choroba posurowicza
Choroba posurowicza (serum sickness) to reakcja nadwrażliwości typu III, która występuje w odpowiedzi na ekspozycję na obce białka, najczęściej surowice, szczepionki lub leki. Historycznie była związana z podawaniem surowic końskich, stosowanych w leczeniu błonicy, tężca i innych chorób zakaźnych, obecnie jej występowanie jest rzadsze.
Patogeneza choroby posurowiczej opiera się na tworzeniu kompleksów immunologicznych złożonych z antygenu i przeciwciała, które odkładając się w tkankach, aktywują układ dopełniacza i wywołują reakcję zapalną. Objawy pojawiają się zwykle 7-14 dni po ekspozycji na antygen, a w przypadku powtórnej ekspozycji mogą wystąpić już po 2-4 dniach.
Manifestacja kliniczna obejmuje gorączkę, osłabienie, bóle stawów, limfadenopatię oraz charakterystyczne zmiany skórne – wysypkę plamisto-grudkową lub pokrzywkową. W ciężkich przypadkach może dojść do zapalenia naczyń, zapalenia mięśnia sercowego, zapalenia nerek, a nawet wstrząsu anafilaktycznego.
Diagnostyka choroby posurowiczej opiera się głównie na wywiadzie dotyczącym ekspozycji na potencjalny czynnik wywołujący oraz obrazie klinicznym. W badaniach laboratoryjnych można stwierdzić obniżone stężenie składników dopełniacza, zwiększone OB oraz eozynofilię.
Leczenie jest przede wszystkim objawowe i obejmuje podawanie leków przeciwhistaminowych, niesteroidowych leków przeciwzapalnych, a w cięższych przypadkach kortykosteroidów. Kluczowe jest natychmiastowe odstawienie czynnika wywołującego reakcję. Rokowanie jest zazwyczaj dobre, a objawy ustępują samoistnie w ciągu 1-2 tygodni.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Moreme 150 mg
Bupropion chlorowodorek w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu (150 mg i 300 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą układu nerwowego i psychicznego. Do bardzo często występujących należą bezsenność (≥1/10) oraz bóle głowy (≥1/10), natomiast często obserwuje się drżenia, zawroty głowy, zaburzenia smaku, pobudzenie i lęk (≥1/100 do <1/10). Rzadkim, ale poważnym powikłaniem są napady drgawkowe, występujące u około 0,1% pacjentów (1/1000). W zakresie zaburzeń psychicznych odnotowano także agresję, omamy, urojenia i myśli samobójcze, które wymagają natychmiastowej interwencji. Reakcje nadwrażliwości, takie jak pokrzywka (≥1/100 do <1/10), mogą przejść w ciężkie stany zagrażające życiu, w tym obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny (<1/10 000). Ponadto, często występują suchość błony śluzowej jamy ustnej, nudności, wymioty (≥1/10), a także wysypka, świąd i pocenie się (≥1/100 do <1/10). Bardzo rzadko obserwuje się poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevens-Johnsona (<1/10 000).
bezsenność, ból brzucha, ból głowy, ból mięśnia, ból stawu, bupropion chlorowodorek, choroba posurowicza, depersonalizacja, depresja, drżenie, drżenie mięśniowe, duszność, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, kołatanie serca, lęk, leukopenia, myśl samobójcza, nadmierne pocenie, napad drgawkowy, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omam, ostra uogólniona osutka krostkowa, pobudzenie, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz oskrzeli, splątanie, suchość błony śluzowej jamy ustnej, świąd, szum uszny, tachykardia, toczeń rumieniowaty skórny, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, urojenie, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, wzrost ciśnienia tętniczego, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zaczerwienienie skóry, zaostrzenie łuszczycy, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zinnat 500 mg
Zinnat, zawierający cefuroksym aksetyl, jest cefalosporynowym antybiotykiem o szerokim spektrum działania. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje działania niepożądane o różnej częstości występowania, klasyfikowane od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Do często obserwowanych działań należą nadmierny wzrost Candida, bóle głowy, zawroty głowy, biegunka, nudności, ból brzucha, wymioty oraz przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych. Rzadziej występują nadmierny wzrost Clostridioides difficile, co może prowadzić do rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego, a także poważniejsze reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczna nekroliza naskórka. Wśród działań o częstości nieznanej znajdują się także zaburzenia hematologiczne, takie jak eozynofilia, małopłytkowość, leukopenia, niedokrwistość hemolityczna oraz reakcje alergiczne, w tym anafilaksja i zespół Kounisa.
anafilaksja, antybiotyk cefalosporynowy, badanie kontrolowane placebo, cefalosporyna, cefuroksym, cefuroksym aksetyl, choroba posurowicza, enzym wątrobowy, eozynofilia, gorączka polekowa, kandydoza, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, ostry zespół wieńcowy, profil bezpieczeństwa leku, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, toksyczna nekroliza naskórka, zakażenie Clostridioides difficile, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, Zinnat, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Penicillinum procainicum L TZF
Leczenie benzylopenicyliną prokainową lecytynowaną (Penicillinum Procainicum L TZF) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, zwłaszcza u pacjentów z historią alergii na β-laktamy lub astmą. Przed terapią należy przeprowadzić dokładny wywiad alergologiczny oraz, w razie potrzeby, testy diagnostyczne z użyciem odpowiednich preparatów, unikając testów z samą penicyliną ze względu na ryzyko anafilaksji. W przypadku wstrząsu anafilaktycznego wskazane jest natychmiastowe podanie epinefryny, leków przeciwhistaminowych i kortykosteroidów oraz monitorowanie funkcji życiowych. U pacjentów z niewydolnością nerek i osób starszych zaleca się dostosowanie dawki, gdyż benzylopenicylina jest głównie wydalana przez nerki, a jej akumulacja może prowadzić do neurotoksyczności (drgawki, śpiączka). W trakcie leczenia kiły należy uwzględnić możliwość wystąpienia reakcji Jarisch-Herxheimera, manifestującej się gorączką i bólami głowy, szczególnie w wczesnych stadiach choroby.
antybiotyk, benzylopenicylina prokainowa, choroba posurowicza, Clostridium difficile, epinefryna, kiła, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, martwicze zapalenie rdzenia poprzecznego, metronidazol, neutropenia, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, paciorkowiec, pacjent geriatryczny, penicylina, prokaina, reakcja Jarisch-Herxheimera, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, test Coombsa, wankomycyna, wstrząs anafilaktyczny, zespół Hoignè, zgorzel - Leksykon leków
Działania niepożądane – Duomox 750 mg
Podczas terapii amoksycyliną zawartą w leku Duomox najczęściej obserwuje się działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka i nudności (często, ≥1/100 do <1/10) oraz wysypka skórna (często). Rzadziej występują wymioty (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100) oraz bardzo rzadkie powikłania, w tym kandydoza skóry i błon śluzowych, zaburzenia hematologiczne (przemijająca leukopenia, trombocytopenia, niedokrwistość hemolityczna), a także ciężkie reakcje alergiczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja czy zespół choroby posurowiczej. Wśród działań niepożądanych układu nerwowego odnotowano bardzo rzadko hiperkinezję, zawroty głowy i drgawki, a także aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (częstość nieznana). Ponadto, rzadko mogą wystąpić poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.
agranulocytoza, amoksycylina, anafilaksja, choroba posurowicza, czas krwawienia, czas protrombinowy, eozynofilia, hiperkinezja, IgA dermatoza, kandydoza błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, nadkażenie grzybicze, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, zapalenie jelit, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tarsime 250 mg
Produkt leczniczy Tarsime, zawierający aksetyl cefuroksymu w dawkach 125 mg, 250 mg i 500 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Do najczęstszych należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, ból brzucha, wymioty), nadmierny wzrost Candida oraz eozynofilia. Rzadziej obserwuje się poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość, leukopenia czy niedokrwistość hemolityczna, a także reakcje alergiczne o ciężkim przebiegu, w tym anafilaksję i zespół Stevensa-Johnsona. Przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych jest częstym objawem, natomiast żółtaczka zastoinowa i zapalenie wątroby występują rzadko. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych, bez istotnych różnic w charakterze i częstości działań niepożądanych.
aksetyl cefuroksymu, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk cefalosporynowy, Candida, cefuroksym, choroba posurowicza, DRESS, enzymy wątrobowe, eozynofilia, gorączka polekowa, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, ostry zespół wieńcowy, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zapalenie wątroby, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Penicillinum procainicum L TZF
Benzylopenicylina prokainowa lecytynowana (Penicillinum Procainicum L TZF) wymaga szczegółowego wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii, zwłaszcza u pacjentów z astmą lub uczulonych na β-laktamy. W przypadku podejrzenia nadwrażliwości zaleca się wykonanie testów diagnostycznych zgodnie z instrukcją, unikając prób z czystą penicyliną ze względu na ryzyko wstrząsu anafilaktycznego. W razie reakcji anafilaktycznej należy natychmiast podać epinefrynę, lek przeciwhistaminowy i kortykosteroid, monitorując funkcje życiowe. U pacjentów z niewydolnością nerek i osób w podeszłym wieku konieczne jest dostosowanie dawki i monitorowanie czynności nerek, wątroby oraz serca. Podawanie dużych dawek (np. 4 800 000 j.m.) może wywołać zespół Hoignè, objawiający się przemijającymi zaburzeniami psychicznymi i neurologicznymi. Należy unikać wstrzyknięć do tętnicy lub w bezpośrednie sąsiedztwo nerwów, aby zapobiec poważnym powikłaniom, takim jak martwicze zapalenie rdzenia czy zgorzel.
antybiotyk beta-laktamowy, astma, badanie lekowrażliwości, badanie w ciemnym polu widzenia, benzylopenicylina prokainowa, choroba posurowicza, Clostridium difficile, drgawki, epinefryna, halucynacje, kiła, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, martwicze zapalenie rdzenia poprzecznego, metronidazol, nadkażenie, neutropenia, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, penicylina, plamica, reakcja Jarisch-Herxheimera, reakcja nadwrażliwości, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, sinica kończyn, śpiączka, Streptococcus, test Coombsa, test serologiczny, wankomycyna, wstrząs anafilaktyczny, wywiad alergologiczny, zakażenie grzybicze, zespół Hoignè, zgorzel - Leksykon leków
Działania niepożądane – Xorimax 500 500 mg
Xorimax, zawierający aksetyl cefuroksymu, jest cefalosporynowym antybiotykiem dostępnym w dawkach 250 mg i 500 mg w formie tabletek drażowanych. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje działania niepożądane o różnej częstości, od bardzo częstych (np. nadmierny wzrost drożdżaków, eozynofilia, bóle głowy, biegunka, nudności, wymioty, przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych) po bardzo rzadkie (np. anafilaksja, ciężkie reakcje skórne SCAR, niedokrwistość hemolityczna, zespół Kounisa). Brak jest danych z badań kontrolowanych placebo, a częstość występowania działań niepożądanych może różnić się w zależności od wskazań klinicznych. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zgodny z tym u dorosłych. Cefalosporyny mogą powodować dodatni odczyn Coombsa, co może zakłócać próby krzyżowe krwi, a w bardzo rzadkich przypadkach prowadzić do niedokrwistości hemolitycznej.
aksetyl cefuroksymu, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, biegunka, ból brzucha, ból głowy, cefalosporyna, cefuroksym, choroba posurowicza, ciężkie niepożądane reakcje skórne, Clostridium difficile, drożdżaki, enzym wątrobowy, eozynofilia, gorączka polekowa, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, personel medyczny, pokrzywka, reakcja Jarischa-Herxheimera, reakcja polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wymioty, wysypka skórna, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – ItraGen 100 mg
Itragen zawiera itrakonazol w dawce 100 mg na kapsułkę i jest stosowany w leczeniu zakażeń grzybiczych skóry i paznokci. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są bóle głowy, ból brzucha oraz nudności. Rzadziej występują poważne reakcje, takie jak ciężkie reakcje alergiczne, zastoinowa niewydolność serca, zapalenie trzustki, ostre hepatotoksyczne objawy (w tym przypadki ostrej niewydolności wątroby zakończone zgonem) oraz ciężkie odczyny skórne, np. zespół Stevensa-Johnsona czy martwica toksyczno-rozpływna naskórka. W badaniach klinicznych u 8499 pacjentów zgłaszano również leukopenię, parestezje, zaburzenia widzenia, szumy uszne, duszność, biegunki, zaparcia, a także podwyższone wartości enzymów wątrobowych i kinazy fosfokreatynowej. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu działania niepożądane, które wymagają natychmiastowej interwencji.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, choroba posurowicza, dehydrogenaza mleczanowa, dysfonia, działanie niepożądane, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotranspeptydaza, granulocytopenia, grzybica paznokci, grzybica skóry, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hipoestezja, hipokaliemia, hipomagnezemia, itrakonazol, leukoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedociśnienie, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nieżyt nosa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, odczyn skórny, osutka krostkowa, parestezja, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, stan splątania, szumy uszne, tachykardia, trombocytopenia, utrata słuchu, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie grzybicze, zapalenie trzustki, zapalenie zatok, zastoinowa niewydolność serca, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Kłosówka wełnista – Działania niepożądane
Kłosówka wełnista (Holcus lanatus) jest składnikiem preparatów do immunoterapii alergenowej, które mogą wywoływać zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe działania niepożądane. Miejscowe reakcje po podaniu podskórnym obejmują świąd, rumień i obrzęk o średnicy 5-10 cm, a także podskórne, swędzące guzki (ziarniniaki) pojawiające się 2-3 tygodnie po iniekcji, związane z obecnością wodorotlenku glinu jako adiuwantu. Preparaty takie jak Pollinex+Rye mogą powodować zaczerwienienie, obrzęk >5 cm oraz świąd, a w rzadkich przypadkach przejściowe stwardnienie podskórne. Podjęzykowe formy (np. Perosall T13) wywołują krótkotrwałe objawy miejscowe, takie jak świąd gardła, pieczenie jamy ustnej i obrzęk warg. Reakcje ogólnoustrojowe obejmują spektrum od łagodnych (kichanie, kaszel, pokrzywka, łagodny skurcz oskrzeli) po ciężkie (obrzęk Quincke’go, wstrząs anafilaktyczny), które mogą wystąpić w ciągu kilku minut po podaniu preparatu i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Rzadko obserwuje się objawy choroby posurowiczej, takie jak gorączka, bóle stawów i obrzęk węzłów chłonnych, pojawiające się po kilku dniach od podania.
adiuwant, astma, ból brzucha, choroba posurowicza, egzema atopowa, immunoterapia, immunoterapia alergenowa, kłosówka wełnista, nieżyt nosa, nieżyt spojówek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, obrzęk warg, obrzęk węzłów chłonnych, podanie podjęzykowe, podanie podskórne, pokrzywka, preparat biologiczny, reakcja miejscowa, reakcja ogólnoustrojowa, rumień, skurcz oskrzeli, sprzęt resuscytacyjny, stan astmatyczny, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, zaburzenia narządu wzroku, zaburzenia skórne, zaburzenia układu oddechowego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie naczyń, zapalenie nerek, ziarniniak - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bioracef 500 mg
Bioracef, zawierający cefuroksym aksetyl w dawkach 125 mg, 250 mg i 500 mg, jest cefalosporynowym antybiotykiem o określonym profilu bezpieczeństwa, który lekarze powinni znać przed przepisaniem. Najczęstsze działania niepożądane obejmują nadmierny wzrost Candida (często), eozynofilię (często), bóle i zawroty głowy (często), zaburzenia żołądkowo-jelitowe takie jak biegunka, nudności, ból brzucha i wymioty (często), a także przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (często). Rzadziej obserwuje się małopłytkowość (rzadko), leukopenię i niedokrwistość hemolityczną (bardzo rzadko). Działania niepożądane są klasyfikowane według układów i narządów MedDRA oraz częstości występowania, od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000), z wieloma zdarzeniami o częstości nieznanej ze względu na brak danych z badań kontrolowanych placebo.
anafilaksja, biegunka, cefalosporyna, cefuroksym aksetyl, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, enzymy wątrobowe, eozynofilia, hepatitis, kandydoza, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, próba krzyżowa krwi, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczna nekroliza naskórka, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Immunine 1200 IU 1200 j.m.
IMMUNINE 1200 IU, preparat zawierający ludzki czynnik IX krzepnięcia, stosowany w terapii hemofilii B, charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa, szczególnie w porównaniu do preparatów o niższej czystości. W badaniach klinicznych przeprowadzonych na 197 pacjentach, w tym populacji pediatrycznej (dzieci 6-12 lat, młodzież powyżej 12 lat oraz dzieci poniżej 6 roku życia), nie wykryto inhibitorów czynnika IX. Niemniej jednak, preparat może wywoływać reakcje nadwrażliwości, od łagodnych (pieczenie w miejscu podania) po ciężkie, takie jak anafilaksja. Szczególne ryzyko dotyczy pacjentów z obecnością inhibitorów czynnika IX, u których może dojść do niedostatecznej odpowiedzi klinicznej oraz rozwoju zespołu nerczycowego po próbie indukcji tolerancji immunologicznej. Wśród działań niepożądanych o nieznanej częstości występowania wymienia się m.in. reakcje alergiczne, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywkę, epizody zakrzepowo-zatorowe (w tym zawał serca, rozsiane wykrzepianie śródnaczyniowe, zakrzepicę żylną i tętniczą), a także objawy neurologiczne jak parestezje czy ból głowy.
anafilaksja, choroba posurowicza, częstoskurcz, czynnik IX krzepnięcia, duszność, epizod zakrzepowo-zatorowy, hemofilia B, indukcja tolerancji immunologicznej, inhibitor czynnika IX, niedociśnienie, obrzęk naczynioruchowy, ośrodek leczenia hemofilii, parestezja, pokrzywka, populacja pediatryczna, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rozsiane wykrzepianie śródnaczyniowe, świszczący oddech, zakrzepica tętnicy mózgu, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żylna, zator tętnicy płucnej, zawał serca, zespół nerczycowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bortezomib Krka
Leczenie produktem Bortezomib Krka wymaga ścisłego monitorowania pacjentów pod kątem działań niepożądanych, zwłaszcza hematologicznych i neurologicznych. Produkt o mocy 1 mg podaje się wyłącznie dożylnie, a 3,5 mg dożylnie lub podskórnie, z bezwzględnym zakazem podawania dooponowego ze względu na ryzyko zgonu. Najczęstsze działania niepożądane to małopłytkowość, neutropenia i niedokrwistość, z charakterystycznym spadkiem liczby płytek krwi do wartości około 40-50% wyjściowej, najniższa liczba płytek występuje zwykle w dniu 11. cyklu. W przypadku spadku płytek poniżej 25 000/μl (lub 30 000/μl przy skojarzeniu z melfalanem i prednizonem) należy wstrzymać leczenie. Zalecane jest regularne badanie morfologii krwi oraz rozważenie przetoczeń płytek i stosowania czynników stymulujących kolonie granulocytów w przypadku neutropenii. Profilaktyka przeciwwirusowa jest wskazana ze względu na zwiększone ryzyko reaktywacji wirusa półpaśca, szczególnie w skojarzeniu z melfalanem i prednizonem lub rytuksymabem.
ból neuropatyczny, chłoniak z komórek płaszcza, choroba posurowicza, frakcja wyrzutowa lewej komory, hiperbilirubinemia, hiperestezja, hipoestezja, hipotonia ortostatyczna, kłębuszkowe zapalenie nerek, krwawienie śródmózgowe, krwawienie żołądkowo-jelitowe, neuropatia amyloidowa, neuropatia cukrzycowa, neuropatia obwodowa, neuropatia ruchowa, neuropatia układu autonomicznego, niedrożność jelit, ostra białaczka szpikowa, parestezja, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, reaktywacja wirusa półpaśca, śródmiąższowe zapalenie płuc, szpiczak mnogi, toksyczność hematologiczna, toksyczność przewodu pokarmowego, trombocytopenia, wirus Johna Cunninghama, wydłużenie odstępu QT, WZW typu B, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakażenie HBV, zakażenie wirusem półpaśca, zastoinowa niewydolność serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół rozpadu guza, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Działania niepożądane – Asbima 5 mg + 160 mg
Produkt leczniczy Asbima, zawierający amlodypinę i walsartan, był oceniany w pięciu badaniach klinicznych na ponad 5000 pacjentach, z czego 2613 otrzymywało kombinację obu substancji. Profil bezpieczeństwa wykazuje, że najczęstsze działania niepożądane to zapalenie części nosowej gardła, grypa, nadwrażliwość, ból głowy, omdlenia, niedociśnienie ortostatyczne oraz obrzęki obwodowe (częstość 5,1%), zmęczenie, nagłe zaczerwienienie twarzy i uderzenia gorąca. Obrzęki obwodowe, typowe dla amlodypiny, występują rzadziej niż przy monoterapii. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o nieznanej częstości.
amlodypina i walsartan, ból głowy, choroba posurowicza, hemoglobina, hiperglikemia, hiperkaliemia, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omdlenie, rumień wielopostaciowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie rytmu serca, zapalenie naczyń, zapalenie nosogardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Co-Valsacor 160 mg + 12,5 mg
Co-Valsacor to preparat zawierający 160 mg walsartanu oraz 12,5 mg hydrochlorotiazydu, stosowany w terapii skojarzonej. Profil działań niepożądanych obejmuje zarówno reakcje charakterystyczne dla obu substancji, jak i te obserwowane w monoterapii. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to hipokaliemia (bardzo często), hiponatremia i hipomagnezemia (często), a także odwodnienie, parestezje, niewyraźne widzenie, szum uszny, niedociśnienie, kaszel, ból mięśni i zmęczenie (niezbyt często). Rzadziej obserwuje się małopłytkowość, reakcje alergiczne, zaburzenia czynności nerek, a także poważne reakcje skórne, takie jak toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Monitorowanie elektrolitów, funkcji nerek oraz parametrów metabolicznych jest kluczowe podczas terapii.
agranulocytoza, azot mocznikowy, bilirubina, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, cukromocz, diuretyk tiazydowy, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, hematokryt, hemoglobina, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, impotencja, jaskra zamkniętego kąta, kurcz mięśni, kwas moczowy, leukopenia, lipidy, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, monoterapia, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, omdlenie, ostra niewydolność nerek, parestezja, produkt leczniczy złożony, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, tabletka powlekana, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, walsartan i hydrochlorotiazyd, zaburzenie czynności nerek, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy błędnikowe, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Augmentin 250 mg + 125 mg
Augmentin, zawierający 250 mg amoksycyliny (amoksycylina trójwodna) oraz 125 mg kwasu klawulanowego (klawulanian potasu), jest antybiotykiem o szerokim spektrum działania, który może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości występowania. Najczęściej obserwuje się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka (≥1/10), nudności i wymioty (≥1/100 do <1/10), które można złagodzić przez przyjmowanie leku podczas posiłku. Niezbyt często występują niestrawność oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych AspAT i/lub AlAT. Rzadziej obserwuje się reakcje skórne, takie jak wysypka, świąd i pokrzywka, a w bardzo rzadkich przypadkach ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka). Ponadto, mogą wystąpić przemijające zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i obrzęk naczynioruchowy.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, amoksycylina trójwodna, aseptyczne zapalenie opon, choroba posurowicza, czas protrombinowy, dysbioza jelitowa, enzymy wątrobowe, IgA dermatoza, język włochaty, kandydoza, klawulanian potasu, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, kwas klawulanowy, leukopenia, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, polekowe zapalenie jelit, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na penicylinę – Patofizjologia i mechanizm
Alergia na penicylinę, choć zgłaszana przez około 10% populacji, jest potwierdzona immunologicznie u mniej niż 1% pacjentów. Mechanizm alergii opiera się na odpowiedzi immunologicznej na determinanty antygenowe powstałe z rozpadu pierścienia beta-laktamowego, które tworzą kompleksy hapten-nośnik. Reakcje alergiczne klasyfikuje się według Gella i Coombsa na typy I-IV, gdzie reakcje typu I (IgE-zależne) są najcięższe i manifestują się anafilaksją, pokrzywką czy obrzękiem naczynioruchowym, pojawiając się zwykle w ciągu 1-6 godzin od ekspozycji. Reakcje typu II-IV obejmują mechanizmy cytotoksyczne, kompleksy immunologiczne oraz reakcje komórkowe T, manifestujące się m.in. niedokrwistością hemolityczną, zapaleniem naczyń czy ciężkimi wysypkami skórnymi (SJS, TEN, DRESS). Ponadto, penicylina może wywoływać reakcje pseudoalergiczne poprzez aktywację układu kontaktowego, bez udziału IgE. Czynniki ryzyka alergii to m.in. podanie parenteralne, wysokie dawki, powtarzane ekspozycje oraz wiek 20-49 lat. Reaktywność krzyżowa między beta-laktamami zależy głównie od podobieństwa łańcuchów bocznych R1, a nie samego pierścienia beta-laktamowego, z częstością reaktywności krzyżowej między penicylinami a cefalosporynami około 3%.
alergia na penicylinę, anafilaksja, antybiotyki beta-laktamowe, cefalosporyny, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, degranulacja komórek tucznych, desensytyzacja, karbapenemy, klasyfikacja Gella i Coombsa, komórki dendrytyczne, kompleksy immunologiczne, limfocyty B, limfocyty T CD4+, mediatory zapalne, mononukleoza zakaźna, nadwrażliwość na penicylinę, niedokrwistość hemolityczna, odpowiedź immunologiczna, penicyloilo-polilizyna, pierścień beta-laktamowy, próba prowokacyjna, przeciwciała, przeciwciała IgE, reakcja nadwrażliwości, reakcja typu I, reakcja typu II, reakcja typu III, reakcja typu IV, reaktywność krzyżowa, szlak RhoA-ROCK, test punktowy, test śródskórny, toksyczna nekroliza naskórka, układ dopełniacza, układ kalikreina-kinina, układ odpornościowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Olcha – Działania niepożądane
Immunoterapia swoista z użyciem alergenów olchy (Alnus sp.), stosowana w preparatach takich jak Perosall D (podjęzykowo) oraz Pollinex Tree (podskórnie), wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnym nasileniu. Reakcje miejscowe po podaniu podjęzykowym obejmują pieczenie w jamie ustnej, świąd gardła oraz obrzęk warg, natomiast po podaniu podskórnym obserwuje się zaczerwienienie, obrzęk (>5 cm) i świąd w miejscu iniekcji, a rzadko przejściowe stwardnienie podskórne (guzki). Reakcje ogólnoustrojowe mogą obejmować łagodne objawy alergiczne (świąd oczu, kichanie, kaszel, łagodny skurcz oskrzeli, uczucie zmęczenia), umiarkowane i ciężkie reakcje (nasilony świszczący oddech, duszność, obrzęk Quinckego) oraz rzadko występujący wstrząs anafilaktyczny, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Bardzo rzadko mogą pojawić się objawy choroby posurowiczej (gorączka, bóle stawów, pokrzywka, obrzęk węzłów chłonnych) kilka dni po podaniu preparatu.
alergeny olchy, alergiczny nieżyt nosa, anafilaksja, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, choroba posurowicza, duszność, egzema atopowa, immunoterapia swoista, nieżyt nosa, nieżyt spojówek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, obrzęk warg, obrzęk węzłów chłonnych, Perosall D, pieczenie jamy ustnej, podanie podjęzykowe, podanie podskórne, pokrzywka uogólniona, Pollinex Tree, reakcja miejscowa, reakcja ogólnoustrojowa, skurcz oskrzeli, stwardnienie podskórne, świąd gardła, świszczący oddech, wstrząs anafilaktyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bortezomib Zentiva
Bortezomib Zentiva należy podawać zgodnie z zalecaną drogą: dawka 1 mg wyłącznie dożylnie, a dawka 3,5 mg dożylnie lub podskórnie; podanie dooponowe jest bezwzględnie przeciwwskazane z powodu ryzyka zgonu. Toksyczność hematologiczna jest bardzo częstym powikłaniem, manifestującym się cykliczną trombocytopenią (najniższe wartości płytek krwi około dnia 11. cyklu, spadek do średnio 40-50% wartości wyjściowych), neutropenią i niedokrwistością. W badaniu LYM-3002 u pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza (MCL) częstość trombocytopenii stopnia ≥3 wyniosła 56,7% w grupie BR-CAP (bortezomib + rytuksymab + cyklofosfamid + doksorubicyna + prednizon) w porównaniu do 5,8% w grupie R-CHOP, przy czym liczba krwotoków nie różniła się istotnie. Liczbę płytek należy kontrolować przed każdym podaniem, a leczenie wstrzymać przy spadku poniżej 25 000/μl (lub ≤30 000/μl w schemacie z melfalanem i prednizonem). Zalecane jest regularne monitorowanie morfologii krwi oraz rozważenie przetoczeń płytek i stosowania czynników stymulujących kolonie granulocytów w przypadku neutropenii. Profilaktyka przeciwwirusowa jest wskazana ze względu na zwiększone ryzyko reaktywacji wirusa półpaśca (14% vs 4% w schemacie bortezomib+melfalan+prednizon). U pacjentów leczonych skojarzeniem z rytuksymabem należy wykonać badania przesiewowe w kierunku HBV i monitorować ryzyko reaktywacji.
ból neuropatyczny, chłoniak z komórek płaszcza, choroba posurowicza, hiperbilirubinemia, hiperestezja, hipoestezja, hipotonia ortostatyczna, krwawienie śródmózgowe, krwawienie żołądkowo-jelitowe, małopłytkowość, neuropatia autonomiczna, neuropatia czuciowa, neuropatia obwodowa, neuropatia ruchowa, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność wątroby, ostra białaczka szpikowa, parestezja, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, proliferacyjne kłębuszkowe zapalenie nerek, reaktywacja wirusa półpaśca, reaktywacja wirusa WZW typu B, śródmiąższowe zapalenie płuc, szpiczak mnogi, trombocytopenia, wirus Johna Cunninghama, wydłużenie odstępu QT, zapalenie wątroby, zapalenie wielostawowe, zastoinowa niewydolność serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół rozpadu guza, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na leki – Objawy
Alergia na leki stanowi reakcję immunologiczną o zróżnicowanym nasileniu, od łagodnych objawów skórnych (wysypka, pokrzywka, świąd) po ciężkie, zagrażające życiu stany, takie jak anafilaksja. Reakcje natychmiastowe pojawiają się zwykle w ciągu 1 godziny (maksymalnie do 6 godzin) od ekspozycji i obejmują obrzęk twarzy, trudności w oddychaniu, katar, łzawienie oraz gorączkę. Anafilaksja, rozwijająca się w minutach do godziny, wymaga natychmiastowego podania adrenaliny domięśniowo i interwencji medycznej. Reakcje opóźnione manifestują się po 24 godzinach do kilku tygodni, obejmując m.in. chorobę posurowiczą, anemię polekową, DRESS (wysypka, eozynofilia, powiększenie węzłów chłonnych, reaktywacja wirusa zapalenia wątroby) oraz nefritis. Przebieg alergii zależy od indywidualnej odpowiedzi immunologicznej, czasu ekspozycji i współistniejących chorób, a objawy mogą utrzymywać się od kilku dni do miesięcy, zwłaszcza w ciężkich reakcjach skórnych jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczna nekroliza naskórka (TEN), które charakteryzują się pęcherzami na >10-30% powierzchni ciała i wysoką śmiertelnością (TEN do 50%).
adrenalina, alergia na leki, alergia na penicylinę, alergiczny nieżyt nosa, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, chlorheksydyna, choroba posurowicza, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, natychmiastowa reakcja alergiczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk języka, obrzęk warg, opóźniona reakcja alergiczna, pokrzywka, polip nosa, próba prowokacyjna, procedura desensytyzacji, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja układu immunologicznego, spadek ciśnienia krwi, środek antyseptyczny, świąd skóry, świszczący oddech, toksyczna nekroliza naskórka, trudności w oddychaniu, wstrząs anafilaktyczny, wysypka polekowa z eozynofilią, wysypka skórna, zapalenie nerek, zespół Stevensa-Johnsona, znieczulenie ogólne, zwężenie dróg oddechowych - Leksykon substancji czynnych
Kupkówka pospolita – Działania niepożądane
Kupkówka pospolita (Dactylis glomerata) jest istotnym alergenem stosowanym w immunoterapii swoistej, obecnym w preparatach takich jak Catalet T, Perosall T13 oraz POLLINEX+Rye. Działania niepożądane związane z tymi preparatami obejmują przede wszystkim reakcje miejscowe w miejscu podania, takie jak świąd, rumień i obrzęk o średnicy 5-10 cm, pojawiające się w fazie wczesnej (do 20 minut) lub późnej (w dniu iniekcji lub kolejnych). Charakterystycznym powikłaniem są podskórne ziarniniaki, związane z obecnością wodorotlenku glinu, które mogą utrzymywać się do 6 tygodni. W przypadku podjęzykowego podawania (np. Perosall T13) dominują objawy miejscowe w obrębie jamy ustnej i gardła, takie jak świąd, pieczenie i obrzęk warg. Reakcje ogólnoustrojowe mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych objawów alergicznych (swędzenie oczu, kichanie, kaszel, pokrzywka, łagodny skurcz oskrzeli) po ciężkie, w tym wstrząs anafilaktyczny, który występuje rzadko, ale stanowi bezpośrednie zagrożenie życia i wymaga natychmiastowej interwencji.
adiuwant, alergen pyłkowy, bąbel pokrzywkowy, choroba posurowicza, duszność, egzema atopowa, immunoterapia alergenowa, immunoterapia podskórna, immunoterapia swoista, kupkówka pospolita, nieżyt nosa, nieżyt spojówek, obrzęk miejsca iniekcji, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, obrzęk warg, obrzęk węzłów chłonnych, personel medyczny, pokrzywka, preparat podjęzykowy, reakcja miejscowa, reakcja ogólnoustrojowa, rumień, skurcz oskrzeli, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zaostrzenie astmy, ziarniniak - Leksykon leków
Działania niepożądane – Co-Valsacor 160 mg + 25 mg
Preparat Co-Valsacor, zawierający 160 mg walsartanu i 25 mg hydrochlorotiazydu, może wywoływać liczne działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, związane zarówno z każdym ze składników osobno, jak i ich kombinacją. Do najczęściej obserwanych należą hipokaliemia, hiponatremia, hiperurykemia oraz zaburzenia metaboliczne, a także objawy ze strony układu nerwowego (np. zawroty głowy, parestezje), układu sercowo-naczyniowego (niedociśnienie), nerek (zaburzenia czynności) oraz skóry (wysypki, obrzęk naczynioruchowy). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nieczerniakowych nowotworów skóry, zwłaszcza u pacjentów stosujących hydrochlorotiazyd, co potwierdzają dane epidemiologiczne wskazujące na związek dawki leku z występowaniem raka podstawnokomórkowego i kolczystokomórkowego skóry.
agranulocytoza, azot mocznikowy, cholestaza wewnątrzwątrobowa, choroba posurowicza, Co-Valsacor, cukromocz, diuretyk tiazydowy, hiperglikemia, hiperkalcemia, hipokaliemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, jaskra zamkniętego kąta, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, monoterapia, nadwrażliwość na światło, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór skóry, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc niekardiogenny, ostra niewydolność nerek, parestezja, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rumień wielopostaciowy, substancja czynna, tabletka powlekana, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, walsartan, zaburzenie czynności nerek, zapalenie naczyń, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy błędnikowe, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Engerix B 10 mcg antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg)/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Engerix B zawiera 10 mikrogramów antygenu powierzchniowego wirusa HBV (HBsAg) produkowanego metodą rekombinacji DNA w komórkach Saccharomyces cerevisiae, adsorbowanego na 0,25 mg Al³⁺. Formulacja nie zawiera tiomersalu, a dane kliniczne na ponad 5300 pacjentach potwierdzają porównywalne bezpieczeństwo względem wcześniejszej wersji. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to ból głowy, ból i zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia, uczucie zmęczenia oraz drażliwość. Często występują nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, gorączka ≥ 37,5ºC, obrzęk i inne reakcje miejscowe. Rzadziej zgłaszano parestezje, pokrzywkę, świąd, wysypkę, ból mięśni i stawów oraz uogólnione powiększenie węzłów chłonnych.
antygen HBsAg, bezdech, ból stawów, choroba grypopodobna, choroba posurowicza, drgawki, encefalopatia, liszaj płaski, małopłytkowość, neuropatia, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśniowe, parestezja, pokrzywka, porażenie, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rekombinacja DNA, rumień wielopostaciowy, Saccharomyces cerevisiae, szczepionka Engerix B, tiomersal, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodorotlenek glinu, zapalenie mózgu, zapalenie naczyń, zapalenie nerwów, zapalenie opon mózgowych, zapalenie stawów, związek rtęci - Leksykon substancji czynnych
Cefuroksym – Działania niepożądane
Cefuroksym, antybiotyk cefalosporynowy II generacji, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od drogi podania (doustna, parenteralna, oczna), dawki oraz indywidualnych predyspozycji pacjenta. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne (eozynofilia, neutropenia), przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i bilirubiny, nadmierny wzrost Candida oraz Clostridioides difficile, co może prowadzić do rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000), z wieloma reakcjami o częstości nieznanej. Reakcje immunologiczne, takie jak anafilaksja (bardzo rzadko) oraz ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, DRESS), stanowią potencjalnie zagrażające życiu powikłania wymagające natychmiastowej interwencji. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego to głównie bóle i zawroty głowy, a ze strony przewodu pokarmowego – biegunka, nudności i ból brzucha. Preparaty doustne częściej wywołują objawy żołądkowo-jelitowe, natomiast parenteralne – reakcje w miejscu wstrzyknięcia i zaburzenia hematologiczne. Cefuroksym może także powodować przemijające zaburzenia czynności nerek i wątroby oraz reakcje alergiczne skórne o różnym nasileniu.
bilirubina, cefalosporyna II generacji, cefuroksym, cefuroksym aksetyl, cefuroksym sodowy, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, enzymy wątrobowe, eozynofilia, kandydoza, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki żółtej, odczyn Coombsa, reakcja anafilaktyczna, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie naczyń skóry, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Syntarpen 2 g
Preparat Syntarpen zawiera 2 g kloksacyliny sodowej w fiolce oraz 50,5 mg sodu na gram produktu i jest stosowany w formie roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje szeroki zakres działań niepożądanych, które mogą dotyczyć układu krwiotwórczego (np. eozynofilia, leukopenia, neutropenia, małopłytkowość, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna), układu immunologicznego (reakcje alergiczne natychmiastowe i opóźnione, w tym obrzęk naczynioruchowy, skurcz krtani, zapaść naczyniowa, choroba posurowicza), układu nerwowego (neurotoksyczność manifestująca się pobudzeniem, sennością, dezorientacją, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek), przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty, rzekomobłoniaste zapalenie jelit), wątroby (podwyższone aminotransferazy, żółtaczka cholestatyczna), skóry (wysypki, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka) oraz nerek (bezmocz, śródmiąższowe zapalenie nerek). Częstość występowania większości działań niepożądanych jest bardzo rzadka, z wyjątkiem biegunki, która występuje często. Monitorowanie parametrów hematologicznych, wątrobowych i nerkowych jest wskazane, szczególnie u pacjentów z grup ryzyka lub przy długotrwałej terapii.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferazy, antybiotyk beta-laktamowy, astma, bezmocz, białkomocz, biegunka, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, czarny język włochaty, eozynofilia, katar sienny, kloksacylina sodowa, krwiomocz, leukopenia, małopłytkowość, nadwrażliwość, neurotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pęcherzowe złuszczające zapalenie skóry, płytki krwi, pokrzywka, reakcja alergiczna natychmiastowa, reakcja alergiczna opóźniona, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, szpik kostny, toksyczna nekroliza naskórka, układ chłonny, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie wątroby, zapaść naczyniowa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Taromentin 1000 mg + 200 mg
Taromentin, zawierający amoksycylinę (1000 mg) i kwas klawulanowy (200 mg), jest antybiotykiem beta-laktamowym stosowanym dożylne, którego profil działań niepożądanych obejmuje głównie zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka (≥1/100 do <1/10), nudności i wymioty (≥1/1000 do <1/100). Istotne jest monitorowanie rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego oraz innych powikłań ze strony przewodu pokarmowego, w tym ostrego zapalenia trzustki. Wśród działań hematologicznych obserwuje się rzadko leukopenię, małopłytkowość oraz agranulocytozę, a także niedokrwistość hemolityczną i zaburzenia krzepnięcia. Reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, zespół choroby posurowiczej i alergiczne zapalenie naczyń, wymagają natychmiastowego rozpoznania i interwencji. Ponadto, mogą wystąpić objawy neurologiczne, w tym zawroty głowy, ból głowy, drgawki oraz aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, szczególnie u pacjentów z predyspozycjami lub niewydolnością nerek.
agranulocytoza, amoksycylina, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, AspAT, Candida, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, czas protrombinowy, dermatoza IgA, dysbioza jelitowa, enzymy wątrobowe, eozynofilia, kandydoza błon śluzowych, krystaluria, kwas klawulanowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mikroflora jelitowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, oporność bakteryjna, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amoclan 875 mg + 125 mg
Podczas terapii lekiem AMOclan, zawierającym amoksycylinę trójwodną 875 mg oraz klawulanian potasu 125 mg, najczęściej obserwuje się działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, w tym bardzo często występującą biegunkę (≥1/10), często nudności i wymioty (≥1/100 do <1/10), a także niestrawność niezbyt często (≥1/1000 do <1/100). Istotne jest monitorowanie rzadkich, ale poważnych reakcji alergicznych, takich jak obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, zespół choroby posurowiczej czy alergiczne zapalenie naczyń, które mogą zagrażać życiu i wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Ponadto, mogą wystąpić zaburzenia hematologiczne, takie jak przemijająca leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza oraz niedokrwistość hemolityczna, które manifestują się zwiększoną podatnością na infekcje, krwawienia lub objawami niedokrwistości.
agranulocytoza, anafilaksja, biegunka, choroba posurowicza, czarny język włochaty, czas protrombinowy, enzymy wątrobowe, kandydoza, krystaluria, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedokrwistość hemolityczna, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostkowa, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, śródmiąższowe zapalenie nerek, trombocytopenia, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia wątroby, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa - Leksykon substancji czynnych
Bortezomib – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Bortezomib, stosowany w terapii szpiczaka mnogiego i chłoniaka z komórek płaszcza (MCL), wymaga podawania wyłącznie dożylnego lub podskórnego (3,5 mg) z wykluczeniem drogi dooponowej ze względu na ryzyko zgonu. Leczenie wiąże się z wysokim ryzykiem toksyczności hematologicznej, w tym małopłytkowości (najniższe wartości płytek obserwowane w dniu 11. cyklu, średnio 40-50% wartości wyjściowej), neutropenii oraz niedokrwistości, co wymaga regularnego monitorowania morfologii krwi. W badaniu LYM-3002 u pacjentów z MCL schemat VcR-CAP wykazał wyższą częstość trombocytopenii stopnia ≥3 (56,7% vs 5,8% w porównaniu do R-CHOP) oraz większe zapotrzebowanie na przetoczenia płytek (22,5% vs 2,9%). Wskazane jest przerwanie terapii przy liczbie płytek <25 000/μl lub ≤30 000/μl w skojarzeniu z melfalanem i prednizonem. Neutropenia jest przemijająca, z największym nasileniem w dniu 11. cyklu, a profilaktyka i leczenie zakażeń oraz stosowanie czynników stymulujących kolonię granulocytów są zalecane. Neuropatia obwodowa, głównie czuciowa, występuje bardzo często, z większą częstością i nasileniem przy podawaniu dożylnym (neuropatia stopnia ≥2: 41% dożylna vs 24% podskórna; stopnia ≥3: 16% dożylna vs 6% podskórna). Konieczne jest monitorowanie objawów neuropatii i ewentualna modyfikacja dawki lub drogi podania.
amyloidoza, ból neuropatyczny, chłoniak z komórek płaszcza, choroba posurowicza, czynnik stymulujący kolonię granulocytów, frakcja wyrzutowa lewej komory, HBV, hiperbilirubinemia, hiperestezja, hipoestezja, inhibitor CYP3A4, krwawienie śródmózgowe, krwawienie żołądkowo-jelitowe, małopłytkowość, morfologia krwi, neuropatia autonomiczna, neuropatia cukrzycowa, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, ostra białaczka szpikowa, parestezja, podanie dooponowe, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, proliferacyjne kłębuszkowe zapalenie nerek, reaktywacja wirusa półpaśca, rytuksymab, śródmiąższowe zapalenie płuc, szpiczak mnogi, toksyczność hematologiczna, toksyczność przewodu pokarmowego, trombocytopenia, wirus JC, wydłużenie odstępu QT, zapalenie wątroby, zapalenie wielostawowe, zastoinowa niewydolność serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół rozpadu guza, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zyban 150 mg
Lek Zyban, zawierający 150 mg bupropionu chlorowodorku w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwuje się zaburzenia psychiatryczne, takie jak bezsenność (≥1/10), depresja, pobudzenie i lęk (≥1/100 do <1/10), a także rzadziej splątanie i omamy. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko myśli i zachowań samobójczych oraz napadów drgawkowych, które występują z częstością około 0,1% (1/1000), najczęściej jako uogólnione napady toniczno-kloniczne. Inne istotne działania niepożądane obejmują reakcje nadwrażliwości, od łagodnych pokrzywek po ciężkie reakcje anafilaktyczne, oraz poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i rumień wielopostaciowy. Dolegliwości ze strony układu nerwowego, sercowo-naczyniowego, pokarmowego oraz zaburzenia hematologiczne i metaboliczne również zostały odnotowane, co wymaga kompleksowego monitorowania pacjentów podczas leczenia.
ataksja, bupropion chlorowodorek, choroba posurowicza, dystonia, hiponatremia, lek serotoninergiczny, leukopenia, myśli samobójcze, napad drgawkowy, napad lęku panicznego, napad toniczno-kloniczny, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, parkinsonizm, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, suchość jamy ustnej, toczeń rumieniowaty skórny, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie stężenia glukozy, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Encorton 1 mg
Encorton (prednizon) jest glikokortykosteroidem dostępnym w dawkach 1 mg, 5 mg, 10 mg oraz 20 mg, stosowanym w leczeniu szerokiego spektrum chorób o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym. Wskazania obejmują m.in. niewydolność kory nadnerczy (pierwotną i wtórną, z możliwością łączenia z mineralokortykoidami), wrodzoną hiperplazję nadnerczy, hiperkalcemię nowotworową, nieropne zapalenie tarczycy, ciężkie choroby alergiczne (kontaktowe i atopowe zapalenie skóry, choroba posurowicza, reakcje nadwrażliwości na leki, alergiczny nieżyt nosa), kolagenozy (ostre reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie skórno-mięśniowe, toczeń rumieniowaty układowy), ciężkie dermatozy (m.in. pęcherzyca, łuszczyca, zespół Stevens-Johnsona), choroby przewodu pokarmowego w okresach zaostrzenia (wrzodziejące zapalenie okrężnicy, choroba Leśniowskiego-Crohna), choroby hematologiczne (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, małopłytkowość wtórna i idiopatyczna), a także jako leczenie paliatywne w białaczkach i chłoniakach. Dawkowanie i czas terapii są dostosowywane indywidualnie, z uwzględnieniem przeciwwskazań do długotrwałego stosowania w niektórych jednostkach chorobowych.
alergiczne zapalenie spojówek, alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka i chłoniak, choroba Addisona, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba Werlhofa, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowych, hiperkalcemia, hipoplazja układu czerwonokrwinkowego, idiopatyczna plamica małopłytkowa, immunosupresja, kolagenoza, kontaktowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość wtórna, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, nadwrażliwość na leki, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, nieropne zapalenie tarczycy, niewydolność kory nadnerczy, opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry, ostra białaczka, owrzodzenie brzeżne rogówki, pęcherzyca, prednizon, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, włośnica, wrodzona hiperplazja nadnerczy, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, współczulne zapalenie naczyniówki, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie kaletki, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyniówki i siatkówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zespół Löfflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Medrol 4 mg
Medrol, zawierający metyloprednizolon w dawkach 4 mg i 16 mg, jest glikokortykosteroidem o szerokim spektrum działania przeciwzapalnego i immunosupresyjnego, stosowanym w leczeniu wielu schorzeń o podłożu zapalnym, autoimmunologicznym i alergicznym. W reumatologii znajduje zastosowanie w łuszczycowym i reumatoidalnym zapaleniu stawów, zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa oraz ostrych stanach zapalnych kaletek i pochewek ścięgnistych. W chorobach tkanki łącznej, takich jak toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie wielomięśniowe czy olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, Medrol stosuje się zarówno w zaostrzeniach, jak i jako leczenie podtrzymujące. W dermatologii lek jest wskazany w ciężkich postaciach pęcherzycy, rumienia wielopostaciowego, łuszczycy oraz innych ciężkich dermatozach. Ponadto, w alergologii, okulistyce, pulmonologii, hematologii, onkologii, gastroenterologii, neurologii, transplantologii i endokrynologii Medrol pełni rolę leku wspomagającego lub podstawowego, dostosowanego do specyfiki i nasilenia choroby.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, alergiczne zapalenie spojówek, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba zwyrodnieniowa stawów, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, hiperkalcemia, kontaktowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość, metyloprednizolon, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedobór erytroblastów, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość hipoplastyczna, nieropne zapalenie tarczycy, nietolerancja laktozy, obrzęk mózgu, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ostra białaczka, owrzodzenie rogówki, pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry, pęcherzyca, polimialgia reumatyczna, półpasiec oczny, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, samoistna plamica małopłytkowa, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, wrodzony przerost nadnerczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, współczulne zapalenie błony naczyniowej, wyprysk kontaktowy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie naczyniówki, zapalenie naczyniówki i siatkówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, zapalenie wielomięśniowe, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Seronil 20 mg
Seronil zawiera 22,4 mg chlorowodorku fluoksetyny (odpowiadające 20 mg fluoksetyny) i należy do grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Lek jest stosowany w terapii zaburzeń psychicznych, w tym depresji. Profil bezpieczeństwa fluoksetyny opiera się na danych z badań klinicznych obejmujących 9297 dorosłych pacjentów oraz zgłoszeniach spontanicznych. Najczęstsze działania niepożądane to bóle głowy, nudności, bezsenność, zmęczenie i biegunka. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania, od bardzo często (≥1/10) do rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000). Wśród istotnych działań niepożądanych wymienia się m.in. małopłytkowość, neutropenię, reakcje anafilaktyczne, hiponatremię, zaburzenia psychiczne (w tym myśli i zachowania samobójcze), wydłużenie QT (QTcF ≥450 ms), a także objawy odstawienne takie jak zawroty głowy, parestezje, bezsenność i nudności. Ryzyko złamań kości jest podwyższone u pacjentów powyżej 50. roku życia stosujących SSRI.
akatyzja, arytmia komorowa, ataksja, bezsenność, ból głowy, chlorowodorek fluoksetyny, choroba posurowicza, depersonalizacja, drgawka, dyskineza, dystymia, fluoksetyna, fosfataza zasadowa, hiperprolaktynemia, hipomania, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, idiosynkratyczne zapalenie wątroby, jąkanie, kołatanie serca, krwotok poporodowy, leukopenia, małopłytkowość, mioklonia, myśli samobójcze, napad paniki, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, objawy odstawienne, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, reakcja maniakalna, rumień wielopostaciowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, splątanie, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wybroczyna, wydłużenie odcinka QT, zapalenie naczyń, zespół Lyella, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ospamox 500 mg 500 mg
Amoksycylina w postaci trójwodnej (dawki 500 mg, 750 mg, 1000 mg) stosowana w terapii może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości, od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). Najczęściej obserwuje się biegunki, nudności oraz wysypkę skórną. Rzadkie, ale istotne działania obejmują zaburzenia hematologiczne (przemijająca leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna), reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, zespół choroby posurowiczej), a także poważne powikłania skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Wśród działań niepożądanych odnotowano również zaburzenia wątroby (zapalenie, żółtaczka zastoinowa, wzrost AspAT/AlAT) oraz ciężkie zapalenia jelita grubego, w tym rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego wywołane przez Clostridioides difficile.
agranulocytoza, amoksycylina, anafilaksja, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, dermatoza IgA, drgawki, działania niepożądane antybiotyków, enzymy wątrobowe, hiperkinezja, kandydoza, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, lek przeciwgrzybiczny, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, Ospamox, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, pokrzywka, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia krzepnięcia, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bortezomib medac
Bortezomib, stosowany w leczeniu nowotworów hematologicznych, wymaga ścisłego przestrzegania zasad podawania, gdyż podanie dooponowe jest przeciwwskazane i może prowadzić do zgonu. Preparat w dawce 1 mg podaje się wyłącznie dożylnie, natomiast dawkę 3,5 mg można podawać dożylnie lub podskórnie. Terapia wiąże się z wysokim ryzykiem toksyczności hematologicznej, w tym małopłytkowości (spadek liczby płytek do ≤ 25 000/μl), neutropenii i niedokrwistości, co wymaga regularnego monitorowania morfologii krwi i ewentualnego przetaczania płytek. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko krwawień oraz konieczność wstrzymania leczenia przy liczbie płytek poniżej 25 000/μl (lub ≤ 30 000/μl w schemacie z melfalanem i prednizonem). Profilaktyka przeciwwirusowa jest zalecana ze względu na zwiększone ryzyko reaktywacji wirusa półpaśca (14% vs 4% w porównaniu do schematu bez bortezomibu). U pacjentów z ryzykiem zakażenia HBV konieczne jest badanie przesiewowe i monitorowanie podczas terapii skojarzonej z rytuksymabem.
ból neuropatyczny, chłoniak z komórek płaszcza, choroba posurowicza, czynniki stymulujące kolonie, frakcja wyrzutowa lewej komory, hiperbilirubinemia, hiperestezja, hipoestezja, hipotonia ortostatyczna, inhibitor CYP3A4, lek cytotoksyczny, małopłytkowość, neuropatia autonomiczna, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, niewydolność wątroby, ostra białaczka szpikowa, parestezje, podanie dooponowe, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, proliferacyjne kłębuszkowe zapalenie nerek, reaktywacja wirusa półpaśca, śródmiąższowe zapalenie płuc, szpiczak mnogi, terapia skojarzona, toksyczność hematologiczna, toksyczność przewodu pokarmowego, wirus Johna Cunninghama, wydłużenie odstępu QT, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół rozpadu guza, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefuroxime Genoptim 500 mg
Cefuroksym aksetyl w dawce 500 mg, stosowany w formie tabletek powlekanych, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania, klasyfikowanych zgodnie z MedDRA. Do najczęstszych należą nadmierny wzrost Candida, eozynofilia, bóle głowy, zawroty głowy oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe takie jak biegunka, nudności i ból brzucha. Przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych jest obserwowane stosunkowo często, zwykle bezobjawowo i odwracalnie. Rzadziej występują poważne reakcje immunologiczne, w tym gorączka polekowa, zespół choroby posurowiczej, anafilaksja oraz reakcja Jarischa-Herxheimera. Wśród działań hematologicznych odnotowano eozynofilię, dodatni odczyn Coombsa, małopłytkowość, leukopenię, a w bardzo rzadkich przypadkach niedokrwistość hemolityczną.
anafilaksja, antybiotykoterapia, badanie kontrolowane placebo, biegunka, ból brzucha, ból głowy, cefalosporyna, cefuroksym aksetyl, choroba posurowicza, Clostridium difficile, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, eozynofilia, gorączka polekowa, kandydoza, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, ostry zespół wieńcowy, pokrzywka, próba krzyżowa krwi, reakcja anafilaktyczna, reakcja Jarischa-Herxheimera, reakcja skórna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, świąd, tabletki powlekane, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wymioty, wysypka skórna, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vortemyel
Bortezomib (Vortemyel) stosowany jest wyłącznie drogą dożylną lub podskórną, podanie dooponowe jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zgonu. W trakcie terapii często obserwuje się toksyczność hematologiczną, w tym małopłytkowość (spadek liczby płytek do 25 000/μl lub niżej), neutropenię i niedokrwistość, z najniższą liczbą płytek i neutrofilów w 11. dniu cyklu. Wskazane jest regularne monitorowanie morfologii krwi oraz stosowanie G-CSF w przypadku neutropenii. Należy zwrócić uwagę na ryzyko krwawień przy trombocytopenii i wstrzymać leczenie, gdy PLT <25 000/μl (<30 000/μl przy skojarzeniu z melfalanem i prednizonem). Profilaktyka przeciwwirusowa jest zalecana ze względu na zwiększone ryzyko reaktywacji wirusa Herpes zoster (14% w schemacie bortezomib + melfalan + prednizon). Przed terapią skojarzoną z rytuksymabem należy wykonać badania przesiewowe w kierunku HBV i rozważyć profilaktykę przeciwwirusową u nosicieli.
bortezomib, chłoniak z komórek płaszcza, choroba posurowicza, czynniki stymulujące kolonie, droga podskórna, frakcja wyrzutowa lewej komory, hiperurycemia, hipotonia ortostatyczna, inhibitor CYP3A4, kłębuszkowe zapalenie nerek, małopłytkowość, neuropatia obwodowa, neuropatia układu autonomicznego, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, ostra białaczka szpikowa, parestezja, podanie dooponowe, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, profilaktyka przeciwwirusowa, schemat BR-CAP, śródmiąższowe zapalenie płuc, toksyczność hematologiczna, toksyczność przewodu pokarmowego, trombocytopenia, wirus półpaśca, wirus WZW typu B, wydłużenie odstępu QT, zakażenie opryszczką, zastoinowa niewydolność serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół rozpadu guza, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Działania niepożądane – Penicillinum Crystallisatum TZF 3000000 j.m.
Benzylopenicylina potasowa (Penicillinum Crystallisatum TZF) może wywoływać szereg działań niepożądanych, z których najpoważniejsze to rzadkie (<1/10 000) reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, zespół choroby posurowiczej oraz wstrząs anafilaktyczny, stanowiące bezpośrednie zagrożenie życia. Częstość nieznana obejmuje odczyn Jarischa-Herxheimera, objawiający się gorączką, ogólnym rozbiciem i bólem głowy, szczególnie podczas leczenia kiły. Reakcje skórne, takie jak wysypki, świąd i pokrzywka, występują niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), natomiast ciężkie reakcje dermatologiczne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka) są bardzo rzadkie (<1/10 000). Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) obserwuje się zaburzenia hematologiczne, w tym neutropenię, eozynofilię, małopłytkowość oraz niedokrwistość hemolityczną, zwłaszcza przy dużych dawkach leku.
aminotransferaza asparaginianowa, arytmia, azot mocznikowy, benzylopenicylina potasowa, choroba posurowicza, eozynofilia, kandydoza, małopłytkowość, nadmierna ruchliwość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Jarischa-Herxheimera, pęcherzowe złuszczające zapalenie, penicylina krystaliczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wzmożone odruchy, zakrzepowe zapalenie żył, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Debecylina 1200000 j.m.
Benzylopenicylina benzatynowa lecytynowana (Debecylina) może wywoływać działania niepożądane obejmujące liczne układy organizmu, z częstością występowania nieznaną. Szczególnie istotne są reakcje nadwrażliwości, od łagodnych zmian skórnych (pokrzywka, świąd, rumień) po zagrażające życiu wstrząsy anafilaktyczne, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia leczenia przeciwhistaminowego, kortykosteroidów oraz adrenaliny w przypadku wstrząsu. U pacjentów leczonych z powodu kiły może wystąpić reakcja Jarisch-Herxheimera, manifestująca się gorączką, dreszczami i bólami mięśni, będąca efektem masowego rozpadu krętków. W trakcie terapii należy monitorować morfologię krwi ze względu na ryzyko neutropenii, eozynofilii, trombocytopenii oraz niedokrwistości hemolitycznej, a także parametry wątrobowe i nerkowe ze względu na możliwe ich zaburzenia.
benzylopenicylina benzatynowa lecytynowana, choroba posurowicza, eozynofilia, hipoksja, krwiomocz, limfadenopatia, mioliza, nefropatia, neuropatia, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pęcherz neurogenny, pokrzywka, poprzeczne zapalenie rdzenia, rabdomioliza, reakcja Jarisch-Herxheimera, rumień, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śpiączka, świąd, trombocytopenia, uogólnione zapalenie skóry, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zapalenie okostnej, zespół Hoignè - Leksykon leków
Działania niepożądane – Penicillinum procainicum L TZF 1 200 000 j.m.
Benzylopenicylina prokainowa lecytynowana (Penicillinum Procainicum L TZF) może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości, sklasyfikowane według MedDRA. Bardzo rzadko (<1/10 000) obserwuje się zakażenia drożdżakami Candida, wynikające z zaburzenia flory bakteryjnej. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) występują zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, agranulocytoza, leukopenia, trombocytopenia i niedokrwistość, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek. Reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy, reakcje posurowicze oraz reakcja Jarisch-Herxheimera, również występują rzadko i wymagają natychmiastowego odstawienia leku oraz odpowiedniego leczenia. Drgawki, związane z dużymi dawkami i niewydolnością nerek, oraz rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, mogą pojawić się z częstością nieokreśloną.
adrenalina, agranulocytoza, aminotransferazy, atrofia mięśnia, benzylopenicylina prokainowa lecytynowana, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, drgawki, drożdżaki, fosfataza alkaliczna, glikokortykosteroidy, kandydoza, kreatynina, leki przeciwhistaminowe, leukopenia, mocznik, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, plamica, pokrzywka, psychoza prokainowa, reakcja Jarisch-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, zespół Hoignè, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Duracef 500 mg
Cefadroksyl, stosowany w dawce 500 mg (Duracef), wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla cefalosporyn. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak biegunka, niestrawność, nudności i wymioty, które mogą ulec złagodzeniu przy przyjmowaniu leku podczas posiłku. Istotnym, choć rzadkim powikłaniem jest rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, mogące wystąpić zarówno w trakcie terapii, jak i po jej zakończeniu. Reakcje alergiczne obejmują gorączkę, świąd, wysypkę, pokrzywkę oraz obrzęk naczynioruchowy, a w rzadkich przypadkach ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczno-rozpływna martwica naskórka. Ponadto, mogą wystąpić reakcje anafilaktyczne i objawy choroby posurowiczej, które stanowią zagrożenie życia.
agranulocytoza, aminotransferazy, cefadroksyl, cefalosporyny, cholestaza, choroba posurowicza, idiosynkrazja, kandydoza narządów płciowych, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, toksyczno-rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia układu krwiotwórczego, zakażenie pochwy, zapalenie pochwy, zapalna choroba jelit, zastój żółci, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amoksiklav Quicktab 1000 mg 875 mg + 125 mg
Amoksiklav QUICKTAB 1000 mg zawiera 875 mg amoksycyliny trójwodnej oraz 125 mg kwasu klawulanowego w postaci klawulanianu potasu. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje szeroki zakres działań niepożądanych, z których najczęściej obserwowane są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka (bardzo często, ≥1/10), nudności i wymioty (często, ≥1/100 do <1/10). Wśród poważniejszych działań niepożądanych należy zwrócić uwagę na ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczną nekrolizę naskórka (zespół Lyella), polekową reakcję z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) oraz ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP), które mogą stanowić zagrożenie życia. Ponadto, lek może wywoływać reakcje nadwrażliwości, takie jak anafilaksja, wymagająca natychmiastowej interwencji medycznej.
agranulocytoza, amoksycylina, anafilaksja, biegunka, choroba posurowicza, czas protrombinowy, enzymy wątrobowe, eozynofilia, IgA dermatoza, język włochaty, kandydoza skóry i błon śluzowych, krystaluria, kwas klawulanowy, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, zapalenie jelit, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie skóry, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bortezomib Glenmark
Przed rozpoczęciem terapii bortezomibem, szczególnie preparatem Bortezomib Glenmark, konieczne jest dokładne zapoznanie się z ostrzeżeniami dotyczącymi bezpieczeństwa, w tym przeciwwskazaniem do podawania drogą dooponową (1 mg wyłącznie dożylnie, 3,5 mg dożylnie lub podskórnie). Terapia wiąże się z wysokim ryzykiem toksyczności hematologicznej, w tym małopłytkowości (np. minimalna liczba płytek spada do 40-50% wartości wyjściowej, z najniższym poziomem w 11. dniu cyklu), neutropenii i niedokrwistości, które mają charakter przemijający. W przypadku małopłytkowości zaleca się monitorowanie liczby płytek przed każdym podaniem, wstrzymanie leczenia przy liczbie płytek <25 000/μl (lub ≤30 000/μl w terapii skojarzonej z melfalanem i prednizonem) oraz rozważenie przetoczenia płytek. Profilaktyka przeciwwirusowa jest wskazana ze względu na zwiększone ryzyko reaktywacji wirusa półpaśca (14% w terapii bortezomibem z melfalanem i prednizonem vs 4% bez bortezomibu). U pacjentów z grup ryzyka należy monitorować HBV i rozważyć profilaktykę przeciwwirusową.
biegunka, ból neuropatyczny, chłoniak z komórek płaszcza, choroba posurowicza, drgawki, frakcja wyrzutowa lewej komory, hiperbilirubinemia, hiperestezja, hipoestezja, krwawienie śródmózgowe, krwawienie żołądkowo-jelitowe, małopłytkowość, neuropatia amyloidowa, neuropatia autonomiczna, neuropatia cukrzycowa, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, nudności, ostra białaczka szpikowa, parestezja, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, profilaktyka przeciwwirusowa, proliferacyjne kłębuszkowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, szpiczak mnogi, toksyczność hematologiczna, toksyczność przewodu pokarmowego, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wymioty, WZW typu B, zakażenie wirusem Johna Cunninghama, zakażenie wirusem półpaśca, zapalenie wątroby, zapalenie wielostawowe, zaparcie, zastoinowa niewydolność serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół rozpadu guza, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ospamox 500 mg
Lek Ospamox zawiera amoksycylinę, antybiotyk beta-laktamowy, którego działania niepożądane obejmują głównie zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (biegunka i nudności występujące często, wymioty niezbyt często) oraz reakcje skórne (wysypka skórna często, pokrzywka i świąd niezbyt często). Bardzo rzadko obserwuje się poważne powikłania hematologiczne, takie jak przemijająca leukopenia, neutropenia, agranulocytoza, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna oraz zaburzenia krzepnięcia (wydłużony czas krwawienia i protrombinowy). Rzadkie, ale ciężkie reakcje alergiczne obejmują obrzęk naczynioruchowy, anafilaksję, zespół choroby posurowiczej i alergiczne zapalenie naczyń. Ponadto, mogą wystąpić rzadkie neurologiczne objawy, takie jak hiperkinezja, zawroty głowy i drgawki, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek lub przyjmujących wysokie dawki leku.
acenokumarol, agranulocytoza, allopurynol, amoksycylina, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, choroba posurowicza, eozynofilia, hiperkinezja, IgA dermatoza, kandydoza błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, lek przeciwzakrzepowy, leukopenia, małopłytkowość, metotreksat, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostkowa, probenecyd, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, tetracyklina, toksyczna nekroliza naskórka, warfaryna, włochaty język, współczynnik INR, zapalenie jelit, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie wątroby, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amoxil 500 mg/5 ml
Amoksycylina, dostępna w preparacie Amoxil w dawkach 250 mg/5 ml oraz 500 mg/5 ml, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i ciężkości. Najczęściej obserwuje się biegunki i nudności (często ≥1/100 do <1/10) oraz wysypkę skórną (często). Rzadziej występują wymioty, pokrzywka i świąd (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100). Bardzo rzadkie działania obejmują poważne reakcje hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, niedokrwistość hemolityczna), ciężkie reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja), a także poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka. Dodatkowo, mogą wystąpić zaburzenia wątroby (zapalenie, żółtaczka zastoinowa, wzrost AspAT/AlAT) oraz śródmiąższowe zapalenie nerek i krystaluria, które mogą prowadzić do niewydolności nerek. Wśród działań niepożądanych o częstości nieznanej zgłaszano m.in. reakcję Jarischa-Herxheimera oraz zespół Kounisa.
AGEP, agranulocytoza, amoksycylina, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, czarny włochaty język, DRESS, enzymy wątrobowe, hiperkinezja, IgA dermatoza, kandydoza błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostkowa, pokrzywka, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, terminologia MedDRA, trombocytopenia, wysypka skórna, zapalenie jelit polekowe, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amotaks 1 g
Amoksycylina trójwodna, substancja czynna leku Amotaks, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się biegunkę i nudności (często ≥1/100 do <1/10) oraz wysypkę skórną (często). Rzadziej występują wymioty (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100). Bardzo rzadkie działania obejmują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak przemijająca leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna, a także wydłużenie czasu krwawienia i protrombinowego. Zdarzają się ciężkie reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, zespół choroby posurowiczej i alergiczne zapalenie naczyń. Wśród rzadkich neurologicznych działań niepożądanych wymienia się hiperkinezję, zawroty głowy i drgawki, a także aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych o nieznanej częstości. Zgłaszano również zespół Kounisa – ostry zespół wieńcowy wywołany reakcją alergiczną.
agranulocytoza, AlAT, amoksycylina, amoksycylina trójwodna, anafilaksja, AspAT, biegunka, borelioza, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, czarny włochaty język, czas krwawienia, czas protrombinowy, drgawki, enzymy wątrobowe, hiperkinezja, kandydoza skóry i błon śluzowych, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, liniowa IgA dermatoza, małopłytkowość, meningitis, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, ostry zespół wieńcowy, padaczka, pokrzywka, polekowa reakcja z eozynofilią, reakcja alergiczna, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wymioty, wysypka skórna, zaburzenia hemostazy, zakażenie grzybicze, zapalenie jelit, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka zastoinowa