Działania niepożądane
Lepsitam 500 mg

Lewetyracetam, substancja czynna preparatu Lepsitam, wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych potwierdzony na podstawie analizy 3416 pacjentów w badaniach klinicznych kontrolowanych placebo oraz danych po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, ból głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia. Profil bezpieczeństwa jest podobny u dorosłych i dzieci, choć u pacjentów pediatrycznych (1 miesiąc do 16 lat) częściej występują objawy takie jak wymioty (11,2% u dzieci 4-16 lat), pobudzenie (3,4%), agresja (8,2%), drażliwość (11,7% u niemowląt) oraz zaburzenia koordynacji ruchów (3,3% u dzieci <4 lat). Wśród poważnych działań niepożądanych wymienia się m.in. zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, leukopenia, pancytopenia), reakcje nadwrażliwości (zespół DRESS, obrzęk naczynioruchowy), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona), zaburzenia wątroby (niewydolność, zapalenie), rabdomiolizę, ostre uszkodzenie nerek oraz zaburzenia neuropsychiatryczne (myśli i próby samobójcze, psychozy, depresja). Encefalopatia, zwykle odwracalna po przerwaniu leczenia, pojawia się na początku terapii.

Działania niepożądane lewetyracetamu

Lewetyracetam, substancja czynna preparatu Lepsitam, charakteryzuje się określonym profilem działań niepożądanych, który jest istotny z klinicznego punktu widzenia. Profil bezpieczeństwa lewetyracetamu został ustalony na podstawie zbiorczej analizy badań klinicznych kontrolowanych placebo we wszystkich badanych wskazaniach, obejmującej łącznie 3416 pacjentów, a także danych z otwartych badań uzupełniających oraz informacji zgromadzonych w okresie po wprowadzeniu produktu do obrotu.1

Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że profil bezpieczeństwa lewetyracetamu jest generalnie podobny we wszystkich grupach wiekowych (dorośli i dzieci) oraz we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach w leczeniu padaczki, choć pewne różnice są obserwowane zwłaszcza w populacji pediatrycznej.2

Najczęstsze działania niepożądane

Wśród najczęściej raportowanych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem lewetyracetamu wymienia się: zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, ból głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego.3 Te objawy mają istotne znaczenie kliniczne, szczególnie w kontekście codziennego funkcjonowania pacjentów i mogą wpływać na jakość życia oraz współpracę w zakresie stosowania się do zaleceń terapeutycznych.

Profil bezpieczeństwa w populacji pediatrycznej

Szczególną uwagę należy zwrócić na profil bezpieczeństwa lewetyracetamu w populacji pediatrycznej. W badaniach klinicznych lek podawano 190 pacjentom w wieku od 1 miesiąca do poniżej 4 lat (w tym 60 w badaniach kontrolowanych placebo) oraz 645 pacjentom w wieku od 4 do 16 lat (w tym 233 w badaniach kontrolowanych placebo).4

Ważne jest, że u dzieci i młodzieży w wieku 4-16 lat częściej niż w innych grupach wiekowych występowały: wymioty (bardzo często, 11,2%), pobudzenie (często, 3,4%), wahania nastroju (często, 2,1%), chwiejność emocjonalna (często, 1,7%), agresja (często, 8,2%), zaburzenia zachowania (często, 5,6%) oraz ospałość (często, 3,9%).5

Z kolei w przypadku młodszych dzieci (od 1 miesiąca do poniżej 4 lat) charakterystycznymi częściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były: drażliwość (bardzo często, 11,7%) i zaburzenia koordynacji ruchów (często, 3,3%).6

Badanie dotyczące bezpieczeństwa stosowania lewetyracetamu u dzieci w wieku 4-16 lat z napadami częściowymi wykazało, że lek może powodować pogorszenie w zakresie zachowań agresywnych. Jednakże w ramach długoterminowego, otwartego badania obserwacyjnego, u pacjentów pediatrycznych zazwyczaj nie obserwowano pogorszenia funkcji behawioralnych i emocjonalnych.7

Należy podkreślić, że u niemowląt poniżej 12 miesięcy (101 pacjentów w badaniu bezpieczeństwa po dopuszczeniu do obrotu) nie zidentyfikowano nowych zagrożeń związanych z bezpieczeństwem stosowania lewetyracetamu.8

Ciężkie działania niepożądane

Wśród poważnych działań niepożądanych lewetyracetamu na szczególną uwagę zasługują:

  • Zaburzenia hematologiczne: małopłytkowość, leukopenia, pancytopenia, neutropenia i agranulocytoza – w kilku przypadkach pancytopenii zaobserwowano zahamowanie czynności szpiku kostnego9
  • Reakcje nadwrażliwości: w tym zespół DRESS (wysypka polekowa z eozynofilią i objawami narządowymi), obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktyczne10
  • Ciężkie reakcje skórne: martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy11
  • Zaburzenia wątroby: niewydolność wątroby, zapalenie wątroby12
  • Zaburzenia mięśniowe: rabdomioliza ze zwiększeniem stężenia fosfokinazy kreatynowej we krwi13
  • Zaburzenia nerkowe: ostre uszkodzenie nerek14
  • Zaburzenia neuropsychiatryczne: myśli i próby samobójcze, zaburzenia psychotyczne, depresja, agresja15
  • Encefalopatia: występująca zwykle na początku leczenia (w ciągu kilku dni do kilku miesięcy) i odwracalna po przerwaniu leczenia16

Specyficzne obserwacje kliniczne

W praktyce klinicznej zaobserwowano kilka istotnych zależności dotyczących działań niepożądanych lewetyracetamu:

  • Ryzyko jadłowstrętu jest zwiększone przy jednoczesnym stosowaniu topiramatu i lewetyracetamu17
  • W przypadkach łysienia związanego z lewetyracetamem obserwowano ustąpienie zmian po odstawieniu leku18
  • Częstość występowania niektórych działań niepożądanych jest znacząco większa u pacjentów pochodzenia japońskiego w porównaniu z pacjentami innych narodowości19

Tabela działań niepożądanych lewetyracetamu

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Charakterystyka
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zapalenie błony śluzowej nosa i gardła Bardzo często (≥1/10) Jedno z najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych
Infekcje Często (≥1/100 do <1/10) Dotyczy różnych typów infekcji
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Małopłytkowość Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Zmniejszenie liczby płytek krwi
Leukopenia Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Zmniejszenie liczby leukocytów
Pancytopenia Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Obserwowano zahamowanie czynności szpiku kostnego
Neutropenia, agranulocytoza Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Poważne zaburzenia hematologiczne
Zaburzenia układu immunologicznego Zespół DRESS Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Wysypka polekowa z eozynofilią i objawami narządowymi
Nadwrażliwość Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) W tym obrzęk naczynioruchowy i reakcja anafilaktyczna
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Jadłowstręt Często (≥1/100 do <1/10) Zwiększone ryzyko przy jednoczesnym stosowaniu topiramatu
Zmniejszenie masy ciała Często (≥1/100 do <1/10) Może być związane z jadłowstrętem
Zwiększenie masy ciała, hiponatremia Często (≥1/100 do <1/10) Zaburzenia gospodarki elektrolitowej
Zaburzenia psychiczne Depresja Często (≥1/100 do <1/10) Wymaga monitorowania
Wrogość/agresywność Często (≥1/100 do <1/10) Częściej u dzieci (8,2%)
Lęk Często (≥1/100 do <1/10) Może wpływać na jakość życia
Bezsenność Często (≥1/100 do <1/10) Zaburzenia snu
Nerwowość/drażliwość Często (≥1/100 do <1/10) U niemowląt bardzo często (11,7%)
Próby samobójcze Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Wymaga natychmiastowej interwencji
Myśli samobójcze Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Wymaga stałego monitorowania pacjenta
Zaburzenia psychotyczne Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Znaczne zaburzenia funkcjonowania
Zaburzenia zachowania Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Częściej u dzieci (5,6%)
Omamy Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Zaburzenia percepcji
Uczucie złości, splątanie Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Zaburzenia emocjonalne
Napady paniki, chwiejność emocjonalna/wahania nastroju, pobudzenie Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Wahania nastroju częściej u dzieci (2,1%)
Samobójstwo, zaburzenia osobowości, zaburzenia myślenia, majaczenie Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Najcięższe zaburzenia psychiczne
Zaburzenia układu nerwowego Senność Bardzo często (≥1/10) Jedno z najczęstszych działań niepożądanych
Bóle głowy Bardzo często (≥1/10) Jedno z najczęstszych działań niepożądanych
Zawroty głowy (pochodzenia ośrodkowego) Często (≥1/100 do <1/10) Mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie
Drgawki Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Paradoksalny efekt leku przeciwpadaczkowego
Zaburzenia równowagi Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Wpływ na koordynację ruchową
Drżenie Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Zaburzenia motoryczne
Niepamięć, zaburzenia pamięci Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Zaburzenia funkcji poznawczych
Zaburzenia koordynacji ruchów/ataksja Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Częściej u dzieci <4 lat (3,3%)
Parestezja Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Zaburzenia czucia
Zaburzenia koncentracji uwagi Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Wpływ na funkcje poznawcze
Choreoatetoza, dyskineza, hiperkinezja, zaburzenia chodu, encefalopatia Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Encefalopatia odwracalna po przerwaniu leczenia
Zaburzenia oka Podwójne widzenie Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Zaburzenia widzenia
Niewyraźne widzenie Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Zaburzenia widzenia
Zaburzenia ucha i błędnika Zawroty głowy (pochodzenia błędnikowego) Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Związane z układem równowagi
Zaburzenia układu oddechowego Kaszel Często (≥1/100 do <1/10) Objaw ze strony układu oddechowego
Zaburzenia żołądka i jelit Ból brzucha Często (≥1/100 do <1/10) Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego
Biegunka Często (≥1/100 do <1/10) Zaburzenia funkcji jelit
Dyspepsja Często (≥1/100 do <1/10) Zaburzenia trawienia
Wymioty Często (≥1/100 do <1/10) U dzieci 4-16 lat bardzo często (11,2%)
Nudności, zapalenie trzustki Często (≥1/100 do <1/10) Zapalenie trzustki – poważne powikłanie
Zaburzenia czynności wątroby i dróg żółciowych Nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Wymaga monitorowania
Niewydolność wątroby Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Poważne powikłanie zagrażające życiu
Zapalenie wątroby Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Wymaga natychmiastowego przerwania leczenia
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka Często (≥1/100 do <1/10) Objaw skórny
Łysienie Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Ustępuje po odstawieniu leku
Wyprysk, świąd Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Reakcje skórne
Martwica toksyczno-rozpływna naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Osłabienie mięśni Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Zaburzenia funkcji motorycznych
Ból mięśni Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Mialgia
Rabdomioliza ze zwiększeniem stężenia fosfokinazy kreatynowej we krwi Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Poważne powikłanie zagrażające życiu
Zaburzenia czynności nerek i dróg moczowych Ostre uszkodzenie nerek Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Poważne powikłanie zagrażające życiu
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Astenia/zmęczenie Często (≥1/100 do <1/10) Jedno z najczęstszych działań niepożądanych
Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach Urazy Często (≥1/100 do <1/10) Mogą być związane z zaburzeniami równowagi, senności

Monitoring działań niepożądanych

Ze względu na profil działań niepożądanych lewetyracetamu, konieczne jest prowadzenie regularnego monitoringu klinicznego pacjentów. Szczególną uwagę należy zwrócić na:

  1. Monitorowanie parametrów hematologicznych, zwłaszcza w przypadku wystąpienia objawów sugerujących zaburzenia krwi
  2. Regularne ocenianie funkcji wątroby, szczególnie na początku leczenia
  3. Monitorowanie stanu psychicznego pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem myśli i tendencji samobójczych
  4. W populacji pediatrycznej – obserwacja w kierunku zaburzeń zachowania, drażliwości i agresji
  5. Ocena funkcji nerek, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka ich uszkodzenia

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Zgłoszeń należy dokonywać za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.20

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl