie liszajowate, rzadkoskurcz, trombocytopenia, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie jelita grubego, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, ziarniniakowe zapalenie wątroby, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmętnienie soczewki, zwiększenie stężenia aminotransferaz
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atazanavir Zentiva

Atazanawir, stosowany w terapii przeciwretrowirusowej, wykazuje skuteczną supresję wirusa HIV, jednak istnieje marginalne ryzyko przeniesienia zakażenia drogą płciową, co wymaga przestrzegania krajowych wytycznych profilaktycznych. Skojarzone stosowanie atazanawiru z rytonawirem w dawkach rytonawiru powyżej 100 mg/dobę nie było klinicznie oceniane i może zwiększać ryzyko kardiotoksyczności oraz hiperbilirubinemii. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza z przewlekłym zapaleniem wątroby typu B lub C, obserwuje się podwyższone stężenia leku i zwiększone ryzyko ciężkich działań niepożądanych, co wymaga ścisłego monitorowania i ewentualnej modyfikacji terapii. U pacjentów z niewydolnością nerek nie jest konieczna modyfikacja dawki, jednak atazanawir nie jest zalecany u osób poddawanych hemodializie. W badaniach klinicznych odnotowano bezobjawowe, zależne od dawki wydłużenie odstępu PR, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na przewodnictwo przedsionkowo-komorowe. U pacjentów z hemofilią typu A i B obserwowano nasilenie krwawień podczas terapii inhibitorami proteazy, w tym atazanawirem.
atazanawir, atorwastatyna, blok przedsionkowo-komorowy, dyslipidemia, efawirenz, flutikazon, hemofilia, hiperbilirubinemia, hormonalny środek antykoncepcyjny, inhibitor PDE5, inhibitor pompy protonowej, kamica nerkowa, kamica żółciowa, martwica kości, newirapina, priapizm, przewlekła choroba nerek, rumień wielopostaciowy, rytonawir, salmeterol, supresja wirusa, toksyczny wykwit skórny, transferaza UDP-glukuronozylowa, wirusowe zapalenie wątroby, worykonazol, zespół DRESS, zespół reaktywacji immunologicznej, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibumax Forte 600 mg 600 mg

Produkt leczniczy Ibumax Forte 600 mg, zawierający ibuprofen, może wywoływać działania niepożądane, których częstość i nasilenie zależą od dawki oraz czasu stosowania. Szczególnie u pacjentów z chorobami reumatycznymi i osób w podeszłym wieku ryzyko powikłań, takich jak owrzodzenia, perforacje i krwawienia z przewodu pokarmowego, jest zwiększone. Stosowanie dawek do 2400 mg na dobę wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka tętniczych incydentów zatorowo-zakrzepowych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego (zgaga, bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka), a także mogą wystąpić zaburzenia serca (kołatanie, niewydolność, zawał), układu nerwowego (ból głowy, zawroty), skóry (ciężkie reakcje skórne SCAR) oraz nerek (uszkodzenia, obrzęki). W trakcie terapii konieczne jest monitorowanie morfologii krwi, funkcji nerek i wątroby oraz ciśnienia tętniczego.
aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba autoimmunologiczna, choroba Crohna, ibuprofen, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, rumień wielopostaciowy, SCAR, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar mózgu, uszkodzenie wątroby, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia układu krwiotwórczego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Tractiva 5 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Tractiva, wykazuje skuteczność w leczeniu schizofrenii oraz zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, jednak wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają monitorowania. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to akatyzja (12,1% u pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi, 6,2% u pacjentów ze schizofrenią) oraz nudności (>3%). Zaburzenia pozapiramidowe (EPS) występowały u 25,8% pacjentów ze schizofrenią leczonych arypiprazolem, znacznie rzadziej niż u pacjentów leczonych haloperydolem (57,3%). Dystonia, szczególnie u młodszych i męskich pacjentów, może pojawić się w pierwszych dniach terapii. Arypiprazol może także indukować zaburzenia metaboliczne, takie jak cukrzyca (często), hiperglikemia (niezbyt często), a także rzadkie przypadki cukrzycowej śpiączki hiperosmolalnej i kwasicy ketonowej. W zakresie układu sercowo-naczyniowego obserwuje się tachykardię i hipotensję ortostatyczną (często), a także rzadkie, ale poważne zdarzenia, takie jak torsade de pointes czy zatrzymanie akcji serca. W populacji młodzieży (13-17 lat) profil bezpieczeństwa jest podobny do dorosłych, z wyższą częstością senności, zaburzeń pozapiramidowych oraz zmiany masy ciała (średni przyrost do 5,8 kg po 30 tygodniach).
Wśród działań niepożądanych o częstości nieznanej znajdują się poważne powikłania neurologiczne, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki typu grand mal, zespół serotoninowy oraz napad przymusowego patrzenia z rotacją gałek ocznych. Arypiprazol może powodować zarówno hiperprolaktynemię, jak i hipoprolaktynemię, obserwowaną u 25,6-29,5% kobiet i 45,0-53,3% mężczyzn w populacji młodzieży. Dodatkowo, zgłaszano zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia) oraz reakcje alergiczne, w tym ciężką reakcję DRESS. W zakresie zaburzeń psychiatrycznych często występują bezsenność, lęk, niepokój ruchowy, a także ryzyko prób samobójczych i zaburzeń kontroli impulsów (np. patologiczne uzależnienie od hazardu, hiperseksualność). Monitorowanie pacjentów pod kątem tych działań jest kluczowe, a wszelkie podejrzewane działania niepożądane powinny być zgłaszane do odpowiednich organów nadzoru farmakologicznego.
akatyzja, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anoreksja, bezsenność, biegunka, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca, cukrzycowa kwasica ketonowa, cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, drgawki typu grand mal, dysfagia, dyskineza, dystonia, fosfataza alkaliczna, gammaglutamylotransferaza, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, hipoprolaktynemia, hipotensja ortostatyczna, komorowe zaburzenia rytmu, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność wątroby, nudności, objawy pozapiramidowe, obżarstwo, parkinsonizm, patologiczny hazard, rabdomioliza, schizofrenia, sedacja, ślinotok, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie kontroli impulsów, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcia, zator płucny, zespół DRESS, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Axaltra 2,5 mg

Rywaroksaban był oceniany w 19 badaniach fazy III u 69 608 dorosłych oraz w 4 badaniach fazy II i III u 488 pacjentów pediatrycznych. Najczęstszym działaniem niepożądanym były krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%). Częstość krwawień i anemii różni się w zależności od wskazania terapeutycznego: np. profilaktyka ŻChZZ po aloplastyce stawu wiązała się z 6,8% krwawień i 5,9% anemii, a leczenie ŻChZZ u dzieci z 39,5% krwawień i 4,6% anemii. W profilaktyce udaru u pacjentów z migotaniem przedsionków częstość krwawień wynosiła 28 na 100 pacjentolat, a anemii 2,5 na 100 pacjentolat. Działania niepożądane klasyfikowano według MedDRA, z najczęstszymi objawami obejmującymi niedokrwistość, krwawienia z różnych narządów, reakcje alergiczne, zaburzenia neurologiczne i skórne.
aloplastyka stawu biodrowego, antagonista witaminy K, dławica piersiowa, krwawienie z dróg oddechowych, krwawienie z nosa, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, migotanie przedsionków, nadpłytkowość, nawrót ŻChZZ, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość pokrwotoczna, niedokrwistość pooperacyjna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności wątroby, zawroty głowy, ŻChZZ, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, ZŻG
Leksykon leków
Działania niepożądane – Biotum 2 g

Produkt leczniczy Biotum zawiera ceftazydym w postaci pięciowodzianu buforowanego węglanem sodu, dostępny w dawkach 1 g i 2 g jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują eozynofilię i nadpłytkowość (często), zapalenie żył lub zakrzepowe zapalenie żył przy podawaniu dożylnym (często), biegunkę (często), przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, LDH, GGTP, fosfataza alkaliczna) oraz wysypkę grudkowo-plamistą lub pokrzywkową (często). Dodatkowo, u około 5% pacjentów może wystąpić fałszywie dodatni wynik testu Coombs’a, co może zaburzać próbę zgodności krwi. Należy zwrócić uwagę na ryzyko powikłań neurologicznych u pacjentów z niewydolnością nerek, w tym drżeń, mioklonii, drgawek, encefalopatii i śpiączki, szczególnie przy niewłaściwym dostosowaniu dawki ceftazydymu.
anafilaksja, biegunka, ceftazydym, Clostridioides difficile, drgawki, drżenie, encefalopatia, enzym wątrobowy, eozynofilia, kandydoza, leukopenia, mioklonia, nadpłytkowość, neutropenia, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pleśniawka jamy ustnej, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śpiączka, śródmiąższowe zapalenie nerek, test Coombsa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, trombocytoza, wysypka grudkowo-plamista, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie jelita grubego, zapalenie rzekomobłoniaste, zapalenie żył, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefuroxim-MIP 1500 mg 1500 mg

W trakcie stosowania cefuroksymu sodowego (Cefuroxim-MIP) najczęściej obserwuje się działania niepożądane hematologiczne, takie jak neutropenia, eozynofilia oraz zmniejszenie stężenia hemoglobiny, co może prowadzić do wtórnej niedokrwistości. Częstość tych objawów jest określana jako „często” (≥1/100 do <1/10). Przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (ALT, AST, LDH) oraz stężenia bilirubiny również występuje często, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby, jednak zmiany te są odwracalne i nie powodują trwałych uszkodzeń. Reakcje w miejscu wstrzyknięcia, takie jak ból i zakrzepowe zapalenie żył, pojawiają się częściej przy podaniu domięśniowym wyższych dawek. Rzadziej, ale klinicznie istotne, są reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, śródmiąższowe zapalenie nerek, zespół Stevensa-Johnsona, DRESS oraz rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, które wymaga natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia odpowiedniego leczenia (np. wankomycyna, fidaksomycyna).
anafilaksja, azot mocznikowy, bilirubina, cefalosporyna, cefuroksym, choroba wątroby, Clostridioides difficile, działanie niepożądane cefuroksymu, enzym wątrobowy, eozynofilia, gorączka polekowa, hemoglobina, hepatotoksyczność, kandydoza, kandydoza jamy ustnej, kandydoza pochwy, klirens kreatyniny, kreatynina, leukopenia, małopłytkowość, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, próba krzyżowa krwi, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie krwi, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie naczyń skóry, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Bonogren 300 mg

Podczas terapii kwetiapiną (Bonogren 300 mg) najczęściej obserwuje się działania niepożądane neurologiczne (senność, zawroty głowy, ból głowy, objawy pozapiramidowe), metaboliczne (wzrost triglicerydów, cholesterolu całkowitego, głównie LDL, spadek HDL, przyrost masy ciała) oraz hematologiczne (zmniejszenie stężenia hemoglobiny). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko powikłań kardiologicznych, takich jak wydłużenie odstępu QT, arytmie komorowe, torsades de pointes, a także na ciężkie reakcje skórne (SCAR) – zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka i DRESS, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Monitorowanie parametrów laboratoryjnych i klinicznych jest niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii.
agranulocytoza, arytmia komorowa, bradykardia, cholesterol, cholesterol HDL, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca, dysfagia, dyskineza późna, eozynofilia, fosfokinaza kreatynowa, fumaran kwetiapiny, hiperprolaktynemia, hiponatremia, hipotermia, hormon antydiuretyczny, kardiomiopatia, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, mlekotok, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedrożność jelit, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostkowa, priapizm, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, rumień wielopostaciowy, somnambulizm, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, triglicerydy, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator płucny, zatrzymanie moczu, zespół DRESS, zespół metaboliczny, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Esomeprazol Accord 40 mg

Esomeprazol Accord 40 mg w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/infuzji charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa podobnym do innych postaci leku, niezależnie od dawki, wskazań czy grupy wiekowej. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są ból głowy, ból brzucha, biegunka i nudności. Wśród poważniejszych działań niepożądanych należy zwrócić uwagę na rzadkie zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza, pancytopenia), reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksja), zaburzenia elektrolitowe (hipomagnezemia, hipokalcemia, hiponatremia), a także zaburzenia wątroby (zapalenie, niewydolność) i ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, DRESS). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z uwzględnieniem częstości nieznanej dla niektórych zdarzeń.
agranulocytoza, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, encefalopatia, esomeprazol, ginekomastia, hipokalcemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, kandydoza, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, polip żołądka, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, suchość jamy ustnej, toczeń rumieniowaty, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie jamy ustnej, zapalenie okrężnicy, zapalenie wątroby, zaparcie, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie szyjki kości udowej
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ospamox 250 mg/5 ml

Amoksycylina, dostępna w postaci proszku do sporządzania zawiesiny doustnej o stężeniach 250 mg/5 ml oraz 500 mg/5 ml (produkt Ospamox), wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący głównie zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty) oraz reakcje skórne (wysypka, pokrzywka, świąd). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest zgodnie z terminologią medyczną: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Bardzo rzadko obserwuje się poważne reakcje alergiczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, zespół choroby posurowiczej, alergiczne zapalenie naczyń, a także ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Ponadto, mogą wystąpić zaburzenia hematologiczne (przemijająca leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna) oraz rzadkie powikłania neurologiczne (drgawki, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych).
agranulocytoza, AlAT, amoksycylina, anafilaksja, AspAT, biegunka, choroba posurowicza, czarny włochaty język, drgawki, hiperkinezja, IgA dermatoza, kandydoza błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, Ospamox, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, pokrzywka, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wymioty, zapalenie jelit, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zypsila

Przed rozpoczęciem terapii zyprazydonem konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu chorobowego oraz ocena stanu zdrowia pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka wydłużenia odstępu QT, które jest dawkozależne. Przeciwwskazane jest łączenie zyprazydonu z innymi lekami wydłużającymi QT, a u pacjentów ze znaczną bradykardią oraz zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia) należy zachować szczególną ostrożność i wyrównać nieprawidłowości przed terapią. Monitorowanie EKG jest wskazane u pacjentów z chorobą serca, a w przypadku wydłużenia QTc powyżej 500 ms leczenie należy przerwać. Zyprazydon może wywoływać rzadkie, ale poważne powikłania, takie jak torsade de pointes, złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS) oraz ciężkie reakcje skórne, w tym DRESS i zespół Stevensa-Johnsona, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku.
antagonista receptora dopaminowego, badanie EKG, bradykardia, dyskineza późna, eozynofilia, gęstość mineralna kości, ginekomastia, gospodarka elektrolitowa, hiperprolaktynemia, hipokaliemia, impotencja, limfadenopatia, mlekotok, napad drgawkowy, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczynność gonad, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, odstęp QT, odstęp QTc, osutka polekowa z eozynofilią, priapizm, torsade de pointes, udar mózgu, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie nerek, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zdarzenie mózgowo-naczyniowe, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwa arytmia, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, zyprazydon
Leksykon leków
Działania niepożądane – Levalox 250 mg

Lewofloksacyna, fluorochinolon dostępny w dawkach 250 mg i 500 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, potwierdzonych badaniami klinicznymi na ponad 8300 pacjentach oraz doświadczeniem po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowane działania obejmują zakażenia grzybicze (Candida spp.), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha), oraz podwyższenie enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa, GGTP). Rzadziej występują poważne powikłania hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza), reakcje alergiczne (wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy), zaburzenia psychiczne (reakcje psychotyczne, depresja, majaczenie), neurologiczne (drgawki, neuropatie obwodowe), a także kardiologiczne (tachykardia, arytmie, wydłużenie QT). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevens-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz DRESS, które mogą zagrażać życiu.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, arytmia komorowa, biegunka krwawa, częstoskurcz komorowy, dyskineza, eozynofilia, fluorochinolon, leukopenia, lewofloksacyna, nadciśnienie śródczaszkowe, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niedomykalność zastawki serca, obrzęk naczynioruchowy, oporność drobnoustrojów, ostra niewydolność nerek, ostra niewydolność wątroby, palpitacja, pancytopenia, parestezja, polineuropatia czuciowa, polineuropatia czuciowo-ruchowa, porfiria, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tabletka powlekana, tachykardia, tętniak aorty, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie pozapiramidowe, zakażenie grzybicze, zapalenie naczyniówki, zapalenie ścięgna, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie żył, zerwanie ścięgna, zespół DRESS, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevens-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Clindamycin Kabi 150 mg/ml

Preparat Clindamycin Kabi (150 mg/ml) zawiera klindamycynę w postaci fosforanu i jest stosowany do wstrzykiwań oraz infuzji. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest biegunka, występująca bardzo często (≥1/10), co może wskazywać na ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego oraz zakażenia Clostridioides difficile, stanowiących poważne powikłania terapii. Inne często obserwowane działania obejmują ból i ropień w miejscu podania oraz zakrzepowe zapalenie żył (≥1/100 do <1/10). Wśród działań niepożądanych o mniejszej częstości występują zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, neutropenia, trombocytopenia, leukopenia), reakcje anafilaktyczne, dysgeuzja, zaburzenia wątroby (żółtaczka, nieprawidłowe testy wątrobowe) oraz wysypki skórne.
agranulocytoza, alkohol benzylowy, ból w miejscu wstrzyknięcia, Clostridioides difficile, dysgeuzja, eozynofilia, fosforan klindamycyny, hipotensja, leukopenia, neutropenia, nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych, ostra uogólniona osutka krostkowa, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, ropień w miejscu wstrzyknięcia, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysypka grudkowo-plamista, wysypka pęcherzowa, zaburzenia hematologiczne, zakrzepowe zapalenie żył, zatrzymanie krążenia, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Aripiprazole Medical Valley 15 mg

Aripiprazol, stosowany w terapii schizofrenii i zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, które występują z różną częstością. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/10) to akatyzja, niepokój ruchowy, bezsenność, lęk, senność, sedacja, bóle głowy, nudności, wymioty, zaparcia, nadmierne wydzielanie śliny oraz zmęczenie. Działania o częstości 1/100 do <1/10 obejmują m.in. hiperglikemię, tachykardię, hipotensję ortostatyczną, suchość w jamie ustnej, zwiększony apetyt oraz zaburzenia pozapiramidowe. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, reakcje anafilaktyczne, cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, kwasica ketonowa, złośliwy zespół neuroleptyczny, arytmie komorowe, zapalenie trzustki, niewydolność wątroby, zespół DRESS, rabdomioliza oraz zaburzenia kontroli impulsów (np. patologiczne uzależnienie od hazardu, hiperseksualność). Warto podkreślić, że u młodzieży (13-17 lat) częstość występowania działań niepożądanych jest zbliżona do dorosłych, z wyższą częstością senności, zaburzeń pozapiramidowych i akatyzji (≥1/10).
akatyzja, anoreksja, arypiprazol, arytmia komorowa, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból mięśniowy, bradykardia, choroba zakrzepowo-zatorowa żył, cukrzyca, cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, czkawka, depresja, drgawki typu grand mal, drżenie, dysfagia, dystonia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiperseksualność, hiponatremia, hipotensja ortostatyczna, kwasica ketonowa, lęk, leukopenia, łysienie, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie się, nadmierne wydzielanie śliny, neutropenia, niepokój ruchowy, niestrawność, nietrzymanie moczu, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudności, objaw pozapiramidowy, obrzęk naczynioruchowy, podwójne widzenie, podwyższona fosfataza alkaliczna, podwyższone ALT, podwyższone AST, podwyższone GGTP, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, reakcja fotoalergiczna, reakcja uczuleniowa, schizofrenia, sedacja, senność, skurcz gardła, skurcz krtani, światłowstręt, sztywność mięśni, tachykardia, torsades de pointes, trombocytopenia, uzależnienie od hazardu, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie regulacji temperatury, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół abstynencyjny, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmęczenie, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Allopurinol Medreg

Allopurinol, substancja czynna preparatu Allopurinol Medreg, wiąże się z ryzykiem poważnych reakcji nadwrażliwości, w tym zespołu DRESS, zespołu Stevensa-Johnsona (SJS) oraz toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka (TEN). Wystąpienie objawów nadwrażliwości wymaga natychmiastowego przerwania terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność allelu HLA-B*5801, który znacząco zwiększa ryzyko tych reakcji, zwłaszcza u pacjentów pochodzenia chińskiego (do 20%), tajskiego (8-15%) i koreańskiego (około 12%). Zaleca się przeprowadzenie badań genetycznych przed rozpoczęciem leczenia w tych grupach, a u nosicieli allelu unikanie stosowania allopurynolu, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. U pacjentów z przewlekłą chorobą nerek oraz stosujących diuretyki lub inhibitory ACE konieczne jest zmniejszenie dawki i ścisłe monitorowanie ze względu na zwiększone ryzyko ciężkich reakcji skórnych.
allel HLA-B*5801, allopurynol, bezobjawowa hiperurykemia, dna moczanowa, hormon tyreotropowy, inhibitory ACE, kamienie moczanowe, kolchicyna, ksantyna, lek moczopędny, nietolerancja laktozy, przewlekła niewydolność nerek, tiazyd, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wysypka grudkowo-plamkowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół DRESS, zespół Lescha-Nyhana, zespół nadwrażliwości, zespół Stevensa-Johnsona, złogi ksantynowe, żółcień pomarańczowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Trelema 150 mg

Lakozamid, stosowany w leczeniu napadów częściowych, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się częstością działań niepożądanych u 61,9% pacjentów w badaniach kontrolowanych placebo (w porównaniu do 35,2% w grupie placebo). Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia, bóle głowy, nudności oraz podwójne widzenie, zwykle o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. Działania niepożądane ze strony OUN i przewodu pokarmowego często zmniejszają się z czasem, a ich nasilenie może być zależne od dawki, co umożliwia ich kontrolę przez jej redukcję. Przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych wystąpiło u 12,2% pacjentów leczonych lakozamidem, najczęściej z powodu zawrotów głowy, szczególnie po dawce nasycającej. W porównaniu z karbamazepiną CR, częstość przerwania terapii była niższa (10,6% vs 15,6%).
agranulocytoza, agresja, ataksja, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, dawka nasycająca, depresja, dyskineza, lakozamid, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie przedsionków, myśli samobójcze, nadwrażliwość na lek, napad miokloniczny, nastrój euforyczny, nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych, niestrawność, nudności, omamy, omdlenie, ośrodkowy układ nerwowy, podwójne widzenie, próba samobójcza, przewód pokarmowy, stan splątania, suchość w ustach, świąd, tachyarytmia komorowa, trzepotanie przedsionków, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenia koordynacji, zaburzenia przewodzenia, zaburzenia równowagi, zaburzenie psychotyczne, zaparcie, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych