induktor CYP3A4

Induktor CYP3A4 to substancja, która zwiększa aktywność enzymu cytochromu P450 3A4 (CYP3A4), jednego z najważniejszych enzymów zaangażowanych w metabolizm leków w organizmie ludzkim. Indukcja tego enzymu prowadzi do przyspieszenia biotransformacji wielu substancji leczniczych, co skutkuje zmniejszeniem ich stężenia w osoczu i potencjalnym osłabieniem działania terapeutycznego.

Wśród klinicznie istotnych induktorów CYP3A4 znajdują się m.in. ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, ziele dziurawca oraz niektóre leki przeciwretrowirusowe. Mechanizm indukcji polega głównie na aktywacji jądrowych receptorów takich jak PXR (pregnane X receptor) i CAR (constitutive androstane receptor), które zwiększają transkrypcję genu CYP3A4.

Zjawisko indukcji enzymatycznej CYP3A4 ma istotne znaczenie kliniczne, gdyż może prowadzić do istotnych interakcji międzylekowych. Stosowanie induktorów CYP3A4 jednocześnie z lekami będącymi substratami tego enzymu może skutkować niepowodzeniem terapeutycznym. Przykładami są zmniejszenie skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych, niektórych leków immunosupresyjnych, statyn czy leków przeciwzakrzepowych.

Indukcja CYP3A4 to proces, który rozwija się stopniowo – pełny efekt pojawia się zwykle po kilku dniach do tygodni od rozpoczęcia podawania induktora i może utrzymywać się przez podobny okres po jego odstawieniu. Ta cecha czasowa ma znaczenie przy planowaniu modyfikacji terapii i monitorowaniu pacjentów.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Sunitynib Adamed 25 mg

Terapia Sunitynibem Adamed powinna być prowadzona przez lekarzy doświadczonych w onkologii, z uwzględnieniem indywidualnej tolerancji i jednostki chorobowej. W leczeniu GIST i MRCC zalecana dawka wynosi 50 mg/dobę podawana doustnie według schematu 4 tygodnie leczenia i 2 tygodnie przerwy (cykl 6-tygodniowy). Dawkę można modyfikować o 12,5 mg w zakresie 25-75 mg/dobę. W terapii pNET stosuje się 37,5 mg/dobę bez przerw, z możliwością dostosowania dawki w zakresie 25-50 mg/dobę. W badaniach III fazy maksymalna dawka dla pNET wynosiła 50 mg/dobę. W przypadku niekorzystnej tolerancji możliwe są przerwy w podawaniu leku. Sunitynib podaje się doustnie, niezależnie od posiłków, a pominięcie dawki nie wymaga podania dawki kompensacyjnej.
hemodializa, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, ketokonazol, klasyfikacja Childa-Pugha, lek przeciwnowotworowy, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, podawanie doustne, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, ryfampicyna, schyłkowa niewydolność nerek, sunitynibu jabłczan, terapia skojarzona, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Daruph

Daruph, zawierający dazatynib, charakteryzuje się wyższą biodostępnością niż inne preparaty z dazatynibem, co wymaga ostrożności przy zamianie leków i dostosowaniu dawkowania. Dazatynib jest substratem i inhibitorem CYP3A4, co stwarza ryzyko istotnych interakcji farmakokinetycznych, zwłaszcza z silnymi inhibitorami (np. ketokonazol, erytromycyna) oraz induktorami CYP3A4 (np. deksametazon, ryfampicyna). Wchłanianie dazatynibu jest zależne od kwaśnego pH żołądka, dlatego stosowanie leków zobojętniających, antagonistów H2 i inhibitorów pompy protonowej wymaga odpowiedniego odstępu czasowego (2 godziny). U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby zaleca się ostrożność mimo możliwości stosowania standardowej dawki początkowej. Monitorowanie hematologiczne jest kluczowe ze względu na ryzyko niedokrwistości, neutropenii i małopłytkowości, szczególnie u chorych z CML w fazie zaawansowanej i Ph+ ALL, z zaleceniem częstych badań morfologii krwi (np. co tydzień przez 2 miesiące u zaawansowanych przypadków). Zahamowanie czynności szpiku jest odwracalne po modyfikacji terapii.
chłonkotok, CML w fazie przewlekłej, CML w fazie zaawansowana, cukrzyca, dazatynib, dysfagia, ginekomastia, Helicobacter pylori, hiperlipidemia, hipokalemia, hipomagnezemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, krwawienie śródczaszkowe, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność serca zastoinowa, obrzęk płuc niekardiogenny, opóźnienie zrastania nasad kości, osteopenia, ostra niewydolność wątroby, pH żołądka, Ph+ ALL, piorunujące zapalenie wątroby, reaktywacja WZW, retencja płynów, substrat CYP3A4, tętnicze nadciśnienie płucne, wydłużenie QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, WZW typu B, zanikowe zapalenie żołądka
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripiprazole Medical Valley 10 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o około 107%, jednocześnie obniżając stężenia aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, co wymaga redukcji dawki arypiprazolu o około 50%. Podobne działanie wykazują silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV), które zwiększają AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, również wskazując na konieczność zmniejszenia dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, fenobarbital, dziurawiec) obniżają stężenia arypiprazolu (AUC o 73%, Cmax o 68%), co wymaga podwojenia dawki leku. W przypadku słabych inhibitorów CYP3A4 i CYP2D6 (np. diltiazem, escytalopram) zmiany stężeń są niewielkie i zwykle nie wymagają korekty dawkowania.
antagonista receptora H2, antagonista receptorów adrenergicznych, arypiprazol, AUC, biodostępność, chinidyna, Cmax, CYP3A4, dehydroarypiprazol, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP2D6, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, newirapina, OUN, paroksetyna, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, SNRI, sole litu, spowolnienie psychoruchowe, SSRI, upośledzenie funkcji poznawczych, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Rispolept 2 mg

Rysperydon, metabolizowany głównie przez CYP2D6 i w mniejszym stopniu CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP2D6 (np. paroksetyna, fluoksetyna, chinidyna) oraz CYP3A4 i P-gp (np. itrakonazol, ketokonazol) mogą znacząco zwiększać stężenia rysperydonu i jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej, co wymaga ponownej oceny dawkowania. Z kolei induktory CYP3A4 i P-gp (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, fenobarbital) obniżają stężenia leku, co również wymaga korekty dawki. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne, trójpierścieniowe antydepresanty), ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu serca. Ponadto, rysperydon może antagonizować działanie lewodopy i agonistów dopaminergicznych, co jest istotne zwłaszcza w zaawansowanej chorobie Parkinsona.
agonista dopaminergiczny, aktywny metabolit, antagonista receptora H2, antagonizm receptorowy, benzodiazepina, biodostępność, bradykardia, choroba Parkinsona, cytochrom CYP2D6, cytochrom CYP3A4, farmakokinetyka, glikoproteina p, glikozyd naparstnicy, hipokaliemia, hipomagnezemia, hipotermia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymatyczny, inhibitor kanałów wapniowych, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek beta-adrenolityczny, lek działający ośrodkowo, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwirusowy, lek psychostymulujący, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe, paliperydon, SSRI, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie termoregulacji
Leksykon leków
Interakcje leku – Miansegen 60 mg

Mianseryna wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie mianseryny z inhibitorami MAO (moklobemid, tranylcypromina, linezolid) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego i zaburzeń autonomicznych; należy zachować co najmniej 2-tygodniowy odstęp między terapiami. Induktory CYP3A4, takie jak fenytoina i karbamazepina, mogą obniżać stężenie mianseryny w osoczu, co wymaga rozważenia modyfikacji dawki i monitorowania skuteczności leczenia. Mianseryna może również wpływać na metabolizm pochodnych kumaryny (np. warfaryny), co wymaga regularnej kontroli parametrów krzepnięcia. Istotne jest także zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i arytmii typu torsade de pointes przy jednoczesnym stosowaniu z lekami wydłużającymi QTc, w tym niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi i antybiotykami, co wymaga monitorowania EKG.
betanidyna, fenytoina, guanetydyna, hydralazyna, induktor CYP3A4, inhibitor MAO, karbamazepina, klonidyna, lek hipotensyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek sympatykomimetyczny, linezolid, mianseryna, moklobemid, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna kumaryny, propranolol, torsade de pointes, tranylcypromina, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia autonomiczne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Risperon 1 mg

Rysperydon, jako lek przeciwpsychotyczny, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wydłużenia odstępu QT przy jednoczesnym stosowaniu leków takich jak chinidyna, amiodaron czy sotalol, co wymaga monitorowania EKG. Rysperydon antagonizuje działanie leków dopaminergicznych (np. lewodopy), co jest istotne u pacjentów z chorobą Parkinsona. Współpodawanie z lekami przeciwnadciśnieniowymi może prowadzić do niedociśnienia, a łączenie z substancjami o działaniu ośrodkowym (alkohol, opioidy, benzodiazepiny) zwiększa ryzyko sedacji. Niezalecane jest jednoczesne stosowanie rysperydonu z paliperydonem ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych.
agonista dopaminergiczny, antagonista receptora H2, antycholinoesteraza, benzodiazepina, bradykardia, choroba Parkinsona, działanie hipotensyjne, działanie ośrodkowe, działanie sedatywne, funkcja poznawcza, glikoproteina p, hipokaliemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor kanałów wapniowych, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwirusowy, lek psychostymulujący, metabolit rysperydonu, niedociśnienie, sedacja, SSRI, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie równowagi elektrolitowej
Leksykon leków
Interakcje leku – Mantreda 15 mg

Rywaroksaban jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 oraz jest substratem P-gp, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2x/dobę), powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC oraz 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cmax rywaroksabanu, co znacząco nasila jego działanie przeciwzakrzepowe i ryzyko krwawienia, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę), erytromycyna (500 mg 3x/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), zwiększają AUC rywaroksabanu o 1,3-1,8 razy, a Cmax o 1,3-1,6 razy, co może być klinicznie istotne u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawień, zwłaszcza przy zaburzeniach czynności nerek. Silne induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna) obniżają AUC rywaroksabanu o około 50%, osłabiając jego skuteczność przeciwzakrzepową, co wymaga unikania ich łącznego stosowania lub ścisłego monitorowania pod kątem zakrzepicy.
atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, digoksyna, dronedaron, działanie antyagregacyjne, działanie farmakodynamiczne, działanie przeciwzakrzepowe, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, farmakokinetyka rywaroksabanu, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, hamowanie czynnika Xa, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor CYP3A4 i P-gp, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, powikłanie krwotoczne, pozakonazol, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, ryzyko zakrzepicy, selektywny inhibitor wychwytu serotoniny, układ krzepnięcia, warfaryna, worykonazol, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Rimal 5 mg + 5 mg

Produkt leczniczy Rimal, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista wapnia metabolizowany przez CYP3A4), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Ramipryl wchodzi w interakcje prowadzące do ryzyka hiperkaliemii, niedociśnienia i zaburzeń czynności nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków oszczędzających potas, heparyny, cyklosporyny, takrolimusu czy inhibitorów układu RAA. Przeciwwskazane jest łączenie ramiprylu z sakubitrylem i walsartanem (zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego) oraz z dializą przy użyciu błon poliakrylonitrylowych (ryzyko reakcji rzekomoanafilaktycznych). Amlodypina podlega metabolizmowi przez CYP3A4, co powoduje interakcje z inhibitorami (np. klarytromycyna, ketokonazol) zwiększającymi jej stężenie i działanie hipotensyjne, oraz induktorami (np. ryfampicyna, ziele dziurawca) zmniejszającymi stężenie leku. Zalecane jest monitorowanie ciśnienia tętniczego i ewentualna modyfikacja dawki, szczególnie u osób starszych.
antagonista angiotensyny II, antagonista wapnia, azolowy lek przeciwgrzybiczny, błona dializacyjna, cytostatyk, dializa, doustny lek hipoglikemizujący, działanie hipotensyjne, hemofiltracja, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, kortykosteroid, leczenie pozaustrojowe, lek hipotensyjny, lek immunosupresyjny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, migotanie komór, niedociśnienie, niedocukrzenie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, podwójna blokada układu, reakcja rzekomoanafilaktyczna, spożycie alkoholu, sympatomimetyk wazopresyjny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek, zapaść krążeniowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Entocort 3 mg

Budezonid, substancja czynna leku Entocort 3 mg, jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol oraz inhibitory proteazy HIV, mogą wielokrotnie zwiększać ekspozycję na budezonid, co podnosi ryzyko działań niepożądanych i wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub rozważenia redukcji dawki i maksymalnego odstępu czasowego między podaniami. Induktory CYP3A4, np. karbamazepina, obniżają stężenie budezonidu, co może wymagać zwiększenia dawki. Omeprazol i cymetydyna nie wywierają istotnego wpływu na farmakokinetykę budezonidu. Spożycie soku grejpfrutowego jest przeciwwskazane ze względu na zwiększenie biodostępności leku. Ponadto, estrogeny i steroidowe środki antykoncepcyjne o wysokiej zawartości hormonów mogą nasilać działanie glikokortykosteroidów, co wymaga monitorowania pacjentek.
biodostępność budezonidu, budezonid, cholestyramina, cymetydyna, CYP3A4, działanie immunosupresyjne, Entocort, farmakokinetyka budezonidu, farmakoterapia, glikokortykosteroid, hamowanie czynności nadnerczy, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wydzielania kwasu żołądkowego, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, metabolizm budezonidu, niedoczynność przysadki mózgowej, omeprazol, sok grejpfrutowy, test stymulacji ACTH
Leksykon leków
Interakcje leku – Klabax 250 mg/5 ml 250 mg/5 ml

Klarytromycyna, jako silny inhibitor izoenzymu CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami metabolizowanymi przez ten enzym, co może prowadzić do istotnych klinicznie skutków ubocznych. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie klarytromycyny z cyzaprydem, pimozydem, astemizolem, terfenadyną, alkaloidami sporyszu, doustnym midazolamem (7-krotne zwiększenie AUC), statynami metabolizowanymi przez CYP3A4 (lowastatyna, symwastatyna), oraz lomitapidem ze względu na ryzyko arytmii, toksyczności sporyszu, nadmiernej sedacji, miopatii, rabdomiolizy i hepatotoksyczności. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) obniżają stężenie klarytromycyny, co może zmniejszać jej skuteczność, zwłaszcza w leczeniu zakażeń MAC. Rytonawir znacząco zwiększa ekspozycję na klarytromycynę (Cmax o 31%, Cmin o 182%, AUC o 77%) i wymaga dostosowania dawki u pacjentów z klirensem kreatyniny 30-60 ml/min (zmniejszenie dawki o 50%) oraz <30 ml/min (zmniejszenie o 75%), nie przekraczając 1 g/dobę.
alkaloid sporyszu, aminotransferaza, antagonista kanału wapniowego, arytmia serca, bradyarytmia, częstoskurcz komorowy, doustny lek przeciwzakrzepowy, glikoproteina p, hamowanie CYP3A4, hepatotoksyczność, hipoglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor pompy protonowej, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, kompleks Mycobacterium avium, kwasica mleczanowa, lek przeciwarytmiczny, makrolidowy antybiotyk, metabolit klarytromycyny, migotanie komór, niedokrwienie kończyn, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, pole pod krzywą, politerapia, rabdomioliza, skurcz naczyń, stężenie stacjonarne, toksyczność digoksyny, toksyczność sporyszu, torsade de pointes, triazolobenzodiazepina, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripiprazole Aurovitas 15 mg

Arypiprazol, składnik aktywny produktu Aripiprazole Aurovitas, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4 oraz antagonistycznym działaniem na receptor α1-adrenergiczny. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, jednocześnie obniżając AUC dehydroarypiprazolu o 32%, co wymaga zmniejszenia dawki arypiprazolu o około 50%. Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Induktory CYP3A4, takie jak karbamazepina, obniżają Cmax i AUC arypiprazolu odpowiednio o 68% i 73%, co wymaga podwojenia dawki leku. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 (np. diltiazem, escytalopram) powodują niewielkie wzrosty stężenia arypiprazolu, zwykle bez konieczności modyfikacji dawkowania. Po odstawieniu inhibitorów lub induktorów dawkę arypiprazolu należy odpowiednio dostosować do dawki wyjściowej.
arypiprazol, chinidyna, dehydroarypiprazol, depresja ośrodkowego układu nerwowego, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy CYP2D6 i CYP3A4, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja z alkoholem, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lit, newirapina, ośrodkowy układ nerwowy, prymidon, receptor adrenergiczny α1, ryfabutyna, ryfampicyna, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, zaburzenie koordynacji psychoruchowej, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Hydrocort CHEMA 5 mg/g

Produkt leczniczy HYDROCORT CHEMA zawiera hydrokortyzonu octan w stężeniu 5 mg/g w postaci maści. Nie przeprowadzono dedykowanych badań interakcji, jednak na podstawie farmakologii glikokortykosteroidów miejscowo stosowanych można wskazać potencjalne interakcje przy znacznym wchłanianiu systemowym. Induktory enzymów CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina) mogą przyspieszać metabolizm hydrokortyzonu, zmniejszając jego skuteczność, natomiast inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol) mogą nasilać jego działanie. Długotrwałe stosowanie na dużych powierzchniach skóry lub pod opatrunkiem okluzyjnym zwiększa ryzyko wchłaniania systemowego, co może wymagać monitorowania glikemii u pacjentów z cukrzycą oraz uwagi przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwcukrzycowych i NLPZ ze względu na potencjalne działania niepożądane.
barbituran, bariera skórna, cytochrom P450, etanol, fenytoina, glikokortykosteroid miejscowy, hiperglikemia, hydrokortyzon, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymatyczny, insulina, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas owocowy, kwas salicylowy, lek hipoglikemizujący, lek przeciwcukrzycowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, octan hydrokortyzonu, opatrunek okluzyjny, retinoid, ryfampicyna, substancja keratolityczna, warstwa rogowa, wchłanianie systemowe, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Hypnogen 10 mg

Zolpidem winian, substancja czynna Hypnogen, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie zolpidemu z alkoholem, co prowadzi do nasilonej sedacji, zaburzeń psychomotorycznych, depresji oddechowej oraz ryzyka zachowań złożonych bez pełnej świadomości. Alkohol nasila działanie zolpidemu poprzez synergistyczne hamowanie OUN, co może utrzymywać się do następnego dnia. Również kojarzenie zolpidemu z opioidami znacząco zwiększa ryzyko depresji oddechowej, śpiączki i zgonu, dlatego dawka i czas terapii skojarzonej powinny być ściśle kontrolowane. Ponadto, zolpidem nasila działanie sedatywne leków przeciwpsychotycznych, przeciwdepresyjnych (zwłaszcza bupropion, dezypramina, fluoksetyna, sertralina, wenlafaksyna), przeciwlękowych, przeciwpadaczkowych oraz przeciwhistaminowych o działaniu uspokajającym, co wymaga monitorowania i ewentualnej modyfikacji dawkowania.
bupropion, cyprofloksacyna, cytochrom P450, depresja oddechowa, dezypramina, digoksyna, działanie synergistyczne, działanie uspokajające, dziurawiec zwyczajny, fluoksetyna, fluwoksamina, hamowanie OUN, Hypnogen, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, itrakonazol, ketokonazol, lek nasenny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwlękowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, narkotyczny lek przeciwbólowy, omam wzrokowy, ranitydyna, receptor GABA-A, receptor GABA-ergiczny, ryfampicyna, sertralina, somnambulizm, warfaryna, wenlafaksyna, zolpidem winian
Leksykon leków
Interakcje leku – Concoram 5 mg + 5 mg

Lek Concoram zawiera bisoprolol, selektywny beta-adrenolityk, oraz amlodypinę, antagonistę wapnia z grupy dihydropirydyn. Interakcje farmakologiczne obu składników należy rozpatrywać zarówno indywidualnie, jak i łącznie. Amlodypina jest metabolizowana przez enzymy CYP3A4, dlatego inhibitory CYP3A4 (np. inhibitory proteazy: indynawir, sakwinawir, rytonawir; azole przeciwgrzybicze: flukonazol, itrakonazol; makrolidy: erytromycyna, klarytromycyna; oraz werapamil i diltiazem) mogą znacząco zwiększać jej stężenie w osoczu, co podnosi ryzyko niedociśnienia tętniczego. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, ziele dziurawca) obniżają stężenie amlodypiny, osłabiając efekt hipotensyjny. Zaleca się monitorowanie ciśnienia tętniczego i dostosowanie dawki Concoramu. Dodatkowo, jednoczesne stosowanie amlodypiny z takrolimusem, cyklosporyną czy symwastatyną wymaga kontroli stężeń tych leków, gdyż obserwuje się wzrost ich ekspozycji (np. wzrost stężenia symwastatyny o 77% przy dawce 10 mg amlodypiny i 80 mg symwastatyny). Grejpfrut i sok grejpfrutowy zwiększają biodostępność amlodypiny, co może nasilać działanie hipotensyjne, dlatego ich spożycie jest niewskazane.
amlodypina, antagonista wapnia, azol przeciwgrzybiczny, beta-adrenolityk miejscowy, bisoprolol, blok przedsionkowo-komorowy, cyklosporyna, cytochrom P450, dantrolen, dihydropirydyna, działanie hipoglikemizujące, działanie hipotensyjne, działanie inotropowe, glikozyd naparstnicy, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hipoglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, jaskra, kurczliwość mięśnia sercowego, lek beta-sympatykomimetyczny, lek hipotensyjny, lek parasympatykomimetyczny, lek przeciwarytmiczny klasy I, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek sympatykomimetyczny, migotanie komór, nadciśnienie z odbicia, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, przełom nadciśnieniowy, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, receptor alfa-adrenergiczny, tachykardia odruchowa, takrolimus, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zapaść sercowo-naczyniowa, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Alpraxil 0,5 mg

Alpraxil (alprazolam) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do nasilenia działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) oraz innych działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu z lekami uspokajającymi i nasennymi, takimi jak barbiturany, inne benzodiazepiny, leki przeciwpsychotyczne, opioidowe leki przeciwbólowe oraz leki nasenne z innych grup, ze względu na ryzyko addytywnej sedacji i depresji oddechowej. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie alprazolamu z alkoholem, gdyż nawet niewielkie ilości alkoholu mogą znacząco nasilić sedację, depresję oddechową, zaburzenia pamięci i zdolności psychomotorycznych, co stanowi zagrożenie życia. Alprazolam jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, dlatego inhibitory (np. ketokonazol, erytromycyna, ritonawir) mogą zwiększać jego stężenie w osoczu, natomiast induktory (np. karbamazepina, ryfampicyna) mogą je obniżać, co wymaga odpowiedniej modyfikacji dawki.
alprazolam, amnezja, barbiturany, benzodiazepiny, CYP3A4, depresja oddechowa, difenhydramina, dysfagia, działanie addytywne, działanie depresyjne na OUN, dziurawiec, erytromycyna, fentanyl, fenytoina, fluoksetyna, fluwoksamina, haloperidol, hydroksyzyna, induktor CYP3A4, indynawir, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kodeina, lek nasenny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, morfina, oksykodon, olanzapina, opioidowy lek przeciwbólowy, paroksetyna, risperidon, ritonawir, ryfampicyna, sakwinawir, sedacja, zolpidem, zopiklon
Leksykon leków
Interakcje leku – Oxycodon Stada 20 mg

Oksykodon, silny opioidowy lek przeciwbólowy, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie oksykodonu z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak inne opioidy, benzodiazepiny, leki uspokajające, przeciwdepresyjne, fenotiazyny i neuroleptyki, co może prowadzić do nasilenia sedacji, depresji oddechowej, a nawet śpiączki. Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) mogą wywołać przełomy nadciśnieniowe lub niedociśnieniowe oraz zaburzenia OUN, dlatego stosowanie oksykodonu u pacjentów przyjmujących inhibitory MAO lub w ciągu ostatnich dwóch tygodni jest przeciwwskazane. Ponadto, oksykodon metabolizowany jest głównie przez CYP3A4 i CYP2D6, co powoduje, że inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, worykonazol, klarytromycyna, sok grejpfrutowy) mogą zwiększać stężenie oksykodonu w osoczu nawet do 3,6-krotnie, wymagając redukcji dawki o 50-75%. Z kolei induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie oksykodonu nawet o 86%, co wymaga zwiększenia dawki i częstego monitorowania.
antybiotyk makrolidowy, antykoagulant kumarynowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, CYP2D6, CYP3A4, depresja oddechowa, działanie serotoninergiczne, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, INR, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwdepresyjny, lek uspokajający, neuroleptyk, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna fenotiazyny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, toksyczność serotoninowa, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Sunitinib Synthon 50 mg

Sunitynib Synthon, zawierający sunitynib, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami modulującymi aktywność enzymu CYP3A4. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, rytonawir, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna oraz sok grejpfrutowy, powodują wzrost stężenia sunitynibu (Cmax o 49%, AUC o 51%), co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub zmniejszenia dawki do minimum 37,5 mg/dobę w GIST i MRCC oraz 25 mg/dobę w pNET, przy ścisłym monitorowaniu tolerancji. Z kolei silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, deksametazon oraz preparaty ziołowe zawierające ziele dziurawca, obniżają stężenie sunitynibu (Cmax o 23%, AUC o 46%), co może wymagać stopniowego zwiększania dawki do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET). Ponadto, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów BCRP (np. eltrombopag, lapatynib) ze względu na potencjalny wzrost stężenia sunitynibu, choć dane kliniczne są ograniczone.
antybiotyk makrolidowy, antybiotyk przeciwgruźliczy, deksametazon, erytromycyna, farmakokinetyka sunitynibu, fenobarbital, fenytoina, glikokortykosteroid, główny metabolit, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, interakcja z alkoholem, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm sunitynibu, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, stężenie terapeutyczne, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Meprelon 16 mg

Metyloprednizolon, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jego stężenie w osoczu oraz profil bezpieczeństwa. Silni inhibitory CYP3A4, tacy jak kobicystat, rytonawir, ketokonazol i itrakonazol, zwiększają stężenie metyloprednizolonu, co podnosi ryzyko działań niepożądanych i wymaga unikania łączenia lub redukcji dawki. Z kolei induktory CYP3A4 (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, barbiturany, prymidon) przyspieszają metabolizm, osłabiając efekt terapeutyczny. Diltiazem, estrogeny oraz efedryna również modyfikują metabolizm glikokortykosteroidu, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawkowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami wpływającymi na gospodarkę elektrolitową (glikozydy nasercowe, diuretyki, środki przeczyszczające), które mogą nasilać hipokalemię i zwiększać ryzyko arytmii. Ponadto, metyloprednizolon może wydłużać działanie niedepolaryzujących leków zwiotczających mięśnie, osłabiać skuteczność leków przeciwcukrzycowych i przeciwzakrzepowych (pochodne kumaryny), a także zwiększać ryzyko toksyczności mięśniowej przy jednoczesnym stosowaniu chlorochiny, hydroksychlorochiny czy meflochiny.
błona śluzowa przewodu pokarmowego, chlorochina, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cyklosporyna, CYP3A4, diltiazem, drgawki mózgowe, działanie hipoglikemizujące, działanie przeciwzakrzepowe, gastroprotekcja, glikokortykosteroid, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, hipokalemia, immunosupresja, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, jaskra, kontrola glikemii, leczenie przeciwpasożytnicze, lek antycholinergiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwgrzybiczy, metabolizm glukozy, miopatia, morfologia krwi, NLPZ, owrzodzenie przewodu pokarmowego, owrzodzenie żołądka, pochodna kumaryny, prazykwantel, protyrelina, salicylany, somatotropina, test alergiczny, test czynnościowy tarczycy, TSH, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Torvacard 40 40 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportery OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak telitromycyna, klarytromycyna, ketokonazol, cyklosporyna czy inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir), mogą zwiększać AUC atorwastatyny nawet do 9,4-krotnie, co wymaga redukcji dawki i ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem) również podnoszą stężenia leku, a induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają jego poziomy, co może wymagać dostosowania dawkowania i kontroli skuteczności terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryfampicynę, która oprócz indukcji CYP3A4 hamuje OATP1B1, co znacząco obniża stężenie atorwastatyny, dlatego zaleca się jednoczesne podawanie obu leków i monitorowanie efektu terapeutycznego.
atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, działanie niepożądane, efekt hipolipemizujący, ezetymib, fibrat, glekaprewir, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, miopatia, P-glikoproteina, pibrentaswir, polipeptydy 1B1, polipeptydy 1B3, rabdomioliza, ryfampicyna, telaprewir, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods 10 mg + 160 mg + 12,5 mg

Produkt Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods nie był badany pod kątem interakcji lekowych jako całość, jednak poszczególne składniki wykazują istotne interakcje kliniczne. Amlodypina, metabolizowana przez CYP3A4, może mieć zwiększoną ekspozycję przy jednoczesnym stosowaniu z inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna), co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki, zwłaszcza u osób starszych. Induktory CYP3A4 (karbamazepina, fenobarbital) mogą obniżać stężenie amlodypiny, co wymaga kontroli ciśnienia tętniczego. Istotne jest także unikanie jednoczesnego stosowania amlodypiny z grejpfrutem ze względu na ryzyko nasilonego działania hipotensyjnego. Walsartan jest substratem transporterów OATP1B1 i MRP2, a inhibitory tych transporterów (np. ryfampicyna, cyklosporyna) mogą zwiększać jego działanie. NLPZ, w tym selektywne inhibitory COX-2 i kwas acetylosalicylowy w dawkach ≥3 g/dobę, mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe walsartanu i hydrochlorotiazydu oraz pogarszać czynność nerek, co wymaga monitorowania funkcji nerek i odpowiedniego nawodnienia pacjenta.
amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, azol przeciwgrzybiczy, biodostępność leku, działanie hipotensyjne, działanie przeciwnadciśnieniowe, grejpfrut, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hipokaliemia, hiponatriemia, hydrochlorotiazyd, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, karbamazepina, klirens nerkowy litu, lek przeciwdrgawkowy, nadczynność przytarczyc, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nośnik wypływu MRP2, ostra niewydolność nerek, pochodna kurary, podwójna blokada układu RAA, pogorszenie czynności nerek, selektywny inhibitor COX-2, stężenie litu w surowicy, symwastatyna, torsade de pointes, walsartan, zapaść krążeniowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Alpraxil 0,25 mg

Alprazolam wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do nasilenia depresyjnego działania na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Szczególnie istotne są interakcje z alkoholem, lekami nasennymi (np. zolpidem, zaleplon), innymi benzodiazepinami, barbituranami oraz opioidowymi lekami przeciwbólowymi, które mogą powodować addytywne efekty sedacyjne i zwiększać ryzyko depresji oddechowej. Wysokie znaczenie kliniczne mają również interakcje z inhibitorami CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, makrolidy), które hamują metabolizm alprazolamu, prowadząc do wzrostu jego stężenia w osoczu i nasilonych działań niepożądanych. Z kolei induktory CYP3A4 (rifampicyna, karbamazepina, fenytoina) przyspieszają metabolizm, co może skutkować obniżeniem skuteczności terapeutycznej. Spożycie alkoholu podczas terapii jest przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko nasilenia sedacji i zaburzeń psychomotorycznych.
alprazolam, antybiotyk makrolidowy, benzodiazepina, depresja oddechowa, działanie depresyjne na OUN, działanie sedacyjne, fenytoina, funkcja psychomotoryczna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, karbamazepina, lek nasenny, lek opioidowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpsychotyczny, lek uspokajający, metabolizm alprazolamu, monitorowanie parametrów życiowych, ośrodkowy układ nerwowy, rifampicyna, sedacja, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie poznawcze
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Everolimus Synthon

Ewerolimus, pochodna rapamycyny o właściwościach immunosupresyjnych, wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko nieinfekcyjnego zapalenia płuc, które może przebiegać od łagodnego do ciężkiego, a nawet prowadzić do zgonu. Objawy takie jak niedotlenienie, wysięk do opłucnej, kaszel i duszność powinny skłonić do wykluczenia zakażeń oportunistycznych, zwłaszcza pneumocystozowego zapalenia płuc (PJP/PCP). W przypadku umiarkowanych lub ciężkich objawów zaleca się stosowanie kortykosteroidów. Ewerolimus zwiększa podatność na zakażenia bakteryjne, grzybicze (aspergiloza, kandydoza), wirusowe (reaktywacja WZW B) i pierwotniakowe (PJP/PCP), co wymaga monitorowania i szybkiego wdrożenia leczenia oraz rozważenia przerwania terapii. Profilaktyka PJP/PCP jest wskazana u pacjentów stosujących jednocześnie kortykosteroidy lub inne leki immunosupresyjne.
alkaloid sporyszu, azot mocznikowy, białkomocz, chromogranina A, dyslipidemia, ewerolimus, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inwazyjne zakażenie grzybicze, kreatynina, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, morfologia krwi, niedobór laktazy, nieinfekcyjne zapalenie płuc, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, nowotwór neuroendokrynny, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie jamy ustnej, Pneumocystis jiroveci, pneumocystozowe zapalenie płuc, pochodna rapamycyny, rakowiak, skala Child-Pugh, wirusowe zapalenie wątroby, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie oportunistyczne, zakażenie pierwotniakowe, zakażenie wirusowe, zapalenie błony śluzowej, zapalenie jamy ustnej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żywa szczepionka
Leksykon leków
Interakcje leku – Iwabradyna Synthon 7,5 mg

Iwabradyna Synthon, metabolizowana wyłącznie przez CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, klarytromycyna, rytonawir) powodują 7-8-krotne zwiększenie ekspozycji na iwabradynę i są przeciwwskazane. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 zmniejszające HR (diltiazem, werapamil) zwiększają AUC iwabradyny 2-3-krotnie i dodatkowo obniżają częstość pracy serca o 5 uderzeń/min, co również wyklucza ich łączenie z iwabradyną. Sok grejpfrutowy podwaja ekspozycję na lek, a induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, barbiturany, dziurawiec) zmniejszają stężenia iwabradyny, co może wymagać korekty dawki. Leki wydłużające odstęp QT (chinidyna, amiodaron, sotalol, pimozyd, erytromycyna i.v.) w połączeniu z iwabradyną zwiększają ryzyko arytmii poprzez nasilenie bradykardii i wydłużenia QT, dlatego ich stosowanie jest niezalecane lub wymaga ścisłego monitorowania EKG.
antagonista aldosteronu, antagonista angiotensyny II, antagonista kanałów wapniowych, antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, arytmia, azolowa pochodna przeciwgrzybicza, beta-adrenolityk, chlorowodorek iwabradyny, cytochrom P450 3A4, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie bradykardyzujące, działanie przeciwpłytkowe, dziurawiec zwyczajny, hipotensja, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek moczopędny, lek prokinetyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpasożytniczy, lek przeciwpsychotyczny, wydłużenie odstępu QT, zespół długiego odstępu QT
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Kapizen

Lerkanidypina wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego, zwłaszcza bez wszczepionego stymulatora serca, ze względu na wpływ na automatyzm węzła zatokowego. Pomimo braku negatywnego wpływu na funkcję lewej komory w badaniach hemodynamicznych, zaleca się monitorowanie parametrów u pacjentów z zaburzeniami czynności lewej komory oraz chorobą niedokrwienną serca, ze względu na ryzyko nasilenia objawów dławicy piersiowej i potencjalne incydenty sercowo-naczyniowe, w tym pojedyncze przypadki zawału mięśnia sercowego. W terapii należy zwracać uwagę na możliwe nasilenie bólu przedsercowego i napadów dławicy, szczególnie na początku leczenia.
U pacjentów z lekkimi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek lub wątroby standardowa dawka początkowa 10 mg/dobę jest zwykle dobrze tolerowana, jednak zwiększanie dawki do 20 mg wymaga ostrożności i indywidualnego dostosowania. Lek jest przeciwwskazany u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby oraz nerek (GFR < 30 ml/min) i u pacjentów poddawanych hemodializie. U pacjentów dializowanych otrzewnowo może wystąpić zmętnienie płynu otrzewnowego związane ze wzrostem stężenia triglicerydów, co może być mylnie interpretowane jako zapalenie otrzewnej. Induktory CYP3A4 (np. fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna) obniżają stężenie lerkanidypiny, co wymaga monitorowania skuteczności terapii i ewentualnej korekty dawki. Zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia ze względu na ryzyko nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego. Lek nie jest zalecany u dzieci i młodzieży z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Preparat zawiera laktozę jednowodną (30–60 mg na tabletkę) i jest wolny od sodu (< 23 mg/tabletkę), co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy lub na diecie niskosodowej.
antybiotykoterapia, automatyzm węzła zatokowego, brak laktazy, choroba niedokrwienna serca, dializa otrzewnowa, dihydropirydyna, dławica piersiowa, farmakokinetyka, fenytoina, hemodializa, induktor CYP3A4, infekcyjne zapalenie otrzewnej, karbamazepina, laktoza jednowodna, lek przeciwpadaczkowy, lerkanidypina, nietolerancja galaktozy, preparat przeciwnadciśnieniowy, ryfampicyna, stymulator serca, zaburzenie czynności lewej komory, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmętnienie płynu otrzewnowego
Leksykon leków
Interakcje leku – Sonlax 7,5 mg

Zopiklon, substancja czynna produktu Sonlax 7,5 mg, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie zopiklonu z alkoholem, co prowadzi do synergistycznego nasilenia działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), manifestującego się nasileniem sedacji, zaburzeniami koordynacji, osłabieniem funkcji poznawczych, a w skrajnych przypadkach depresją oddechową. Wartość AUC zopiklonu wzrasta o około 80% w obecności inhibitora CYP3A4, erytromycyny, co wymaga redukcji dawki i ścisłego monitoringu działań niepożądanych. Ponadto, zopiklon nasila działanie leków o działaniu hamującym na OUN, takich jak neuroleptyki, anksjolityki, opioidy, leki przeciwdepresyjne, przeciwpadaczkowe, przeciwhistaminowe oraz leki do znieczulenia ogólnego, co może prowadzić do nadmiernej sedacji i zwiększonego ryzyka powikłań, zwłaszcza u osób starszych.
anksjolityk, AUC, CYP2C8, CYP3A4, cytochrom P450, depresja oddechowa, depresja OUN, erytromycyna, euforia, fenytoina, hamowanie ośrodkowego układu nerwowego, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, karbamazepina, lek nasenny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek uspokajający, lek zwiotczający mięśnie, metabolizm wątrobowy, neuroleptyk, opioidowy lek przeciwbólowy, pole pod krzywą stężenia, ryfampicyna, Sonlax, uzależnienie psychiczne, zaburzenie psychomotoryczne, znieczulenie ogólne, zopiklon
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Sildenafil Zentiva 20 mg

Leczenie nadciśnienia płucnego preparatem Sildenafil Zentiva powinno być prowadzone pod ścisłym nadzorem lekarza doświadczonego w tej terapii. Zalecana dawka dla dorosłych wynosi 20 mg trzy razy na dobę, podawane co 6-8 godzin, niezależnie od posiłków. W populacji pediatrycznej dawkowanie jest uzależnione od masy ciała: 10 mg trzy razy na dobę dla dzieci ≤ 20 kg oraz 20 mg trzy razy na dobę dla dzieci > 20 kg, przy czym nie należy przekraczać zalecanych dawek. U pacjentów ≥ 65 lat nie wymaga się modyfikacji dawki, choć skuteczność może być obniżona. W przypadku niewydolności nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min) oraz niewydolności wątroby klasy A i B (Child-Pugh) początkowa dawka nie wymaga zmiany, jednak przy złej tolerancji można rozważyć zmniejszenie dawki do 20 mg dwa razy na dobę. Stosowanie u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (Child-Pugh C) jest przeciwwskazane.
ciężka niewydolność, dawkowanie syldenafilu, erytromycyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, klarytromycyna, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, nadciśnienie płucne, nefazodon, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, podawanie doustne, przetrwałe nadciśnienie płucne, sakwinawir, Sildenafil Zentiva, syldenafil, telitromycyna, test 6-minutowego marszu, tętnicze nadciśnienie płucne
Leksykon leków
Interakcje leku – Silodosin Accord 4 mg

Sylodosyna, aktywny składnik Silodosin Accord, jest intensywnie metabolizowana głównie przez CYP3A4, dehydrogenazę alkoholową oraz UGT2B7, a także jest substratem P-glikoproteiny, co warunkuje liczne potencjalne interakcje lekowe. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (400 mg), itrakonazol, rytonawir i cyklosporyna, powodują znaczące zwiększenie maksymalnego stężenia sylodosyny (Cmax) o 3,7-krotnie oraz całkowitej ekspozycji (AUC) o 3,1-krotnie, co wyklucza ich jednoczesne stosowanie. Umiarkowane inhibitory CYP3A4, np. diltiazem, zwiększają AUC sylodosyny o około 30% bez wpływu na Cmax i okres półtrwania, co nie wymaga korekty dawki. Równoczesne stosowanie sylodosyny z innymi antagonistami receptorów α1-adrenergicznych jest niewskazane ze względu na ryzyko nasilenia działania hipotensyjnego i działań niepożądanych. Interakcje farmakodynamiczne z inhibitorami PDE-5 (syldenafil 100 mg, tadalafil 20 mg) powodują nieistotne klinicznie obniżenie ciśnienia tętniczego (5-15 mmHg skurczowego, 0-10 mmHg rozkurczowego u pacjentów >65 r.ż.) oraz nieznacznie częstsze pozytywne testy ortostatyczne, bez objawów niedociśnienia ortostatycznego.
antagonista receptora alfa-adrenergicznego, antagonista receptorów alfa1A-adrenergicznych, antagonista wapnia, AUC, barbiturat, beta-adrenolityk, ciśnienie tętnicze, cyklosporyna, dehydrogenaza alkoholowa, digoksyna, diltiazem, działanie hipotensyjne, farmakodynamika, farmakokinetyka, fenytoina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor PDE-5, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, niedociśnienie ortostatyczne, P-glikoproteina, rozszerzenie naczyń krwionośnych, ryfampicyna, rytonawir, substancja czynna, syldenafil, tadalafil, UGT2B7, układ renina-angiotensyna, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Aripiprazole Medical Valley 30 mg

Arypiprazol, metabolizowany głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne wymagające dostosowania dawkowania. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, jednocześnie obniżając AUC i Cmax aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu o 32% i 47%, co wymaga zmniejszenia dawki arypiprazolu o około połowę. Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, a dehydroarypiprazolu o 77% i 43%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina) obniżają Cmax i AUC arypiprazolu o 68% i 73%, co wymaga podwojenia dawki. U pacjentów z obniżoną aktywnością CYP2D6 jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 może prowadzić do znacznego wzrostu stężenia arypiprazolu, co wymaga szczególnej ostrożności i modyfikacji dawkowania. Po zakończeniu terapii inhibitorami lub induktorami CYP dawkę arypiprazolu należy odpowiednio dostosować do poziomu sprzed terapii skojarzonej.
aktywny metabolit, antagonista receptora H2, arypiprazol, badanie in vitro, chinidyna, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, dehydroarypiprazol, diltiazem, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP1A, enzym CYP2D6, escytalopram, famotydyna, farmakokinetyka arypiprazolu, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, kwas żołądkowy, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lek serotoninergiczny, metabolizm arypiprazolu, monoterapia, newirapina, OUN, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sedacja, SNRI, sole litu, SSRI, substancja czynna, substrat CYP2D6, walproinian, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Amlodipine Fair-Med 10 mg

Amlodypina jest metabolizowana głównie przez izoenzymy CYP3A4, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych z lekami wpływającymi na aktywność tego enzymu. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą powodować znaczny wzrost stężenia amlodypiny, nasilając jej działanie hipotensyjne, co wymaga modyfikacji dawki i ścisłego monitorowania ciśnienia tętniczego. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, werapamil) zwiększają stężenie amlodypiny o 40-60%, co również może wymagać dostosowania dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, karbamazepina, ziele dziurawca) obniżają stężenie amlodypiny, potencjalnie osłabiając jej skuteczność, co wymaga monitorowania i ewentualnego zwiększenia dawki. Spożycie soku grejpfrutowego jest przeciwwskazane ze względu na hamowanie jelitowego CYP3A4 i ryzyko nadmiernego obniżenia ciśnienia. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z symwastatyną, gdzie jednoczesne podanie amlodypiny 10 mg i symwastatyny 80 mg zwiększa ekspozycję na symwastatynę o około 77%, co wymaga ograniczenia dawki symwastatyny do 20 mg/dobę.
amlodypina, antagonista kanału wapniowego, antagonista receptora angiotensyny, antagonista wapnia, atorwastatyna, beta-bloker, cyklosporyna, cytochrom P450, dantrolen, diltiazem, diuretyk, działanie hipotensyjne, dziurawiec, erytromycyna, fenobarbital, flukonazol, glikozyd naparstnicy, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwnadciśnieniowy, makrolid, migotanie komór, omdlenie, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, symwastatyna, warfaryna, werapamil, zaburzenie świadomości, zapaść sercowo-naczyniowa, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Sobycombi 5 mg + 5 mg

Produkt leczniczy Sobycombi, zawierający bisoprolol (selektywny beta-adrenolityk) oraz amlodypinę (antagonista wapnia z grupy dihydropirydyn), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne. Bisoprolol wchodzi w istotne interakcje z lekami wpływającymi na przewodzenie przedsionkowo-komorowe (np. werapamil, diltiazem, leki przeciwarytmiczne klasy I i III), co może prowadzić do ujemnego wpływu na kurczliwość mięśnia sercowego i ryzyka bloku serca. Ponadto, bisoprolol może nasilać działanie hipoglikemizujące insuliny i doustnych leków przeciwcukrzycowych, maskować objawy hipoglikemii oraz zwiększać ryzyko bradykardii przy jednoczesnym stosowaniu z meflochiną. Współstosowanie z lekami o działaniu ośrodkowym (metylodopa, moksonidyna) jest niezalecane ze względu na ryzyko pogorszenia niewydolności serca i nadciśnienia z odbicia. Amlodypina, metabolizowana przez CYP3A4, może mieć zwiększone stężenia w osoczu przy jednoczesnym stosowaniu z inhibitorami CYP3A4 (np. makrolidy, azole, werapamil), co zwiększa ryzyko niedociśnienia tętniczego, zwłaszcza u osób starszych. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie amlodypiny, osłabiając jej efekt hipotensyjny.
antagonista wapnia, antagonista wapnia dihydropirydynowy, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, azol przeciwgrzybiczny, beta-adrenolityk, beta-sympatykomimetyk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, cyklosporyna, digoksyna, działanie hipoglikemizujące, glikozyd naparstnicy, hipoglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor mTOR, inhibitor proteazy, jaskra, kurczliwość mięśnia sercowego, lek beta-adrenolityczny, lek parasympatykomimetyczny, lek przeciwarytmiczny klasy I, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy o działaniu ośrodkowym, lek sympatykomimetyczny, meflochina, nadciśnienie z odbicia, niedociśnienie ortostatyczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, przełom nadciśnieniowy, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, receptor alfa-adrenergiczny, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, warfaryna, wazodylatacja
Leksykon leków
Interakcje leku – Kardatuxan 10 mg

Rywaroksaban, będący substratem CYP3A4 i glikoproteiny P (P-gp), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, worykonazol, pozakonazol) oraz inhibitory proteazy HIV (np. rytonawir), powodują 2,5-2,6-krotne zwiększenie AUC i 1,6-1,7-krotne zwiększenie Cmax rywaroksabanu, co znacząco podnosi ryzyko krwawienia i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, takie jak klarytromycyna (500 mg 2×/dobę), erytromycyna (500 mg 3×/dobę) i flukonazol (400 mg 1×/dobę), zwiększają ekspozycję na rywaroksaban o 1,3-1,5 razy, co wymaga ostrożności zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, gdzie wzrost AUC może sięgać nawet 2-krotności. Dronedaron powinien być unikany ze względu na brak wystarczających danych klinicznych. Rywaroksaban wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe z enoksaparyną (40 mg) oraz znacząco zwiększa INR podczas zmiany terapii z warfaryną (20 mg), co wymaga ścisłego monitorowania parametrów krzepnięcia. NLPZ, inhibitory agregacji płytek (np. klopidogrel) oraz SSRI/SNRI zwiększają ryzyko krwawienia poprzez wpływ na funkcję płytek krwi, co wymaga zachowania ostrożności klinicznej.
agregacja płytek, aktywność anty-Xa, antagonista witaminy K, czynnik Xa, dronedaron, działanie przeciwzakrzepowe, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, interakcja farmakologiczna, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwzakrzepowy, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, parametry krzepnięcia, powikłanie krwotoczne, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, SNRI, SSRI, układ krzepnięcia, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Fulvestrant Zentiva 250 mg/5 ml

Fulwestrant Zentiva (250 mg/5 ml) wykazuje korzystny profil interakcji lekowych, szczególnie w kontekście metabolizmu przez układ cytochromu P450, zwłaszcza izoenzym CYP3A4. Badania kliniczne z midazolamem, ryfampicyną (induktorem CYP3A4) oraz ketokonazolem (inhibitorem CYP3A4) nie wykazały istotnych klinicznie zmian w metabolizmie ani klirensie fulwestrantu, co wskazuje na brak konieczności modyfikacji dawki leku podczas jednoczesnego stosowania z tymi substancjami. W praktyce klinicznej oznacza to, że fulwestrant może być bezpiecznie stosowany w terapii wielolekowej bez ryzyka interakcji farmakokinetycznych związanych z CYP3A4.
alkohol benzylowy, benzylu benzoesan, CYP3A4, cytochrom P450, dawka fulwestrantu, depresja ośrodkowego układu nerwowego, depresja OUN, działanie hepatotoksyczne, etanol, farmakodynamika, farmakokinetyka, fulwestrant, funkcja wątroby, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, ketokonazol, klirens fulwestrantu, metabolizm leku, midazolam, przenikanie przez błony biologiczne, ryfampicyna, terapia wielolekowa, toksyczność wątrobowa
Leksykon substancji czynnych
Nalokson – Interakcje

Nalokson jest antagonistą receptorów opioidowych, stosowanym głównie w celu odwrócenia depresji oddechowej wywołanej opioidami. Jego podanie u osób uzależnionych może wywołać zespół odstawienny z objawami takimi jak nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca, obrzęk płuc czy zatrzymanie akcji serca. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z buprenorfiną, gdzie nalokson może przywrócić działanie przeciwbólowe, choć odwrócenie depresji oddechowej jest ograniczone. Nalokson zachowuje skuteczność w obecności barbituranów i leków uspokajających, jednak w zatruciach mieszanych z alkoholem obserwuje się opóźnione i zmniejszone działanie naloksonu, co wymaga dostosowania dawkowania i ścisłego monitorowania pacjenta. Ponadto, u pacjentów z zatruciem klonidyną istnieje ryzyko ciężkiego nadciśnienia tętniczego po podaniu naloksonu, co wymaga szczególnej ostrożności klinicznej.
antagonista opioidów, antybiotyk makrolidowy, barbiturany, buprenorfina, ciężkie nadciśnienie tętnicze, CYP3A4, depresja oddechowa, induktor CYP3A4, inhibitor proteazy, INR, klonidyna, lek przeciwgrzybiczny azolowy, nadciśnienie tętnicze, obrzęk płuc, oksykodon, ośrodkowy układ nerwowy, pochodne kumaryny, receptor opioidowy, SNRI, SSRI, toksyczność serotoninowa, układ neuroprzekaźnikowy, zaburzenie rytmu serca, zatrucie mieszane, zatrzymanie akcji serca, zespół odstawienny
Leksykon leków
Interakcje leku – Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT Sandoz 16 mg + 10 mg + 12,5 mg

Produkt leczniczy Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT Sandoz wykazuje potencjalne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne wynikające z właściwości poszczególnych składników. Może nasilać działanie hipotensyjne innych leków obniżających ciśnienie tętnicze, zwłaszcza w połączeniu z baklofenem, amifostyną, neuroleptykami i lekami przeciwdepresyjnymi. Kandesartan nie wykazuje istotnych klinicznie interakcji z hydrochlorotiazydem, warfaryną, digoksyną czy enalaprylem, jednak jednoczesne stosowanie leków moczopędnych oszczędzających potas, suplementów potasu lub zamienników soli potasowej zwiększa ryzyko hiperkaliemii, co wymaga monitorowania stężenia potasu. Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) z inhibitorami ACE, antagonistami receptora angiotensyny II lub aliskirenu jest przeciwwskazana ze względu na ryzyko niedociśnienia, hiperkaliemii i pogorszenia czynności nerek. Ponadto, stosowanie kandesartanu z litem wymaga ścisłego monitorowania stężenia litu z uwagi na ryzyko jego toksyczności, a NLPZ mogą osłabiać efekt przeciwnadciśnieniowy i zwiększać ryzyko nefrotoksyczności oraz hiperkaliemii.
antagonista receptora angiotensyny II, azol przeciwgrzybiczny, dna moczanowa, działanie hipotensyjne, glikozyd naparstnicy, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hiperurykemia, hipokaliemia, hydrochlorotiazyd, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor kinazy mTOR, inhibitor proteazy, kandesartan cyleksetylu, kwasica mleczanowa, lek cytotoksyczny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, podwójna blokada układu RAA, torsades de pointes, układ renina-angiotensyna-aldosteron
Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Bluefish AB 80 mg

Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, MDR1 i BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, podnosząc ryzyko miopatii i rabdomiolizy; zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub redukcję dawki i ścisłe monitorowanie. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol, amiodaron) również podwyższają ekspozycję na lek, wymagając rozważenia zmniejszenia dawki i kontroli klinicznej. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać jej skuteczność, dlatego konieczne jest monitorowanie efektu terapeutycznego. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga redukcji dawki i uważnego nadzoru. Fibraty i ezetymib zwiększają ryzyko działań niepożądanych mięśniowych, w tym rabdomiolizy, dlatego stosowanie skojarzone wymaga stosowania najniższych skutecznych dawek i ścisłego monitorowania pacjenta.
atorwastatyna, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, ezetymib, fibrat, funkcja wątroby, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, induktor cytochromu P450 3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera białkowego, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwwirusowy, miopatia, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Sunitinib MSN 12,5 mg

Sunitynib jest metabolizowany głównie przez enzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP3A4, co powoduje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność tego enzymu. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, rytonawir, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna oraz sok grejpfrutowy, mogą zwiększać Cmax o 49% i AUC0-∞ o 51% sumy stężenia sunitynibu i jego głównego metabolitu, co wymaga zmniejszenia dawki sunitynibu do minimum 37,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 25 mg/dobę (pNET) pod ścisłą kontrolą tolerancji leczenia. Z kolei silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, deksametazon, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital oraz preparaty ziołowe zawierające ziele dziurawca, mogą obniżać Cmax o 23% i AUC0-∞ o 46%, co może wymagać stopniowego zwiększania dawki sunitynibu do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET). Interakcje z inhibitorami BCRP (np. cyklosporyna, eltrombopag) są słabo poznane, dlatego zaleca się ostrożność i monitorowanie działań niepożądanych.
AUC0-∞, BCRP, białko oporności raka piersi, Cmax, cyklosporyna, cytochrom P450, deksametazon, działanie niepożądane, dziurawiec, eltrombopag, erytromycyna, farmakokinetyka sunitynibu, fenobarbital, fenytoina, GIST, Hypericum perforatum, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, MRCC, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, parametr farmakokinetyczny, pNET, rak nerkowokomórkowy przerzutowy, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, sunitynib
Leksykon leków
Interakcje leku – Glandex 25 mg

Eksemestan jest metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 oraz aldoketoreduktazy, jednak nie wykazuje właściwości hamujących izoenzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakodynamicznych. Badania kliniczne wykazały, że silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, nie wpływają istotnie na farmakokinetykę eksemestanu, nie wymagając modyfikacji dawkowania. Natomiast silne induktory CYP3A4, np. ryfampicyna (600 mg jednorazowo), obniżają AUC eksemestanu o 54% i Cmax o 41%, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapii. Podobne ryzyko dotyczy leków przeciwdrgawkowych (fenytoina, karbamazepina) oraz preparatów ziołowych zawierających dziurawiec zwyczajny, które indukują metabolizm eksemestanu.
aldoketoreduktaza, AUC, chinidyna, Cmax, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, dziurawiec zwyczajny, eksemestan, erytromycyna, estrogen, fenytoina, hormonalna terapia zastępcza, Hypericum perforatum, induktor CYP3A4, inhibitor aromatazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwdrgawkowy, pimozyd, ritonawir, ryfampicyna, środek hormonalny, takrolimus, uszkodzenie wątroby, wąski indeks terapeutyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Trabectedin EVER PHARMA 1 mg

Trabektedyna, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami i induktorami tego enzymu. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, zwiększają stężenie trabektedyny w osoczu o około 21% (Cmax) i 66% (AUC), co wymaga ścisłego monitorowania toksyczności i ewentualnej modyfikacji dawki. Z kolei induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, obniżają stężenie leku o 22% (Cmax) i 31% (AUC), co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej i wskazuje na konieczność unikania ich jednoczesnego stosowania. Ponadto, trabektedyna jest substratem glikoproteiny P (P-gp), a inhibitory P-gp (np. cyklosporyna, werapamil) mogą zmieniać jej dystrybucję i eliminację, potencjalnie zwiększając ryzyko neurotoksyczności, co wymaga ostrożności i monitorowania pacjenta.
aprepitant, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450, działanie hepatotoksyczne, dziurawiec, ekspozycja na lek, enzymy wątrobowe, fenobarbital, flukonazol, glikoproteina p, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor P-gp, interakcja lekowa, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klarytromycyna, lek hepatotoksyczny, neurotoksyczność, niewydolność wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, ryfampicyna, rytonawir, toksyczność, trabektedyna, transporter P-gp, uszkodzenie wątroby, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Cinacalcet Aristo 60 mg

Cynakalcet, metabolizowany głównie przez CYP3A4 i CYP1A2, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200 mg 2x/dobę), mogą podwoić stężenie cynakalcetu, co wymaga dostosowania dawki. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna) obniżają jego stężenie, również wskazując na konieczność modyfikacji dawkowania. Palenie tytoniu zwiększa klirens cynakalcetu o 36-38%, co również wymaga uwagi przy zmianie nawyków pacjenta. Cynakalcet jest silnym inhibitorem CYP2D6, co prowadzi do znacznego wzrostu stężeń leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez ten enzym, np. dezypraminy (3,6-krotny wzrost ekspozycji przy dawce 90 mg cynakalcetu) oraz dekstrometorfanu (11-krotny wzrost AUC przy dawce 50 mg cynakalcetu). Jednoczesne stosowanie cynakalcetu z innymi lekami obniżającymi poziom wapnia, zwłaszcza etelkalcetydu, jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko hipokalcemii, wymagającą ścisłego monitorowania stężenia wapnia w surowicy.
cynakalcet, CYP1A2, CYP2D6, CYP3A4, cyprofloksacyna, dekstrometorfan, dezypramina, etelkalcetyd, flekainid, fluwoksamina, hipokalcemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP1A2, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, kalcymimetyk, ketokonazol, klomipramina, leki immunosupresyjne, metoprolol, midazolam, nortryptylina, pantoprazol, propafenon, ryfampicyna, rytonawir, sewelamer, telitromycyna, warfaryna, węglan wapnia, worykonazol, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Accordeon 5 mg

Oksykodon, silny opioid o działaniu ośrodkowym, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Szczególnie istotne są interakcje z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak benzodiazepiny, barbiturany, inne opioidy czy leki nasenne, które mogą prowadzić do nasilenia sedacji, depresji oddechowej, a nawet śpiączki i zgonu. Równie ważne są interakcje z lekami przeciwcholinergicznymi (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, leki przeciwhistaminowe), które nasilają działania niepożądane o charakterze przeciwcholinergicznym. Ponadto, oksykodon metabolizowany jest głównie przez CYP3A4 i w mniejszym stopniu przez CYP2D6, co powoduje, że inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, worykonazol, klarytromycyna, sok grejpfrutowy) mogą zwiększać AUC oksykodonu nawet do 3,6-krotnie, wymagając zmniejszenia dawki. Z kolei induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina, ziele dziurawca) mogą obniżać AUC oksykodonu o 50-86%, co może wymagać zwiększenia dawki leku.
antybiotyk makrolidowy, benzodiazepiny, CYP2D6, CYP3A4, depresja oddechowa, działanie przeciwcholinergiczne, farmakodynamika, farmakokinetyka, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, oksykodon, ośrodkowy układ nerwowy, sedacja, SNRI, sok grejpfrutowy, SSRI, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – XABOPLAX 10 mg

Rywaroksaban (XABOPLAX) jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i transportowany przez glikoproteinę P (P-gp), co determinuje jego liczne interakcje farmakologiczne. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, worykonazol, pozakonazol) oraz inhibitory HIV-proteazy (np. rytonawir), powodują istotne zwiększenie ekspozycji na rywaroksaban (AUC wzrasta 2,5-2,6-krotnie, Cmax 1,6-1,7-krotnie), co znacząco podnosi ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, takie jak klarytromycyna (500 mg 2x/dobę), erytromycyna (500 mg 3x/dobę) i flukonazol (400 mg 1x/dobę), zwiększają AUC rywaroksabanu o 1,3-1,5 raza i Cmax o 1,3-1,4 raza, co wymaga ostrożności zwłaszcza u pacjentów z wysokim ryzykiem krwawienia lub zaburzeniami czynności nerek. Dronedaron powinien być unikany ze względu na brak wystarczających danych klinicznych. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (zmniejszenie AUC o 50%) oraz fenytoina, karbamazepina, fenobarbital i ziele dziurawca, obniżają stężenie rywaroksabanu, co może prowadzić do zmniejszenia jego skuteczności przeciwzakrzepowej i wymaga unikania lub ścisłej kontroli pacjenta.
agregacja płytek krwi, antagonista witaminy K, aPTT, czas protrombinowy, czynnik Xa, działanie farmakodynamiczne, glikoproteina p, hamowanie agregacji płytek, hamowanie CYP3A4, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor HIV-proteazy, inhibitor pompy protonowej, leczenie przeciwzakrzepowe, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwzakrzepowy, NLPZ, powikłanie krwotoczne, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, SNRI, SSRI, stężenie rywaroksabanu, układ krzepnięcia
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivaroxaban Bayer 10 mg

Rywaroksaban jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz jest substratem glikoproteiny P (P-gp), co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i rytonawir (600 mg 2×/dobę), powodują 2,5-2,6-krotny wzrost AUC oraz 1,6-1,7-krotny wzrost Cmax rywaroksabanu, co znacząco zwiększa ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2×/dobę), erytromycyna (500 mg 3×/dobę) i flukonazol (400 mg/dobę), powodują wzrost AUC i Cmax w zakresie 1,3-1,5-krotnym, z nasileniem efektu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (do 2-krotnego wzrostu AUC przy erytromycynie). Dronedaron ze względu na brak danych klinicznych powinien być unikany. Rywaroksaban wykazuje addytywne działanie przeciwzakrzepowe z enoksaparyną (40 mg) bez wpływu na PT i APTT, co wymaga ostrożności przy łącznym stosowaniu innych leków przeciwzakrzepowych ze względu na ryzyko krwawienia.
agregacja płytek krwi, atorwastatyna, azole przeciwgrzybicze, CYP3A4, cytochrom P450, czas krwawienia, czas krzepnięcia, czas protrombinowy, czynnik anty-Xa, czynnik krzepnięcia, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, dziurawiec zwyczajny, enoksaparyna, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor czynnika Xa, inhibitor HIV-proteazy, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, krwawienie, krzepnięcie krwi, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, midazolam, naproksen, NLPZ, omeprazol, pozakonazol, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, SNRI, SSRI, stężenie rywaroksabanu, układ krzepnięcia, warfaryna, worykonazol, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aribit 10 mg

Aripiprazol (lek Aribit) jest dostępny w tabletkach o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 30 mg, a dawkowanie powinno być dostosowane do jednostki chorobowej, wieku pacjenta oraz innych czynników klinicznych. W leczeniu schizofrenii u dorosłych zalecana dawka początkowa wynosi 10-15 mg/dobę, z dawką podtrzymującą 15 mg/dobę i maksymalną do 30 mg/dobę. U młodzieży powyżej 15 roku życia terapia rozpoczyna się od 2 mg/dobę (roztwór doustny) z stopniowym zwiększaniem do 10 mg/dobę, a maksymalna dawka również wynosi 30 mg/dobę. W epizodach maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I u dorosłych dawka początkowa i podtrzymująca to 15 mg/dobę, z maksymalną dawką 30 mg/dobę, natomiast u młodzieży powyżej 13 lat dawka początkowa to 2 mg/dobę, zwiększana do 10 mg/dobę, z zaleceniem stosowania nie dłużej niż 12 tygodni i maksymalną dawką 10 mg/dobę, przy czym dawki powyżej 10 mg stosuje się tylko wyjątkowo. Aripiprazol nie jest zalecany u dzieci poniżej 13 lat (w zaburzeniach afektywnych) i poniżej 15 lat (w schizofrenii) ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
arypiprazol, dysfagia, epizod maniakalny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, leczenie skojarzone, monoterapia, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, roztwór doustny, schizofrenia, senność, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, zaburzenie afektywne, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zaburzenie autystyczne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół Tourette’a, zwiększenie masy ciała
Leksykon substancji czynnych
Gefitynib – Interakcje

Gefitynib jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz w mniejszym stopniu przez CYP2D6, co determinuje jego liczne interakcje lekowe o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) mogą zwiększać stężenie gefitynibu w osoczu nawet o 80% (AUC), co wymaga ścisłego monitorowania pacjentów ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych zależnych od dawki. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna) obniżają stężenie leku o 83%, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapii. Leki podnoszące pH soku żołądkowego, takie jak inhibitory pompy protonowej czy ranitydyna, zmniejszają biodostępność gefitynibu (np. ranitydyna obniża AUC o 47%), co również wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub zachowania odstępu czasowego. Ponadto, gefitynib hamuje CYP2D6, co może zwiększać stężenie substratów tego enzymu (np. metoprololu o 35%), zwłaszcza leków o wąskim indeksie terapeutycznym, co wymaga dostosowania dawki i monitorowania pacjenta.
antagonista receptora H2, antagonista witaminy K, antybiotyki makrolidowe, AUC, BCRP, biodostępność, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, gefitynib, glikoproteina p, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, INR, itrakonazol, leczenie przeciwnowotworowe, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający, leki cytostatyczne, leki przeciwgrzybicze, leki przeciwpadaczkowe, metabolizm leku, metoprolol, parametr krzepnięcia, pochodna kumaryny, ranitydyna, ryfampicyna, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Co-Prestarium Initio 7 mg + 5 mg

Co-Prestarium Initio, zawierający peryndopryl z argininą (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista wapnia), wykazuje liczne potencjalne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Alkohol nasila działanie hipotensyjne obu substancji, zwiększając ryzyko hipotonii, co wymaga ograniczenia jego spożycia. Istotne jest monitorowanie stężenia potasu w surowicy przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych oszczędzających potas, suplementów potasu oraz innych leków indukujących hiperkaliemię ze względu na wysokie ryzyko hiperkaliemii. NLPZ mogą zmniejszać efekt hipotensyjny i pogarszać funkcję nerek, co wymaga kontroli ciśnienia tętniczego i funkcji nerek. Ponadto, inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) zwiększają stężenie amlodypiny w osoczu, co może wymagać redukcji dawki, natomiast induktory CYP3A4 (np. rifampicyna, ziele dziurawca) obniżają jej stężenie, co wymaga monitorowania skuteczności leczenia.
antagonista wapnia, beta-adrenolityk, CYP3A4, diuretyk oszczędzający potas, działanie hipotensyjne, efekt hipotensyjny, hiperkaliemia, hipoglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwcukrzycowy, metabolizm amlodypiny, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, prostaglandyna nerkowa, przełom nadciśnieniowy, rozszerzenie naczyń krwionośnych, silny inhibitor CYP3A4, spadek ciśnienia tętniczego, stężenie litu w osoczu, transporter błonowy, wrażliwość na insulinę
Leksykon leków
Interakcje leku – Karbamazepina Tillomed 200 mg

Karbamazepina jest silnym induktorem enzymu CYP3A4 oraz innych enzymów fazy I i II w wątrobie, co prowadzi do licznych interakcji farmakokinetycznych. W terapii skojarzonej może znacząco obniżać stężenia w osoczu wielu leków, w tym przeciwbólowych (np. buprenorfina, fentanyl, metadon), przeciwkrzepliwych (np. warfaryna, rywaroksaban, dabigatran), przeciwdepresyjnych (np. bupropion, sertralina, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne), przeciwdrgawkowych (np. klonazepam, lamotrygina, kwas walproinowy), immunosupresyjnych (np. cyklosporyna, takrolimus), a także hormonalnych środków antykoncepcyjnych, co wymaga monitorowania stężeń leków i dostosowania dawek. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów MAO (konieczne 2-tygodniowe odstawienie przed karbamazepiną) oraz leków zwiększających stężenie karbamazepiny (np. makrolidy, azole, inhibitory proteaz HIV, fluoksetyna), które mogą prowadzić do toksyczności objawiającej się zawrotami głowy, sennością i zaburzeniami widzenia. Karbamazepina może także zmieniać metabolizm leków takich jak fenytoina (docelowe stężenie 13 µg/ml), bupropion, trazodon czy nefazodon, wpływając na ich skuteczność i bezpieczeństwo stosowania.
10, 11-epoksyd karbamazepiny, antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, antykoncepcja hormonalna, biodostępność paracetamolu, blokada nerwowo-mięśniowa, CYP3A4, cytochrom P450, depresja ośrodkowego układu nerwowego, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie neurotoksyczne, indukcja enzymów wątrobowych, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor anhydrazy węglanowej, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, lek cytostatyczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwpasożytniczy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwirusowy, lek sercowo-naczyniowy, napad padaczkowy, niedepolaryzujący lek zwiotczający, niedoczynność tarczycy, niezastawkowe migotanie przedsionków, toksyczność izoniazydu, toksyczność karbamazepiny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenia przewodzenia serca, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Darunavir Synoptis 150 mg

Darunavir Synoptis jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na darunawir lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (28,47 mg/tabletka 150 mg), glikol propylenowy (20,84 mg/tabletka 150 mg) oraz żółcień pomarańczową FCF (E110) w wyższych dawkach. Leku nie należy stosować u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Child-Pugh) ze względu na ryzyko kumulacji i nasilenia działań niepożądanych. Przeciwwskazane jest także łączenie darunawiru z ryfampicyną w połączeniu z małą dawką rytonawiru, produktami zawierającymi lopinawir/rytonawir, a także z preparatami z dziurawcem zwyczajnym, ze względu na indukcję CYP3A4 i obniżenie stężeń darunawiru, co zmniejsza skuteczność terapii.
alfuzosyna, amiodaron, arytmia nadkomorowa, awanafil, beprydyl, chinidyna, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, cyzapryd, dabigatran, dapoksetyna, darunawir z rytonawirem, depresja oddechowa, dihydroergotamina, domperidon, dronedaron, dziurawiec zwyczajny, elbaswir/grazoprewir, ergometryna, ergotamina, induktor CYP3A4, inhibitor trombiny, iwabradyna, klasyfikacja Child-Pugh, kolchicyna, kwetiapina, lek prokinetyczny, lek przeciwpłytkowy, lomitapid, lopinawir i rytonawir, lowastatyna, lurazydon, metylergonowina, midazolam, migotanie przedsionków, miopatia i neuropatia, nadwrażliwość na darunawir, nagła śmierć sercowa, naloksegol, pimozyd, priapizm, przedwczesny wytrysk, przerost gruczołu krokowego, przewlekła niewydolność serca, rabdomioliza, ranolazyna, ryfampicyna, schizofrenia, sertindol, syldenafil, symwastatyna, tętnicze nadciśnienie płucne, tikagrelor, torsade de pointes, triazolam, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wydłużenie odstępu QT, wzrost aktywności aminotransferaz, zaburzenie erekcji, zaburzenie rytmu serca, zaparcie wywołane opioidami, zatrucie alkaloidami sporyszu, zespół Tourette’a
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Gefitinib Synthon

Decyzja o zastosowaniu gefitynibu w leczeniu miejscowo zaawansowanego lub rozsianego niedrobnokomórkowego raka płuca (NDRP) powinna być poprzedzona badaniem mutacji EGFR w tkance nowotworowej lub, w przypadku braku dostępu do materiału, w krążącym DNA (ctDNA) z osocza. Badania muszą być wykonane za pomocą czułych i klinicznie zweryfikowanych testów, aby uniknąć fałszywych wyników. U około 1,3% pacjentów leczonych gefitynibem obserwowano śródmiąższową chorobę płuc (ChŚP), która może mieć gwałtowny przebieg i prowadzić do zgonu. Czynniki ryzyka ChŚP to m.in. palenie tytoniu, zły stan ogólny (PS ≥ 2), zmniejszenie prawidłowego miąższu płucnego (≤ 50%), wiek ≥ 55 lat oraz współistniejąca choroba serca. Ryzyko ChŚP jest szczególnie wysokie w pierwszych 4 tygodniach terapii (skorygowany OR 3,8; 95% CI 1,9–7,7). W przypadku nasilenia duszności, kaszlu lub gorączki należy natychmiast przerwać leczenie i wdrożyć diagnostykę oraz terapię.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, antagonista receptora H2, choroba śródmiąższowa płuc, czas protrombinowy, dziedziczna nietolerancja galaktozy, glejak pnia mózgu, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, krążące DNA nowotworu, krwawienie do OUN, marskość wątroby, mutacja EGFR, neutropenia, niedrobnokomórkowy rak płuca, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, perforacja przewodu pokarmowego, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, śródmiąższowa choroba płuc, tomografia komputerowa, wrzodziejące zapalenie rogówki, zapalenie rogówki, zapalenie wątroby, złośliwy glejak
Leksykon leków
Interakcje leku – Cinacalcet Aristo 30 mg

Cynakalcet wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Jego metabolizm odbywa się głównie przez enzymy CYP3A4 i częściowo CYP1A2, co powoduje, że inhibitory tych enzymów (np. ketokonazol 200 mg 2x/dobę) mogą podwajać stężenie cynakalcetu w osoczu, wymagając dostosowania dawki. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, obniżają stężenie leku, co również może wymagać modyfikacji dawkowania. Palenie tytoniu indukuje CYP1A2, zwiększając klirens cynakalcetu o 36-38%, co może osłabiać jego skuteczność. Cynakalcet jest silnym inhibitorem CYP2D6, co prowadzi do znacznego wzrostu ekspozycji na leki metabolizowane przez ten enzym, np. 3,6-krotne zwiększenie stężenia dezypraminy (50 mg) oraz 11-krotne zwiększenie AUC dekstrometorfanu (30 mg). W związku z tym konieczne jest dostosowanie dawek leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak beta-blokery (metoprolol), leki przeciwarytmiczne (flekainid, propafenon) i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne. Jednoczesne stosowanie cynakalcetu z etelkalcetydem jest przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko hipokalcemii, podobnie jak łączenie z innymi lekami obniżającymi stężenie wapnia.
AUC, beta-bloker, cynakalcet, CYP1A2, CYP2D6, CYP3A4, dezypramina, działanie hipokalcemiczne, etelkalcetyd, farmakodynamika warfaryny, farmakokinetyka cynakalcetu, farmakokinetyka populacyjna, hipokalcemia, indeks terapeutyczny, indukcja CYP1A2, induktor CYP3A4, inhibitor CYP1A2, inhibitor CYP3A4, interakcja z alkoholem, klirens cynakalcetu, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, metabolizm cynakalcetu, metabolizm wątrobowy, remisja, stężenie wapnia, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sunitinib Teva 12,5 mg

Farmakokinetyka sunitynibu, stosowanego w dawkach od 25 do 100 mg, charakteryzuje się liniowością, z proporcjonalnym wzrostem AUC i Cmax do dawki. Po podaniu doustnym Tmax wynosi 6-12 godzin, a okres półtrwania sunitynibu i jego aktywnego metabolitu to odpowiednio 40-60 oraz 80-110 godzin. W trakcie terapii obserwuje się kumulację stężenia sunitynibu (3-4-krotną) i metabolitu (7-10-krotną), osiągając stan stacjonarny po 10-14 dniach, z łącznym stężeniem osoczowym 62,9-101 ng/ml, co odpowiada hamowaniu fosforylacji receptorów i zahamowaniu wzrostu guzów. Sunitynib wiąże się z białkami osocza w 95%, a jego metabolit w 90%, a objętość dystrybucji wynosi 2230 l, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, a eliminacja odbywa się przede wszystkim z kałem (61%) i w mniejszym stopniu przez nerki (16%). Klirens po podaniu doustnym wynosi 34-62 l/h.
białko oporności raka piersi, biodostępność, cytochrom P450, dezetylosunitynib, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka sunitynibu, fosforylacja receptorów, guz lity, hemodializa, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, maksymalna tolerowana dawka, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, objętość dystrybucji, pole pod krzywą, pole powierzchni ciała, rak nerkowokomórkowy, schyłkowa niewydolność nerek, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, zaburzenie czynności wątroby