incydent naczyniowo-mózgowy
Incydent naczyniowo-mózgowy (INN) to nagłe zaburzenie neurologiczne spowodowane przerwaniem dopływu krwi do mózgu lub wylewem krwi do tkanki mózgowej. Jest to szerokie pojęcie obejmujące zarówno udar mózgu, jak i przemijający atak niedokrwienny (TIA).
Najczęstsze przyczyny INN to zator lub zakrzep tętnicy mózgowej (udar niedokrwienny, stanowiący około 85% przypadków) oraz pęknięcie naczynia krwionośnego (udar krwotoczny). Czynniki ryzyka obejmują nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, hipercholesterolemię, migotanie przedsionków, palenie tytoniu i otyłość.
Objawy incydentu naczyniowo-mózgowego rozwijają się nagle i mogą obejmować jednostronne osłabienie lub paraliż, zaburzenia mowy, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, silny ból głowy oraz zaburzenia świadomości. W przypadku TIA objawy ustępują całkowicie w ciągu 24 godzin (najczęściej w ciągu kilku minut do godziny).
Diagnostyka INN obejmuje badanie neurologiczne, badania obrazowe (TK, MRI), badania naczyniowe (angio-TK, angio-MR, USG dopplerowskie) oraz badania laboratoryjne. Leczenie zależy od typu incydentu i może obejmować trombolizę, trombektomię mechaniczną, leczenie przeciwzakrzepowe lub interwencje neurochirurgiczne.
Wczesne rozpoznanie i leczenie INN jest kluczowe dla zmniejszenia śmiertelności i niepełnosprawności. Stosuje się zasadę „czas to mózg” – każda minuta opóźnienia w leczeniu oznacza utratę około 1,9 miliona neuronów. Rehabilitacja neurologiczna stanowi istotny element kompleksowego postępowania po przebytym incydencie naczyniowo-mózgowym.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Migotanie przedsionków – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Migotanie przedsionków (MP) jest najczęstszą utrwaloną arytmią serca, dotykającą około 2,7 miliona Amerykanów, i stanowi istotny czynnik ryzyka udaru mózgu, niewydolności serca oraz zwiększonej śmiertelności. Udar związany z MP jest cięższy, częściej prowadzi do niepełnosprawności i ma wyższe wskaźniki śmiertelności niż udar niezwiązany z tą arytmią. Systemy oceny ryzyka, takie jak CHADS₂ i rozszerzony CHA₂DS₂-VASc, są powszechnie stosowane do przewidywania ryzyka udaru, a nowoczesne modele oparte na uczeniu maszynowym (np. FIND-AF) poprawiają dokładność predykcji krótkoterminowego ryzyka MP. U pacjentów z niewydolnością serca obecność MP podwaja ryzyko zgonu, a pooperacyjne MP wiąże się z wyższą śmiertelnością, którą można częściowo zmniejszyć stosując antykoagulację. Metaanalizy wskazują na wyższe ryzyko powikłań u pacjentów z utrwalonym MP w porównaniu do napadowego, choć korelacje te mogą ulec zmianie po uwzględnieniu zmiennych czasowych.
ablacja cewnikowa, badanie przesiewowe, choroba wieńcowa serca, choroby współistniejące, elektrokardiogram, hemoglobina glikowana, incydent naczyniowo-mózgowy, indeks triglicerydowo-glukozowy, lek przeciwzakrzepowy, lipoproteina a, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, napadowe migotanie przedsionków, niewydolność serca, pooperacyjne migotanie przedsionków, przemijający atak niedokrwienny, przewlekła choroba nerek, skala CHA₂DS₂-VASc, stosunek neutrofili do limfocytów, tętnica środkowa mózgu, udar mózgu, udar niedokrwienny, utrwalone migotanie przedsionków, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Skopryl Plus
Produkt Skopryl Plus zawiera lizynopryl (inhibitor ACE) oraz hydrochlorotiazyd (diuretyk tiazydowy) i wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ryzykiem niedociśnienia tętniczego, zwłaszcza przy zmniejszonej wolemii spowodowanej m.in. leczeniem moczopędnym, dietą niskosodową, dializoterapią czy biegunką. Należy monitorować elektrolity, szczególnie potas, który może ulec hiperkaliemii w przypadku współistniejących zaburzeń nerek, cukrzycy lub stosowania leków oszczędzających potas. Diuretyki tiazydowe są nieskuteczne przy klirensie kreatyniny ≤ 30 ml/min, a stosowanie Skopryl Plus jest przeciwwskazane przy klirensie ≤ 80 ml/min bez uprzedniego ustalenia dawek składników. U pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub naczyniami mózgowymi nadmierne obniżenie ciśnienia może prowadzić do zawału lub incydentu naczyniowo-mózgowego, dlatego w razie niedociśnienia należy ułożyć pacjenta na plecach i ewentualnie podać dożylnie sól fizjologiczną. Lizynopryl może dodatkowo obniżać ciśnienie u chorych z niewydolnością serca, co zwykle nie wymaga przerwania terapii, o ile niedociśnienie nie jest objawowe.
agranulocytoza, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca utajona, diuretyk tiazydowy, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipoaldosteronizm, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hiponatremia z rozcieńczenia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, kolagenoza naczyń, leczenie moczopędne, małopłytkowość, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadczynność przytarczyc, neutropenia, niedociśnienie tętnicze objawowe, niedokrwistość, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, obustronne zwężenie tętnic nerkowych, piorunująca martwica wątroby, śpiączka wątrobowa, zapalenie wątroby, zasadowica hipochloremiczna, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka cholestatyczna, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Systen Conti 3,2 mg + 11,2 mg
Lek Systen Conti, system transdermalny zawierający 3,2 mg estradiolu i 11,2 mg noretysteronu octanu, jest przeciwwskazany u pacjentek z nadwrażliwością na składniki preparatu, rozpoznanym lub podejrzewanym rakiem piersi i innymi nowotworami estrogenozależnymi, nieleczoną atypową hiperplazją endometrium, niezdiagnozowanymi krwawieniami z dróg rodnych, ciążą oraz karmieniem piersią. Ponadto, przeciwwskazania obejmują ostrą lub nieustabilizowaną chorobę wątroby, przebytą lub aktualną żylną i tętniczą chorobę zakrzepowo-zatorową, trombofilie oraz porfirię. Wymienione stany kliniczne stanowią bezwzględne ograniczenia do stosowania leku ze względu na ryzyko powikłań i niekorzystne interakcje farmakologiczne.
antytrombina, astma, atypowa hiperplazja endometrium, choroba pęcherzyka żółciowego, choroba zakrzepowo-zatorowa tętnic, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, dławica piersiowa, estradiol i noretysteronu octan, hipertrójglicerydemia, hormony płciowe, incydent naczyniowo-mózgowy, kamica żółciowa, krwawienie z dróg rodnych, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, nowotwór estrogenozależny, ostra choroba wątroby, padaczka, porfiria, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, próg drgawkowy, rak endometrium, rak piersi, reakcja nadwrażliwości, system transdermalny, toczeń rumieniowaty układowy, trombofilia, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zwiększone krzepnięcie krwi, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kamiren 2 mg
Lek Kamiren zawierający doksazosynę (dawki 2 mg i 4 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować w trakcie terapii. Do często występujących należą zawroty głowy, ból głowy, senność oraz objawy ze strony układu naczyniowego, takie jak niedociśnienie ortostatyczne i obrzęki. Ponadto obserwuje się dolegliwości ze strony układu oddechowego (zapalenie oskrzeli, kaszel, duszność) i pokarmowego (ból brzucha, niestrawność, suchość błony śluzowej jamy ustnej, nudności). Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu działania niepożądane układu sercowo-naczyniowego, w tym kołatanie serca, tachykardię, dławicę piersiową, zawał mięśnia sercowego oraz omdlenia, a także na ryzyko śródoperacyjnego zespołu wiotkiej tęczówki u pacjentów poddawanych operacji zaćmy. W trakcie leczenia mogą wystąpić także zaburzenia laboratoryjne, takie jak hipokaliemia, hipoglikemia oraz podwyższone enzymy wątrobowe, a bardzo rzadko leukopenia, małopłytkowość i niedokrwistość.
cholestaza, dławica piersiowa, dna moczanowa, doksazosyna mezylan, enzymy wątrobowe, ginekomastia, gospodarka wodna, hipoglikemia, hipokaliemia, impotencja, incydent naczyniowo-mózgowy, kołatanie serca, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, obrzęk krtani, parestezje, priapizm, reakcja anafilaktyczna, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia akomodacji, zaburzenia mikcji, zaburzenia wątroby, zaćma, zakażenie dróg moczowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół wiotkiej tęczówki, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Axia
Stosowanie złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych zawierających 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu, takich jak Axia, wiąże się ze znaczącym ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). Ryzyko VTE u kobiet stosujących drospirenon jest dwukrotnie wyższe niż u pacjentek przyjmujących preparaty z lewonorgestrelem, z częstością 9-12 przypadków na 10 000 kobiet rocznie, w porównaniu do 6 przypadków dla lewonorgestrelu i 2 u kobiet nie stosujących antykoncepcji hormonalnej. Ryzyko to jest szczególnie wysokie w pierwszym roku stosowania oraz po przerwie ≥4 tygodni. Należy uwzględnić dodatkowe czynniki ryzyka, takie jak otyłość (BMI >30 kg/m²), długotrwałe unieruchomienie, dodatni wywiad rodzinny, wiek >35 lat oraz choroby współistniejące (np. nowotwory, toczeń rumieniowaty). W przypadku obecności wielu czynników ryzyka stosowanie Axia jest przeciwwskazane. Pacjentki powinny być edukowane w zakresie objawów DVT i zatorowości płucnej oraz konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem.
choroba Leśniowskiego-Crohna, drospirenon, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, incydent naczyniowo-mózgowy, kamica żółciowa, krwioplucie, krwotok do jamy brzusznej, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, nowotwór wątroby, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, ostuda ciążowa, otoskleroza, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, rak szyjki macicy, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, udar, wirus brodawczaka ludzkiego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Bisoratio ASA 5 mg + 75 mg
Produkt leczniczy Bisoratio ASA dostępny jest w dwóch dawkach: 5 mg bisoprololu fumaranu + 75 mg kwasu acetylosalicylowego oraz 10 mg bisoprololu fumaranu + 75 mg kwasu acetylosalicylowego, w formie kapsułek twardych. Lek przeznaczony jest dla pacjentów z ustabilizowanym nadciśnieniem tętniczym lub dławicą piersiową, którzy już stosują monoterapię bisoprololem w dawce odpowiadającej preparatowi (5 mg lub 10 mg) oraz mają wskazania do długotrwałego stosowania kwasu acetylosalicylowego w dawce 75 mg. Wskazania do stosowania ASA obejmują m.in. leczenie niestabilnej dławicy piersiowej, wtórną prewencję zawału mięśnia sercowego, zapobieganie niedrożności pomostów naczyniowych po CABG, terapię po angioplastyce wieńcowej, a także profilaktykę wtórną incydentów mózgowo-naczyniowych, takich jak TIA czy udar niedokrwienny.
angioplastyka wieńcowa, bisoprolol fumaran, dławica piersiowa, implantacja stentu, incydent naczyniowo-mózgowy, incydent wieńcowy, interwencja przezskórna, kwas acetylosalicylowy, lecytyna sojowa, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienne zdarzenie mózgowo-naczyniowe, niestabilna dławica piersiowa, pomostowanie tętnic wieńcowych, przemijający napad niedokrwienny, substancja czynna, terapia przeciwpłytkowa, tętnica wieńcowa, udar niedokrwienny mózgu, zawał mięśnia sercowego, zespół wieńcowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Presartan 50 mg
Losartan potasowy, substancja czynna leku Presartan 50 mg, był szeroko badany w licznych kontrolowanych badaniach klinicznych obejmujących różne grupy pacjentów, w tym dorosłych z pierwotnym nadciśnieniem tętniczym (ponad 3000 osób), dzieci w wieku 6-16 lat (177 osób), pacjentów z przerostem lewej komory serca (ponad 9000 osób), przewlekłą niewydolnością serca (ponad 7700 osób) oraz cukrzycą typu 2 z białkomoczem (ponad 1500 osób). Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym były zawroty głowy. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowano według standardowego schematu: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Wśród działań niepożądanych obserwowano m.in. niedokrwistość, małopłytkowość, reakcje nadwrażliwości (w tym obrzęk naczynioruchowy), depresję, zawroty głowy, senność, bóle głowy, zaburzenia snu, parestezje, migrenę, kołatanie serca, niedociśnienie ortostatyczne, duszność, kaszel, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie trzustki i wątroby, zmiany skórne, bóle mięśni i stawów, rabdomiolizę, zaburzenia czynności nerek (często odwracalne), hiperkaliemię (w badaniu RENAAL hiperkaliemia >5,5 mmol/l wystąpiła u 9,9% pacjentów leczonych losartanem vs 3,4% placebo) oraz hipoglikemię.
białkomocz, dławica piersiowa, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, incydent naczyniowo-mózgowy, losartan potasowy, małopłytkowość, migotanie przedsionków, migrena, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pierwotne nadciśnienie tętnicze, plamica Schoenleina-Henocha, pokrzywka, przerost lewej komory serca, przewlekła niewydolność serca, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, szum uszny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia erekcji, zaburzenia smaku, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – ApoSuprid
Amisulpryd (ApoSuprid) jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym, którego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego, objawiającego się hipertermią, sztywnością mięśni, zaburzeniami autonomicznymi oraz podwyższeniem aktywności kinazy kreatynowej (CK). W przypadku hipertermii, zwłaszcza przy dużych dawkach, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii. Lek może powodować hiperglikemię, dlatego u pacjentów z cukrzycą lub ryzykiem jej rozwoju zaleca się regularne monitorowanie glikemii. Amisulpryd jest wydalany przez nerki, co wymaga dostosowania dawki u pacjentów z niewydolnością nerek. Zgłaszano również przypadki ciężkiego uszkodzenia wątroby, co wymaga natychmiastowej diagnostyki w przypadku objawów takich jak astenia, jadłowstręt, nudności, wymioty, ból brzucha czy żółtaczka. Lek może obniżać próg drgawkowy, dlatego pacjenci z padaczką powinni być uważnie monitorowani.
agranulocytoza, akatyzja, amisulpryd, bradykardia, choroba Parkinsona, dyskineza, dystonia, elektrokardiogram, hiperglikemia, hipertermia, hipokaliemia, incydent naczyniowo-mózgowy, kinaza kreatynowa, łagodny guz przysadki, lek moczopędny, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, neuroleptyk, neutropenia, niedociśnienie, niewydolność nerek, objawy odstawienne, otępienie, próg drgawkowy, prolaktyna, prolaktynoma, rabdomioliza, sedacja, sztywność mięśniowa, torsade de pointes, uszkodzenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Symkinet MR 20 mg
Metylofenidat, substancja czynna leku Symkinet MR dostępnego w dawkach 10 mg, 20 mg, 30 mg i 40 mg w formie kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się zaburzenia metabolizmu, w tym bardzo częste zmniejszenie łaknienia, które może prowadzić do istotnego zmniejszenia masy ciała i zahamowania wzrostu, zwłaszcza u pacjentów pediatrycznych. W zakresie zaburzeń psychicznych często występują bezsenność i nerwowość, natomiast rzadsze, ale poważne objawy to m.in. zaburzenia psychotyczne, mania, próby samobójcze oraz uzależnienie. Neurologicznie najczęstszym działaniem jest ból głowy, a rzadziej drgawki i incydenty naczyniowo-mózgowe. W układzie sercowo-naczyniowym często obserwuje się nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca i kołatanie, a bardzo rzadko nagłą śmierć sercową. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego obejmują nudności, suchość w jamie ustnej i ból brzucha, które zwykle ustępują po adaptacji do leczenia.
akatyzja, anoreksja, bezpieczeństwo farmakoterapii, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, bradykardia, drgawki, drgawki mięśniowe, duszność, ginekomastia, incydent naczyniowo-mózgowy, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, kaszel, kołatanie serca, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwotok mózgowy, labilność emocjonalna, leukopenia, małopłytkowość, metylofenidat, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, podwyższenie enzymów wątrobowych, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, ruchy choreoatetotyczne, skurcz dodatkowy, śpiączka wątrobowa, szczękościsk, tachykardia, zaburzenia erekcji, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia rytmu serca, zapalenie naczyń, zapalenie żołądka i jelit, złuszczające zapalenie skóry, zmniejszenie łaknienia - Leksykon substancji czynnych
Chlormadynon octan – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych zawierających chlormadynon octan wiąże się ze zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), szczególnie w pierwszym roku stosowania oraz po przerwie ≥4 tygodni. Ryzyko to wynosi około 6-9 przypadków na 10 000 kobiet rocznie, w porównaniu do 6 przypadków przy preparatach z lewonorgestrelem. Czynniki ryzyka ŻChZZ obejmują otyłość (BMI >30 kg/m²), długotrwałe unieruchomienie, zabiegi chirurgiczne, dodatni wywiad rodzinny, choroby współistniejące (np. nowotwory, toczeń rumieniowaty układowy) oraz wiek >35 lat. Palenie tytoniu znacząco zwiększa ryzyko powikłań naczyniowych, zwłaszcza u kobiet powyżej 35. roku życia, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania tych preparatów. Należy edukować pacjentki o objawach zakrzepicy żył głębokich (obrzęk, ból, zaczerwienienie kończyn) oraz zatorowości płucnej (nagłe duszności, ból w klatce piersiowej, krwioplucie) i zalecać natychmiastową konsultację lekarską w przypadku ich wystąpienia.
chlormadynon octan, choroba Crohna, dyslipoproteinemia, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, endometrioza, hipertriglicerydemia, incydent naczyniowo-mózgowy, mięśniak macicy, migotanie przedsionków, niedokrwistość sierpowata, nowotwór szyjki macicy, nowotwór wątroby, oponiak, ostuda ciężarnych, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, wirus brodawczaka ludzkiego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożone hormonalne środki antykoncepcyjne, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tadalafil SUN 10 mg
Tadalafil SUN w dawkach 10 mg i 20 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na tadalafil lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (100 mg w tabletce 10 mg, 200 mg w tabletce 20 mg), a także u osób stosujących azotany organiczne lub inhibitory cyklazy guanylowej (np. riocyguat) ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia tętniczego. Przeciwwskazania obejmują także pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego: po zawale mięśnia sercowego w ciągu ostatnich 90 dni, z niestabilną dławicą piersiową, niewydolnością serca ≥ 2 stopnia wg NYHA w ciągu ostatnich 6 miesięcy, niekontrolowanymi arytmiami, niedociśnieniem tętniczym (<90/50 mm Hg), niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym oraz po udarze mózgu w ciągu ostatnich 6 miesięcy. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z utratą wzroku w jednym oku z powodu niezapalnej przedniej niedokrwiennej neuropatii nerwu wzrokowego (NAION), aby zapobiec ryzyku uszkodzenia drugiego oka.
arytmia, azotany organiczne, ból dławicowy, działanie hipotensyjne, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor cyklazy guanylowej, inhibitor PDE5, klasyfikacja NYHA, laktoza jednowodna, lek przeciwnadciśnieniowy, nadwrażliwość na substancję czynną, NAION, niedociśnienie objawowe, niedociśnienie tętnicze, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, niestabilna dławica piersiowa, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, reakcja alergiczna, riocyguat, szlak tlenek azotu/cGMP, tadalafil, udar mózgu, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Noretysteron octan – Przeciwwskazania stosowania
Noretysteronu octan, syntetyczny progestagen stosowany w hormonalnej terapii zastępczej, jest dostępny w preparacie Systen Sequi, gdzie w plastrach Systen Conti znajduje się 11,2 mg substancji, uwalniającej 170 µg na dobę. Terapia ta jest sekwencyjna, łącząc noretysteron octan z estradiolem z plastrów Systen 50. Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na składniki, rozpoznany lub podejrzewany rak piersi i nowotwory estrogenozależne (np. rak endometrium), nieleczoną atypową hiperplazję endometrium, niezdiagnozowane krwawienia z dróg rodnych, ciążę i okres karmienia piersią. Ponadto, terapia jest przeciwwskazana u pacjentek z ostrą lub przebyłą chorobą wątroby, żylną lub tętniczą chorobą zakrzepowo-zatorową, trombofilią, porfirią oraz u kobiet z wieloma czynnikami ryzyka zakrzepicy, takimi jak otyłość, wiek >60 lat, palenie tytoniu czy unieruchomienie.
choroba wieńcowa, cukrzyca, dławica piersiowa, działanie teratogenne, hiperlipidemia, hiperplazja endometrium, hormonalna terapia zastępcza, incydent naczyniowo-mózgowy, incydent sercowo-naczyniowy, krwawienia z dróg rodnych, kryzys porfiryczny, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancje, niedobór białka C, noretysteronu octan, ostra choroba wątroby, porfiria, próby czynnościowe wątroby, progestagen, rak endometrium, rak piersi, trombofilia, zaburzenia rytmu serca, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zwiększone krzepnięcie krwi, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Acard 75 mg
Lek Acard 75 mg zawiera 75 mg kwasu acetylosalicylowego w postaci tabletek dojelitowych, które chronią błonę śluzową żołądka dzięki specjalnej otoczce rozpuszczającej się w jelitach. Preparat jest wskazany przede wszystkim w leczeniu choroby niedokrwiennej serca, obejmując profilaktykę pierwotną u pacjentów z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, terapię ostrych zespołów wieńcowych (w tym podejrzenia świeżego zawału serca), niestabilnej dławicy piersiowej oraz prewencję wtórną po przebytym zawale. Ponadto Acard 75 mg stosuje się po interwencjach kardiologicznych, takich jak CABG czy PCI, w celu utrzymania drożności naczyń i zapobiegania restenozie.
agregacja płytek krwi, angioplastyka wieńcowa, błona śluzowa żołądka, choroba niedokrwienna serca, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca, czynnik ryzyka sercowo-naczyniowego, hipercholesterolemia, incydent naczyniowo-mózgowy, interwencja kardiologiczna, kwas acetylosalicylowy, miażdżyca tętnic kończyn dolnych, miażdżyca tętnic obwodowych, nadciśnienie tętnicze, niestabilna choroba wieńcowa, niestabilna dławica piersiowa, ostry zespół wieńcowy, pomost aortalno-wieńcowy, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, prewencja wtórna, profilaktyka przeciwzakrzepowa, przejściowe niedokrwienie mózgu, restenoza, schorzenie naczyniowe mózgu, tabletka dojelitowa, udar niedokrwienny mózgu, zabieg rewaskularyzacyjny, zakrzepica naczyń wieńcowych, zakrzepica żylna, zator płucny, zawał serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Drosfemine forte
Stosowanie złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych, takich jak Drosfemine forte zawierający drospirenon, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), szczególnie w pierwszym roku terapii oraz po przerwie ≥4 tygodni. Ryzyko ŻChZZ u kobiet stosujących preparaty z drospirenonem wynosi około 9-12 na 10 000 rocznie, co jest dwukrotnie wyższe niż w przypadku preparatów z lewonorgestrelem (5-7 na 10 000). Należy uwzględnić czynniki ryzyka, takie jak otyłość (BMI >30 kg/m²), długotrwałe unieruchomienie, dodatni wywiad rodzinny, wiek >35 lat oraz współistniejące choroby (np. toczeń rumieniowaty, nowotwory). Przeciwwskazane jest stosowanie Drosfemine forte u pacjentek z wieloma czynnikami ryzyka zakrzepicy. Pacjentki powinny być edukowane w zakresie rozpoznawania objawów zakrzepicy żył głębokich (obrzęk, ból, zaczerwienienie kończyn) oraz zatorowości płucnej (nagłe duszności, ból w klatce piersiowej, krwioplucie).
antagonista aldosteronu, brak laktazy, cholestaza, choroba Crohna, cukrzyca, drospirenon, hipertriglicerydemia, incydent naczyniowo-mózgowy, insulinooporność, kamica żółciowa, łagodny nowotwór wątroby, nadciśnienie, napad naczyniowo-mózgowy, niedokrwistość sierpowata, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, otoskleroza, otyłość, padaczka, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, rak szyjki macicy, tętnicze zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, udar, wirus brodawczaka ludzkiego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zakrzepowe zapalenie żył powierzchniowych, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy nowotwór wątroby, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Movalis 7,5 mg
Meloksykam, substancja czynna leku Movalis 7,5 mg, jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) o licznych przeciwwskazaniach, które należy bezwzględnie respektować w celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta. Podstawowymi przeciwwskazaniami są nadwrażliwość na meloksykam lub inne składniki preparatu, w tym laktozę jednowodną (23,5 mg/tabletkę), oraz reakcje krzyżowe z innymi NLPZ i kwasem acetylosalicylowym, szczególnie u pacjentów z astmą, polipami nosa, obrzękiem naczynioruchowym lub pokrzywką po tych lekach. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywną lub nawracającą chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, krwawieniami z przewodu pokarmowego, ciężką niewydolnością serca, ciężką niewydolnością wątroby i nerek (u pacjentów niedializowanych), a także u dzieci poniżej 16 roku życia oraz kobiet w ciąży, zwłaszcza w III trymestrze, ze względu na ryzyko powikłań okołoporodowych i uszkodzenia płodu.
astma, choroba niedokrwienna serca, choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, cukrzyca, doustny antykoagulant, dyspepsja, glikokortykosteroid systemowy, hiperlipidemia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, klopidogrel, krwawienie mózgowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, laktoza jednowodna, lek przeciwpłytkowy, meloksykam, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na składniki leku, niedobór laktazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, polipy nosa, reakcja alergiczna, warfaryna, zaburzenia krzepnięcia, zamknięcie przewodu tętniczego, zespół jelita drażliwego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Axaltra 2,5 mg
Rywaroksaban w dawce 2,5 mg (Axaltra) jest przeciwzakrzepowym inhibitorem czynnika Xa, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym 29 mg laktozy na tabletkę. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest obecność aktywnego krwawienia o znaczeniu klinicznym oraz stany zwiększonego ryzyka krwawień, takie jak czynne lub niedawno przebyte owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe z wysokim ryzykiem krwawienia, niedawne urazy mózgu lub kręgosłupa, zabiegi chirurgiczne w obrębie OUN, narządu wzroku, a także ostatni krwotok wewnątrzczaszkowy. Dodatkowo, rywaroksaban jest przeciwwskazany u pacjentów z żylakami przełyku, żylno-tętniczymi wadami rozwojowymi, tętniakami naczyniowymi oraz poważnymi nieprawidłowościami naczyń wewnątrzrdzeniowych lub śródmózgowych.
aktywne krwawienie, apiksaban, choroba tętnic obwodowych, choroba wątroby, choroba wieńcowa, choroba wrzodowa, czynne krwawienie, dabigatranu eteksylan, dalteparyna, doustny lek przeciwzakrzepowy, drożność cewnika, enoksaparyna, fondaparynuks, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, incydent naczyniowo-mózgowy, karmienie piersią, klasyfikacja Child-Pugh, koagulopatia, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwotok wewnątrzczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, laktoza, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, naczynie śródmózgowe, naczynie wewnątrzrdzeniowe, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, nowotwór złośliwy, ostry zespół wieńcowy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna heparyny, przemijający napad niedokrwienny, przenikanie leku przez łożysko, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, terapia przeciwpłytkowa, tętniak naczyniowy, udar krwotoczny, udar mózgu, udar zatokowy, uraz kręgosłupa, uraz mózgu, warfaryna, zabieg chirurgiczny, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie krzepnięcia, żylaki przełyku, żylno-tętnicza wada rozwojowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olanzin
Olanzapina, stosowana w dawkach średnio 4,4 mg/dobę, wykazuje poprawę stanu klinicznego pacjentów po kilku dniach lub tygodniach terapii, jednak wymaga ścisłego monitorowania skuteczności i działań niepożądanych. U pacjentów w podeszłym wieku (średnia wieku 78 lat) z otępieniem, leczenie olanzapiną wiąże się z dwukrotnie wyższą śmiertelnością (3,5% vs 1,5% placebo) oraz trzykrotnie większą częstością incydentów naczyniowo-mózgowych (1,3% vs 0,4% placebo). Czynniki ryzyka obejmują wiek >65 lat, dysfagię, sedację, niedożywienie, choroby płuc oraz jednoczesne stosowanie benzodiazepin. Olanzapina nie jest zalecana u pacjentów z psychozą indukowaną agonistami dopaminy w chorobie Parkinsona ze względu na nasilenie parkinsonizmu i omamów oraz brak przewagi nad placebo. Istotne jest także monitorowanie metaboliczne: glikemii (przed leczeniem, po 12 tygodniach i corocznie), masy ciała (przed leczeniem, 4, 8, 12 tygodni i co kwartał) oraz lipidów (przed leczeniem, po 12 tygodniach i co 5 lat), ze względu na ryzyko hiperglikemii, cukrzycy i dyslipidemii.
agonista dopaminy, aminotransferazy wątrobowe, benzodiazepiny, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, dysfagia, fosfokinaza kreatyninowa, hipereozynofilia, hiperglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hipotonia ortostatyczna, incydent naczyniowo-mózgowy, kwasica ketonowa, mioglobinuria, nagły zgon sercowy, neutropenia, niewydolność nerek, olanzapina, otępienie naczyniowe, parkinsonizm, późna dyskineza, przemijający napad niedokrwienny, przerost mięśnia sercowego, psychoza w otępieniu, rabdomioliza, sedacja, śpiączka, udar mózgu, uszkodzenie cholestatyczne wątroby, uszkodzenie wątrobokomórkowe, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żylna, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aramlessa 5 mg + 10 mg
Lek Aramlessa, zawierający peryndopryl (inhibitor ACE) oraz amlodypinę (antagonista wapnia), wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej obserwowane objawy to obrzęki (szczególnie kostek), senność, zawroty głowy ośrodkowe, ból głowy, zaburzenia smaku, parestezje oraz zaburzenia widzenia, w tym podwójne widzenie. Z układu sercowo-naczyniowego zgłaszane są kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy i szyi oraz niedociśnienie tętnicze. Charakterystyczny dla peryndoprylu jest kaszel i duszność. Występują także objawy ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty, ból brzucha, zmiany rytmu wypróżnień), skórne (świąd, wysypka) oraz mięśniowo-szkieletowe (kurcze mięśni, obrzęk stawów). Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10000), z wieloma objawami występującymi na poziomie częstości „często” i „niezbyt często”. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak agranulocytoza, pancytopenia, incydenty naczyniowo-mózgowe i zawał mięśnia sercowego, które mogą być związane z nadmiernym obniżeniem ciśnienia tętniczego u pacjentów z grup wysokiego ryzyka.
agranulocytoza, antagonista wapnia, astenia, bradykardia, choroba naczyń mózgowych, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, dławica piersiowa, duszność, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor ACE, kołatanie serca, kurcz mięśni, małopłytkowość, miażdżyca, migotanie przedsionków, morfologia krwi, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, szum uszny, tachykardia komorowa, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – TADALAFIL MAXON 10 mg
Stosowanie preparatu TADALAFIL MAXON (10 mg) jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na tadalafil lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (153,80 mg/tabletkę), oraz u osób przyjmujących organiczne azotany, ze względu na ryzyko znacznego spadku ciśnienia tętniczego wynikającego z synergistycznego działania na szlak tlenek azotu/cGMP. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u mężczyzn z chorobami układu sercowo-naczyniowego, u których aktywność seksualna jest niewskazana, w tym po zawale mięśnia sercowego w ciągu ostatnich 90 dni, z niestabilną dławicą piersiową, niewydolnością serca ≥2 stopnia wg klasyfikacji NYHA w ciągu ostatnich 6 miesięcy, niekontrolowanymi arytmiami, niedociśnieniem (<90/50 mm Hg) lub niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym oraz po udarze mózgu w ciągu ostatnich 6 miesięcy.
arytmia, azotany organiczne, ból dławicowy, cyklaza guanylowa, działanie hipotensyjne azotanów, incydent naczyniowo-mózgowy, incydent wieńcowy, inhibitor PDE5, klasyfikacja NYHA, laktoza jednowodna, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na tadalafil, NAION, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze objawowe, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność serca, przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, reakcja alergiczna, riocyguat, spadek ciśnienia tętniczego, szlak tlenek azotu/cGMP, tadalafil, udar mózgu, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Desmoxan 1,5 mg
Desmoxan, zawierający 1,5 mg cytyzyny w tabletkach, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na cytyzynę lub substancje pomocnicze, a także u osób z niestabilną dławicą piersiową, niedawno przebytym zawałem mięśnia sercowego, klinicznie istotnymi zaburzeniami rytmu serca oraz po niedawnym udarze mózgu. Ze względu na potencjalny wpływ cytyzyny na układ krążenia i naczynia mózgowe, stosowanie leku w tych stanach może zwiększać ryzyko powikłań. Ponadto, Desmoxan jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na możliwe działanie teratogenne i przenikanie substancji do mleka matki.
bradyarytmia, choroba wieńcowa, cytyzyna, incydent naczyniowo-mózgowy, naczynia mózgowe, nadciśnienie tętnicze, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność serca, tachyarytmia, udar mózgu, uzależnienie od nikotyny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia przewodzenia, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Wilate 1000 1000 j.m. + 1000 j.m.
Przedawkowanie preparatu Wilate, zawierającego ludzki czynnik von Willebranda (VWF) oraz czynnik VIII (FVIII) w dawkach 500 j.m. lub 1000 j.m., niesie ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, takich jak zakrzepica żylna, zatorowość płucna, incydenty naczyniowo-mózgowe, zawał mięśnia sercowego oraz zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC). Choć w praktyce klinicznej nie odnotowano charakterystycznych objawów przedawkowania, znaczne przekroczenie dawki może prowadzić do nadmiernej aktywacji układu krzepnięcia i powstawania patologicznych skrzepów, co stanowi poważne zagrożenie dla pacjenta. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak zaawansowany wiek, unieruchomienie, otyłość, choroby współistniejące (np. nadciśnienie tętnicze, cukrzyca) oraz stosowanie hormonalnej terapii zastępczej.
czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, czynnik VIII krzepnięcia, czynnik von Willebranda, D-dimery, fibrynoliza, hormonalna terapia zastępcza, incydent naczyniowo-mózgowy, leczenie przeciwzakrzepowe, materiał zatorowy, ośrodkowy układ nerwowy, powikłania zakrzepowo-zatorowe, powikłania zatorowo-zakrzepowe, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, proces krzepnięcia, proszek i rozpuszczalnik, skrzeplina, tętnica płucna, tętnica wieńcowa, udar niedokrwienny mózgu, układ hemostazy, układ sercowo-naczyniowy, zakrzep, zakrzepica żylna, zator, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Syndi-35 2 mg + 0,035 mg
Produkt leczniczy Syndi-35, zawierający 2 mg octanu cyproteronu i 35 µg etynyloestradiolu, posiada liczne przeciwwskazania, które należy skrupulatnie ocenić przed rozpoczęciem terapii. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentek z aktualną lub przebytą zakrzepicą żylną (w tym zakrzepicą żył głębokich i zatorowością płucną), zakrzepicą tętniczą (np. zawał mięśnia sercowego, dusznica bolesna, przemijający napad niedokrwienny) oraz udarem mózgu. Ponadto, przeciwwskazaniem są migreny z aurą, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, ciężkie nadciśnienie tętnicze, ciężka dyslipoproteinemia oraz dziedziczne lub nabyte zaburzenia krzepnięcia, takie jak niedobór antytrombiny III, białka C i S, oporność na aktywne białko C, hiperhomocysteinemia oraz obecność przeciwciał antyfosfolipidowych. Syndi-35 nie powinien być stosowany u pacjentek z ciężką chorobą wątroby, nowotworami wątroby, hormonozależnymi nowotworami narządów płciowych lub piersi, a także w przypadku krwawień z dróg rodnych o nieustalonej etiologii, ciąży, karmienia piersią, oponiaka lub nadwrażliwości na składniki leku.
antykoagulant toczniowy, choroba wątroby, cukrzyca naczyniowa, dazabuwir, dusznica bolesna, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, glekaprewir, hiperhomocysteinemia, incydent naczyniowo-mózgowy, krwawienie z dróg rodnych, migrena, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nowotwór hormonozależny, nowotwór wątroby, octan cyproteronu, ombitaswir, oponiak, oporność na aktywne białko C, parytaprewir, pibrentaswir, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przeciwciała antyfosfolipidowe, przeciwciała antykardiolipinowe, przemijający napad niedokrwienny, rytonawir, sofosbuwir, udar mózgu, welpataswir, wirusowe zapalenie wątroby typu C, woksylaprewir, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Syndi-35
Produkt Syndi-35, zawierający 2 mg octanu cyproteronu i 0,035 mg etynyloestradiolu, jest stosowany w terapii wymagającej co najmniej 3 miesięcy leczenia, z koniecznością okresowej oceny przez lekarza. Stosowanie tego preparatu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE), które jest 1,5-2 razy wyższe niż w przypadku doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających lewonorgestrel, a porównywalne do ryzyka przy dezogestrelu, gestodenie lub drospirenonie. Największe ryzyko VTE występuje w pierwszym roku stosowania, przy ponownym rozpoczęciu po przerwie ≥1 miesiąca oraz przy zmianie preparatu. Objawy zakrzepicy obejmują m.in. jednostronny ból i obrzęk kończyny dolnej, nagły ból w klatce piersiowej, duszność, silny ból głowy, zaburzenia widzenia i mowy, a także nagłe osłabienie połowicze ciała. Występowanie wielu czynników ryzyka (wiek >35 lat, palenie, otyłość BMI >30 kg/m², dodatni wywiad rodzinny, unieruchomienie, choroby współistniejące) wymaga ostrożności i może stanowić przeciwwskazanie do stosowania Syndi-35.
afazja, choroba Leśniowskiego-Crohna, ciśnienie tętnicze krwi, cukrzyca, depresja, depresja endogenna, hipertrójglicerydemia, hirsutyzm, incydent naczyniowo-mózgowy, insulinooporność, kamienie żółciowe, łagodny nowotwór wątroby, migotanie przedsionków, niedokrwistość sierpowata, nieregularne krwawienie, obrzęk naczynioruchowy, oponiak, opryszczka ciężarna, ostuda, otoskleroza, padaczka, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, rak szyjki macicy, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, wirus brodawczaka ludzkiego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wymioty, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół policystycznych jajników, złośliwy nowotwór wątroby, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, żylne zaburzenia zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dessette
Przed zastosowaniem Dessette, zawierającego 20 µg etynyloestradiolu i 150 µg dezogestrelu, konieczna jest szczegółowa ocena korzyści i ryzyka, ze szczególnym uwzględnieniem zwiększonego ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ). Preparaty z dezogestrelem wykazują dwukrotnie wyższe ryzyko ŻChZZ (9-12 przypadków na 10 000 kobiet rocznie) w porównaniu do leków z lewonorgestrelem (około 6/10 000). Ryzyko to jest najwyższe w pierwszym roku stosowania oraz przy ponownym rozpoczęciu po przerwie ≥4 tygodni. Czynniki ryzyka ŻChZZ obejmują m.in. otyłość (BMI >30 kg/m²), długotrwałe unieruchomienie, dodatni wywiad rodzinny, choroby współistniejące (nowotwory, toczeń rumieniowaty, choroby zapalne jelit), oraz wiek >35 lat. Należy poinformować pacjentkę o objawach zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej oraz konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem w przypadku ich wystąpienia.
aminotransferaza alaninowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, dezogestrel, etonogestrel, etynyloestradiol, hipertriglicerydemia, hormonalny środek antykoncepcyjny, incydent naczyniowo-mózgowy, insulinooporność, kamica żółciowa, nowotwór wątroby, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, ostuda ciążowa, otoskleroza, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, rak szyjki macicy, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, udar, wirus brodawczaka ludzkiego, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, żółtaczka cholestatyczna, zwiększona aktywność AlAT, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lisinopril Grindeks
U pacjentów z niepowikłanym nadciśnieniem tętniczym leczonych inhibitorem ACE – Lisinoprilem Grindeks – objawowe niedociśnienie tętnicze występuje rzadko, jednak ryzyko wzrasta przy zmniejszonej objętości wewnątrznaczyniowej, np. w wyniku stosowania diuretyków, restrykcyjnej diety niskosodowej, dializoterapii, biegunek, wymiotów czy ciężkiego nadciśnienia reninozależnego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością serca, zwłaszcza przy dużych dawkach diuretyków pętlowych, hiponatremii i zaburzeniach czynności nerek. Monitorowanie ciśnienia tętniczego i dostosowanie dawki jest kluczowe, zwłaszcza u chorych z chorobą niedokrwienną serca i chorobami naczyniowo-mózgowymi, gdzie nadmierne obniżenie ciśnienia może prowadzić do zawału mięśnia sercowego lub incydentu naczyniowo-mózgowego. W przypadku niedociśnienia zaleca się ułożenie pacjenta na plecach i ewentualne podanie dożylne soli fizjologicznej; przemijające niedociśnienie nie stanowi przeciwwskazania do kontynuacji terapii.
białkomocz, choroba naczyniowo-mózgowa, choroba niedokrwienna serca, dializoterapia, diuretyk pętlowy, hiponatremia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, leczenie moczopędne, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie tętnicze reninozależne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, objętość wewnątrznaczyniowa, obustronne zwężenie tętnic nerkowych, ostra niewydolność nerek, ostry zawał mięśnia sercowego, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Roticox 120 mg
Etorykoksyb, selektywny inhibitor COX-2 będący substancją czynną leku Roticox, był oceniany w licznych badaniach klinicznych obejmujących 7152 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów, reumatoidalnym zapaleniem stawów, przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Dawkowanie stosowane w badaniach wynosiło 30 mg, 60 mg, 90 mg, a w przypadku ostrej dny moczanowej 120 mg raz na dobę. Profil działań niepożądanych był spójny w różnych wskazaniach i obejmował często występujące obrzęki i zatrzymanie płynów, nadciśnienie tętnicze, ból brzucha oraz zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT). Rzadziej obserwowano poważniejsze zdarzenia, takie jak owrzodzenia przewodu pokarmowego z perforacjami i krwawieniami, a także incydenty sercowo-naczyniowe, w tym migotanie przedsionków, zastoinową niewydolność serca i zawał mięśnia sercowego.
arytmia, ból głowy, choroba zwyrodnieniowa stawów, dusznica bolesna, duszność, incydent naczyniowo-mózgowy, incydent zakrzepowy, kołatanie serca, krwawienie żołądkowo-jelitowe, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, ostra dna moczanowa, ostry ból pooperacyjny, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, owrzodzenie dwunastnicy, owrzodzenie żołądka, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, przewlekły ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, selektywny inhibitor COX-2, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, tachykardia, trombocytopenia, udar mózgu, uszkodzenie nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, zwiększenie aktywności AlAT, zwiększenie aktywności AspAT - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Adalift 20 mg
Adalift, zawierający 20 mg tadalafilu w formie tabletek powlekanych, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na tadalafil lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (307,60 mg laktozy jednowodnej na tabletkę). Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z azotanami organicznymi oraz lekami pobudzającymi cyklazę guanylową (np. riocyguat), ze względu na ryzyko ciężkiego, zagrażającego życiu niedociśnienia tętniczego. Przeciwwskazania kardiologiczne obejmują pacjentów po zawale mięśnia sercowego w ciągu ostatnich 90 dni, z niestabilną dławicą piersiową, dławicą podczas aktywności seksualnej, niewydolnością serca ≥ 2 stopnia wg klasyfikacji NYHA (w ciągu ostatnich 6 miesięcy) oraz niekontrolowanymi arytmiami. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u osób z niedociśnieniem tętniczym (ciśnienie <90/50 mm Hg) oraz niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym.
arytmia, azotany organiczne, choroby układu sercowo-naczyniowego, cyklaza guanylowa, działanie hipotensyjne, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor PDE5, inhibitory PDE5, klasyfikacja NYHA, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na tadalafil, NAION, neuropatia nerwu wzrokowego, niedociśnienie tętnicze, niekontrolowane nadciśnienie, niestabilna dławica piersiowa, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, objawowe niedociśnienie tętnicze, powikłania naczyniowo-mózgowe, riocyguat, spadek ciśnienia tętniczego, szlak tlenek azotu, tadalafil, udar mózgu, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Loreblok 50 mg
Losartan potasowy (Loreblok 50 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, potwierdzonych w badaniach klinicznych obejmujących ponad 3000 dorosłych pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, 177 pacjentów pediatrycznych, ponad 9000 osób z przerostem lewej komory serca oraz ponad 7700 pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca. Najczęściej obserwanym działaniem niepożądanym są zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia. Istotne są również zaburzenia układu sercowo-naczyniowego (np. niedociśnienie ortostatyczne, kołatanie serca), nerwowego (senność, ból głowy, parestezje), nerkowego (niewydolność nerek, zaburzenia czynności nerek) oraz metabolicznego (hiperkaliemia, częstość hiperkaliemii u pacjentów z cukrzycą typu 2 i nefropatią wynosiła 9,9% przy stężeniu potasu >5,5 mmol/l). Działania niepożądane klasyfikowano według częstości występowania, od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z uwzględnieniem reakcji anafilaktycznych i obrzęku naczynioruchowego, które mogą zagrażać życiu.
aminotransferaza alaninowa, białkomocz, cukrzyca typu 2, dławica piersiowa, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, incydent naczyniowo-mózgowy, kołatanie serca, losartan potasowy, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze samoistne, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, plamica Schoenleina-Henocha, przerost lewej komory serca, przewlekła niewydolność serca, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, szum uszny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenia czynności nerek, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Liberelle
Przed zastosowaniem preparatu Liberelle, zawierającego 0,25 mg norgestimatu i 0,035 mg etynyloestradiolu, konieczna jest szczegółowa ocena stanu zdrowia pacjentki oraz indywidualnych czynników ryzyka, zwłaszcza dotyczących zakrzepicy żylnej i tętniczej. Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE) jest największe w pierwszym roku stosowania i może wzrosnąć przy ponownym rozpoczęciu terapii po przerwie ≥4 tygodni. Epidemiologicznie, u kobiet niestosujących złożonych środków antykoncepcyjnych ryzyko VTE wynosi około 2/10 000 rocznie, natomiast u stosujących preparaty z lewonorgestrelem lub norgestimatem (jak Liberelle) wzrasta do około 6/10 000 rocznie. Należy zwrócić uwagę na objawy zakrzepicy, takie jak obrzęk, ból kończyn, duszność, ból w klatce piersiowej czy nagłe zaburzenia widzenia, które wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej. Stosowanie Liberelle jest przeciwwskazane u pacjentek z wieloma czynnikami ryzyka VTE, w tym nowotworami, toczniem rumieniowatym, zespołem hemolityczno-mocznicowym, chorobami zapalnymi jelit, niedokrwistością sierpowatokrwinkową oraz u kobiet powyżej 35 roku życia palących tytoń lub z nadciśnieniem tętniczym.
brak laktazy, cholestaza, choroba Crohna, cukrzyca, gruczolak wątroby, hipertriglicerydemia, incydent naczyniowo-mózgowy, insulinooporność, kamica żółciowa, krwawienie śródcykliczne, krwotok do jamy brzusznej, nadciśnienie tętnicze, napad naczyniowo-mózgowy, nastrój depresyjny, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciążowa, ostuda, otoskleroza, padaczka, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, rak szyjki macicy, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, udar, wirus brodawczaka ludzkiego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe tętnic, zakrzepica żył, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dionelle
Przed rozpoczęciem terapii produktem Dionelle, zawierającym 0,03 mg etynyloestradiolu i 2,0 mg dienogestu, konieczna jest szczegółowa ocena stanu pacjentki, ze szczególnym uwzględnieniem czynników ryzyka chorób zakrzepowo-zatorowych (ŻChZZ). Stosowanie tego preparatu wiąże się z 1,6-krotnie wyższym ryzykiem ŻChZZ w porównaniu do środków zawierających lewonorgestrel, norgestymat lub noretysteron. Częstość występowania ŻChZZ u kobiet stosujących Dionelle wynosi 8-11 przypadków na 10 000 kobiet rocznie, podczas gdy u kobiet niestosujących antykoncepcji jest to około 2 przypadki na 10 000. Ryzyko jest najwyższe w pierwszym roku stosowania oraz przy ponownym rozpoczęciu po przerwie ≥4 tygodni. Należy uwzględnić dodatkowe czynniki ryzyka, takie jak wiek >35 lat, otyłość (BMI >30 kg/m²), unieruchomienie, operacje, choroby przewlekłe (np. toczeń rumieniowaty układowy, choroby zapalne jelit) oraz dodatni wywiad rodzinny. Pacjentki powinny być edukowane w zakresie rozpoznawania objawów DVT (obrzęk, ból, zaczerwienienie kończyn) oraz zatorowości płucnej (nagła duszność, ból w klatce piersiowej, krwioplucie).
choroba Leśniowskiego-Crohna, depresja endogenna, dienogest z etynyloestradiolem, dyslipoproteinemia, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, incydent naczyniowo-mózgowy, insulinooporność obwodowa, kamica żółciowa, krwawienie śródcykliczne, migrena, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, otoskleroza, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, rak szyjki macicy, tętnicze zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, tolerancja glukozy, wirus brodawczaka ludzkiego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Przetrwały otwór owalny – Epidemiologia
Przetrwały otwór owalny (PFO) jest najczęstszą wrodzoną anomalią serca, występującą u około 25-30% populacji ogólnej, co odpowiada około 1,9 miliarda osób na świecie. Częstość występowania PFO różni się w zależności od metody diagnostycznej: badania autopsyjne wykazują 24,2%, echokardiografia przezprzełykowa (TEE) 23,7%, przezczaszkowe badanie dopplerowskie (TCD) 31,3%, a echokardiografia przezklatkowa (TTE) 14,7%. Występowanie PFO maleje z wiekiem (34,3% u osób 0-30 lat, 25,4% w wieku 30-80 lat, 20,2% powyżej 80 lat), natomiast średnica otworu wzrasta z około 3 mm w pierwszej dekadzie życia do około 6 mm w dziesiątej. PFO jest istotnym czynnikiem ryzyka udarów kryptogennych, szczególnie u pacjentów poniżej 55. roku życia, gdzie częstość PFO w tej grupie wynosi około 55%, a u starszych pacjentów około 40%. Mechanizm udaru związany z PFO najczęściej tłumaczy się zatorowością paradoksalną, a PFO przypisuje się około 50% udarów kryptogennych.
badanie autopsyjne, czynnik ryzyka naczyniowy, echokardiografia przezklatkowa, echokardiografia przezprzełykowa, incydent naczyniowo-mózgowy, incydent zakrzepowo-zatorowy, migotanie przedsionków, przeciek międzyprzedsionkowy, przeciek prawo-lewo, przetrwały otwór owalny, przezczaszkowe badanie dopplerowskie, skala RoPE, tętniak przegrody międzyprzedsionkowej, udar kryptogenny, udar niedokrwienny, zator paradoksalny, zawał - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tadalafil Aristo 20 mg
Przeciwwskazania do stosowania leku Tadalafil Aristo obejmują przede wszystkim nadwrażliwość na tadalafil lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (126 mg w tabletce 10 mg oraz 252 mg w tabletce 20 mg). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie organicznych azotanów, ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia tętniczego wynikającego z synergistycznego działania na szlak tlenek azotu/cGMP. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, u których aktywność seksualna jest niewskazana, w tym po zawale mięśnia sercowego w ciągu ostatnich 90 dni, z niestabilną dławicą piersiową, niewydolnością serca ≥ 2 stopnia wg klasyfikacji NYHA w ciągu ostatnich 6 miesięcy, niekontrolowanymi arytmiami, niekontrolowanym nadciśnieniem lub niedociśnieniem (<90/50 mm Hg), a także po udarze w ciągu ostatnich 6 miesięcy. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z przebyciem nietętniczej przedniej niedokrwiennej neuropatii nerwu wzrokowego (NAION), u których stosowanie tadalafilu jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko utraty widzenia.
arytmia, azotany organiczne, białaczka, cyklaza guanylowa, deformacja anatomiczna prącia, działanie hipotensyjne, incydent naczyniowo-mózgowy, incydent sercowo-naczyniowy, inhibitor PDE5, klasyfikacja NYHA, laktoza jednowodna, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, NAION, neuropatia niedokrwienna nerwu wzrokowego, niedociśnienie objawowe, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność serca, priapizm, riocyguat, spadek ciśnienia tętniczego, szlak tlenek azotu/cGMP, szpiczak mnogi, udar, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Migrenofen 10 mg
Ryzatryptan, substancja czynna w preparacie Migrenofen (14,530 mg ryzatryptanu benzoesanu odpowiadające 10 mg ryzatryptanu), podlegał ocenie bezpieczeństwa w badaniach klinicznych obejmujących 8630 dorosłych pacjentów przez rok. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to zawroty głowy, senność oraz osłabienie i zmęczenie. Profil bezpieczeństwa opiera się na danych z badań klinicznych oraz zgłoszeniach po wprowadzeniu leku do obrotu. Reakcje immunologiczne, takie jak reakcje nadwrażliwości i anafilaktyczne, występowały rzadko, ale mogą stanowić zagrożenie życia. W zakresie układu nerwowego często obserwowano parestezje, bóle głowy, niedoczulicę i osłabienie sprawności umysłowej, a także rzadziej ataksję, drżenia i omdlenia. Poważne działania, takie jak napady drgawkowe i zespół serotoninowy, mają częstość nieznaną. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowano zgodnie z konwencją: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i bardzo rzadko (≤1/10 000).
arytmia, ataksja, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, incydent naczyniowo-mózgowy, kołatanie serca, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, Migrenofen, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedoczulica, niedokrwienie kończyn, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, nieprawidłowości w EKG, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, ryzatryptan benzoesan, świszczący oddech, tachykardia, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olanzapine APC
Olanzapina w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej wykazuje opóźniony początek działania, z poprawą kliniczną obserwowaną po kilku dniach lub tygodniach terapii, co wymaga ścisłego monitorowania pacjentów pod kątem skuteczności i działań niepożądanych. Lek nie jest zalecany u pacjentów geriatrycznych z psychozą lub zaburzeniami zachowania w przebiegu otępienia ze względu na dwukrotnie wyższą śmiertelność (3,5% vs 1,5% placebo) oraz trzykrotnie wyższą częstość incydentów naczyniowo-mózgowych (1,3% vs 0,4% placebo). Czynniki ryzyka obejmują wiek >65 lat, sedację, niedożywienie, choroby płuc oraz jednoczesne stosowanie benzodiazepin. U pacjentów z chorobą Parkinsona olanzapina może nasilać objawy parkinsonizmu i omamy, nie wykazując przewagi nad placebo w kontroli psychozy. Dawki stosowane w badaniach klinicznych wynosiły od 2,5 mg/dobę do maksymalnie 15 mg/dobę.
agonista dopaminy, aktywność przeciwcholinergiczna, aminotransferaza wątrobowa, benzodiazepina, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, dysfagia, fenyloketonuria, fosfokinaza kreatyninowa, hipereozynofilia, hiperglikemia, hipokaliemia, incydent naczyniowo-mózgowy, kwasica ketonowa, mioglobinuria, nagły zgon sercowy, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność porażenna jelit, niestabilność autonomicznego układu nerwowego, ostra niewydolność nerek, otępienie, otępienie naczyniowe, parkinsonizm, późna dyskineza, przerost gruczołu krokowego, przerost mięśnia sercowego, psychoza, rabdomioliza, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, udar niedokrwienny, uszkodzenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie gospodarki lipidowej, zapalenie płuc aspiracyjne, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zespół wydłużonego odstępu QT, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Migrena z aurą – Diagnostyka i diagnoza
Migrena z aurą to schorzenie neurologiczne charakteryzujące się nawracającymi bólami głowy poprzedzonymi lub towarzyszącymi przejściowymi, odwracalnymi objawami neurologicznymi (aurą), najczęściej wzrokowymi, ale także czuciowymi, mowy, ruchowymi czy siatkówkowymi. Diagnostyka opiera się na kryteriach ICHD-3, które wymagają co najmniej dwóch napadów z co najmniej jednym objawem aury rozwijającym się stopniowo (≥5 minut), trwającym 5-60 minut, często jednostronnym i pozytywnym, z towarzyszącym bólem głowy w ciągu 60 minut od aury. Diagnostyka różnicowa obejmuje wykluczenie TIA, udaru, napadów padaczkowych i innych schorzeń, zwracając uwagę na charakterystykę objawów (np. stopniowy początek i objawy pozytywne w aurze migrenowej vs nagły początek i objawy negatywne w TIA). Wskazane jest prowadzenie dziennika migrenowego oraz stosowanie narzędzi przesiewowych (np. ID-Migraine, MS-Q) w celu ułatwienia rozpoznania. Badania obrazowe i okulistyczne są zalecane głównie przy nietypowej prezentacji, pierwszym epizodzie aury po 50. roku życia lub obecności objawów alarmowych.
angiografia rezonansu magnetycznego, badanie fizykalne, badanie okulistyczne, choroba Ménière’a, elektroencefalografia, hormonalna terapia zastępcza, idiopatyczne nadciśnienie śródczaszkowe, incydent naczyniowo-mózgowy, malformacja tętniczo-żylna, Międzynarodowa Klasyfikacja Bólów Głowy, migrena hemiplegiczna, migrena siatkówkowa, migrena z aurą, napad padaczkowy, nawracający ból głowy, objaw wzrokowy, ocena neurologiczna, przemijający atak niedokrwienny, rezonans magnetyczny, rozwarstwienie tętnicy szyjnej, tomografia komputerowa, udar niedokrwienny, zaburzenie czuciowe, zaburzenie mowy, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie przedsionkowe, zaburzenie wzroku, zespół odwracalnego skurczu naczyń mózgowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lozap HCT 50 mg + 12,5 mg
Lek Lozap HCT zawiera 50 mg losartanu potasowego oraz 12,5 mg hydrochlorotiazydu i jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego. W badaniach klinicznych jedynym działaniem niepożądanym występującym częściej niż w grupie placebo były zawroty głowy (≥1%). Po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano dodatkowe działania niepożądane, takie jak zaburzenia smaku, reakcje ortostatyczne, zapalenie wątroby, toczeń rumieniowaty skórny, hiperkaliemia oraz wzrost aktywności AlAT (rzadko). Działania niepożądane obejmują szeroki zakres układów: hematologiczne (niedokrwistość, plamica, hemoliza, małopłytkowość), immunologiczne (reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy), neurologiczne (bóle głowy, parestezje, neuropatia), sercowo-naczyniowe (niedociśnienie, zaburzenia rytmu, incydenty naczyniowo-mózgowe), żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, zapalenie trzustki), mięśniowo-szkieletowe (kurcze mięśni, bóle stawów, rabdomioliza) oraz nerkowe (zaburzenia czynności nerek, niewydolność). Hydrochlorotiazyd może dodatkowo powodować agranulocytozę, hipokaliemię, hiponatremię, hiperglikemię, a także nieczerniakowe nowotwory skóry (rak podstawnokomórkowy i kolczystokomórkowy), co jest istotne przy długotrwałej terapii.
agranulocytoza, blok przedsionkowo-komorowy, cholestaza wewnątrzwątrobowa, dławica piersiowa, fibromialgia, hemoliza, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, incydent naczyniowo-mózgowy, jaskra z zamkniętym kątem, leukopenia, losartan potasowy, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, plamica Schoenleina-Henocha, pokrzywka, rabdomioliza, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy skóry, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej