incydent naczyniowo-mózgowy
Incydent naczyniowo-mózgowy (INN) to nagłe zaburzenie neurologiczne spowodowane przerwaniem dopływu krwi do mózgu lub wylewem krwi do tkanki mózgowej. Jest to szerokie pojęcie obejmujące zarówno udar mózgu, jak i przemijający atak niedokrwienny (TIA).
Najczęstsze przyczyny INN to zator lub zakrzep tętnicy mózgowej (udar niedokrwienny, stanowiący około 85% przypadków) oraz pęknięcie naczynia krwionośnego (udar krwotoczny). Czynniki ryzyka obejmują nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, hipercholesterolemię, migotanie przedsionków, palenie tytoniu i otyłość.
Objawy incydentu naczyniowo-mózgowego rozwijają się nagle i mogą obejmować jednostronne osłabienie lub paraliż, zaburzenia mowy, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, silny ból głowy oraz zaburzenia świadomości. W przypadku TIA objawy ustępują całkowicie w ciągu 24 godzin (najczęściej w ciągu kilku minut do godziny).
Diagnostyka INN obejmuje badanie neurologiczne, badania obrazowe (TK, MRI), badania naczyniowe (angio-TK, angio-MR, USG dopplerowskie) oraz badania laboratoryjne. Leczenie zależy od typu incydentu i może obejmować trombolizę, trombektomię mechaniczną, leczenie przeciwzakrzepowe lub interwencje neurochirurgiczne.
Wczesne rozpoznanie i leczenie INN jest kluczowe dla zmniejszenia śmiertelności i niepełnosprawności. Stosuje się zasadę „czas to mózg” – każda minuta opóźnienia w leczeniu oznacza utratę około 1,9 miliona neuronów. Rehabilitacja neurologiczna stanowi istotny element kompleksowego postępowania po przebytym incydencie naczyniowo-mózgowym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dessette Forte
Dessette forte, zawierający 30 µg etynyloestradiolu i 150 µg dezogestrelu, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ). Ryzyko to jest około dwukrotnie wyższe w porównaniu do preparatów zawierających lewonorgestrel, z częstością występowania ŻChZZ wynoszącą 9-12 przypadków na 10 000 kobiet rocznie. Szczególną uwagę należy zwrócić na indywidualne czynniki ryzyka, takie jak otyłość (BMI >30 kg/m²), wiek powyżej 35 lat, dodatni wywiad rodzinny, długotrwałe unieruchomienie czy współistniejące choroby (np. toczeń rumieniowaty układowy, nowotwory). Przeciwwskazane jest stosowanie Dessette forte u pacjentek z wieloma czynnikami ryzyka zakrzepicy żylnej lub tętniczej, a także u kobiet palących powyżej 35. roku życia, z nadciśnieniem tętniczym, migreną czy cukrzycą. Należy przeprowadzić dokładny wywiad, badanie fizykalne i pomiar ciśnienia tętniczego przed rozpoczęciem terapii oraz poinformować pacjentkę o objawach zakrzepicy i konieczności natychmiastowego zgłoszenia się do lekarza w przypadku ich wystąpienia.
aminotransferaza alaninowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, ciąża, dezogestrel, etynyloestradiol, hipertriglicerydemia, hormonalny środek antykoncepcyjny, incydent naczyniowo-mózgowy, insulinooporność, kamica żółciowa, krwawienie międzymiesiączkowe, krwawienie z odstawienia, nadciśnienie tętnicze, nowotwór wątroby, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, otoskleroza, plamienie, pląsawica Sydenhama, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, rak szyjki macicy, tętnicze zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, udar, wirus brodawczaka ludzkiego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica naczyń krwionośnych, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby typu C, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zolafren
Olanzapina w postaci produktu leczniczego Zolafren wykazuje stopniową poprawę stanu klinicznego pacjentów, co wymaga systematycznego monitorowania skuteczności terapii oraz działań niepożądanych. Lek nie jest zalecany u pacjentów z psychozą i/lub zaburzeniami zachowania spowodowanymi otępieniem ze względu na dwukrotnie wyższe ryzyko zgonów (3,5% vs 1,5%) oraz incydentów naczyniowo-mózgowych w porównaniu z placebo. Średnia dawka dobowa w badaniach wynosiła 4,4 mg, a zwiększona śmiertelność nie korelowała bezpośrednio z dawkowaniem ani czasem terapii. Czynniki ryzyka zwiększające śmiertelność to wiek >65 lat, dysfagia, sedacja, niedożywienie, odwodnienie, choroby płuc oraz jednoczesne stosowanie benzodiazepin.
benzodiazepiny, dysfagia, incydent naczyniowo-mózgowy, laktoza jednowodna, niedobór laktazy, niedożywienie, nietolerancja galaktozy, olanzapina, psychoza w otępieniu, psychoza związana z otępieniem, sedacja, tabletka powlekana, zapalenie płuc aspiracyjne, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, Zolafren - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Amipryd
Amisulpryd, stosowany jako lek przeciwpsychotyczny, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkiego uszkodzenia wątroby, złośliwego zespołu neuroleptycznego oraz wydłużenia odstępu QT w EKG, co może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, takich jak torsade de pointes. Przed rozpoczęciem terapii zaleca się wykonanie badania EKG, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku oraz z chorobami serca w wywiadzie, a także monitorowanie elektrolitów, szczególnie potasu. W przypadku QTc > 500 ms leczenie należy przerwać. Amisulpryd jest eliminowany przez nerki, dlatego u pacjentów z niewydolnością nerek konieczna może być redukcja dawki. Ponadto, lek może obniżać próg drgawkowy, co wymaga ostrożności u chorych z padaczką, oraz nasilać objawy choroby Parkinsona, dlatego stosowanie u tych pacjentów powinno być ograniczone do sytuacji bezwzględnej konieczności. W trakcie terapii należy monitorować objawy uszkodzenia wątroby (astenia, jadłowstręt, nudności, wymioty, ból brzucha, żółtaczka) oraz hiperglikemię u pacjentów z cukrzycą lub ryzykiem jej rozwoju.
agranulocytoza, amisulpryd, bradykardia, brak laktazy, choroba Parkinsona, ciężkie uszkodzenie wątroby, działanie antydopaminergiczne, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, incydent naczyniowo-mózgowy, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, lek moczopędny, lek neuroleptyczny, lek przeciwpsychotyczny, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, ostry objaw odstawienia, pacjent w podeszłym wieku, próg drgawkowy, prolaktynoma, ryzyko zgonu, sztywność mięśniowa, torsade de pointes, ubytek pola widzenia, wrodzone wydłużenie odstępu QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie autonomicznego układu nerwowego, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zakrzepica, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Stediril 30 150 mcg + 30 mcg
Stediril 30 to doustny środek antykoncepcyjny zawierający 150 µg lewonorgestrelu i 30 µg etynyloestradiolu. Preparat jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentek z historią lub aktywnymi zaburzeniami zakrzepowo-zatorowymi, w tym zakrzepicą żył głębokich, chorobą zakrzepowo-zatorową, chorobami naczyń mózgowych, chorobą wieńcową, wadami zastawkowymi serca oraz zaburzeniami rytmu serca zwiększającymi ryzyko zakrzepicy. Ponadto, nie powinien być stosowany u pacjentek z nowotworami zależnymi od estrogenów, w tym złośliwym nowotworem piersi, gruczolakami lub nowotworami wątroby, a także u osób z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą ze zmianami naczyniowymi, ciężką hipertrójglicerydemią oraz czynnościowymi zaburzeniami wątroby. Przeciwwskazaniem jest także ciąża, krwawienia z pochwy o nieustalonej etiologii oraz nadwrażliwość na składniki preparatu.
cholestaza, choroba naczyń mózgowych, choroba pęcherzyka żółciowego, choroba wieńcowa, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca ze zmianami naczyniowymi, dławica piersiowa, doustny środek antykoncepcyjny, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, etynyloestradiol, gruczolak, hiperlipidemia, hipertrójglicerydemia, incydent naczyniowo-mózgowy, krwawienie z pochwy, lewonorgestrel, migrena bez aury, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, nietolerancja laktozy, nietolerancja sacharozy, nowotwór zależny od estrogenów, nowotwór złośliwy piersi, nowotwór złośliwy wątroby, otyłość, przemijające niedokrwienie mózgu, wada zastawkowa serca, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie rytmu serca, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bewim 10 mg
Lek Bewim (prasugrel) w dawce 10 mg w postaci tabletek powlekanych jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, w tym zawiera 246,5 mg laktozy na tabletkę, co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest obecność czynnego patologicznego krwawienia, ze względu na ryzyko nasilenia krwawień wynikające z silnego działania przeciwpłytkowego prasugrelu. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z udarem mózgu lub przemijającym napadem niedokrwiennym (TIA) w wywiadzie, ze względu na zwiększone ryzyko powikłań krwotocznych i nawrotów incydentów niedokrwiennych.
Bewim, ciężka niewydolność wątroby, dysfunkcja wątroby, działanie przeciwpłytkowe, incydent naczyniowo-mózgowy, incydent niedokrwienny, inhibitor agregacji płytek, klasyfikacja Child-Pugh, laktoza, lek przeciwpłytkowy, nadwrażliwość, nietolerancja, patologiczne krwawienie, powikłanie krwotoczne, prasugrel, przeciwwskazanie, przemijający napad niedokrwienny, ryzyko krwawienia, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, TIA, udar mózgu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dironorm 20 mg + 5 mg
Dironorm to lek łączący lizynopryl dwuwodny i amlodypinę bezylan w różnych dawkach, stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego. Badania kliniczne wykazały, że częstość działań niepożądanych podczas terapii skojarzonej nie przekraczała częstości obserwowanej w monoterapii. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to ból głowy (8%), kaszel (5%) oraz zawroty głowy (3%), zwykle o łagodnym i przemijającym charakterze. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana. Wśród rzadkich i bardzo rzadkich działań odnotowano m.in. zahamowanie czynności szpiku, agranulocytozę, niedokrwistość hemolityczną, reakcje anafilaktyczne, zespół SIADH, hipoglikemię, hiperglikemię, a także poważne reakcje skórne jak zespół Stevensa-Johnsona.
agranulocytoza, amlodypina, bezmocz, ból głowy, chłoniak rzekomy skóry, choroba autoimmunologiczna, depresja, duszność, ginekomastia, hematokryt, hemoglobina, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, impotencja, incydent naczyniowo-mózgowy, kaszel, kołatanie serca, leukopenia, lizynopryl, małopłytkowość, mocznica, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy jelit, omamy, ostra niewydolność nerek, podwójne widzenie, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja anafilaktyczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, SIADH, skąpomocz, splątanie, szum uszny, tachykardia, wahania nastroju, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia snu, zahamowanie czynności szpiku, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fraxodi 11 400 j.m. AXa/0,6 ml
Fraxodi, zawierający nadroparynę wapniową w dawce 11 400 j.m. AXa/0,6 ml, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, heparyny lub substancje pomocnicze, a także u osób z małopłytkowością indukowaną nadroparyną, aktywnym krwawieniem lub wysokim ryzykiem krwawienia, w tym przy zaburzeniach hemostazy niezwiązanych z DIC. Przeciwwskazania obejmują także choroby organiczne predysponujące do krwawień, takie jak aktywna choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, krwotoczne incydenty naczyniowo-mózgowe oraz ostre zakaźne zapalenie wsierdzia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min), gdyż nadroparyna jest wydalana głównie przez nerki, co zwiększa ryzyko kumulacji leku i krwawień. U pacjentów leczonych dawkami terapeutycznymi Fraxodi jest przeciwwskazane stosowanie znieczulenia regionalnego ze względu na ryzyko krwiaka okołordzeniowego i potencjalnego porażenia.
choroba wrzodowa żołądka, doustny antykoagulant, działanie przeciwkrzepliwe, glikokortykosteroid, heparyna drobnocząsteczkowa, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor selektywnego wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, klirens kreatyniny, krwiak okołordzeniowy, lek przeciwpłytkowy, małopłytkowość, małopłytkowość indukowana heparyną, nadroparyna wapniowa, nadwrażliwość, niestabilna dławica piersiowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, owrzodzenie błony śluzowej, retinopatia cukrzycowa, retinopatia nadciśnieniowa, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, wegetacja bakteryjna, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie hemostazy, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zakaźne zapalenie wsierdzia, zawał mięśnia sercowego, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie regionalne, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zolafren
Olanzapina wykazuje opóźnioną poprawę stanu klinicznego, która może pojawić się dopiero po kilku dniach lub tygodniach terapii, co wymaga ścisłego monitoringu pacjenta w celu wczesnego wykrycia działań niepożądanych lub pogorszenia objawów. Lek Zolafren nie jest zalecany u pacjentów z psychozą lub zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem, ze względu na dwukrotnie wyższe ryzyko śmiertelności (3,5% vs 1,5% placebo) oraz incydentów naczyniowo-mózgowych, niezależnie od dawki (średnia dobowa 4,4 mg) i czasu trwania terapii. Czynniki predysponujące do zwiększonego ryzyka to wiek >65 lat, zaburzenia połykania, sedacja, niedożywienie, odwodnienie, choroby płuc (w tym zapalenie płuc z aspiracją) oraz jednoczesne stosowanie benzodiazepin.
benzodiazepiny, dysfagia, incydent naczyniowo-mózgowy, laktoza jednowodna, niedobór laktazy, niedożywienie, nietolerancja galaktozy, odwodnienie, olanzapina, otępienie, pacjent geriatryczny, psychoza i zaburzenia zachowania, sedacja, zachłystowe zapalenie płuc, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fraxiparine 2850 j.m. a.Xa/0,3 ml
Fraxiparine (nadroparyna wapniowa) jest dostępna w dawkach od 2850 j.m. AXa/0,3 ml do 9500 j.m. AXa/1 ml jako roztwór do wstrzykiwań. Przeciwwskazania do jej stosowania obejmują nadwrażliwość na nadroparynę, heparynę lub substancje pomocnicze, a także historię małopłytkowości indukowanej nadroparyną. Lek jest przeciwwskazany w stanach zwiększonego ryzyka krwawienia, takich jak aktywne krwawienia, zaburzenia hemostazy, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, krwotoczne incydenty naczyniowo-mózgowe oraz ostre zakaźne zapalenie wsierdzia. Ponadto, u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min) stosowanie nadroparyny jest niewskazane ze względu na ryzyko kumulacji i powikłań krwotocznych. Znieczulenie regionalne jest przeciwwskazane u pacjentów leczonych dawkami leczniczymi heparyny z powodu ryzyka krwiaka rdzenia kręgowego i poważnych powikłań neurologicznych.
acenokumarol, choroba wrzodowa żołądka, heparyna, heparyna drobnocząsteczkowa, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, klirens kreatyniny, klopidogrel, krwawienie śródczaszkowe, krwiak rdzenia, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, nadroparyna wapniowa, niestabilna dławica piersiowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, retinopatia naczyniowa, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, warfaryna, zaburzenie hemostazy, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zakaźne zapalenie wsierdzia, zawał mięśnia sercowego, znieczulenie regionalne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – ApoSuprid
Produkt leczniczy ApoSuprid (amisulpryd) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak złośliwy zespół neuroleptyczny (objawy: hipertermia, sztywność mięśni, zaburzenia autonomiczne, rabdomioliza z podwyższoną kinazą kreatynową), hiperglikemia, ciężkie uszkodzenie wątroby, obniżenie progu drgawkowego oraz wydłużenie odstępu QT w EKG. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest indywidualna modyfikacja dawki lub przerwanie leczenia. W przypadku QTc > 500 ms leczenie należy przerwać, a przy wydłużeniu odstępu QT zaleca się zmniejszenie dawki. Monitorowanie EKG jest szczególnie wskazane u osób starszych, z chorobami serca lub zaburzeniami elektrolitowymi (np. hipokaliemia). Ponadto, u pacjentów z cukrzycą lub ryzykiem jej rozwoju należy kontrolować glikemię, a u osób z padaczką wymagana jest szczególna obserwacja.
agranulocytoza, amisulpryd, bradykardia, choroba Parkinsona, hiperglikemia, hipertermia, hipokaliemia, incydent naczyniowo-mózgowy, kinaza kreatynowa, łagodny guz przysadki, lek przeciwpsychotyczny, nagła śmierć sercowa, niedociśnienie, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, objawy odstawienia, próg drgawkowy, prolaktyna, prolaktynoma, psychoza związana z demencją, rabdomioliza, torsade de pointes, uszkodzenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia świadomości, zapalenie płuc, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Chinapryl – Działania niepożądane
Chinapryl, inhibitor konwertazy angiotensyny (ACE), stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwowane objawy to ból głowy (7,2%), zawroty głowy (5,5%), kaszel (3,9%), zmęczenie (3,5%), katar (3,2%), nudności/wymioty (2,8%) oraz bóle mięśni (2,2%). Do poważnych, choć rzadkich działań należą reakcje anafilaktyczne (<1/10 000), obrzęk naczynioruchowy obejmujący twarz, język i drogi oddechowe, a także zaburzenia hematologiczne takie jak neutropenia, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna i małopłytkowość (≥1/10 000 do <1/1000). Dodatkowo, mogą wystąpić incydenty naczyniowo-mózgowe, zawał mięśnia sercowego oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka. Monitorowanie parametrów laboratoryjnych, zwłaszcza morfologii krwi, elektrolitów (hiperkaliemia, hiponatremia) oraz funkcji nerek, jest kluczowe, szczególnie u pacjentów z niedoborem G-6-PDH i stosujących jednocześnie diuretyki.
agranulocytoza, białkomocz, ból głowy, diuretyk, dławica piersiowa, eozynofilowe zapalenie płuc, hiperkaliemia, hiponatremia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor ACE, małopłytkowość, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedobór G-6-PDH, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna, SIADH, skurcz oskrzeli, tachykardia, TIA, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenia krwi, zapalenie górnych dróg oddechowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Naramig
Produkt Naramig (naratryptan) jest wskazany wyłącznie do leczenia pacjentów z prawidłowo rozpoznaną migreną, z wyłączeniem postaci takich jak migrena hemiplegiczna, podstawna oraz oftalmoplegiczna. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest dokładna diagnostyka, zwłaszcza u pacjentów z nietypowymi objawami lub bez wcześniejszego rozpoznania migreny, aby wykluczyć inne poważne przyczyny neurologiczne. Naramig jest przeciwwskazany u osób z czynnikami ryzyka choroby niedokrwiennej serca, w tym palaczy, kobiet po menopauzie oraz mężczyzn powyżej 40. roku życia, a także u pacjentów z nadwrażliwością na sulfonamidy. Po podaniu leku mogą wystąpić przemijające dolegliwości w obrębie klatki piersiowej, takie jak ból czy uczucie ucisku, które wymagają natychmiastowej oceny kardiologicznej i zaprzestania stosowania leku, jeśli sugerują chorobę niedokrwienną serca.
agonista receptora serotoninowego, aura migrenowa, ból głowy polekowy, ból w klatce piersiowej, choroba niedokrwienna serca, diagnostyka kardiologiczna, dziurawiec zwyczajny, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, migrena, migrena hemiplegiczna, migrena oftalmoplegiczna, migrena podstawna, nadwrażliwość na sulfonamidy, naratryptan, niedobór laktazy, niedowład, nietolerancja galaktozy, pień mózgu, porażenie mięśni gałki ocznej, przemijający napad niedokrwienny, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, udar naczyniowy mózgu, zaburzenia nerwowo-mięśniowe, zaburzenia stanu psychicznego, zaburzenia wegetatywne, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Axia Forte Plus
Przed rozpoczęciem terapii produktem Axia Forte Plus, zawierającym drospirenon, konieczna jest szczegółowa ocena stanu pacjentki z uwzględnieniem czynników ryzyka zakrzepowo-zatorowych (VTE i ATE). Stosowanie tego preparatu wiąże się z podwyższonym ryzykiem VTE, szacowanym na 9-12 przypadków na 10 000 kobiet rocznie, co jest dwukrotnie wyższym ryzykiem niż w przypadku preparatów zawierających lewonorgestrel, norgestimat lub noretisteron. Ryzyko to wzrasta znacząco przy współistnieniu czynników takich jak otyłość (BMI >30 kg/m²), długotrwałe unieruchomienie, dodatni wywiad rodzinny, wiek powyżej 35 lat oraz choroby współistniejące (np. toczeń rumieniowaty układowy, nowotwory). Przeciwwskazane jest stosowanie Axia Forte Plus u pacjentek z wieloma czynnikami ryzyka VTE lub ATE, a w przypadku planowanego zabiegu chirurgicznego zaleca się przerwanie terapii na co najmniej 4 tygodnie przed i 2 tygodnie po zabiegu. Pacjentki powinny być poinformowane o objawach zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej oraz konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem w przypadku ich wystąpienia.
antagonista aldosteronu, cholestaza, choroba Leśniowskiego-Crohna, depresja endogenna, drospirenon, dyslipoproteinemia, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, incydent naczyniowo-mózgowy, kamica żółciowa, krwioplucie, lewonorgestrel, migotanie przedsionków, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, noretisteron, norgestimat, nowotwór wątroby, opryszczka ciężarnych, ostuda, otoskleroza, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, rak szyjki macicy, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, wirus brodawczaka ludzkiego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dironorm 10 mg + 5 mg
W badaniach klinicznych obejmujących 195 pacjentów stosujących jednocześnie lizynopryl i amlodypinę (składniki preparatu Dironorm) nie stwierdzono zwiększonej częstości działań niepożądanych w porównaniu do monoterapii. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były ból głowy (8%), kaszel (5%) oraz zawroty głowy (3%), które miały charakter łagodny i przemijający. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥10%), często (≥1% do <10%), niezbyt często (≥0,1% do <1%), rzadko (≥0,01% do <0,1%), bardzo rzadko (<0,01%) oraz nieznana. Wśród działań niepożądanych lizynoprylu i amlodypiny wymieniono m.in. rzadkie zmniejszenie hemoglobiny, bardzo rzadkie zahamowanie czynności szpiku, często kołatanie serca, często objawy ortostatyczne, często kaszel, często biegunka i wymioty, a także rzadkie reakcje skórne i obrzęki.
agranulocytoza, bezsenność, depresja, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, impotencja, incydent naczyniowo-mózgowy, leukocytoza, leukopenia, lizynopryl i amlodypina, łuszczyca, małopłytkowość, mocznica, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, odczyn Biernackiego, ostra niewydolność nerek, pęcherzyca, pokrzywka, powiększenie węzłów chłonnych, przeciwciała przeciwjądrowe, reakcja anafilaktyczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie umysłowe, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia snu, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zawał mięśnia sercowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Takayasu arteritis – Epidemiologia
Takayasu arteritis (TAK) to przewlekłe zapalenie dużych naczyń, głównie aorty i jej odgałęzień oraz tętnic płucnych, o zróżnicowanej częstości występowania geograficznego. Najwyższa chorobowość odnotowana jest w Japonii (40/milion), podczas gdy w USA wynosi 0,9/milion. Średnia światowa zapadalność to około 2,6/milion rocznie, z regionalnymi różnicami: Japonia i Korea 1-2/milion, Europa 0,4-1,5/milion, Polska 0,92/milion. Choroba dotyka głównie kobiety (80-90% przypadków, stosunek kobiet do mężczyzn średnio 9:1) i osoby młode, ze szczytem zachorowań w wieku 15-30 lat. Występują różnice etniczne w lokalizacji zmian naczyniowych, np. u Japończyków częściej zajęty jest łuk aorty, a u Hindusów aorta brzuszna. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych, zwłaszcza angiografii i rezonansie magnetycznym, które pozwalają ocenić zwężenia i zmiany zapalne naczyń.
angiografia, aorta, aorta brzuszna, ból głowy, choroba autoimmunologiczna, choroba bez tętna, chorobowość, chromanie przestankowe, dyskomfort w klatce piersiowej, gorączka, gruźlica, incydent naczyniowo-mózgowy, łuk aorty, nadciśnienie tętnicze, niedomykalność aortalna, niewydolność serca, nowotwór hematologiczny, parametr zapalny, pogorszenie widzenia, rezonans magnetyczny, Takayasu arteritis, tętniak aorty, tętnica płucna, tętnica podobojczykowa, zakrzepica płucna, zapadalność, zapalenie naczyń, zastoinowa niewydolność serca, złe samopoczucie, zwężenie naczyń, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Edolox 60 mg
Etorykoksyb, substancja czynna leku Edolox dostępnego w dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących 9295 pacjentów z ChZS, RZS, przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Długoterminowe stosowanie (≥1 rok) w dawkach 60 mg i 90 mg wiązało się z podobnym wzorcem działań niepożądanych, w tym istotnymi incydentami sercowo-naczyniowymi, takimi jak kołatanie serca, arytmie, migotanie przedsionków, tachykardia, zastoinowa niewydolność serca, dusznica bolesna oraz zawał mięśnia sercowego. Nadciśnienie tętnicze, incydenty naczyniowo-mózgowe (przemijające napady niedokrwienne, zapalenie naczyń) oraz zwiększone ryzyko poważnych tętniczych incydentów zakrzepowych zostały potwierdzone w programie MEDAL, obejmującym 17 412 pacjentów leczonych średnio przez 18 miesięcy. Profil bezpieczeństwa w krótkoterminowych badaniach ostrego bólu pooperacyjnego (dawki 90 mg i 120 mg) był zbliżony do obserwowanego w przewlekłych wskazaniach.
arytmia, bezsenność, białkomocz, biegunka, ból brzucha, ból głowy, choroba zwyrodnieniowa stawów, depresja, dezorientacja, dna moczanowa, etorykoksyb, hiperkaliemia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor COX-2, kołatanie serca, lęk, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, omam, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, owrzodzenie żołądka, parestezja, pokrzywka, przewlekły ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień, senność, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, szum uszny, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wybroczyna, wykwit polekowy, wymioty, wysypka, wzdęcie, zaburzenie smaku, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zawroty głowy, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ranopril 5 mg
Ranopril, zawierający lizynopryl w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, jest inhibitorem ACE, którego stosowanie wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Do najczęstszych należą zawroty głowy, bóle głowy, kaszel, biegunka, wymioty oraz objawy ortostatyczne, w tym niedociśnienie ortostatyczne. Rzadziej obserwuje się zaburzenia hematologiczne, takie jak zmniejszenie hemoglobiny i hematokrytu, a bardzo rzadko poważne stany jak agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna czy zahamowanie czynności szpiku kostnego. Wśród działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego odnotowano incydenty takie jak zawał mięśnia sercowego, incydenty naczyniowo-mózgowe, kołatanie serca i tachykardię. Występują również reakcje skórne, od wysypki i świądu po ciężkie zespoły, takie jak zespół Stevensa-Johnsona.
agranulocytoza, chłoniak rzekomy skóry, dławica piersiowa, ginekomastia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor ACE, leukopenia, lizynopryl dwuwodny, małopłytkowość, mocznica, naciek płucny, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, ostra niewydolność nerek, parestezja, pęcherzyca, przeciwciała przeciwjądrowe, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie krtani, zapalenie oskrzeli, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zawał mięśnia sercowego, zawroty błędnikowe, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka