Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania octanu glatirameru

Octan glatirameru, jako substancja czynna produktu leczniczego Copaxone 40 mg/ml, został poddany szeregowi badań przedklinicznych w celu oceny jego bezpieczeństwa przed wprowadzeniem do stosowania klinicznego. Dane niekliniczne pochodzące z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, działania rakotwórczego oraz toksycznego wpływu na rozrodczość nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka, poza informacjami zawartymi w innych punktach Charakterystyki Produktu Leczniczego.¹

Warto zaznaczyć, że ze względu na brak kompletnych danych dotyczących właściwości farmakokinetycznych octanu glatirameru u ludzi, nie jest możliwe precyzyjne ustalenie stosunku marginesów bezpieczeństwa stosowania produktu po ekspozycji u ludzi w porównaniu do zwierząt.²

Badania dotyczące potencjalnej nefrotoksyczności

W trakcie badań przedklinicznych na małej liczbie szczurów i małp, którym podawano octan glatirameru przez okres co najmniej 6 miesięcy, zaobserwowano występowanie złogów kompleksów odpornościowych w kłębuszkach nerkowych. Jest to istotna obserwacja z punktu widzenia potencjalnych długoterminowych efektów stosowania leku.³

Interesujące jest, że w badaniu długoterminowym, w którym szczury otrzymywały octan glatirameru przez okres 2 lat, nie stwierdzono cech złogów kompleksów odpornościowych w kłębuszkach nerkowych. Sugeruje to, że efekt ten może być przejściowy lub zależny od innych czynników.⁴

Reakcje nadwrażliwości w badaniach na zwierzętach

W trakcie badań przedklinicznych opisywano reakcje anafilaktyczne po wstrzyknięciu octanu glatirameru zwierzętom, które wcześniej zostały uczulone na tę substancję. Zjawisko to zaobserwowano u świnek morskich oraz myszy. Należy zaznaczyć, że nie określono jednoznacznie, czy te obserwacje mają znaczenie kliniczne dla ludzi stosujących octan glatirameru.⁵

Reakcje miejscowe po podaniu

Istotną obserwacją z badań przedklinicznych jest fakt, że po wielokrotnym podawaniu octanu glatirameru zwierzętom często stwierdzano działanie toksyczne w miejscu wstrzyknięcia. Ta informacja ma znaczenie kliniczne, ponieważ może wskazywać na potencjalne reakcje miejscowe u pacjentów.⁶

Toksyczny wpływ na rozrodczość i rozwój potomstwa

W badaniach na szczurach zaobserwowano niewielkie, ale statystycznie istotne zmniejszenie przyrostu masy ciała potomstwa urodzonego przez samice, którym podawano octan glatirameru podczas ciąży i laktacji. Efekt ten wystąpił przy dawkach podskórnych wynoszących ≥ 6 mg/kg mc. na dobę, co odpowiada 2,83-krotności maksymalnej zalecanej dawki dobowej u człowieka dla dorosłego o masie ciała 60 kg w przeliczeniu na mg/m². Porównanie to przeprowadzono względem grup kontrolnych.⁷

Co istotne, poza zmniejszonym przyrostem masy ciała, nie zaobserwowano żadnych innych znaczących skutków dla wzrostu i rozwoju behawioralnego potomstwa. Oznacza to, że wpływ octanu glatirameru na rozwój potomstwa był ograniczony i nie obejmował zaburzeń funkcjonalnych czy rozwojowych.⁸

Genotoksyczność i potencjalne działanie rakotwórcze

Na podstawie przeprowadzonych badań przedklinicznych, obejmujących standardowe testy genotoksyczności oraz badania oceniające potencjał rakotwórczy octanu glatirameru, nie stwierdzono szczególnych zagrożeń dla człowieka. Octan glatirameru nie wykazał właściwości genotoksycznych ani rakotwórczych w przeprowadzonych badaniach in vitro oraz in vivo.⁹