test genotoksyczności

Test genotoksyczności to badanie laboratoryjne mające na celu ocenę potencjału substancji chemicznej do uszkadzania materiału genetycznego (DNA) w komórkach. Testy te są niezbędnym elementem oceny bezpieczeństwa nowych leków, substancji chemicznych, kosmetyków i dodatków do żywności przed ich wprowadzeniem do obrotu.

Do najczęściej stosowanych testów genotoksyczności należą: test Amesa (wykrywający mutacje punktowe w bakteriach), test aberracji chromosomowych, test mikrojądrowy, test kometowy (Comet assay) oraz test wymiany chromatyd siostrzanych. Badania te wykonuje się zarówno w warunkach in vitro (na izolowanych komórkach), jak i in vivo (na organizmach żywych).

Substancje genotoksyczne mogą działać bezpośrednio na DNA lub pośrednio poprzez tworzenie reaktywnych metabolitów. Uszkodzenia te mogą prowadzić do mutacji, które z kolei mogą przyczyniać się do rozwoju chorób nowotworowych, wad wrodzonych lub zaburzeń dziedzicznych. Dlatego badania genotoksyczności stanowią kluczowy element oceny ryzyka w toksykologii regulacyjnej.

W praktyce klinicznej wyniki testów genotoksyczności mają znaczenie przy ocenie bezpieczeństwa terapii, szczególnie w onkologii, gdzie potencjalne działanie genotoksyczne niektórych leków przeciwnowotworowych może prowadzić do wtórnych nowotworów. Obecnie dąży się do opracowania bardziej zaawansowanych metod opartych na nowych technologiach, takich jak wysokoprzepustowe badania przesiewowe czy analiza ekspresji genów.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl