Działania niepożądane
Rivaroxaban Bluefish 15 mg; 20 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Rivaroxaban Bluefish dostępnego w dawkach 15 mg i 20 mg, wykazuje charakterystyczny profil bezpieczeństwa potwierdzony w szerokich badaniach klinicznych fazy III, obejmujących 69 608 dorosłych oraz 488 pacjentów pediatrycznych. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%), co wynika z mechanizmu przeciwzakrzepowego leku. Ryzyko krwawień jest szczególnie podwyższone u pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym oraz stosujących jednocześnie inne leki wpływające na hemostazę. W trakcie terapii obserwuje się także zwiększoną częstość niedokrwistości, a u kobiet mogą wystąpić nasilone i wydłużone krwawienia miesiączkowe. Monitorowanie hemoglobiny i hematokrytu jest zalecane w celu wykrywania utajonych krwawień i oceny ich klinicznego znaczenia.
- Działania niepożądane leku Rivaroxaban Bluefish
- Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
- Najczęstsze działania niepożądane
- Charakterystyka działań niepożądanych związanych z krwawieniami
- Grupy pacjentów zwiększonego ryzyka
- Objawy powikłań krwotocznych
- Powikłania wtórne ciężkiego krwawienia
- Częstość występowania działań niepożądanych
- Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania
- Tabela działań niepożądanych według częstości i układów narządów
- Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Rivaroxaban Bluefish
Rywaroksaban, jako substancja czynna produktu leczniczego Rivaroxaban Bluefish (dostępnego w dawkach 15 mg i 20 mg w postaci tabletek powlekanych), charakteryzuje się specyficznym profilem bezpieczeństwa, który został dokładnie zbadany w rozległych badaniach klinicznych. Znajomość potencjalnych działań niepożądanych jest kluczowa dla właściwego monitorowania pacjentów i optymalizacji terapii przeciwzakrzepowej.1
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
Profil bezpieczeństwa rywaroksabanu został ustalony na podstawie obszernych badań klinicznych fazy III, obejmujących zarówno dorosłych, jak i pacjentów pediatrycznych. Łącznie w badaniach wzięło udział 69 608 dorosłych pacjentów w dziewiętnastu badaniach fazy III oraz 488 pacjentów pediatrycznych w dwóch badaniach fazy II i dwóch badaniach fazy III. Badania te objęły pacjentów z różnymi wskazaniami klinicznymi, takimi jak profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po operacjach ortopedycznych, leczenie zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP), a także profilaktyka udaru u pacjentów z migotaniem przedsionków.2
Najczęstsze działania niepożądane
Dominującym działaniem niepożądanym związanym ze stosowaniem rywaroksabanu są krwawienia, co wynika bezpośrednio z jego mechanizmu działania jako leku przeciwzakrzepowego. Wśród najczęściej raportowanych krwawień wymienia się krwawienia z nosa (4,5%) oraz krwotoki z przewodu pokarmowego (3,8%). Krwawienia te stanowią istotny element klinicznej oceny pacjentów przyjmujących ten lek.3
Charakterystyka działań niepożądanych związanych z krwawieniami
Ze względu na farmakologiczny mechanizm działania, stosowanie rywaroksabanu może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem utajonego lub jawnego krwawienia z dowolnej tkanki lub organu. Takie krwawienia mogą prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej, której objawy i nasilenie będą zależeć od lokalizacji, rozległości krwawienia oraz stopnia niedokrwistości. W skrajnych przypadkach powikłania krwotoczne mogą prowadzić do zgonu.4
W badaniach klinicznych zaobserwowano, że podczas długotrwałego leczenia rywaroksabanem, w porównaniu z leczeniem antagonistami witaminy K (VKA), częściej występowały krwawienia z błon śluzowych, takie jak:
- krwawienia z nosa
- krwawienia z dziąseł
- krwawienia z przewodu pokarmowego
- krwawienia z układu moczowo-płciowego, w tym nieprawidłowe krwawienia z pochwy lub nadmierne krwawienia miesiączkowe
Dodatkowo obserwowano zwiększoną częstość występowania niedokrwistości. W celu wykrywania utajonych krwawień oraz określenia klinicznego znaczenia jawnych krwawień, zaleca się, oprócz odpowiedniego nadzoru klinicznego, wykonywanie badań laboratoryjnych hemoglobiny i hematokrytu.5
Grupy pacjentów zwiększonego ryzyka
Ryzyko wystąpienia krwawień może być szczególnie podwyższone w następujących grupach pacjentów:
- pacjenci z niekontrolowalnym, ciężkim nadciśnieniem tętniczym
- pacjenci jednocześnie stosujący leki wpływające na hemostazę
Należy zauważyć, że u kobiet krwawienia miesiączkowe mogą mieć większe nasilenie i/lub trwać dłużej podczas terapii rywaroksabanem.6
Objawy powikłań krwotocznych
Klinicyści powinni zwracać uwagę na następujące objawy, które mogą sugerować powikłania krwotoczne u pacjentów leczonych rywaroksabanem:
- osłabienie
- bladość
- zawroty głowy
- ból głowy
- obrzęk niewiadomego pochodzenia
- duszność
- wstrząs niewiadomego pochodzenia
W niektórych przypadkach, jako następstwo niedokrwistości, mogą występować objawy niedokrwienia mięśnia sercowego, takie jak ból w klatce piersiowej lub dławica piersiowa.7
Powikłania wtórne ciężkiego krwawienia
Dla rywaroksabanu zgłaszano znane wtórne powikłania ciężkiego krwawienia, takie jak:
- zespół ciasnoty przedziałów powięziowych – stan, w którym wzrost ciśnienia w zamkniętym przedziale anatomicznym upośledza krążenie
- niewydolność nerek z powodu obniżonej perfuzji
- nefropatia związana z antykoagulantami
Przy ocenie stanu każdego pacjenta, u którego stosowano leki przeciwzakrzepowe, należy uwzględnić możliwość wystąpienia krwotoku i powyższych powikłań.8
Częstość występowania działań niepożądanych
Częstość występowania działań niepożądanych różni się w zależności od wskazania klinicznego, dawkowania oraz czasu trwania terapii. Poniższa tabela przedstawia szczegółowe dane dotyczące częstości krwawień i anemii w różnych grupach pacjentów leczonych rywaroksabanem w badaniach klinicznych fazy III.9
| Wskazanie | Dowolne krwawienie | Anemia |
|---|---|---|
| Profilaktyka ŻChZZ u dorosłych pacjentów po przebytej planowej aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego | 6,8% pacjentów | 5,9% pacjentów |
| Profilaktyka ŻChZZ u pacjentów hospitalizowanych | 12,6% pacjentów | 2,1% pacjentów |
| Leczenie ZŻG, ZP i profilaktyka nawrotów | 23% pacjentów | 1,6% pacjentów |
| Leczenie ŻChZZ i profilaktyka nawrotów ŻChZZ u donoszonych noworodków i dzieci w wieku poniżej 18 lat po rozpoczęciu standardowego leczenia przeciwzakrzepowego | 39,5% pacjentów | 4,6% pacjentów |
| Profilaktyka udaru i zatorowości obwodowej u pacjentów z migotaniem przedsionków niezwiązanym z wadą zastawkową | 28 na 100 pacjentolat | 2,5 na 100 pacjentolat |
| Profilaktyka zdarzeń zakrzepowych o podłożu miażdżycowym u pacjentów po ostrym zespole wieńcowym (OZW) | 22 na 100 pacjentolat | 1,4 na 100 pacjentolat |
Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania
Działania niepożądane związane ze stosowaniem rywaroksabanu zostały skategoryzowane według częstości występowania zgodnie z następującą klasyfikacją:<sup data-drug="Rivaroxaban Bluefish" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania działań niepożądanych zgłaszanych podczas stosowania rywaroksabanu u pacjentów dorosłych oraz dzieci i młodzieży jest przedstawiona w Tabeli 3, uszeregowanej według klasyfikacji układów i narządów (MedDRA) oraz częstości występowania. Częstości zdefiniowano jako: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (10
- bardzo często: ≥ 1/10 (występuje u więcej niż 1 na 10 pacjentów)
- często: ≥ 1/100 do < 1/10 (występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów)
- niezbyt często: ≥ 1/1 000 do < 1/100 (występuje u 1 do 10 na 1 000 pacjentów)
- rzadko: ≥ 1/10 000 do < 1/1 000 (występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów)
- bardzo rzadko: < 1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
- częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Tabela działań niepożądanych według częstości i układów narządów
Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych rywaroksabanu zgodnie z klasyfikacją układów i narządów oraz częstością występowania.
| Układ/narząd | Często | Niezbyt często | Rzadko | Bardzo rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niedokrwistość (w tym odpowiednie parametry laboratoryjne) | Małopłytkowość | |||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje alergiczne, alergiczne zapalenie skóry, obrzęk naczynioruchowy i obrzęk alergiczny | Wstrząs anafilaktyczny | |||
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy, ból głowy | Krwotok mózgowy i śródczaszkowy, omdlenie | |||
| Zaburzenia oka | Krwotok do oka (w tym krwotok podspojówkowy) | ||||
| Zaburzenia serca | Tachykardia | ||||
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie tętnicze, krwiak | ||||
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Krwawienie z nosa, krwioplucie | ||||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Krwawienie z dziąseł, krwotok z przewodu pokarmowego (w tym krwotok z odbytnicy), bóle żołądka i jelit oraz bóle brzucha, dyspepsja, nudności, zaparcia, biegunka, wymioty | Suchość błony śluzowej jamy ustnej | |||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności aminotransferaz | Zaburzenia czynności wątroby, zwiększenie stężenia bilirubiny, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi, zwiększenie aktywności GGT | Żółtaczka, zwiększenie stężenia bilirubiny sprzężonej (z towarzyszącym zwiększeniem aktywności AlAT lub bez) | Niewydolność wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd (w tym niezbyt częste przypadki świądu uogólnionego), wysypka, wybroczyny, wylewy krwawe podskórne i krwawienia do skóry | Pokrzywka | Zespół Stevensa-Johnsona/toksyczna nekroliza naskórka, zespół DRESS | ||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle kończyn | Wylewy krwawe do stawów | Krwawienie do mięśni | Zespół przedziału powięziowego wtórny do krwawienia | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Krwotok z układu moczowego (w tym krwiomocz i nadmierne krwawienie miesiączkowe), zaburzenia czynności nerek (w tym zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, zwiększenie stężenia mocznika we krwi) | Niewydolność nerek/ostra niewydolność nerek wtórna do krwawienia mogącego prowadzić do hipoperfuzji | |||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Gorączka, obrzęk obwodowy, ogólne osłabienie i zmniejszenie energii | Złe samopoczucie (w tym zmęczenie i astenia) | Obrzęk miejscowy | ||
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie stężenia LDH, zwiększenie aktywności lipazy, zwiększenie aktywności amylazy | ||||
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Krwotok po zabiegu (w tym niedokrwistość pooperacyjna i krwotok z rany), stłuczenie, wydzielina z rany | Tętniak rzekomy naczyniowy |
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Należy pamiętać o konieczności zgłaszania wszystkich podejrzewanych działań niepożądanych po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu. Jest to istotne dla ciągłego monitorowania stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego Rivaroxaban Bluefish.11
Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego w Polsce.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania