zespół DRESS
Zespół DRESS (Drug Reaction with Eosinophilia and Systemic Symptoms) to ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja polekowa charakteryzująca się wysypką skórną, gorączką, powiększeniem węzłów chłonnych, eozynofilią oraz zajęciem narządów wewnętrznych. Najczęściej rozwija się w okresie 2-8 tygodni od rozpoczęcia terapii lekiem wywołującym reakcję.
Do leków najczęściej wywołujących zespół DRESS należą leki przeciwdrgawkowe (karbamazepina, lamotrygina, fenytoina), antybiotyki (zwłaszcza sulfonamidy), allopurynol oraz niektóre niesteroidowe leki przeciwzapalne. Patogeneza obejmuje złożone interakcje między predyspozycją genetyczną, reaktywacją wirusa (zwłaszcza HHV-6) i zaburzeniami odpowiedzi immunologicznej.
Objawy kliniczne obejmują rozległą wysypkę plamisto-grudkową, często z obrzękiem twarzy, gorączkę powyżej 38°C, limfadenopatię oraz zajęcie narządów wewnętrznych, najczęściej wątroby (50-60% przypadków), nerek, płuc i serca. W badaniach laboratoryjnych stwierdza się eozynofilię i atypowe limfocyty. Diagnostyka opiera się na kryteriach RegiSCAR lub kryteriach japońskich.
Leczenie polega na natychmiastowym odstawieniu leku wywołującego, stosowaniu kortykosteroidów systemowych oraz leczeniu wspomagającym. Śmiertelność w zespole DRESS wynosi 5-10%, głównie z powodu niewydolności narządowej. Po przebyciu zespołu DRESS pacjenci wymagają długoterminowej obserwacji ze względu na możliwość wystąpienia późnych powikłań autoimmunologicznych, takich jak cukrzyca typu 1, choroby tarczycy czy toczeń rumieniowaty układowy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Darunavir Glenmark 800 mg
Darunavir Glenmark, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 400 mg i 800 mg, jest stosowany w terapii HIV, często w połączeniu z rytonawirem (600/100 mg dwa razy na dobę lub 800/100 mg raz na dobę). W badaniach klinicznych u 51,3% z 2613 pacjentów wcześniej leczonych zaobserwowano co najmniej jedno działanie niepożądane podczas średniego czasu terapii wynoszącego 95,3 tygodni. Profil bezpieczeństwa u pacjentów wcześniej nieleczonych był podobny, z wyjątkiem częstszych, łagodnych nudności. Najczęstsze działania niepożądane to biegunka (≥1/10), nudności, wysypka, ból głowy i wymioty (≥1/100 do <1/10). Długoterminowa terapia (średnio 162,5 tygodni) nie wykazała nowych zagrożeń bezpieczeństwa. Ciężkie działania niepożądane obejmują ostrą niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, małopłytkowość, martwicę kości, zapalenie wątroby oraz gorączkę.
aftowe zapalenie jamy ustnej, białkomocz, bradykardia zatokowa, cytolityczne zapalenie wątroby, darunawir z rytonawirem, dławica piersiowa, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, kamica nerkowa, lek przeciwwirusowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica kości, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, stłuszczenie wątroby, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wydłużenie odstępu QT, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibuprofen Forte APTEO MED
Ibuprofen FORTE APTEO MED wymaga ostrożności u pacjentów z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu porfiryn, toczniem rumieniowatym, po rozległych zabiegach chirurgicznych, z alergiami, astmą oskrzelową, chorobami przewodu pokarmowego oraz u osób w podeszłym wieku. Stosowanie leku wiąże się z ryzykiem zaostrzenia chorób podstawowych, wystąpienia reakcji nadwrażliwości, w tym wstrząsu anafilaktycznego, oraz powikłań ze strony nerek (martwica brodawek nerkowych, niewydolność nerek) i przewodu pokarmowego (krwawienia, owrzodzenia, perforacje). Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z innymi NLPZ, kortykosteroidami, antykoagulantami, SSRI i inhibitorami agregacji płytek. Dawkowanie powinno być minimalne skuteczne i krótkotrwałe, a u pacjentów wysokiego ryzyka zaleca się stosowanie leków osłonowych (np. inhibitory pompy protonowej, mizoprostol).
antykoagulant, astma analgetyczna, astma oskrzelowa, ból głowy z nadużywania leków, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, czynnik ryzyka sercowo-naczyniowego, hiperlipidemia, inhibitor ACE, inhibitor agregacji płytek, inhibitor cyklooksygenazy, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, jałowe zapalenie opon mózgowych, katar sienny, kortykosteroid, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, mizoprostol, nadciśnienie tętnicze, nefropatia analgetyczna, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ospa wietrzna, ostra uogólniona osutka krostkowa, perfuzja nerek, pokrzywka, polipy nosa, porfiria, porfiria przerywana, pozaszpitalne zapalenie płuc, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie krzepnięcia, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zwężenie tętnic wieńcowych - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pirfenidon Zentiva
Stosowanie pirfenidonu wymaga rygorystycznego monitorowania parametrów wątrobowych, w tym aktywności aminotransferaz AlAT, AspAT oraz stężenia bilirubiny, zgodnie z harmonogramem: przed rozpoczęciem terapii, następnie co miesiąc przez pierwsze 6 miesięcy, a później co 3 miesiące przez cały okres leczenia. Wzrost aktywności aminotransferaz w zakresie >3 do <5 × górnej granicy normy (GGN) bez hiperbilirubinemii i objawów uszkodzenia wątroby wymaga wykluczenia innych przyczyn, ścisłego monitorowania oraz rozważenia zmniejszenia dawki lub czasowego przerwania terapii. W przypadku jednoczesnego wzrostu aminotransferaz >3 do <5 × GGN z hiperbilirubinemią lub objawami uszkodzenia wątroby, a także przy aktywności ≥5 × GGN, konieczne jest trwałe przerwanie leczenia. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa B wg Childa-Pugha) ekspozycja na lek wzrasta o 60%, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP1A2. Pirfenidon jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.
AlAT, aminotransferaza, anoreksja, AspAT, bilirubina, galaktozemia, hiperbilirubinemia, hiponatremia, inhibitor CYP1A2, klasyfikacja Childa-Pugha, nadwrażliwość na światło, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, pirfenidon, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibufen dla dzieci FORTE o smaku malinowym
Podczas stosowania leku Ibufen dla dzieci FORTE o smaku malinowym należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi (np. toczeń rumieniowaty układowy), przewodu pokarmowego (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna), zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego (nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca), zaburzeniami czynności nerek i wątroby oraz zaburzeniami krzepnięcia krwi. Ibuprofen może przedłużać czas krwawienia i zwiększać ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych, takich jak krwawienia, owrzodzenia i perforacje, które mogą wystąpić nawet bez wcześniejszych objawów. Ryzyko to wzrasta wraz z dawką, szczególnie powyżej 1200 mg/dobę, u osób starszych oraz u pacjentów z historią chorób przewodu pokarmowego. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas oraz unikanie jednoczesnego stosowania innych NLPZ, w tym inhibitorów COX-2. U pacjentów odwodnionych istnieje zwiększone ryzyko zaburzeń czynności nerek. W przypadku wystąpienia owrzodzeń lub krwawień z przewodu pokarmowego należy natychmiast odstawić lek.
astma oskrzelowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, hiperlipidemia, incydent zatorowo-zakrzepowy, inhibitory COX-2, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek antyagregacyjny, lek przeciwzakrzepowy, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nefropatia postanalgetyczna, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nietolerancja fruktozy, niewydolność serca, ospa wietrzna, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie przewodu pokarmowego, perforacja przewodu pokarmowego, pozaszpitalne bakteryjne zapalenie płuc, rumień wielopostaciowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna amblopia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia krzepnięcia krwi, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Teicoplanin AptaPharma 200 mg
Teikoplanina w postaci proszku i rozpuszczalnika do roztworu do wstrzykiwań/infuzji (dawki 200 mg i 400 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według częstości występowania. Najczęstsze działania obejmują leukopenię, małopłytkowość, eozynofilię oraz reakcje anafilaktyczne, wstrząs anafilaktyczny i zespół czerwonego człowieka. Rzadziej obserwuje się poważne reakcje skórne, takie jak toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy oraz obrzęk naczynioruchowy. Dodatkowo, teikoplanina może powodować ototoksyczność, objawiającą się głuchotą, szumami usznymi i zaburzeniami przedsionkowymi. Zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, neutropenia i pancytopenia, występują niezbyt często, natomiast zapalenie żył i zakrzepowe zapalenie żył mają częstość nieznaną. W miejscu podania mogą pojawić się ból, gorączka, ropień oraz dreszcze.
agranulocytoza, aminotransferazy, Clostridioides difficile, drgawki, eozynofilia, fosfataza zasadowa, kreatynina, leukopenia, małopłytkowość, nadkażenie, nefrotoksyczność, neutropenia, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ototoksyczność, pancytopenia, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szumy uszne, teikoplanina, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia przedsionkowe, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żył, zespół czerwonego człowieka, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Biofuroksym 500 mg
Cefuroksym, cefalosporyna II generacji w postaci soli sodowej, stosowana jest w formie roztworu lub zawiesiny do wstrzykiwań. Najczęstsze działania niepożądane obejmują neutropenię, eozynofilię oraz przemijające podwyższenie enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT) i bilirubiny, szczególnie u pacjentów z istniejącą chorobą wątroby, choć brak jest dowodów na hepatotoksyczność leku. Cefuroksym może wywoływać dodatni odczyn Coombs’a, co może utrudniać procedury transfuzji i w rzadkich przypadkach prowadzić do niedokrwistości hemolitycznej. W miejscu podania domięśniowego, zwłaszcza przy wyższych dawkach, często występuje ból, jednak nie wymaga to zwykle przerwania terapii. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do dorosłych, co potwierdza możliwość bezpiecznego stosowania w populacji pediatrycznej.
anafilaksja, antybiotyk, bilirubina, Candida, cefalosporyna, cefuroksym, Clostridioides difficile, enzymy wątrobowe, eozynofilia, gorączka polekowa, hemoglobina, hiperkreatynemia, klirens kreatyniny, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie naczyń skóry, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibum 100 mg/5 ml
Ibuprofen, substancja czynna leku Ibum (100 mg/5 ml), może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości, obserwowane głównie podczas krótkotrwałego stosowania w dawkach OTC. Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą wystąpić poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak anemia, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia oraz agranulocytoza, których wczesne objawy to gorączka, ból gardła, owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej, objawy grypopodobne, zmęczenie i krwawienia. Reakcje nadwrażliwości, w tym pokrzywka i świąd, występują niezbyt często (1/1000 do <1/100), natomiast ciężkie reakcje anafilaktyczne i obrzęk naczynioruchowy są bardzo rzadkie (<1/10 000). Wysokie dawki ibuprofenu (do 2400 mg/dobę) mogą zwiększać ryzyko tętniczych incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu, a także zespołu Kounisa. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują ból głowy (1/1000 do <1/100), zawroty głowy, bezsenność, pobudzenie i drażliwość (1/10 000 do <1/1000), a także rzadkie przypadki aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.
agranulocytoza, anemia, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ból brzucha, ból głowy, choroba wrzodowa żołądka, ciężkie skórne działanie niepożądane, hipotensja, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, morfologia krwi, niestrawność, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, pokrzywka, retencja sodu, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, świąd, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej żołądka, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Babyfen
Podczas stosowania Babyfen (ibuprofen 20 mg/mL w zawiesinie doustnej) należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych. Konieczne jest unikanie łączenia ibuprofenu z innymi NLPZ, ze względu na ryzyko addytywnego działania i powikłań, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego (krwawienia, owrzodzenia, perforacje), które nasilają się u pacjentów z chorobą wrzodową, osób starszych oraz przy stosowaniu leków takich jak kortykosteroidy, antykoagulanty, SSRI czy kwas acetylosalicylowy. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, wątroby, serca oraz u osób odwodnionych (dzieci, osoby starsze) należy zachować szczególną ostrożność i zapewnić odpowiednie nawodnienie. Dawkowanie powyżej 2400 mg/dobę wiąże się z podwyższonym ryzykiem zdarzeń sercowo-naczyniowych, dlatego u pacjentów z niewyrównanym nadciśnieniem, niewydolnością serca (NYHA II-III), chorobą niedokrwienną serca czy chorobami naczyń mózgowych wskazana jest wnikliwa ocena korzyści i ryzyka terapii.
agregacja płytek krwi, astma analgetyczna, bakteryjne zapalenie płuc, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba niedokrwienna serca, inhibitor pompy protonowej, kernicterus, krwawienie z przewodu pokarmowego, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nefropatia analgetyczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja fruktozy, niewydolność serca, obrzęk Quinckego, ostra uogólniona osutka krostkowa, perforacja wrzodu, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – MIG 400 mg
Ibuprofen w dawce 400 mg (MIG) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość występowania jest zależna od dawki i indywidualnych predyspozycji pacjenta. Przy stosowaniu dawek dobowych do 1200 mg doustnie lub 1800 mg w postaci czopków, najczęściej obserwuje się działania ze strony przewodu pokarmowego, takie jak choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, perforacje, krwawienia, nudności, wymioty, biegunka oraz zaparcia. Istotne jest, że stosowanie wysokich dawek (np. 2400 mg/dobę) może zwiększać ryzyko incydentów zakrzepowych, w tym zawału serca i udaru mózgu. Rzadkie, ale poważne działania obejmują zaburzenia krwiotworzenia (np. agranulocytoza), reakcje nadwrażliwości (w tym wstrząs anafilaktyczny), jałowe zapalenie opon mózgowych, oraz ciężkie reakcje skórne (SCAR). Ponadto, NLPZ mogą powodować obrzęki, nadciśnienie tętnicze i niewydolność serca, a także zaburzenia czynności nerek, w tym ostrą niewydolność i martwicę brodawek nerkowych.
agranulocytoza, antybiotykoterapia, astma, ból głowy, choroba Crohna, choroba wrzodowa żołądka, ciężka uogólniona reakcja nadwrażliwości, ciężkie skórne działanie niepożądane, incydent zakrzepowy w tętnicy, jałowe zapalenie opon mózgowych, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, pancytopenia, polekowa reakcja z eozynofilią, reakcja nadwrażliwości, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, szum uszny, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wysypka skórna, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krwiotworzenia, zaburzenie widzenia, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał serca, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zgaga, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dalacin C
Podczas terapii klindamycyną w postaci syropu Dalacin C (75 mg/5 ml) konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, przewodnictwa nerwowo-mięśniowego (np. miastenia, choroba Parkinsona) oraz z chorobami przewodu pokarmowego, zwłaszcza z wywiadem zapalenia jelita grubego. Przy stosowaniu leku dłużej niż 3 tygodnie zaleca się regularne monitorowanie morfologii krwi, parametrów funkcji wątroby i nerek, ze względu na ryzyko hepatotoksyczności oraz nefrotoksyczności, szczególnie u pacjentów z istniejącą niewydolnością nerek lub przyjmujących inne leki nefrotoksyczne. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do nadkażeń bakteryjnych i grzybiczych oraz rozwoju szczepów opornych. Klindamycyna jest przeciwwskazana w wirusowych zakażeniach dróg oddechowych oraz zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych ze względu na brak skuteczności lub niewystarczające stężenia w płynie mózgowo-rdzeniowym.
AGEP, alergia na penicylinę, CDAD, choroba Parkinsona, ciężka reakcja skórna, Clostridioides difficile, działanie hepatotoksyczne, klindamycyna, metronidazol, miastenia, morfologia krwi, nadkażenie, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, ostra niewydolność nerek, ostre uszkodzenie nerek, reakcja anafilaktyczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, wankomycyna, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, zapalenie jelita grubego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Mibrex
Podczas terapii rywaroksabanem (Mibrex) konieczny jest ścisły nadzór kliniczny, zwłaszcza u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawienia, takich jak osoby z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), stosujące jednocześnie inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P (np. azole, inhibitory proteazy HIV) oraz leki wpływające na hemostazę (NLPZ, ASA, inhibitory agregacji płytek, SSRI, SNRI). W badaniach klinicznych rywaroksaban wykazywał wyższe ryzyko krwawień z błon śluzowych i niedokrwistości w porównaniu do antagonistów witaminy K. Monitorowanie hemoglobiny i hematokrytu jest zalecane w celu wykrywania utajonych krwawień, a w wyjątkowych sytuacjach pomocne może być oznaczenie stężenia rywaroksabanu testem anty-Xa. Leczenie należy przerwać natychmiast po wystąpieniu poważnego krwawienia.
aktywna choroba nowotworowa, antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, choroba zapalna jelit, ciężkie zaburzenie czynności nerek, embolektomia płucna, glikoproteina p, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, klirens kreatyniny, krwawienie z błon śluzowych, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwgrzybiczne, leczenie trombolityczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, przeciwciało antykardiolipinowe, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzelowe, rywaroksaban, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zaburzenie krzepnięcia krwi, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Lewetyracetam – Działania niepożądane
Lewetyracetam, stosowany w terapii padaczki, charakteryzuje się dobrze poznanym profilem bezpieczeństwa opartym na analizie danych od 3416 pacjentów z badań klinicznych kontrolowanych placebo oraz danych po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, ból głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy. Profil działań niepożądanych jest podobny u dorosłych i dzieci, choć u dzieci częściej występują zaburzenia zachowania i psychiczne, takie jak agresja (8,2%), wymioty (11,2%) czy drażliwość (11,7% u niemowląt). Istotne jest monitorowanie parametrów hematologicznych (małopłytkowość, leukopenia, pancytopenia, agranulocytoza) oraz wątrobowych, ze względu na ryzyko niewydolności i zapalenia wątroby. Rzadkie, ale poważne reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka) wymagają natychmiastowego odstawienia leku.
agranulocytoza, ataksja, choreoatetoza, dyskineza, encefalopatia, funkcja poznawcza, hiperkinezja, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, lewetyracetam, majaczenie, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, napad częściowy, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, pancytopenia, parametr wątrobowy, politerapia, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, topiramat, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie psychotyczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Anzorin 10 mg
Olanzapina w dawce 10 mg (Anzorin) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. Najczęstsze działania niepożądane (≥1%) obejmują senność, przyrost masy ciała (≥7% u 22,2% pacjentów w krótkim leczeniu, a u 64,4% przy długotrwałym ≥48 tyg.), eozynofilię, leukopenię, neutropenię, hiperprolaktynemię (około 30% pacjentów z przekroczeniem normy), hiperlipidemię (cholesterol ≥6,2 mmol/l, triglicerydy ≥2,26 mmol/l), hiperglikemię (glukoza ≥7 mmol/l), cukromocz, akatyzję, parkinsonizm, niedociśnienie ortostatyczne oraz przejściowe podwyższenie aminotransferaz. Rzadziej obserwuje się złośliwy zespół neuroleptyczny, zapalenie wątroby, zapalenie trzustki, rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych oraz poważne reakcje skórne (DRESS). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zaostrzenia objawów parkinsonizmu u pacjentów z chorobą Parkinsona oraz zwiększoną śmiertelność i zdarzenia naczyniowo-mózgowe u osób starszych z otępieniem.
akatyzja, choroba afektywna dwubiegunowa, drgawki, dyskineza, dyskinezy późne, dystonia, efekt antycholinergiczny, eozynofilia, glikozuria, hepatitis, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hipotensja ortostatyczna, incydenty naczyniowo-mózgowe, kwasica ketonowa, leukopenia, neutropenia, olanzapina, parkinsonizm, pneumonia, podwyższone enzymy wątrobowe, powikłania zakrzepowo-zatorowe, priapizm, przyrost masy ciała, rabdomioliza, senność, trombocytopenia, walproinian, wydłużenie QT, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny noworodków, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lekoklar
Stosowanie klarytromycyny (Lekoklar 125 mg/5 ml lub 250 mg/5 ml) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby, a także u kobiet w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze. Należy monitorować funkcje wątroby ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, w tym podwyższenia enzymów wątrobowych, zapalenia wątroby i potencjalnej niewydolności wątroby. W trakcie terapii istnieje ryzyko rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego, w tym zakażenia Clostridium difficile, które może wystąpić nawet do 2 miesięcy po zakończeniu leczenia. W przypadku biegunki konieczne jest przerwanie terapii i wdrożenie odpowiedniego leczenia, unikając leków hamujących perystaltykę jelit.
aminoglikozydy, anafilaksja, antybiotyki beta-laktamowe, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, Clostridium difficile, Corynebacterium minutissimum, CYP3A4, fluwastatyna, hipokaliemia, jadłowstręt, klindamycyna, kolchicyna, lowastatyna, łupież rumieniowy, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność serca, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, pozaszpitalne zapalenie płuc, rabdomioliza, róża, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, symwastatyna, szpitalne zapalenie płuc, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trądzik pospolity, triazolobenzodiazepiny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia przewodzenia, zakażenie Clostridium difficile, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pantoprazole Genoptim 40 mg
Pantoprazol Genoptim w dawce 40 mg w formie tabletek dojelitowych wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które występują u około 5% pacjentów. Najczęstsze objawy to ból głowy, zawroty głowy oraz zaburzenia snu. Wśród rzadkich, ale istotnych klinicznie działań niepożądanych znajdują się agranulocytoza, małopłytkowość, leukopenia i pancytopenia, które mogą prowadzić do zwiększonej podatności na infekcje i krwawienia. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny, choć rzadkie, wymagają natychmiastowej interwencji. Zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipomagnezemia, hipokalcemia, hipokaliemia i hiponatremia, mogą manifestować się objawami nerwowo-mięśniowymi, w tym skurczami mięśni. Częstość występowania tych działań jest różna, od bardzo często (≥10%) do bardzo rzadko (<0,01%), a niektóre z nich mają nieznaną częstość ze względu na ograniczone dane po wprowadzeniu leku do obrotu.
agranulocytoza, bezsenność, enzymy wątrobowe, ginekomastia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, morfologia krwi, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pantoprazol, polip żołądka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz mięśniowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, tabletka dojelitowa, toczeń rumieniowaty, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie jelita grubego, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibuprofen Farmalider
Stosowanie ibuprofenu wymaga podawania najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, u których wzrasta ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego i perforacji. Ibuprofen jest przeciwwskazany lub wymaga ostrożności u pacjentów z toczniem rumieniowatym układowym, wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu porfiryn, chorobami zapalnymi jelit, nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca, zaburzeniami czynności nerek i wątroby, a także u osób z alergiami, astmą oskrzelową czy po dużych zabiegach chirurgicznych. Ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego wzrasta wraz z dawką, szczególnie powyżej 1200 mg/dobę, u osób z wcześniejszymi wrzodami, w podeszłym wieku oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków takich jak glikokortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe, SSRI czy kwas acetylosalicylowy. W przypadku wystąpienia krwawienia lub owrzodzenia leczenie należy natychmiast przerwać.
astma analgetyczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, cyklooksygenaza-2, glikokortykosteroid, martwica brodawek nerkowych, mizoprostol, nefropatia analgetyczna, niedokrwienna choroba serca, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk Quinckego, ostra uogólniona osutka krostkowa, polekowy ból głowy, porfiryna, rumień wielopostaciowy, tętniczy incydent zatorowo-zakrzepowy, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zastoinowa niewydolność serca, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Recenum Junior
Produkt leczniczy Recenum Junior zawierający racekadotryl w dawce 30 mg w formie granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas terapii ostrej biegunki u dzieci. Kluczowym elementem leczenia jest utrzymanie odpowiedniego nawodnienia, dostosowanego do wieku, masy ciała oraz nasilenia objawów, z możliwością zastosowania dożylnego nawadniania w przypadku ciężkich biegunek z wymiotami lub brakiem apetytu. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 6. roku życia, pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby oraz w przypadku przedłużających się, niekontrolowanych wymiotów. Racekadotryl nie jest zalecany w biegunce o etiologii bakteryjnej, zwłaszcza przy obecności krwistych lub ropnych stolców i gorączce, a także w biegunce przewlekłej i związanej ze stosowaniem antybiotyków.
biegunka bakteryjna, biegunka przewlekła, biodostępność leku, ciężkie skórne działania niepożądane, dożylne nawadnianie, inhibitor ACE, krwisty stolec, niedobór sacharazy-izomaltazy, niedrożność dróg oddechowych, nietolerancja fruktozy, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, ostra biegunka, racekadotryl, reakcja nadwrażliwości, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie bakteryjne, zespół DRESS, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibuprofen Aflofarm
Stosowanie ibuprofenu wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami takimi jak toczeń rumieniowaty układowy, przewlekłe choroby zapalne jelit, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia czynności nerek i wątroby oraz zaburzenia krzepnięcia. U osób starszych oraz pacjentów z astmą oskrzelową istnieje zwiększone ryzyko działań niepożądanych, w tym skurczu oskrzeli. Ibuprofen może wydłużać czas krwawienia i nasilać ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych, takich jak krwotok, owrzodzenie czy perforacja, które mogą przebiegać bezobjawowo. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów stosujących jednocześnie kortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna, acenokumarol) oraz antyagregacyjne (np. ASA). Dawkowanie powyżej 2400 mg/dobę wiąże się z podwyższonym ryzykiem incydentów sercowo-naczyniowych, zwłaszcza u pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem, niewydolnością serca (NYHA II-III), chorobą niedokrwienną serca oraz chorobami naczyń obwodowych i mózgowych.
astma oskrzelowa, bakteryjne zapalenie płuc, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, hiperlipidemia, inhibitor COX-2, jałowe zapalenie opon mózgowych, kortykosteroid, krwotok z przewodu pokarmowego, lek antyagregacyjny, lek przeciwzakrzepowy, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nefropatia postanalgetyczna, niedobór sacharazy-izomaltazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie przewodu pokarmowego, retencja płynów, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tętniczy incydent zatorowo-zakrzepowy, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Ibuprofen – Działania niepożądane
Ibuprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki, czasu stosowania oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują bóle brzucha, nudności, wymioty, niestrawność, zgagę, wzdęcia, biegunkę i zaparcia (≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się poważniejsze powikłania, takie jak owrzodzenia przewodu pokarmowego z krwawieniem i perforacją (≥1/1000 do <1/100), zapalenie trzustki (≥1/10 000 do <1/1 000) oraz bardzo rzadkie, ale groźne objawy jak smoliste stolce i krwawe wymioty (<1/10 000). Stosowanie dawek do 2400 mg/dobę wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru, a także z rzadkimi przypadkami zespołu Kounisa. Ponadto, ibuprofen może wywoływać objawy ze strony układu nerwowego, od bólów głowy i zawrotów po rzadkie reakcje psychotyczne i jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, szczególnie u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi.
agranulocytoza, choroba Leśniowskiego-Crohna, incydent zatorowo-zakrzepowy, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, krwawe wymioty, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, pancytopenia, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, stolec smolisty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna neuropatia nerwu wzrokowego, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwężenie światła jelita - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ezehron Duo 20 mg + 10 mg
Ezehron Duo to lek łączący rozuwastatynę wapniową i ezetymib, dostępny w dawkach 5 mg + 10 mg, 10 mg + 10 mg oraz 20 mg + 10 mg. Profil bezpieczeństwa wynika z działania obu substancji oraz ich interakcji. Najczęstsze działania niepożądane u pacjentów z hipercholesterolemią to zwiększona aktywność aminotransferaz, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz bóle mięśniowe. Rozuwastatyna, szczególnie w dawkach powyżej 20 mg, może powodować miopatię, zapalenie mięśni, a rzadko rabdomiolizę z ryzykiem ostrej niewydolności nerek. Wzrost kinazy kreatynowej (CK) powyżej 5-krotności górnej granicy normy (GGN) wymaga przerwania terapii. Ezetymib w monoterapii i w skojarzeniu ze statynami wykazuje podobny profil działań niepożądanych jak placebo, z niskim odsetkiem istotnego wzrostu CK (>10 x GGN) i aminotransferaz (≥3 x GGN). Białkomocz, głównie kanalikowy, występuje u <1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg rozuwastatyny i u około 3% przy dawce 40 mg, zwykle ustępuje samoistnie i nie wiąże się z progresją choroby nerek.
aminotransferazy, białkomocz, ból mięśni, cukrzyca, ezetymib, ginekomastia, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, martwicza miopatia immunologiczna, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezje, polineuropatia, rabdomioliza, rozuwastatyna wapniowa, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, zaburzenia ścięgien, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Levetiracetam NeuroPharma 1000 mg
Lewetyracetam, substancja czynna preparatu Levetiracetam NeuroPharma, jest lekiem przeciwpadaczkowym o szerokim spektrum zastosowań klinicznych, stosowanym zarówno u dorosłych, jak i dzieci. Profil bezpieczeństwa leku opiera się na analizie danych z badań klinicznych obejmujących 3416 pacjentów oraz obserwacjach po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej występujące działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, ból głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia. Wśród poważnych działań niepożądanych wymienia się zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, leukopenia, pancytopenia, neutropenia, agranulocytoza), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella), reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja), zespół DRESS, niewydolność i zapalenie wątroby, ostre uszkodzenie nerek, rabdomiolizę z podwyższoną aktywnością fosfokinazy kreatynowej oraz encefalopatię odwracalną po przerwaniu leczenia.
agranulocytoza, agresja, anafilaksja, ataksja, bezsenność, ból głowy, choreoatetoza, chwiejność emocjonalna, ciężkie reakcje skórne, depresja, drażliwość, drżenie, dyskineza, encefalopatia, fosfokinaza kreatynowa, jadłowstręt, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, lewetyracetam, łysienie, majaczenie, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, myśli samobójcze, neutropenia, niepamięć, nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostre uszkodzenie nerek, pancytopenia, próba samobójcza, profil bezpieczeństwa lewetyracetamu, rabdomioliza, reakcje nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, senność, splątanie, wahania nastroju, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia koncentracji uwagi, zaburzenia lękowe, zaburzenia myślenia, zaburzenia nastroju, zaburzenia pamięci, zaburzenia poznawcze, zaburzenia psychotyczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rosuvastatin Krka
Leczenie rozuwastatyną wymaga ścisłego monitorowania, zwłaszcza przy dawkach 30 mg i 40 mg, ze względu na ryzyko wystąpienia proteinurii kanalikowej oraz zwiększonej częstości ciężkich zaburzeń czynności nerek. Charakterystyczne działania niepożądane obejmują miopatię, bóle mięśni, a w rzadkich przypadkach rabdomiolizę, szczególnie przy dawkach powyżej 20 mg. Wskazane jest regularne oznaczanie aktywności kinazy kreatynowej (CK), z uwzględnieniem, że wartości >5 x GGN wymagają powtórnego badania i mogą stanowić przeciwwskazanie do rozpoczęcia terapii. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z czynnikami ryzyka miopatii, takimi jak zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśni w wywiadzie, nadużywanie alkoholu, wiek >70 lat oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiększających stężenie rozuwastatyny, np. fibratów czy inhibitorów proteazy. W przypadku nasilonych objawów mięśniowych lub znacznego wzrostu CK (>5 x GGN) zaleca się przerwanie leczenia.
ból mięśni, cukrzyca, gemfibrozyl, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kurcz mięśni, kwas fusydowy, miastenia, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, niedociśnienie, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, osłabienie mięśniowe, posocznica, proteinuria, rabdomioliza, skórne działania niepożądane, śródmiąższowa choroba płuc, zaburzenie wchłaniania glukozy-galaktozy, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rivaroxaban Aurovitas
Podczas terapii rywaroksabanem, w tym preparatem Rivaroxaban Aurovitas, konieczny jest stały nadzór kliniczny z uwzględnieniem ryzyka krwawień, zwłaszcza z błon śluzowych (np. nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego) oraz niedokrwistości. Monitorowanie obejmuje regularną ocenę kliniczną oraz badania laboratoryjne hemoglobiny i hematokrytu w celu wykrycia utajonych krwawień. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkim (klirens kreatyniny <30 ml/min) i umiarkowanym (30-49 ml/min) zaburzeniem czynności nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiększających stężenie rywaroksabanu. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z klirensem kreatyniny <15 ml/min oraz u osób przyjmujących silne inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P (np. ketokonazol, rytonawir), które mogą zwiększać stężenie leku średnio 2,6-krotnie, podnosząc ryzyko krwawienia.
angioplastyka stawu biodrowego, antagonista witaminy K, antykoagulant tocznia, ciężkie zaburzenie czynności nerek, embolektomia płucna, glikoproteina p, hemoglobina i hematokryt, hemostaza, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, klirens kreatyniny, krwawienie płucne, krwawienie z błon śluzowych, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwgrzybicze, leczenie przeciwzakrzepowe, nadciśnienie tętnicze, nakłucie lędźwiowe, niedobór laktazy, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna azolowa, przeciwciało anty-beta 2-glikoproteina I, przeciwciało antykardiolipinowe, retinopatia naczyniowa, rozstrzenia oskrzeli, rywaroksaban, ryzyko krwotoku, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, test anty-Xa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złamanie bliższego odcinka kości udowej, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – ValproLEK 500 500 mg
Walproinian sodu, stosowany w terapii, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących różne układy i narządy. Najczęstsze objawy ze strony układu pokarmowego to nudności (bardzo często, ≥1/10), ból w nadbrzuszu i biegunka (często, ≥1/100 do <1/10), które zwykle ustępują samoistnie po kilku dniach. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest podobny do dorosłych, jednak u niemowląt i małych dzieci (poniżej 3 roku życia) istnieje podwyższone ryzyko ciężkiego uszkodzenia wątroby oraz zapalenia trzustki. Często obserwuje się hematologiczne działania niepożądane, takie jak niedokrwistość i małopłytkowość (często), leukopenię i pancytopenię (niezbyt często), a także rzadkie przypadki zespołu mielodysplastycznego. Zaburzenia psychiczne, w tym agresja, pobudzenie i zaburzenia uwagi, występują szczególnie u dzieci. Do innych często występujących działań należą hiponatremia, drżenie mięśni (bardzo często), zawroty głowy, zaburzenia pozapiramidowe, drgawki oraz hepatotoksyczność.
agranulocytoza, aplazja czystoczerwonokrwinkowa, ataksja, biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, ból żołądka, brak miesiączki, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, drgawki, drżenie, encefalopatia, gęstość mineralna kości, ginekomastia, hiperamonemia, hiperandrogenizm, hiponatremia, hipotermia, krwotok, letarg, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, nadwrażliwość, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedokrwistość makrocytowa, niepłodność męska, nieregularne miesiączkowanie, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, oczopląs, osteopenia, osteoporoza, pancytopenia, parestezja, porfiria, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, senność, śpiączka, stan splątania, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torbielowatość jajników, uszkodzenie wątroby, utrata słuchu, walproinian sodu, wysięk opłucnowy, wysypka, zaburzenia pamięci, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie uwagi, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Esomeprazole SUN 40 mg
Esomeprazol SUN w dawce 40 mg, podawany dożylnie w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa podobnym do innych postaci farmaceutycznych i wskazań terapeutycznych, bez wyraźnej zależności działań niepożądanych od dawki. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) to ból głowy, ból brzucha, biegunka oraz nudności. Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje w miejscu podania, zwłaszcza przy stosowaniu dużych dawek przez 72 godziny. U pacjentów w stanie krytycznym, stosujących omeprazol dożylnie, odnotowano sporadyczne przypadki nieodwracalnych zaburzeń widzenia, jednak bez potwierdzonego związku przyczynowego z lekiem. Badania farmakokinetyczne u dzieci (0-18 lat, n=57) potwierdziły zgodność profilu bezpieczeństwa z danymi dla populacji dorosłych, bez nowych sygnałów niepożądanych.
agranulocytoza, badanie kliniczne, digoksyna, encefalopatia, esomeprazol, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kandydoza przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczna naskórka, mikroskopowe zapalenie okrężnicy, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, polip żołądka, roztwór do wstrzykiwań, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mirtagen 30 mg
W terapii depresji mirtazapiną, na podstawie metaanalizy 20 randomizowanych badań kontrolowanych placebo obejmujących 1501 pacjentów leczonych dawkami do 60 mg przez okres do 12 tygodni, najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi (występującymi u >5% pacjentów) są senność, uspokojenie, suchość w jamie ustnej, zwiększenie masy ciała i apetytu, zawroty głowy oraz zmęczenie. Profil bezpieczeństwa obejmuje także rzadkie, ale poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna martwica naskórka (TEN) oraz reakcja DRESS, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej. Dodatkowo, obserwuje się zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, anemia aplastyczna), zaburzenia endokrynologiczne (hiperprolaktynemia, niewłaściwe wydzielanie hormonu antydiuretycznego), zaburzenia psychiczne (myśli i zachowania samobójcze, mania, zespół serotoninowy), a także hiponatremię i przejściowe zwiększenie aktywności aminotransferaz. W populacji pediatrycznej szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększenie masy ciała, pokrzywkę oraz hipertriglicerydemię, które wymagają monitorowania antropometrycznego i metabolicznego.
agranulocytoza, akatyzja, anemia aplastyczna, ciężkie zaburzenie depresyjne, dyzartria, eozynofilia, gamma-glutamyltransferaza, granulocytopenia, hiperkinezja, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, mioklonie, mlekotok, neutropenia, niedoczulica jamy ustnej, parestezja, parestezja jamy ustnej, pęcherzowe zapalenie skóry, podwyższone aminotransferazy, priapizm, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, somnambulizm, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół niewłaściwego wydzielania ADH, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ramoclav 875 mg + 125 mg
Preparat Ramoclav, zawierający amoksycylinę 875 mg i kwas klawulanowy 125 mg, wiąże się z występowaniem działań niepożądanych o różnej częstości. Najczęściej obserwuje się dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka (bardzo często, ≥1/10), nudności i wymioty (często, ≥1/100 do <1/10), przy czym nudności są bardziej nasilone przy wyższych dawkach doustnych. Objawy te można złagodzić podając lek na początku posiłku. Rzadziej występują niestrawność (niezbyt często, ≥1/1 000 do <1/100) oraz poważniejsze powikłania, jak zapalenie jelita grubego związane z antybiotykiem, ostre zapalenie trzustki czy czarny język włochaty (częstość nieznana). Reakcje skórne i nadwrażliwości, takie jak wysypka, świąd i pokrzywka (niezbyt często), a także ciężkie reakcje, np. zespół Stevens-Johnsona czy martwica toksyczno-rozpływna naskórka (częstość nieznana), wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Ponadto, rzadko obserwuje się przemijającą leukopenię, trombocytopenię oraz podwyższenie enzymów wątrobowych AspAT i ALAT (niezbyt często), a także poważniejsze zaburzenia hematologiczne i wątrobowe (częstość nieznana).
AGEP, agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, amoksycylina z kwasem klawulanowym, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, biegunka, ból głowy, choroba posurowicza, drgawki, hiperkineza, język włochaty, kandydoza, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, linijna dermatoza IgA, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, ostre zapalenie trzustki, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, polekowe zapalenie jelit, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, trombocytopenia, wymioty, wysypka skórna, zapalenie jelita poantybiotykowe, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibuprom
Ibuprofen, jako NLPZ, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi (np. toczeń rumieniowaty układowy), przewodu pokarmowego (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna), układu sercowo-naczyniowego (nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca), nerek, wątroby oraz układu oddechowego (astma oskrzelowa). Stosowanie ibuprofenu wiąże się z ryzykiem krwawień z przewodu pokarmowego, owrzodzeń i perforacji, które mogą przebiegać bezobjawowo lub nawracać u pacjentów z wcześniejszymi dolegliwościami. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z kortykosteroidami, lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna, acenokumarol) oraz antyagregacyjnymi (np. ASA). Dawkowanie powyżej 2400 mg/dobę zwiększa ryzyko incydentów zatorowo-zakrzepowych, zwłaszcza u pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem, chorobą niedokrwienną serca, zastoinową niewydolnością serca (NYHA II-III) oraz chorobami naczyń obwodowych i mózgowych.
acenokumarol, astma oskrzelowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, hiperlipidemia, incydent zatorowo-zakrzepowy, jałowe zapalenie opon mózgowych, kortykosteroid, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek antyagregacyjny, lek przeciwzakrzepowy, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nefropatia postanalgetyczna, niedobór sacharazy-izomaltazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, ospa wietrzna, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pozaszpitalne bakteryjne zapalenie płuc, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności serca, zaburzenia funkcji wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pegorel 75 mg
Klopidogrel, substancja czynna leku Pegorel 75 mg, został oceniony w badaniach klinicznych obejmujących ponad 44 000 pacjentów, z czego ponad 12 000 leczono przez co najmniej rok. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, szczególnie w pierwszym miesiącu terapii. W badaniu CAPRIE częstość krwawień wynosiła 9,3%, porównywalnie do ASA. W badaniu CURE ryzyko poważnych krwawień nie wzrosło u pacjentów, którzy przerwali leczenie na ponad 5 dni przed pomostowaniem tętnic wieńcowych, natomiast u kontynuujących terapię w ciągu 5 dni przed zabiegiem częstość krwawień wynosiła 9,6% (klopidogrel + ASA) vs 6,3% (placebo + ASA). W badaniu ACTIVE-A poważne krwawienia występowały u 6,7% pacjentów leczonych klopidogrelem z ASA, w porównaniu do 4,3% w grupie placebo z ASA, z przewagą krwawień pozaczaszkowych (5,3% vs 3,5%) i przewodu pokarmowego (3,5% vs 1,8%). Krwawienia wewnątrzczaszkowe były częstsze w grupie klopidogrelu (1,4% vs 0,8%), jednak bez istotnej różnicy w śmiertelności (1,1% vs 0,7%).
agranulocytoza, alergiczna dławica piersiowa, alergiczny zawał mięśnia sercowego, choroba posurowicza, eozynofilia, ginekomastia, granulocytopenia, incydent krwotoczny, klopidogrel, krwawienie, krwawienie do skóry, krwawienie dostawowe, krwawienie pozamózgowe, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie zakończone zgonem, krwiomocz, krwioplucie, krwotok płucny, krwotok pozaotrzewnowy, krwotok z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, leukopenia, limfocytowe zapalenie jelita grubego, liszaj płaski, małopłytkowość, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nabyta hemofilia A, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, plamica, pomostowanie tętnic wieńcowych, prasugrel, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz naczyń wieńcowych, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie płuc, tienopirydyna, tyklopidyna, udar krwotoczny, wrzód żołądka i dwunastnicy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie kłębuszkowe nerek, zapalenie naczyń, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nadwrażliwości indukowany lekami, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Voriconazol Polpharma 200 mg
Profil bezpieczeństwa worykonazolu opiera się na danych z ponad 2000 pacjentów dorosłych, w tym 1603 leczonych oraz 270 w profilaktyce, obejmujących pacjentów z nowotworami hematologicznymi, zakażeniami HIV, kandydemią i aspergilozą. Najczęstsze działania niepożądane to zaburzenia widzenia (bardzo często), gorączka, wysypka, nudności, wymioty, biegunka, ból głowy, obrzęki obwodowe oraz nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby (bardzo często). Zaburzenia widzenia obejmują m.in. nieostre widzenie, chromatopsję i światłowstręt, zwykle przemijające i odwracalne w ciągu 60 minut. Worykonazol może powodować także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (niezbyt często) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (rzadko). W badaniach klinicznych u 18% dorosłych i 25,8% dzieci zaobserwowano wzrost aminotransferaz >3x górnej granicy normy, co może wymagać modyfikacji dawki lub odstawienia leku.
agranulocytoza, arytmia nadkomorowa, aspergiloza, blok odnogi pęczka Hisa, bradykardia, choroba Bowena, chromatopsja, encefalopatia, eozynofilia, hipoglikemia, hipokaliemia, hiponatremia, kandydemia, kandydoza przełyku, krwotok do siatkówki, leukopenia, limfadenopatia, łuszczyca, małopłytkowość, martwica cewek nerkowych, migotanie komór, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa, niedoczynność nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, nieostre widzenie, nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, oporne zakażenia grzybicze, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, rak kolczystokomórkowy skóry, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, światłowstręt, tachykardia, tachykardia komorowa, tarcza zastoinowa, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, worykonazol, wydłużenie odstępu QTc, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia widzenia, zapalenie okrężnicy rzekomobłoniaste, zapalenie skóry fototoksyczne, zapalenie trzustki, zapalenie twardówki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zespół DRESS, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaburzeń oddechowych, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Opral
Omeprazol (Opral 40 mg) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na jego działanie hamujące wydzielanie kwasu solnego, co może maskować objawy poważnych schorzeń, takich jak nowotwory przewodu pokarmowego. Należy monitorować pacjentów z niepokojącymi objawami, takimi jak niezamierzona utrata masy ciała, nawracające wymioty, krwiste wymioty lub smolisty stolec, aby wykluczyć zmiany nowotworowe. Omeprazol wchodzi w istotne interakcje farmakologiczne, m.in. z atazanawirem (zalecana dawka atazanawiru 400 mg z rytonawirem 100 mg i omeprazolu do 20 mg), klopidogrelem oraz lekami metabolizowanymi przez CYP2C19, co wymaga odpowiedniego dostosowania terapii i monitorowania. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do niedoboru witaminy B12, dlatego wskazane jest monitorowanie jej poziomu i ewentualna suplementacja u pacjentów z czynnikami ryzyka.
achlorhydria, arytmia komorowa, atazanawir, Campylobacter, choroba nowotworowa, Clostridium difficile, cyjanokobalamina, cytochrom CYP2C19, dysfagia, hematemeza, hipomagnezemia, inhibitor pompy protonowej, interakcja lekowa, klopidogrel, majaczenie, omeprazol, osteoporoza, osutka krostkowa, owrzodzenie żołądka, Salmonella, skórne działania niepożądane, smolisty stolec, tężyczka, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczna rozpływna martwica naskórka, witamina B12, wydzielanie kwasu solnego, zakażenie przewodu pokarmowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – VIXARGIO
Stosowanie rywaroksabanu (VIXARGIO 20 mg) wymaga ścisłego nadzoru klinicznego, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka krwawień, zwłaszcza z błon śluzowych oraz niedokrwistości. Monitorowanie hemoglobiny i hematokrytu jest zalecane w celu wykrywania utajonych krwawień. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) stężenie rywaroksabanu może wzrosnąć średnio 1,6-krotnie, co zwiększa ryzyko krwawienia; stosowanie u pacjentów z klirensem kreatyniny <15 ml/min jest przeciwwskazane. Rywaroksaban nie jest zalecany u pacjentów z wrodzonymi lub nabytymi zaburzeniami krzepnięcia, niekontrolowanym ciężkim nadciśnieniem tętniczym, chorobami przewodu pokarmowego predysponującymi do krwawień, retinopatią naczyniową, rozstrzeniami oskrzeli lub krwawieniem płucnym w wywiadzie oraz u pacjentów z nowotworami zlokalizowanymi w przewodzie pokarmowym lub układzie moczowo-płciowym o wysokim ryzyku krwawienia.
azolowy lek przeciwgrzybiczny, ciężkie zaburzenie czynności nerek, CYP3A4, glikoproteina p, hemoglobina, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, krwawienie płucne, krwawienie z błon śluzowych, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, przezskórna interwencja wieńcowa, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzeli, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepica żył mózgowych, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trelema 200 mg
Lakozamid, stosowany w dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący głównie zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego (OUN) takie jak zawroty głowy (≥10%), bóle głowy, nudności i podwójne widzenie. W badaniach klinicznych u 1308 pacjentów z napadami częściowymi 61,9% leczonych lakozamidem zgłaszało co najmniej jedno działanie niepożądane, w porównaniu do 35,2% w grupie placebo. Nasilenie objawów było zwykle łagodne do umiarkowanego, z zależnością od dawki i możliwością złagodzenia po jej redukcji. Lakozamid powoduje zależne od dawki wydłużenie odstępu PR w EKG, co może prowadzić do bloku przedsionkowo-komorowego, omdleń i bradykardii. W badaniach klinicznych częstość bloku I stopnia wynosiła do 0,7% przy dawce 200 mg, a po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano również przypadki bloków II i III stopnia oraz arytmii. Działania niepożądane psychiczne obejmują depresję, stan splątania, bezsenność, a także rzadziej agresję, zaburzenia psychotyczne i myśli samobójcze. Wśród działań ze strony przewodu pokarmowego najczęściej występują nudności, wymioty, zaparcia i biegunka. Reakcje skórne, w tym ciężkie jak zespół Stevensa-Johnsona i DRESS, wymagają natychmiastowego odstawienia leku.
agranulocytoza, ataksja, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, depresja, drżenie, dyskineza, dyzartria, gorączka, hipestezja, lakozamid, letarg, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie przedsionków, napad miokloniczny, nieprawidłowy wynik badania wątroby, niestrawność, nietypowe zachowanie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, omdlenie, osłabienie apetytu, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, senność, stan splątania, suchość w ustach, świąd, tachyarytmia komorowa, trzepotanie przedsionków, upadek, wielonarządowa reakcja nadwrażliwości, wydłużenie odstępu PR, wymioty, wysypka, wzdęcie, zaburzenie koordynacji, zaburzenie pamięci, zaburzenie poznawcze, zaburzenie równowagi, zaburzenie uwagi, zapalenie gardła, zapalenie nosogardła, zaparcie, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Meronem 500 mg
Meronem (meropenem) to antybiotyk z grupy karbapenemów, dostępny w dawkach 500 mg i 1 g do podawania dożylnego. Analiza danych klinicznych obejmująca 4872 pacjentów wykazała, że najczęstsze działania niepożądane to biegunka (2,3%), wysypka (1,4%), nudności/wymioty (1,4%) oraz odczyny zapalne w miejscu podania (1,1%). W badaniach laboratoryjnych najczęściej obserwowano trombocytozę (1,6%) oraz wzrost aktywności enzymów wątrobowych (1,5-4,3%). Rzadziej występowały poważne reakcje alergiczne, takie jak anafilaksja i obrzęk naczynioruchowy, a także ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka). Wśród zaburzeń hematologicznych odnotowano agranulocytozę, niedokrwistość hemolityczną i trombocytopenię, które mogą wymagać przerwania terapii. U pacjentów leczonych meropenemem wskazane jest monitorowanie parametrów wątrobowych i nerkowych oraz obserwacja pod kątem zapalenia jelita związanego z antybiotykoterapią.
agranulocytoza, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, Clostridioides difficile, drgawki, enzymy wątrobowe, eozynofilia, kandydoza jamy ustnej, kandydoza pochwy, karbapenem, leukopenia, majaczenie, meropenem, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostkowa, parestezja, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, trombocytoza, uszkodzenie hepatocytów, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie okrężnicy, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Suvardio 40 mg
Rozuwastatyna (substancja czynna leku Suvardio) wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się głównie łagodnymi i przemijającymi działaniami niepożądanymi, z mniej niż 4% pacjentów przerywających terapię z tego powodu. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki, przy czym dawka 40 mg wiąże się ze zwiększonym ryzykiem poważnych zdarzeń, takich jak rabdomioliza, ciężkie uszkodzenia nerek oraz wzrost aktywności aminotransferaz. Najczęściej obserwowane działania obejmują zaburzenia metaboliczne (cukrzyca u ≥1/100 do <1/10 pacjentów z czynnikami ryzyka), bóle mięśniowe (≥1/100 do <1/10), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, ból brzucha, zaparcia) oraz podwyższenie enzymów wątrobowych (aminotransferazy, częstość ≥1/1000 do <1/100). Rzadziej notowano miopatię, rabdomiolizę, zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość), reakcje alergiczne, zaburzenia neurologiczne i psychiczne, a także zmiany skórne, w tym ciężkie reakcje jak zespół Stevensa-Johnsona i DRESS.
aktywność CK, aminotransferaza, astenia, białkomocz, ginekomastia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, martwicza miopatia immunologiczna, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, polineuropatia, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, zaburzenia funkcji seksualnych, zaburzenia oka, zaburzenia wątroby, zapalenie mięśni, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ceftazidime Kabi 2000 mg
Ceftazidime Kabi, cefalosporyna III generacji, dostępna jako proszek do roztworu do wstrzykiwań/infuzji, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych typowym dla tej grupy antybiotyków. Najczęściej obserwowane działania obejmują eozynofilię, trombocytozę, zapalenie żył przy podaniu dożylnym, biegunkę, przemijające podwyższenie enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, LDH, GGTP, fosfataza zasadowa), wysypki skórne oraz dodatni wynik testu Coombs’a (około 5% pacjentów). Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z danymi pochodzącymi zarówno z badań klinicznych, jak i obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu. Szczególną uwagę należy zwrócić na powikłania neurologiczne (drżenia, mioklonie, drgawki, encefalopatia, śpiączka), które występują głównie u pacjentów z niewydolnością nerek, podkreślając konieczność monitorowania funkcji nerek i dostosowania dawki.
agranulocytoza, AlAT, anafilaksja, AspAT, biegunka, cefalosporyna trzeciej generacji, ceftazydym, Clostridium difficile, drgawka, drżenie, encefalopatia, enzym wątrobowy, eozynofilia, fosfataza zasadowa, GGTP, kandydoza, LDH, leukopenia, limfocytoza, mioklonia, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, pleśniawka jamy ustnej, pokrzywka, powikłanie neurologiczne, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, skurcz oskrzeli, śpiączka, śródmiąższowe zapalenie nerek, test Coombsa, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, trombocytoza, wysypka grudkowo-plamista, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie jelita grubego, zapalenie pochwy, zapalenie żył, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ospamox 750 mg 750 mg
Ospamox 750 mg zawiera amoksycylinę (861 mg amoksycyliny trójwodnej), antybiotyk beta-laktamowy, który może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości. Najczęściej obserwuje się biegunki i nudności (często ≥1/100 do <1/10) oraz wysypkę skórną (często). Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak przemijająca leukopenia, małopłytkowość i niedokrwistość hemolityczna (bardzo rzadko <1/10 000). Zgłaszano także ciężkie reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, anafilaksję, zespół choroby posurowiczej i alergiczne zapalenie naczyń (bardzo rzadko). Wśród działań neurologicznych odnotowano hiperkinezję, zawroty głowy i drgawki, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek lub przyjmujących wysokie dawki leku (bardzo rzadko). Zgłaszano również aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (częstość nieznana).
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, amoksycylina, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, Clostridioides difficile, czarny włochaty język, działania niepożądane amoksycyliny, hiperkinezja, kandydoza błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, osutka krostkowa, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, zakażenie grzybicze, zapalenie jelit polekowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, zespół choroby posurowiczej, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Klacid
Klarytromycyna, stosowana w terapii zakażeń Helicobacter pylori oraz innych infekcji bakteryjnych, wiąże się z ryzykiem rozwoju oporności drobnoustrojów, co wymaga uwzględnienia w doborze leczenia. U kobiet w ciąży, zwłaszcza w I trymestrze, jej podanie powinno być poprzedzone dokładną oceną stosunku korzyści do ryzyka. Lek metabolizowany jest głównie w wątrobie, co wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek. Zgłaszano przypadki przemijających zaburzeń czynności wątroby, w tym zapalenia miąższowego i cholestatycznego, a także rzadkie, ale ciężkie powikłania, w tym niewydolność wątroby. Należy monitorować objawy takie jak żółtaczka, świąd, ból brzucha i ciemna barwa moczu. Istotnym powikłaniem jest rzekomobłoniaste zapalenie jelit wywołane przez Clostridioides difficile, które może wystąpić nawet do 2 miesięcy po zakończeniu terapii. Zaleca się kontrolę audiologiczną po leczeniu w przypadku objawów uszkodzenia słuchu lub błędnika.
anafilaksja, arytmia komorowa, biegunka poantybiotykowa, bradykardia, cholestatyczne zapalenie wątroby, Clostridioides difficile, Corynebacterium minutissimum, Helicobacter pylori, hipoglikemia, hipokaliemia, miąższowe zapalenie wątroby, miopatia, niewydolność wątroby, osutka krostkowa, pozaszpitalne zapalenie płuc, rabdomioliza, róża, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, szpitalne zapalenie płuc, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trądzik pospolity, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zakażenie tkanek miękkich, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibum Zatoki Max 400 mg + 60 mg
Ibum Zatoki Max, zawierający 400 mg ibuprofenu oraz 60 mg pseudoefedryny chlorowodorku, może wywoływać szeroki zakres działań niepożądanych, klasyfikowanych według częstości występowania zgodnie z MedDRA. Do najczęstszych należą niestrawność, ból brzucha i nudności (niezbyt często), natomiast rzadziej obserwuje się biegunki, wzdęcia, zaparcia, wymioty oraz zapalenie błony śluzowej żołądka. Bardzo rzadko mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy, perforacja czy krwawienie z przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Ze strony układu nerwowego niezbyt często pojawiają się bóle głowy, a rzadziej zawroty głowy, bezsenność, pobudzenie, depresja czy reakcje psychotyczne. Wśród działań niepożądanych związanych z nerkami i drogami moczowymi odnotowano obrzęki, dysurię, niewydolność nerek oraz martwicę brodawek nerkowych. Długotrwałe stosowanie ibuprofenu może prowadzić do zaburzeń czynności wątroby oraz zmian w morfologii krwi, takich jak anemia, leukopenia czy agranulocytoza. Ponadto, bardzo rzadko mogą wystąpić ciężkie skórne reakcje nadwrażliwości, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.
agranulocytoza, anemia, choroba Crohna, choroba wrzodowa żołądka, ciężkie skórne działania niepożądane, dysuria, incydent zatorowo-zakrzepowy, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, stolec smolisty, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie okrężnicy, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół Stevensa-Johnsona, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lepsitam 500 mg
Lewetyracetam, substancja czynna preparatu Lepsitam, wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych potwierdzony na podstawie analizy 3416 pacjentów w badaniach klinicznych kontrolowanych placebo oraz danych po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, ból głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia. Profil bezpieczeństwa jest podobny u dorosłych i dzieci, choć u pacjentów pediatrycznych (1 miesiąc do 16 lat) częściej występują objawy takie jak wymioty (11,2% u dzieci 4-16 lat), pobudzenie (3,4%), agresja (8,2%), drażliwość (11,7% u niemowląt) oraz zaburzenia koordynacji ruchów (3,3% u dzieci <4 lat). Wśród poważnych działań niepożądanych wymienia się m.in. zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, leukopenia, pancytopenia), reakcje nadwrażliwości (zespół DRESS, obrzęk naczynioruchowy), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona), zaburzenia wątroby (niewydolność, zapalenie), rabdomiolizę, ostre uszkodzenie nerek oraz zaburzenia neuropsychiatryczne (myśli i próby samobójcze, psychozy, depresja). Encefalopatia, zwykle odwracalna po przerwaniu leczenia, pojawia się na początku terapii.
agranulocytoza, choreoatetoza, chwiejność emocjonalna, dyskineza, encefalopatia, hiperkinezja, hiponatremia, jadłowstręt, Lepsitam, leukopenia, lewetyracetam, łysienie, majaczenie, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, napad paniki, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, omam, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, pancytopenia, podwójne widzenie, próba samobójcza, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, topiramat, zaburzenie psychotyczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Levofloxacin Genoptim
Lewofloksacyna, fluorochinolonowy antybiotyk stosowany w leczeniu zakażeń bakteryjnych, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Nie zaleca się jej stosowania u pacjentów z wcześniejszymi ciężkimi reakcjami na chinolony oraz w zakażeniach MRSA bez potwierdzonej wrażliwości. Wskazania do terapii obejmują ostre bakteryjne zapalenie zatok, zaostrzenia POChP, zapalenie oskrzeli oraz płucną postać wąglika, przy uwzględnieniu lokalnych wzorów oporności. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zapalenia i zerwania ścięgien, zwłaszcza Achillesa, które może wystąpić już w ciągu 48 godzin od rozpoczęcia leczenia, a także na potencjalne powikłania neurologiczne, psychotyczne, reakcje nadwrażliwości, ciężkie reakcje skórne (SJS, TEN, DRESS) oraz zaburzenia glikemii. Dawkowanie wymaga dostosowania u pacjentów z niewydolnością nerek, a stosowanie leku jest przeciwwskazane u osób z epilepsją i miastenią.
antagonista witaminy K, CDAD, choroba Behçeta, fluorochinolon, fotosensytyzacja, hemoliza, hiperglikemia, hipoglikemia, infekcyjne zapalenie wsierdzia, marskość wątroby, miastenia, MRSA, neuropatia obwodowa, niedobór G6PD, niedomykalność zastawki serca, obrzęk naczynioruchowy, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ostre bakteryjne zapalenie zatok, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, ścięgno Achillesa, śpiączka hipoglikemiczna, tętniak aorty, wąglik płucny, wskaźnik PT-INR, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zakażenie Clostridium difficile, zakażenie dróg moczowych, zaostrzenie POChP, zapalenie ścięgna, zapalenie tętnic Takayasu, zespół DRESS, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Lyella, zespół Marfana, zespół Sjögrena, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Turnera - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Prohidna
Febuksostat, składnik produktu leczniczego Prohidna, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ciężkimi chorobami układu sercowo-naczyniowego, ze względu na zwiększone ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych (1,3 vs 0,3 zdarzeń na 100 pacjentolat w porównaniu do allopurynolu). Badanie CARES wykazało podobną częstość MACE (HR 1,03; 95% CI 0,87–1,23), ale wyższy odsetek zgonów sercowo-naczyniowych w grupie febuksostatu (4,3% vs 3,2%, HR 1,34; 95% CI 1,03-1,73). U pacjentów z umiarkowanym do wysokiego ryzyka zespołu rozpadu guza (TLS) konieczne jest monitorowanie czynności serca. Febuksostat może wywoływać ciężkie reakcje alergiczne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i DRESS, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Profilaktyka NLPZ lub kolchicyną przez co najmniej 6 miesięcy jest zalecana podczas rozpoczynania terapii, aby zapobiec zaostrzeniom dny moczanowej, które nie powinny być powodem przerwania leczenia.
azatiopryna, choroba układu sercowo-naczyniowego, dna moczanowa, dysfagia, hiperurykemia, kolchicyna, nietolerancja galaktozy, oksydaza ksantynowa, reakcja alergiczna, test wątrobowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności tarczycy, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zespół DRESS, zespół Lesch-Nyhana, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania, złogi w drogach moczowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Levetiracetam NeuroPharma 750 mg
Lewetyracetam NeuroPharma, dostępny w dawkach 250 mg, 500 mg, 750 mg i 1000 mg, charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa opartym na analizie 3416 pacjentów z różnych grup wiekowych i wskazań epileptycznych. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zapalenie błony śluzowej nosa i gardła (≥1/10), senność (≥1/10), ból głowy (≥1/10), zmęczenie (≥1/100 do <1/10) oraz zawroty głowy (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak pancytopenia, agranulocytoza czy neutropenia, a także reakcje nadwrażliwości, w tym zespół DRESS i anafilaksja. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko jadłowstrętu nasilonego przez jednoczesne stosowanie topiramatu oraz na zwiększoną częstość rabdomiolizy u pacjentów japońskiego pochodzenia. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do dorosłych, choć u dzieci w wieku 4-16 lat częściej obserwuje się wymioty (11,2%), agresję (8,2%) i zaburzenia zachowania (5,6%).
agranulocytoza, choreoatetoza, drgawki, dyskineza, dyspepsja, encefalopatia, fosfokinaza kreatynowa, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, lewetyracetam, majaczenie, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niepamięć, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ospałość, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, pancytopenia, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, szpik kostny, zaburzenia koordynacji ruchów, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia równowagi, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona