Działania niepożądane leku Metafen (200 mg + 325 mg)

Produkt leczniczy Metafen, zawierający kombinację 200 mg ibuprofenu i 325 mg paracetamolu, może wywoływać szereg działań niepożądanych. Badania kliniczne nie wykazały dodatkowego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych innych niż te obserwowane dla ibuprofenu lub paracetamolu stosowanych w monoterapii¹. Niniejsze opracowanie przedstawia szczegółowy przegląd potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem tego produktu.

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

W bardzo rzadkich przypadkach (częstość <1/10 000) mogą wystąpić zaburzenia układu krwiotwórczego, takie jak: agranulocytoza, różne typy niedokrwistości (aplastyczna, hemolityczna), leukopenia, neutropenia, pancytopenia i trombocytopenia. Pacjent powinien zostać poinformowany o pierwszych objawach, które mogą wskazywać na te poważne zaburzenia, w tym: gorączka, ból gardła, powierzchowne owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej, objawy grypopodobne, silne zmęczenie, nieuzasadnione krwawienia i siniaki oraz krwawienia z nosa².

Zaburzenia układu immunologicznego

Bardzo rzadko mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu – od niespecyficznych reakcji alergicznych po ciężkie reakcje anafilaktyczne. Ciężkie reakcje nadwrażliwości charakteryzują się: obrzękiem twarzy, języka i krtani, dusznością, tachykardią, zaburzeniami rytmu serca oraz niedociśnieniem, które mogą prowadzić do anafilaksji, obrzęku naczynioruchowego lub ciężkiego wstrząsu³.

Zaburzenia psychiczne i neurologiczne

W zakresie zaburzeń psychicznych bardzo rzadko zgłaszano: splątanie, depresję i omamy⁴. Jeśli chodzi o układ nerwowy, niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) występują bóle i zawroty głowy⁵, rzadko bezsenność⁶, a bardzo rzadko parestezje, zapalenie nerwu wzrokowego, senność, pobudzenie i drażliwość⁷. U pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi (takimi jak toczeń rumieniowaty układowy czy mieszana choroba tkanki łącznej) opisywano pojedyncze przypadki aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych z objawami sztywności karku, bólu głowy, nudności, wymiotów, gorączki i dezorientacji⁸.

Zaburzenia narządów zmysłów

Bardzo rzadko mogą wystąpić zaburzenia widzenia⁹ oraz szumy uszne i zawroty głowy pochodzenia błędnikowego¹⁰.

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

W związku ze stosowaniem wysokich dawek niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) bardzo rzadko zgłaszano występowanie obrzęków, nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca¹¹. Badania kliniczne wskazują, że stosowanie ibuprofenu, zwłaszcza w dużej dawce (2400 mg na dobę), może być związane z niewielkim wzrostem ryzyka wystąpienia tętniczych incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu¹².

Zaburzenia układu oddechowego

Bardzo rzadko występuje reaktywność układu oddechowego, w tym astma, zaostrzenie astmy, skurcz oskrzeli i duszność¹³.

Zaburzenia żołądka i jelit

Często (≥1/100 do <1/10) zgłaszane są: ból brzucha, biegunka, niestrawność, nudności, dolegliwości żołądkowe i wymioty¹⁴. Niezbyt często występują wzdęcia i zaparcia¹⁵. Do bardzo poważnych powikłań należą: wrzód trawienny, perforacja lub krwawienie z przewodu pokarmowego, objawiające się smolistymi stolcami i krwawymi wymiotami, które mogą prowadzić do zgonu, szczególnie u osób w podeszłym wieku¹⁶. Bardzo rzadko obserwowano wrzodziejące zapalenie jamy ustnej oraz zaostrzenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Leśniowskiego-Crohna¹⁷. Rzadziej zgłaszano przypadki zapalenia trzustki i zapalenia błony śluzowej żołądka¹⁸.

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Bardzo rzadko mogą wystąpić nieprawidłowa czynność wątroby, zapalenie wątroby i żółtaczka, powiększona wątroba¹⁹. Szczególnie niebezpieczne jest przedawkowanie paracetamolu, które może prowadzić do ostrej niewydolności wątroby, martwicy wątroby i uszkodzenia wątroby²⁰.

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Niezbyt często występują wysypki różnego typu, w tym świąd i pokrzywka²¹. Bardzo rzadko obserwuje się obrzęk naczynioruchowy i obrzęk twarzy²² oraz nadmierną potliwość i purpurę²³. Do szczególnie ciężkich reakcji skórnych należą: złuszczające zapalenie skóry, reakcje pęcherzowe, w tym rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka²⁴. Raportowano również reakcję polekową z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS), ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP) oraz reakcje nadwrażliwości na światło²⁵.

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Rzadko występuje obrzęk²⁶. Bardzo rzadko obserwuje się nefrotoksyczność w różnych postaciach, w tym śródmiąższowe zapalenie nerek, zespół nerczycowy oraz ostrą i przewlekłą niewydolność nerek. Mogą również wystąpić: dyzuria, zmniejszenie ilości moczu, martwica brodawek nerkowych, podwyższone stężenie mocznika w surowicy oraz zwiększone stężenie sodu w osoczu²⁷.

Zaburzenia ogólne

Bardzo rzadko zgłaszane są zmęczenie i złe samopoczucie²⁸.

Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych

Często obserwuje się zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej i gamma-glutamylotransferazy oraz zmienione parametry wskaźników wątrobowych po zastosowaniu paracetamolu²⁹. Niezbyt często występuje zwiększenie stężenia kreatyniny i mocznika we krwi³⁰, a także zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej, fosfatazy zasadowej, fosfokinazy kreatynowej i kreatyniny we krwi, zmniejszenie stężenia hemoglobiny oraz zwiększenie liczby płytek krwi³¹.

Szczegółowa tabela działań niepożądanych

Monitorowanie bezpieczeństwa po wprowadzeniu do obrotu

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Metafen do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych³². Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za produkt leczniczy.