Działania niepożądane
Lepsitam 500 mg
Lewetyracetam, substancja czynna preparatu Lepsitam, wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych potwierdzony na podstawie analizy 3416 pacjentów w badaniach klinicznych kontrolowanych placebo oraz danych po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, ból głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia. Profil bezpieczeństwa jest podobny u dorosłych i dzieci, choć u pacjentów pediatrycznych (1 miesiąc do 16 lat) częściej występują objawy takie jak wymioty (11,2% u dzieci 4-16 lat), pobudzenie (3,4%), agresja (8,2%), drażliwość (11,7% u niemowląt) oraz zaburzenia koordynacji ruchów (3,3% u dzieci <4 lat). Wśród poważnych działań niepożądanych wymienia się m.in. zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, leukopenia, pancytopenia), reakcje nadwrażliwości (zespół DRESS, obrzęk naczynioruchowy), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona), zaburzenia wątroby (niewydolność, zapalenie), rabdomiolizę, ostre uszkodzenie nerek oraz zaburzenia neuropsychiatryczne (myśli i próby samobójcze, psychozy, depresja). Encefalopatia, zwykle odwracalna po przerwaniu leczenia, pojawia się na początku terapii.
Działania niepożądane lewetyracetamu
Lewetyracetam, substancja czynna preparatu Lepsitam, charakteryzuje się określonym profilem działań niepożądanych, który jest istotny z klinicznego punktu widzenia. Profil bezpieczeństwa lewetyracetamu został ustalony na podstawie zbiorczej analizy badań klinicznych kontrolowanych placebo we wszystkich badanych wskazaniach, obejmującej łącznie 3416 pacjentów, a także danych z otwartych badań uzupełniających oraz informacji zgromadzonych w okresie po wprowadzeniu produktu do obrotu.1
Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że profil bezpieczeństwa lewetyracetamu jest generalnie podobny we wszystkich grupach wiekowych (dorośli i dzieci) oraz we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach w leczeniu padaczki, choć pewne różnice są obserwowane zwłaszcza w populacji pediatrycznej.2
Najczęstsze działania niepożądane
Wśród najczęściej raportowanych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem lewetyracetamu wymienia się: zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, ból głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego.3 Te objawy mają istotne znaczenie kliniczne, szczególnie w kontekście codziennego funkcjonowania pacjentów i mogą wpływać na jakość życia oraz współpracę w zakresie stosowania się do zaleceń terapeutycznych.
Profil bezpieczeństwa w populacji pediatrycznej
Szczególną uwagę należy zwrócić na profil bezpieczeństwa lewetyracetamu w populacji pediatrycznej. W badaniach klinicznych lek podawano 190 pacjentom w wieku od 1 miesiąca do poniżej 4 lat (w tym 60 w badaniach kontrolowanych placebo) oraz 645 pacjentom w wieku od 4 do 16 lat (w tym 233 w badaniach kontrolowanych placebo).4
Ważne jest, że u dzieci i młodzieży w wieku 4-16 lat częściej niż w innych grupach wiekowych występowały: wymioty (bardzo często, 11,2%), pobudzenie (często, 3,4%), wahania nastroju (często, 2,1%), chwiejność emocjonalna (często, 1,7%), agresja (często, 8,2%), zaburzenia zachowania (często, 5,6%) oraz ospałość (często, 3,9%).5
Z kolei w przypadku młodszych dzieci (od 1 miesiąca do poniżej 4 lat) charakterystycznymi częściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były: drażliwość (bardzo często, 11,7%) i zaburzenia koordynacji ruchów (często, 3,3%).6
Badanie dotyczące bezpieczeństwa stosowania lewetyracetamu u dzieci w wieku 4-16 lat z napadami częściowymi wykazało, że lek może powodować pogorszenie w zakresie zachowań agresywnych. Jednakże w ramach długoterminowego, otwartego badania obserwacyjnego, u pacjentów pediatrycznych zazwyczaj nie obserwowano pogorszenia funkcji behawioralnych i emocjonalnych.7
Należy podkreślić, że u niemowląt poniżej 12 miesięcy (101 pacjentów w badaniu bezpieczeństwa po dopuszczeniu do obrotu) nie zidentyfikowano nowych zagrożeń związanych z bezpieczeństwem stosowania lewetyracetamu.8
Ciężkie działania niepożądane
Wśród poważnych działań niepożądanych lewetyracetamu na szczególną uwagę zasługują:
- Zaburzenia hematologiczne: małopłytkowość, leukopenia, pancytopenia, neutropenia i agranulocytoza – w kilku przypadkach pancytopenii zaobserwowano zahamowanie czynności szpiku kostnego9
- Reakcje nadwrażliwości: w tym zespół DRESS (wysypka polekowa z eozynofilią i objawami narządowymi), obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktyczne10
- Ciężkie reakcje skórne: martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy11
- Zaburzenia wątroby: niewydolność wątroby, zapalenie wątroby12
- Zaburzenia mięśniowe: rabdomioliza ze zwiększeniem stężenia fosfokinazy kreatynowej we krwi13
- Zaburzenia nerkowe: ostre uszkodzenie nerek14
- Zaburzenia neuropsychiatryczne: myśli i próby samobójcze, zaburzenia psychotyczne, depresja, agresja15
- Encefalopatia: występująca zwykle na początku leczenia (w ciągu kilku dni do kilku miesięcy) i odwracalna po przerwaniu leczenia16
Specyficzne obserwacje kliniczne
W praktyce klinicznej zaobserwowano kilka istotnych zależności dotyczących działań niepożądanych lewetyracetamu:
- Ryzyko jadłowstrętu jest zwiększone przy jednoczesnym stosowaniu topiramatu i lewetyracetamu17
- W przypadkach łysienia związanego z lewetyracetamem obserwowano ustąpienie zmian po odstawieniu leku18
- Częstość występowania niektórych działań niepożądanych jest znacząco większa u pacjentów pochodzenia japońskiego w porównaniu z pacjentami innych narodowości19
Tabela działań niepożądanych lewetyracetamu
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Charakterystyka |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie błony śluzowej nosa i gardła | Bardzo często (≥1/10) | Jedno z najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych |
| Infekcje | Często (≥1/100 do <1/10) | Dotyczy różnych typów infekcji | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Małopłytkowość | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Zmniejszenie liczby płytek krwi |
| Leukopenia | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Zmniejszenie liczby leukocytów | |
| Pancytopenia | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Obserwowano zahamowanie czynności szpiku kostnego | |
| Neutropenia, agranulocytoza | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Poważne zaburzenia hematologiczne | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Zespół DRESS | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Wysypka polekowa z eozynofilią i objawami narządowymi |
| Nadwrażliwość | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | W tym obrzęk naczynioruchowy i reakcja anafilaktyczna | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Jadłowstręt | Często (≥1/100 do <1/10) | Zwiększone ryzyko przy jednoczesnym stosowaniu topiramatu |
| Zmniejszenie masy ciała | Często (≥1/100 do <1/10) | Może być związane z jadłowstrętem | |
| Zwiększenie masy ciała, hiponatremia | Często (≥1/100 do <1/10) | Zaburzenia gospodarki elektrolitowej | |
| Zaburzenia psychiczne | Depresja | Często (≥1/100 do <1/10) | Wymaga monitorowania |
| Wrogość/agresywność | Często (≥1/100 do <1/10) | Częściej u dzieci (8,2%) | |
| Lęk | Często (≥1/100 do <1/10) | Może wpływać na jakość życia | |
| Bezsenność | Często (≥1/100 do <1/10) | Zaburzenia snu | |
| Nerwowość/drażliwość | Często (≥1/100 do <1/10) | U niemowląt bardzo często (11,7%) | |
| Próby samobójcze | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Wymaga natychmiastowej interwencji | |
| Myśli samobójcze | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Wymaga stałego monitorowania pacjenta | |
| Zaburzenia psychotyczne | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Znaczne zaburzenia funkcjonowania | |
| Zaburzenia zachowania | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Częściej u dzieci (5,6%) | |
| Omamy | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Zaburzenia percepcji | |
| Uczucie złości, splątanie | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Zaburzenia emocjonalne | |
| Napady paniki, chwiejność emocjonalna/wahania nastroju, pobudzenie | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Wahania nastroju częściej u dzieci (2,1%) | |
| Samobójstwo, zaburzenia osobowości, zaburzenia myślenia, majaczenie | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Najcięższe zaburzenia psychiczne | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Senność | Bardzo często (≥1/10) | Jedno z najczęstszych działań niepożądanych |
| Bóle głowy | Bardzo często (≥1/10) | Jedno z najczęstszych działań niepożądanych | |
| Zawroty głowy (pochodzenia ośrodkowego) | Często (≥1/100 do <1/10) | Mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie | |
| Drgawki | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Paradoksalny efekt leku przeciwpadaczkowego | |
| Zaburzenia równowagi | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Wpływ na koordynację ruchową | |
| Drżenie | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Zaburzenia motoryczne | |
| Niepamięć, zaburzenia pamięci | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Zaburzenia funkcji poznawczych | |
| Zaburzenia koordynacji ruchów/ataksja | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Częściej u dzieci <4 lat (3,3%) | |
| Parestezja | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Zaburzenia czucia | |
| Zaburzenia koncentracji uwagi | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Wpływ na funkcje poznawcze | |
| Choreoatetoza, dyskineza, hiperkinezja, zaburzenia chodu, encefalopatia | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Encefalopatia odwracalna po przerwaniu leczenia | |
| Zaburzenia oka | Podwójne widzenie | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Zaburzenia widzenia |
| Niewyraźne widzenie | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Zaburzenia widzenia | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Zawroty głowy (pochodzenia błędnikowego) | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Związane z układem równowagi |
| Zaburzenia układu oddechowego | Kaszel | Często (≥1/100 do <1/10) | Objaw ze strony układu oddechowego |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Ból brzucha | Często (≥1/100 do <1/10) | Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego |
| Biegunka | Często (≥1/100 do <1/10) | Zaburzenia funkcji jelit | |
| Dyspepsja | Często (≥1/100 do <1/10) | Zaburzenia trawienia | |
| Wymioty | Często (≥1/100 do <1/10) | U dzieci 4-16 lat bardzo często (11,2%) | |
| Nudności, zapalenie trzustki | Często (≥1/100 do <1/10) | Zapalenie trzustki – poważne powikłanie | |
| Zaburzenia czynności wątroby i dróg żółciowych | Nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Wymaga monitorowania |
| Niewydolność wątroby | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Poważne powikłanie zagrażające życiu | |
| Zapalenie wątroby | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Wymaga natychmiastowego przerwania leczenia | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka | Często (≥1/100 do <1/10) | Objaw skórny |
| Łysienie | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Ustępuje po odstawieniu leku | |
| Wyprysk, świąd | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Reakcje skórne | |
| Martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Osłabienie mięśni | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Zaburzenia funkcji motorycznych |
| Ból mięśni | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Mialgia | |
| Rabdomioliza ze zwiększeniem stężenia fosfokinazy kreatynowej we krwi | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Poważne powikłanie zagrażające życiu | |
| Zaburzenia czynności nerek i dróg moczowych | Ostre uszkodzenie nerek | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Poważne powikłanie zagrażające życiu |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Astenia/zmęczenie | Często (≥1/100 do <1/10) | Jedno z najczęstszych działań niepożądanych |
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Urazy | Często (≥1/100 do <1/10) | Mogą być związane z zaburzeniami równowagi, senności |
Monitoring działań niepożądanych
Ze względu na profil działań niepożądanych lewetyracetamu, konieczne jest prowadzenie regularnego monitoringu klinicznego pacjentów. Szczególną uwagę należy zwrócić na:
- Monitorowanie parametrów hematologicznych, zwłaszcza w przypadku wystąpienia objawów sugerujących zaburzenia krwi
- Regularne ocenianie funkcji wątroby, szczególnie na początku leczenia
- Monitorowanie stanu psychicznego pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem myśli i tendencji samobójczych
- W populacji pediatrycznej – obserwacja w kierunku zaburzeń zachowania, drażliwości i agresji
- Ocena funkcji nerek, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka ich uszkodzenia
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Zgłoszeń należy dokonywać za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.20
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania