bradykardia
Bradykardia to stan kliniczny definiowany jako zwolnienie częstości rytmu serca poniżej 60 uderzeń na minutę. W praktyce klinicznej bradykardia wymaga interwencji, gdy powoduje objawy związane z niedostatecznym przepływem krwi, takie jak zawroty głowy, omdlenia, zmęczenie, duszność czy ból w klatce piersiowej.
Etiologia bradykardii jest różnorodna i obejmuje przyczyny fizjologiczne (np. u wytrenowanych sportowców, podczas snu), farmakologiczne (beta-blokery, antagoniści wapnia, digoksyna), choroby układu sercowo-naczyniowego (choroba węzła zatokowego, bloki przewodzenia), zaburzenia metaboliczne i elektrolitowe, a także choroby ogólnoustrojowe.
Diagnostyka bradykardii opiera się na wykonaniu EKG, które pozwala określić rodzaj bradyarytmii (np. bradykardia zatokowa, blok przedsionkowo-komorowy). W zależności od przyczyny i nasilenia objawów leczenie może obejmować odstawienie leków zwalniających rytm serca, farmakoterapię (np. atropina), czasową elektrostymulację lub implantację stałego rozrusznika serca.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenia rytmu serca – Leczenie
Zaburzenia rytmu serca (arytmie) wynikają z nieprawidłowej koordynacji sygnałów elektrycznych serca, prowadząc do tachykardii, bradykardii lub rytmu nieregularnego. Leczenie farmakologiczne obejmuje leki antyarytmiczne, beta-blokery (np. atenolol, bisoprolol, metoprolol), blokery kanału wapniowego oraz antykoagulanty, szczególnie w migotaniu przedsionków (AFib) w celu zapobiegania udarom. Terapia wymaga ścisłego monitorowania ze względu na potencjalne działania niepożądane. W przypadku nieskuteczności farmakoterapii stosuje się techniki niefarmakologiczne, takie jak manewry wagalne, kardiowersja elektryczna, ablacja cewnikowa (w tym izolacja żył płucnych) oraz implantację urządzeń: rozrusznika serca, ICD lub stymulatora dwukomorowego (CRT). W wybranych przypadkach wskazane jest leczenie chirurgiczne, np. procedura Maze lub pomostowanie tętnic wieńcowych.
ablacja cewnikowa, akupunktura, arytmia, badanie elektrofizjologiczne, beta-bloker, blok serca, bloker kanału wapniowego, bradykardia, choroba tętnic wieńcowych, choroba zastawki mitralnej, elektrofizjolog, implantowany kardiowerter-defibrylator, izolacja żył płucnych, kardiowersja, lek antyarytmiczny, lek przeciwzakrzepowy, manewr Valsalvy, manewr wagalny, migotanie przedsionków, nadczynność tarczycy, niewydolność serca, pomostowanie tętnic wieńcowych, procedura maze, rozrusznik serca, stymulator dwukomorowy, tachykardia komorowa, terapia resynchronizująca serce, trzepotanie przedsionków - Leksykon leków
Przedawkowanie – Nimotop S 30 mg
Przedawkowanie nimodypiny, antagonisty kanałów wapniowych stosowanego w dawce 30 mg (Nimotop S), prowadzi do istotnych zaburzeń hemodynamicznych, w tym znacznego obniżenia ciśnienia tętniczego, które może skutkować wstrząsem hipowolemicznym. Charakterystyczne objawy obejmują zarówno tachykardię jako odruchową odpowiedź na hipotensję, jak i bradykardię wynikającą z bezpośredniego wpływu na węzeł zatokowo-przedsionkowy. Dodatkowo obserwuje się objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak bóle brzucha, nudności, wymioty i biegunka, wynikające z wpływu nimodypiny na mięśnie gładkie oraz ośrodkowy układ nerwowy.
amina presyjna, antagonista wapnia, antidotum, blokada kanału wapniowego, bradykardia, dopamina, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipotensja, leczenie objawowe, mięsień gładki, monitorowanie parametrów życiowych, noradrenalina, oddział intensywnej terapii, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, przedawkowanie nimodypiny, rozszerzenie naczyń obwodowych, tachykardia, węgiel aktywowany, węzeł zatokowo-przedsionkowy, wstrząs hipowolemiczny, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Bibloc 10 mg
Przedawkowanie fumaranu bisoprololu, substancji czynnej leku Bibloc, może prowadzić do poważnych zaburzeń układu sercowo-naczyniowego, takich jak bradykardia (poniżej 60 uderzeń/min), niedociśnienie tętnicze, blok przedsionkowo-komorowy III stopnia, a także do skurczu oskrzeli, ostrej niewydolności serca i hipoglikemii. Opisano przypadki przyjęcia nawet do 2000 mg bisoprololu jednorazowo (200-krotność dawki terapeutycznej 10 mg), z różnicami indywidualnej wrażliwości, szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca. Objawy przedawkowania mogą pojawić się już przy dawkach 15 mg i powyżej, a ich nasilenie rośnie wraz z dawką, zwłaszcza u osób z chorobami współistniejącymi.
aminofilina, atropina, beta-2-sympatykomimetyk, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba wieńcowa, dysfunkcja lewej komory, działanie chronotropowe, działanie inotropowe, fumaran bisoprololu, glukagon, hipoglikemia, izoprenalina, kurczliwość mięśnia sercowego, lek moczopędny, lek rozszerzający oskrzela, leki zwężające naczynia, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, ostra niewydolność serca, parametr hemodynamiczny, receptor beta-1, receptor beta-2, receptor beta-adrenergiczny, rytm serca, rzut serca, skurcz oskrzeli, stężenie glukozy, stymulator serca, zapis EKG - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sugammadex Zentiva
Sugammadex Zentiva, stosowany do odwracania blokady nerwowo-mięśniowej wywołanej rokuronium lub wekuronium, wymaga ścisłego monitorowania pacjentów pod kątem nawrotu blokady, który występuje z częstością około 0,20%. Wentylacja mechaniczna powinna być kontynuowana do pełnego powrotu funkcji oddechowej, a w przypadku nawrotu blokady po ekstubacji konieczne jest natychmiastowe zapewnienie odpowiedniej wentylacji. Sugammadex wpływa na parametry krzepnięcia – dawka 4 mg/kg mc. wydłuża aPTT o 17% i PT (INR) o 11%, a dawka 16 mg/kg mc. odpowiednio o 22% dla obu parametrów, jednak efekty te są krótkotrwałe (do 30 minut) i nie przekładają się na istotne klinicznie powikłania krwotoczne u pacjentów stosujących rutynową profilaktykę przeciwzakrzepową. Należy jednak zachować ostrożność u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia, INR >3,5 lub przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, zwłaszcza przy dawce 16 mg/kg mc., ze względu na potencjalne ryzyko krwawień.
antagonista witaminy K, atropina, blokada nerwowo-mięśniowa, bradykardia, choroba sercowo-naczyniowa, ciężkie zaburzenie czynności nerek, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, dabigatran, dializoterapia, ekstubacja, hemostaza, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, koagulopatia, lek antycholinergiczny, lek depolaryzujący, niedobór czynników krzepnięcia, niesteroidowy lek blokujący, pankuronium, parametr krzepnięcia, pochodna kumaryny, powikłanie krwotoczne, reakcja anafilaktyczna, receptor nikotynowy, rokuronium, rywaroksaban, środek znieczulający, stan obrzękowy, steroidowy lek blokujący, sugammadeks, wekuronium, wentylacja mechaniczna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zatrzymanie krążenia - Leksykon leków
Przedawkowanie – Pankaine Spinal Heavy 5 mg/ml
Pankaine Spinal Heavy zawiera bupiwakainę chlorowodorek bezwodny w stężeniu 5 mg/ml (20 mg w 4 ml). Przy prawidłowym stosowaniu ryzyko toksyczności ogólnoustrojowej jest niskie, jednak przedawkowanie lub przypadkowe wstrzyknięcie donaczyniowe może prowadzić do poważnych powikłań, głównie ze strony układu sercowo-naczyniowego i ośrodkowego układu nerwowego. Objawy przedawkowania obejmują spadek ciśnienia tętniczego, bradykardię, arytmię, drętwienie języka, zawroty głowy, drżenie mięśniowe, drgawki oraz niewydolność krążenia i depresję OUN. Szczególnie niebezpieczne jest sumowanie toksyczności przy jednoczesnym stosowaniu innych leków miejscowo znieczulających. W przypadku wystąpienia objawów toksyczności należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć odpowiednie leczenie podtrzymujące funkcje życiowe.
bradykardia, bupiwakaina, depresja OUN, depresja układu krążenia, drętwienie języka, drgawki, drżenie mięśniowe, działanie inotropowe, hipotensja ortostatyczna, intubacja dotchawicza, lek miejscowo znieczulający, lek przeciwdrgawkowy, migotanie komór, niewydolność krążenia, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, spadek ciśnienia tętniczego, środek wazopresyjny, toksyczność ogólnoustrojowa, wstrzyknięcie donaczyniowe, zatrzymanie czynności serca, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie rdzeniowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ramipril + Bisoprolol fumarate Aristo 10 mg + 5 mg
Przedawkowanie preparatu Ramipril + Bisoprolol fumarate Aristo stanowi poważne zagrożenie dla pacjenta, wynikające z synergistycznego działania obu substancji czynnych. Bisoprolol w dawkach do 2000 mg może wywołać bradykardię i niedociśnienie tętnicze, z większą wrażliwością obserwowaną u pacjentów z niewydolnością serca. Ramipryl, jako inhibitor ACE, może powodować ciężkie niedociśnienie tętnicze, bradykardię, zaburzenia elektrolitowe oraz niewydolność nerek, które mogą prowadzić do wstrząsu i wymagają natychmiastowej interwencji. Ramiprylat jest słabo dializowalny, podobnie jak bisoprolol, co ogranicza skuteczność dializy w eliminacji tych leków.
agonista receptorów alfa-1-adrenergicznych, aminofilina, angiotensyna II, angiotensynamid, atropina, beta-2-sympatykomimetyk, beta-adrenolityk, bisoprolol fumaran, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba wieńcowa, dializoterapia, duszność, glukagon, hemodializa, hipoglikemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, izoprenalina, leczenie szpitalne, lek inotropowo dodatni, lek rozszerzający oskrzela, lek wazopresyjny, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, oliguria, przedawkowanie bisoprololu, przedawkowanie ramiprylu, ramipryl, ramiprylat, rozszerzenie naczyń obwodowych, skurcz oskrzeli, stymulator serca, wstrząs, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Starazolin Free 0,5 mg/mL
Przedawkowanie tetryzoliny chlorowodorku, alfa-sympatykomimetycznej pochodnej imidazolu zawartej w preparacie Starazolin Free, może prowadzić do poważnych objawów toksycznych już przy dawce ≥ 0,01 mg/kg masy ciała. 1 ml kropli do oczu zawiera 0,5 mg substancji czynnej, co przy nieodpowiednim stosowaniu stanowi istotne zagrożenie, zwłaszcza u dzieci. Klinicznie przedawkowanie manifestuje się dwufazowo: początkowo dominują objawy pobudzenia OUN (drgawki, zaburzenia psychiczne) i układu sercowo-naczyniowego (tachykardia, nadciśnienie), a następnie faza hamowania z depresją OUN (senność, śpiączka), bradykardią, niedociśnieniem tętniczym, a nawet zatrzymaniem akcji serca. Dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia oddychania, bezdech i obrzęk płuc, co grozi niewydolnością oddechową. Objawy pomocnicze to rozszerzenie źrenic, sinica oraz zaburzenia termoregulacji.
alfa-sympatykomimetyczna pochodna imidazolu, bezdech, bradykardia, depresja oddechowa, depresja OUN, drgawki, fizostygmina, gorączka, hamowanie czynności OUN, hipoksja tkankowa, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, objawy antycholinergiczne, obrzęk płuc, płukanie żołądka, pobudzenie OUN, przedawkowanie, rozszerzenie źrenic, senność, sinica, śpiączka, tachykardia, terapia przeciwdrgawkowa, tetryzolina chlorowodorek, układ sercowo-naczyniowy, węgiel leczniczy, zaburzenie oddychania, zaburzenie psychiczne, zaburzenie rytmu serca, zapaść krążeniowa, zatrzymanie czynności serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hydroxyzinum Hasco 10 mg
Hydroksyzyna chlorowodorek (Hydroxyzinum Hasco, 10 mg) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na hydroksyzynę, cetyryzynę, pochodne piperazyny, aminofilinę, etylenodiaminę oraz na substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (49,08 mg/tabletkę). Lek nie powinien być stosowany u osób z wydłużeniem odcinka QT (zarówno wrodzonym, jak i nabytym), chorobami układu krążenia, znaczącą bradykardią, hipokaliemią, hipomagnezemią oraz w przypadku występowania nagłej śmierci sercowej w wywiadzie rodzinnym. Ponadto, przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes ze względu na ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca.
aminofilina, bradykardia, cetyryzyna, etylenodiamina, hipokaliemia, hipomagnezemia, hydroksyzyna, Hydroxyzinum Hasco, interakcje lekowe, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, pochodne piperazyny, porfiria, synteza hemu, torsade de pointes, wydłużenie odcinka QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Xaloptic Combi (50 mcg + 5 mg)/ml
Xaloptic Combi to krople do oczu zawierające 50 µg/ml latanoprostu oraz 5 mg/ml tymololu, stosowane w leczeniu jaskry. Profil działań niepożądanych obejmuje zarówno efekty miejscowe, jak i ogólnoustrojowe związane z oboma składnikami. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zmiany w narządzie wzroku, w tym zwiększenie pigmentacji tęczówki u 16-20% pacjentów, które może być trwałe, a w badaniach pięcioletnich dotyczyło nawet 33% chorych. Typowe objawy miejscowe to ból, podrażnienie oka, zapalenie spojówek i rogówki, a także zmiany w obrębie rzęs i powiek. Tymolol może wywoływać ogólnoustrojowe działania niepożądane, takie jak bradykardia, zaburzenia rytmu serca, skurcz oskrzeli oraz reakcje alergiczne, choć ich częstość jest niższa niż przy podaniu ogólnoustrojowym. Preparat zawiera również benzalkoniowy chlorek (0,2 mg/ml) i fosforany (6,345 mg/ml), które mogą powodować podrażnienia i rzadko zwapnienia rogówki u pacjentów z uszkodzeniem tego narządu.
benzalkoniowy chlorek, beta-adrenolityk, bezsoczewkowość, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba obturacyjna dróg oddechowych, dławica piersiowa, hipoglikemia, latanoprost, łuszczyca, miastenia, nadżerka rogówki, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, obrzęk rogówki, odwarstwienie naczyniówki, opryszczkowe zapalenie rogówki, pigmentacja tęczówki, podrażnienie oka, przekrwienie spojówek, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, torbielowaty obrzęk plamki, tymolol, zaburzenie rytmu serca, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedawkowanie – Sumilar HCT 10 mg + 5 mg + 25 mg
Przedawkowanie preparatu Sumilar HCT, zawierającego ramipryl, amlodypinę i hydrochlorotiazyd, prowadzi do złożonego obrazu klinicznego, w którym dominującym objawem jest znaczne niedociśnienie tętnicze wynikające z synergistycznego działania hipotensyjnego wszystkich trzech składników. Ramipryl powoduje nadmierne rozszerzenie naczyń obwodowych, bradykardię, zaburzenia elektrolitowe i niewydolność nerek, co może skutkować wstrząsem hipowolemicznym i hipoperfuzją narządową. Amlodypina wywołuje rozszerzenie naczyń z odruchową tachykardią, długotrwałe niedociśnienie oraz niekardiogenny obrzęk płuc, który może pojawić się z opóźnieniem 24-48 godzin po przedawkowaniu. Hydrochlorotiazyd natomiast powoduje hipokaliemię, hipochloremię, hiponatremię, odwodnienie, nudności, senność oraz ryzyko ostrej retencji moczu u pacjentów z rozrostem prostaty, a także zaburzenia rytmu serca, szczególnie u osób stosujących glikozydy naparstnicy.
agonista receptora alfa1-adrenergicznego, angiotensyna II, antagonista wapnia, blokada kanału wapniowego, bradykardia, diuretyk tiazydowy, glikozyd naparstnicy, glukonian wapnia, hemodializa, hemofiltracja, hipochloremia, hipokaliemia, hiponatremia, hipoperfuzja narządowa, inhibitor ACE, lek przeciwarytmiczny, niedobór elektrolitowy, niedociśnienie tętnicze, niekardiogenny obrzęk płuc, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, odwodnienie, ostra retencja moczu, płukanie żołądka, ramiprylat, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rozrost gruczołu krokowego, rozszerzenie naczyń obwodowych, tachykardia odruchowa, wstrząs hipowolemiczny, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nebivolol Genoptim 5 mg
Analiza działań niepożądanych leku Nebivolol Genoptim (5 mg) wykazała, że u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym najczęściej obserwowano działania o charakterze łagodnym lub umiarkowanym, obejmujące m.in. bradykardię, zawroty głowy, niedociśnienie tętnicze, duszność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz reakcje skórne takie jak świąd i wysypka. Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana według układów i narządów, z częstością ≥1/100 do <1/10 dla najczęstszych objawów. W grupie pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca, na podstawie badania klinicznego kontrolowanego placebo (n=1067 dla nebiwololu, n=1061 dla placebo), 42,1% leczonych zgłaszało działania niepożądane związane z lekiem, w porównaniu do 31,5% w grupie placebo. Najczęstsze działania to bradykardia i zawroty głowy (około 11% vs. 2% i 7% w grupie placebo). Inne istotne działania obejmowały nasilenie niewydolności serca (5,8% vs. 5,2%), niedociśnienie ortostatyczne (2,1% vs. 1,0%), blok przedsionkowo-komorowy I stopnia (1,4% vs. 0,9%) oraz obrzęk kończyn dolnych (1,0% vs. 0,2%).
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ból głowy, bradykardia, chromanie przestankowe, impotencja, koszmary senne, łuszczyca, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, nietolerancja leku, obrzęk kończyn dolnych, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, przewlekła niewydolność serca, skurcz oskrzeli, suchość spojówek, zaburzenia widzenia, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół oczno-śluzówkowo-skórny, zespół Raynauda - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sugammadex Noridem 100 mg/ml
Sugammadex Noridem (100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) jest stosowany w anestezjologii do odwracania blokady nerwowo-mięśniowej wywołanej rokuronium lub wekuronium podczas zabiegów chirurgicznych. Bezpieczeństwo leku oceniono na podstawie danych z badań fazy I-III obejmujących 3519 pacjentów, w tym 1078 leczonych sugammadeksem. Najczęściej obserwowane działania niepożądane o częstości ≥1/100 do <1/10 to kaszel, powikłania oddechowe i związane ze znieczuleniem, niedociśnienie oraz powikłania po zabiegu, takie jak tachykardia i bradykardia. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, występowały niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) i mogą obejmować objawy od pokrzywki i wysypki po ciężkie reakcje ogólnoustrojowe, które mogą prowadzić do zgonu. Po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano sporadyczne przypadki znacznej bradykardii i zatrzymania krążenia w ciągu kilku minut po podaniu leku oraz skurczu oskrzeli u pacjentów z chorobami płuc w wywiadzie.
anafilaksja, blokada nerwowo-mięśniowa, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, choroba płuc, klasyfikacja ASA, nadwrażliwość, nawrót blokady nerwowo-mięśniowej, niedociśnienie tętnicze, nudności, obrzęk gardła, obrzęk języka, obturacja płuc, otyłość chorobliwa, pokrzywka, powikłania płucne, rokuronium, roztwór do wstrzykiwań, rurka intubacyjna, skurcz oskrzeli, spontaniczny oddech, sugammadeks, świąd, tachykardia, wymioty, wysypka rumieniowata, zaburzenia smaku, zatrzymanie krążenia, zawroty głowy - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Rozacom (20 mg + 5 mg)/ml
Preparat okulistyczny Rozacom, zawierający dorzolamid i tymolol, może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn, głównie poprzez działania niepożądane takie jak niewyraźne widzenie, zawroty głowy, bóle głowy, zmęczenie i senność. Tymolol, mimo miejscowego stosowania, ulega wchłanianiu ogólnoustrojowemu, co zwiększa ryzyko wystąpienia systemowych efektów ubocznych charakterystycznych dla beta-adrenolityków, takich jak bradykardia czy duszność. Przedawkowanie obu składników może nasilać te objawy, dodatkowo obniżając zdolność koncentracji i koordynacji wzrokowo-ruchowej, co stanowi istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym i podczas obsługi maszyn.
beta-adrenolityk, ból głowy, bradykardia, dorzolamid, dorzolamid z tymololem, duszność, działania ogólnoustrojowe, koordynacja wzrokowo-ruchowa, krople do oczu, mikrodrzemka, nieumyślne przedawkowanie, niewyraźne widzenie, nudności, przedawkowanie leku, receptory beta-adrenergiczne, skrócenie oddechu, tymololu maleinian, wchłanianie ogólnoustrojowe, zaburzenia snu, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rupurix
Rupurix, zawierający rupatadynę, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów stosujących jednocześnie silne inhibitory CYP3A4, których należy unikać, oraz umiarkowane inhibitory tego izoenzymu, przy których konieczne jest monitorowanie ze względu na ryzyko zwiększenia stężenia rupatadyny w osoczu. Ponadto, podczas terapii rupatadyną może być konieczne dostosowanie dawek leków będących substratami CYP3A4, takich jak symwastatyna, lowastatyna, cyklosporyna, takrolimus, syrolimus, ewerolimus oraz cyzapryd, ze względu na potencjalne zwiększenie ich stężenia i ryzyko działań niepożądanych. Spożywanie soku grejpfrutowego jest przeciwwskazane z powodu istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych. Produkt zawiera 60 mg laktozy jednowodnej na tabletkę, co wyklucza jego stosowanie u pacjentów z dziedzicznymi zaburzeniami tolerancji galaktozy.
badanie QT/QTc, bezpieczeństwo kardiologiczne, bradykardia, choroba autoimmunologiczna, cyklosporyna, cyzapryd, działanie niepożądane, elektrokardiogram, ewerolimus, farmakokinetyka rupatadyny, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, laktoza jednowodna, lek immunosupresyjny, lowastatyna, niedobór laktazy, niedokrwienie mięśnia sercowego, nietolerancja galaktozy, prokinetyk, przeszczepienie narządów, sok grejpfrutowy, substrat CYP3A4, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, układ sercowo-naczyniowy, wąski indeks terapeutyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zapis EKG, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Coronal 5 5 mg
Bisoprolol fumaran, stosowany w dawce 5 mg (produkt leczniczy Coronal 5), wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwuje się zawroty głowy, bóle głowy oraz zmęczenie, które mają charakter przemijający i ustępują zwykle w ciągu pierwszych 2 tygodni leczenia. Często występują również objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak uczucie ziębnięcia lub drętwienia kończyn oraz niedociśnienie tętnicze. Niezbyt często pojawiają się zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, bradykardia (<60 uderzeń/min), nasilenie niewydolności serca oraz niedociśnienie ortostatyczne. Ze względu na mechanizm działania beta-adrenolityków, bisoprolol może wywoływać skurcz oskrzeli, szczególnie u pacjentów z astmą oskrzelową lub POChP, co występuje z częstością niezbyt częstą. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka i zaparcia, również występują często.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, biegunka, bisoprolol fumaran, ból głowy, bradykardia, choroba obturacyjna dróg oddechowych, drętwienie kończyn, enzymy wątrobowe, koszmar senny, kurcz mięśni, łuszczyca, łysienie, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, nudność, omam, omdlenie, osłabienie mięśni, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, soczewka kontaktowa, stan depresyjny, triglicerydy, wymioty, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenie potencji, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowe, zaburzenie słuchu, zaburzenie snu, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zaparcie, zawrót głowy, zmniejszone wydzielanie łez - Leksykon leków
Przedawkowanie – Bimatoprost + Timolol Genetic 0,3 mg/ml + 5 mg/ml
Przedawkowanie miejscowe produktu Bimatoprost + Timolol Pharmabide (0,3 mg/ml + 5 mg/ml) jest mało prawdopodobne przy zachowaniu zalecanego dawkowania, gdyż jedna kropla zawiera około 8,34 µg bimatoprostu i 0,14 mg tymololu, co nie powinno wywołać toksyczności ogólnoustrojowej. W przypadku przypadkowego doustnego spożycia, badania na zwierzętach wykazały, że doustne dawki bimatoprostu do 100 mg/kg mc./dobę przez 14 dni nie powodowały toksyczności, co jest dawką około 70-krotnie wyższą niż potencjalna dawka spożyta przez dziecko o masie 10 kg. Tymolol, jako beta-adrenolityk, może jednak wywołać poważne objawy toksyczności ogólnoustrojowej, w tym bradykardię, hipotensję, skurcz oskrzeli, ból i zawroty głowy, duszność oraz zatrzymanie akcji serca, szczególnie u pacjentów z chorobami układu oddechowego i sercowo-naczyniowego.
benzalkoniowy chlorek, beta-adrenolityk, bimatoprost, ból głowy, bradykardia, ciśnienie tętnicze, duszność, hipotensja, leczenie objawowe, leczenie podtrzymujące, monitorowanie czynności życiowych, niewydolność nerek, POChP, skurcz oskrzeli, tymolol, zaburzenia perfuzji, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Esotkaleno
Produkt leczniczy Esotkaleno (prednizon) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko immunosupresji, która zwiększa podatność na infekcje, w tym reaktywację utajonych zakażeń (np. gruźlica, wirusowe zapalenie wątroby typu B). Leczenie należy stosować wyłącznie w ściśle określonych wskazaniach, z uwzględnieniem odpowiedniego leczenia przeciwinfekcyjnego w przypadku ostrych i przewlekłych zakażeń wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych oraz pasożytniczych. Konieczne jest monitorowanie pacjentów z chorobami współistniejącymi, takimi jak choroba wrzodowa, osteoporoza, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, zaburzenia psychiczne, jaskra czy uszkodzenia rogówki. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko przełomu nerkowego u pacjentów z twardziną układową przy dawkach prednizonu ≥15 mg/dobę oraz na możliwość wystąpienia bradykardii i powikłań okulistycznych (zaćma, jaskra, CSCR).
bradykardia, centralna surowicza chorioretinopatia, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, cukrzyca, glikokortykosteroid, gruźlica, guz chromochłonny, immunosupresja, jaskra, kortykosteroid, miastenia, nadciśnienie tętnicze, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, opryszczka zwykła, opryszczkowe zapalenie rogówki, ospa wietrzna, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, perforacja jelita, poliomyelitis, półpasiec, prednizon, przewlekłe zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, węgornica, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie psychiczne, zaburzenie widzenia, zaćma, zakażenie grzybicze, zakażenie oportunistyczne, zapalenie istoty szarej rdzenia, zapalenie otrzewnej, zapalenie ścięgna, zapalenie uchyłków jelita, zerwanie ścięgna, zespół odstawienia kortykosteroidów, żywa szczepionka - Leksykon substancji czynnych
Fentanyl – Właściwości farmakodynamiczne
Fentanyl, będący syntetycznym opioidowym lekiem przeciwbólowym z grupy fenylopiperydyn, wykazuje silne powinowactwo do receptorów μ-opioidowych, co przekłada się na jego analgetyczne i sedacyjne działanie. Jego siła działania jest 50-100 razy większa niż morfiny. Minimalne skuteczne stężenie fentanylu w surowicy u opioidowo-naïwnych pacjentów wynosi 0,3-1,2 ng/ml, natomiast stężenia 10-20 ng/ml mogą wywołać znieczulenie chirurgiczne i głęboką depresję oddechową. Działanie przeciwbólowe po dożylnym podaniu dawki do 100 μg utrzymuje się około 30 minut, a formy podjęzykowe i transdermalne charakteryzują się szybkim, choć nie natychmiastowym początkiem efektu. Fentanyl wywołuje typowe dla opioidów działania niepożądane, takie jak depresja oddechowa (zależna od dawki), bradykardia, hipotermia, zaparcia, mioza oraz ryzyko uzależnienia fizycznego. Wpływa także na oś podwzgórze-przysadka, powodując zmiany hormonalne (wzrost prolaktyny, spadek kortyzolu i testosteronu), co należy uwzględnić w długotrwałej terapii.
antagonista receptorów opioidowych, ból przebijający, bradykardia, depresja oddechowa, działanie analgetyczne, działanie sedacyjne, euforia, fentanyl przezskórny, hipotermia, mioza, nalokson, opioidowy lek przeciwbólowy, oś podwzgórze-przysadka-gonady, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, podanie dożylne, receptor opioidowy μ, skurcz mięśni gładkich, stężenie w osoczu, tabletka podpoliczkowa fentanylu, tolerancja na opioidy, uwalnianie histaminy, uzależnienie fizyczne, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ivohart 5 mg
Iwabradyna, dostępna w dawkach 5 mg i 7,5 mg w postaci tabletek powlekanych, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, potwierdzony badaniami klinicznymi na ponad 45 000 pacjentów. Najczęściej obserwowanymi efektami ubocznymi są zaburzenia widzenia (14,5% pacjentów) manifestujące się przemijającymi wrażeniami silnego światła, efektami stroboskopowymi, kalejdoskopowymi oraz zwielokrotnionymi obrazami, które zwykle pojawiają się w pierwszych dwóch miesiącach terapii i ustępują u 77,5% chorych podczas kontynuacji leczenia. Bradykardia występuje u 3,3% pacjentów, z ciężką postacią (HR <40/min) u 0,5%, szczególnie w pierwszych 2-3 miesiącach terapii. Istotne jest także zwiększone ryzyko migotania przedsionków, które w badaniu SIGNIFY wyniosło 5,3% w grupie leczonej iwabradyną versus 3,8% w grupie placebo, a w analizie zbiorczej kontrolowanych badań fazy II/III wskaźnik ten wyniósł 4,86% wobec 4,08% w grupie kontrolnej (HR 1,26; 95% CI 1,15-1,39).
astenia, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, działanie niepożądane, eozynofilia, hiperkreatynemia, hiperurykemia, iwabradyna, kurcz mięśniowy, mechanizm farmakologiczny, migotanie przedsionków, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, odstęp PQ, podwójne widzenie, pokrzywka, skurcz komorowy, tabletka powlekana, układ chłonny, wydłużenie QT, zaburzenie widzenia, zawrót błędnikowy, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Novistig (0,5 mg + 2,5 mg)/ml
Produkt leczniczy Novistig, zawierający 0,5 mg/ml glikopironiowego bromku oraz 2,5 mg/ml neostygminy metylosiarczanu, posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na składniki preparatu oraz mechaniczna niedrożność przewodu pokarmowego i dróg moczowych, ze względu na ryzyko nasilenia perystaltyki i kurczenia mięśni gładkich, co może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak perforacja jelit czy uszkodzenie nerek. Produkt zawiera również 3 mg (0,13 mmol) sodu w 1 ml roztworu, co jest istotne u pacjentów wymagających kontroli podaży sodu. Ponadto, jednoczesne stosowanie Novistigu z suksametonium jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko przedłużonego bloku nerwowo-mięśniowego i potencjalnego porażenia mięśni oddechowych.
astma oskrzelowa, blok nerwowo-mięśniowy, bradykardia, bromek glikopironiowy, działanie cholinergiczne, działanie depolaryzujące, metylosiarczan neostygminy, miastenia gravis, nadwrażliwość na składniki leku, niedrożność dróg moczowych, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, POChP, porażenie mięśni, skurcz oskrzeli, suksametonium, układ oddechowy, zaburzenia przewodnictwa serca, zaburzenia widzenia - Leksykon leków
Interakcje leku – Legrex 60 mg
Tikagrelor jest substratem i łagodnym inhibitorem CYP3A4 oraz substratem i słabym inhibitorem glikoproteiny P (P-gp), co wpływa na jego interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) znacząco zwiększają stężenia tikagreloru (Cmax 2,4x, AUC 7,3x) i jednocześnie zmniejszają stężenia jego aktywnego metabolitu, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (np. diltiazem) podnoszą Cmax tikagreloru o 69% i AUC 2,7-krotnie, z obniżeniem Cmax metabolitu o 38%, ale bez wpływu na jego AUC. Silne induktory CYP3A (np. ryfampicyna) obniżają Cmax tikagreloru o 73% i AUC o 86%, co może zmniejszać skuteczność terapii i jest przeciwwskazane. Cyklosporyna zwiększa ekspozycję na tikagrelor (Cmax 2,3x, AUC 2,8x), co wymaga ostrożności. Tikagrelor istotnie zwiększa stężenia digoksyny (Cmax o 75%, AUC o 28%), co wymaga monitorowania. W przypadku statyn metabolizowanych przez CYP3A4, tikagrelor zwiększa stężenia symwastatyny (Cmax o 81%, AUC o 56%) i lowastatyny, dlatego nie zaleca się dawek >40 mg/dobę; wpływ na atorwastatynę jest klinicznie nieistotny (Cmax +23%, AUC +36%).
aktywowany czas krzepnięcia, alkaloidy sporyszu, antagonista receptora angiotensyny, antagonista wapnia, atorwastatyna, beta-adrenolityk, bradykardia, cyklosporyna, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czynnik Xa, czynność nerek, digoksyna, diltiazem, działanie niepożądane, enoksaparyna, erytromycyna, etynyloestradiol, glikoproteina p, heparyna drobnocząsteczkowa, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor GpIIb/IIIa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor P2Y12, inhibitor pompy protonowej, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, klarytromycyna, kwas atorwastatyny, kwas symwastatyny, lowastatyna, opioid, ostry zespół wieńcowy, paroksetyna, pauza komorowa, rabdomioliza, rosuwastatyna, ryfampicyna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sok grejpfrutowy, symwastatyna, tolbutamid, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, wąski indeks terapeutyczny, zaburzenie hemostazy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Presartan H 100 mg + 25 mg
Przedawkowanie preparatu Presartan H, zawierającego 100 mg losartanu potasowego oraz 25 mg hydrochlorotiazydu, wymaga natychmiastowego zaprzestania podawania leku i wdrożenia leczenia objawowego oraz podtrzymującego. Wczesne postępowanie obejmuje wywołanie wymiotów, jeśli przedawkowanie nastąpiło niedawno, oraz ścisłą kontrolę i wyrównanie zaburzeń wodno-elektrolitowych, zwłaszcza hipokaliemii, hipochloremii i hiponatremii, które są konsekwencją działania hydrochlorotiazydu. W przypadku rozwoju śpiączki wątrobowej lub niedociśnienia tętniczego stosuje się standardowe protokoły terapeutyczne. Należy podkreślić, że hemodializa nie jest skuteczna w eliminacji losartanu ani jego aktywnego metabolitu, co ogranicza możliwości przyspieszenia usuwania leku z organizmu.
bradykardia, digoksyna, EKG, glikozydy naparstnicy, hemodializa, hipochloremia, hipokaliemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, losartan potasowy, nerw błędny, niedociśnienie tętnicze, odwodnienie, pozycja Trendelenburga, presartan H, receptory angiotensyny II, śpiączka wątrobowa, tachykardia, układ przywspółczulny, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wodno-elektrolitowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Vizidor Duo (20 mg + 5 mg)/ml
Produkt leczniczy Vizidor Duo, zawierający dorzolamid 20 mg/ml i tymolol 5 mg/ml w postaci kropli do oczu, wykazuje potencjalne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z wieloma grupami leków. W badaniach klinicznych nie zaobserwowano istotnych interakcji z inhibitorami ACE, antagonistami kanału wapniowego, lekami moczopędnymi, NLPZ, hormonami czy insuliną. Jednakże, ze względu na obecność tymololu – beta-adrenolityku – istnieje ryzyko nasilenia działań niepożądanych, takich jak bradykardia, hipotensja czy zaburzenia przewodzenia serca, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu antagonistów kanału wapniowego, doustnych beta-adrenolityków, leków antyarytmicznych (w tym amiodaronu), glikozydów naparstnicy, parasympatykomimetyków, inhibitorów MAO, leków opioidowych oraz inhibitorów CYP2D6 (np. chinidyny, fluoksetyny, paroksetyny). Nasilenie ogólnoustrojowych efektów beta-adrenolitycznych może objawiać się zwolnieniem czynności serca i depresją, co wymaga szczególnej ostrożności klinicznej.
adrenalina, amina katecholowa, amiodaron, antagonista kanału wapniowego, beta-adrenolityk, blokada receptorów beta, bradykardia, chinidyna, cytochrom P450, dorzolamid, działanie beta-adrenolityczne, działanie chronotropowe ujemne, działanie hipoglikemiczne, działanie hipotensyjne, efekt uspokajający, fluoksetyna, glikozyd naparstnicy, guanetydyna, hipoglikemia, hipotensja ortostatyczna, hipotonia, inhibitor CYP2D6, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor oksydazy monoaminowej, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, klonidyna, kwas acetylosalicylowy, lek antyarytmiczny, lek beta-adrenolityczny, lek moczopędny, lek opioidowy, lek przeciwcukrzycowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obniżenie ciśnienia tętniczego, parasympatykomimetyk, paroksetyna, rozszerzenie źrenicy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tymolol, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie rytmu serca, źrenica, zwolnienie czynności serca, zwyżka ciśnienia tętniczego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Citabax 10 10 mg
Przedawkowanie cytalopramu stanowi poważne zagrożenie dla życia, charakteryzujące się szerokim spektrum objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego i układu sercowo-naczyniowego. Klinicznie obserwuje się zaburzenia świadomości od senności do śpiączki, drgawki toniczno-kloniczne, drżenia, pobudzenie, a także objawy zespołu serotoninowego, takie jak splątanie, hiperaktywność nerwowo-mięśniowa, niestabilność układu autonomicznego i gorączka. W układzie sercowo-naczyniowym dominują tachykardia (>100/min), bradykardia oporna na leczenie, wydłużenie odstępu QT, poszerzenie zespołu QRS oraz groźne zaburzenia rytmu typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do zatrzymania krążenia. Dawka śmiertelna nie została precyzyjnie określona, jednak opisano przeżycia po dawkach przekraczających 2 g cytalopramu, przy czym większość zgonów wiązała się z jednoczesnym przyjęciem innych substancji psychoaktywnych lub alkoholu.
badanie elektrokardiograficzne, bradykardia, diazepam, inhibitor MAO, intubacja, kinaza kreatynowa, mięśnie poprzecznie prążkowane, migotanie komór, niedociśnienie tętnicze, odstęp QT, ostra niewydolność nerek, płukanie żołądka, przedawkowanie cytalopramu, rabdomioliza, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, siarczan sodu, SSRI, tachykardia, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, węgiel aktywny, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zespół QRS, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – ApoSuprid 400 mg
Amisulpryd, składnik aktywny ApoSuprid, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, z których najistotniejsze klinicznie dotyczą ryzyka wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie amisulprydu z lekami przeciwarytmicznymi klasy Ia (chinidyna, dyzopiramid) i III (amiodaron, sotalol), a także z innymi substancjami wydłużającymi QT, takimi jak beprydyl, cyzapryd, tiorydazyna, metadon, dożylna erytromycyna czy azolowe leki przeciwgrzybicze. Również jednoczesne stosowanie lewodopy i agonistów dopaminy (bromokryptyna, ropinirol) jest przeciwwskazane ze względu na wzajemny antagonizm działania. Niewskazane jest także łączenie amisulprydu z lekami powodującymi bradykardię (β-adrenolityki, diltiazem, werapamil), lekami wywołującymi hipokaliemię (diuretyki, glikokortykosteroidy) oraz innymi neuroleptykami (pimozyd, haloperydol), co zwiększa ryzyko arytmii i wydłużenia QT.
agonista dopaminy, amisulpryd, antagonista kanału wapniowego, azolowy lek przeciwgrzybiczny, bradykardia, dysfagia, działanie depresyjne, glikozyd naparstnicy, hipokaliemia, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek zobojętniający sok żołądkowy, lek β-adrenolityczny, lewodopa, objaw pozapiramidowy, ośrodkowy układ nerwowy, receptor dopaminowy, środek przeczyszczający, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie równowagi elektrolitowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Masultab
Amisulpryd (Masultab) w dawkach 50 mg, 100 mg, 200 mg i 400 mg wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego, objawiającego się hipertermią, sztywnością mięśni, zaburzeniami autonomicznymi i podwyższoną kinazą kreatynową. U pacjentów z chorobą Parkinsona lek należy stosować wyłącznie, gdy inne opcje terapeutyczne są niewystarczające, ze względu na właściwości przeciwdopaminergiczne nasilające objawy choroby. Amisulpryd powoduje zależne od dawki wydłużenie odstępu QT, co zwiększa ryzyko torsade de pointes; przed terapią należy ocenić czynniki ryzyka, takie jak bradykardia (<55 uderzeń/min), hipokaliemia, wrodzone wydłużenie QT oraz stosowanie leków wpływających na przewodzenie sercowe. U pacjentów geriatrycznych z demencją obserwowano trzykrotny wzrost ryzyka incydentów naczyniowo-mózgowych, a także 1,6-1,7-krotny wzrost śmiertelności, głównie z powodu zaburzeń krążenia i infekcji, co wymaga szczególnej ostrożności u osób z czynnikami ryzyka udaru i w podeszłym wieku.
agranulocytoza, akatyzja, amisulpryd, bradykardia, choroba Parkinsona, dyskineza, dystonia, epizod naczyniowo-mózgowy, guz przysadki, hiperglikemia, hipertermia, hipokaliemia, laktoza jednowodna, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, otępienie, padaczka, próg drgawkowy, prolaktyna, prolaktynoma, rak piersi, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zespół odstawienny, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Galpent 100 mg
Przedawkowanie pentaerytrytylu tetraazotanu (Galpent) jest stanem wymagającym pilnej interwencji medycznej, choć przypadki kliniczne są rzadko opisywane. Badania toksykologiczne wykazały niską toksyczność leku, z LD50 powyżej 6 g/kg u zwierząt oraz bezobjawowe stosowanie dawek do 600 mg/dobę u ludzi. Objawy przedawkowania są podobne do tych po nitroglicerynie i obejmują hipotonię, bradykardię, methemoglobinemię (objawy pojawiają się przy stężeniu methemoglobiny >30%), silne bóle głowy oraz zawroty głowy. Nasilenie symptomów zależy od dawki, interakcji lekowych oraz stanu klinicznego pacjenta, zwłaszcza przy współistniejącej niewydolności serca, ostrych zespołach wieńcowych czy zawale mięśnia sercowego z niskim ciśnieniem napływu do lewej komory.
akcja serca, atropina, azotan, błękit metylenowy, ból głowy, bradykardia, ciśnienie tętnicze, Galpent, hipotonia, hipotonia ortostatyczna, inhibitor fosfodiesterazy, LD50, lek rozszerzający naczynia, methemoglobina, methemoglobinemia, niedokrwistość, niewydolność serca, nitrogliceryna, ostry zespół wieńcowy, pentaerytrytylu tetraazotan, płyn infuzyjny, przedawkowanie leku, sildenafil, tadalafil, tlenoterapia, transport tlenu, wardenafil, wstrząs, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aethoxysklerol 3% 30 mg/ml
Podczas stosowania Aethoxysklerolu 3% (30 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań zawierający lauromakrogol 400) obserwuje się szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie na tle miejscowym i ogólnym. Najistotniejsze są miejscowe reakcje takie jak martwica skóry i tkanek głębokich, zwłaszcza po nieumyślnym wstrzyknięciu do tkanki okołożylnej, z ryzykiem wzrastającym proporcjonalnie do stężenia i objętości leku. W trakcie skleroterapii żylaków kończyn dolnych i guzków krwawniczych odnotowuje się bardzo rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje nadwrażliwości (wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka uogólniona, napady astmy), a także zaburzenia neurologiczne (np. zaburzenia krążenia mózgowego, utrata przytomności, parestezje), kardiologiczne (zatrzymanie pracy serca, arytmie) oraz naczyniowe (zakrzepica żył głębokich, zator płucny). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest według MedDRA, z neowaskularyzacją i krwiakami jako częstymi, a martwicą, gorączką i zaburzeniami ciśnienia tętniczego jako bardzo rzadkimi. W miejscu podania często pojawia się ból i zakrzepica, a niezbyt często martwica i stwardnienie.
afazja, alergiczne zapalenie skóry, ataksja, bradykardia, guzki krwawnicze, hirsutyzm, kardiomiopatia stresowa, krwioplucie, lauromakrogol, martwica tkanek, neowaskularyzacja, niedowład połowiczy, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, pokrzywka, pokrzywka kontaktowa, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, skleroterapia guzków krwawniczych, skleroterapia mikropiana, skleroterapia żylaków, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie erekcji, zaburzenie krążenia mózgowego, zaburzenie rytmu serca, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie naczyń, zapalenie odbytu, zapaść naczyniowa, zator płucny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Golpimec 0,5 mg
Produkt leczniczy Golpimec zawierający fingolimod w dawce 0,5 mg jest stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, jednak wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane (≥10%) to ból głowy (24,5%), zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (ALT, GGT, AST) u 15,2% pacjentów, biegunka (12,6%), kaszel (12,3%), grypa (11,4%), zapalenie zatok (10,9%) oraz ból pleców (10,0%). Fingolimod może powodować immunosupresję, co zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym herpeswirusami, kryptokokami, wirusem JC (PML) oraz HPV, co wymaga szczepień i badań przesiewowych. Obrzęk plamki występuje u 0,5% pacjentów, szczególnie w pierwszych 3-4 miesiącach terapii, a ryzyko jest wyższe u osób z zapaleniem błony naczyniowej oka w wywiadzie. Ponadto, leczenie wiąże się z przemijającą bradykardią i blokiem przedsionkowo-komorowym, ze spadkiem średniej częstości akcji serca o 12-13 uderzeń/min w ciągu 6 godzin od podania pierwszej dawki, a także wzrostem ciśnienia tętniczego o około 3 mmHg skurczowego i 1 mmHg rozkurczowego po miesiącu terapii.
asystolia, bilirubina, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, chłoniak z komórek T, czerniak złośliwy, enzymy wątrobowe, fingolimod, herpeswirus, limfopenia, małopłytkowość, mięsak Kaposiego, nadciśnienie, napad drgawkowy, natężona objętość wydechowa, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, stwardnienie rozsiane, udar, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie kryptokokowe, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zarostowa choroba tętnic, zdolność dyfuzyjna płuc, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół chorego zatoki – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zespół chorego zatoki (ZZZ) to dysfunkcja węzła zatokowo-przedsionkowego, prowadząca do nieregularności rytmu serca, takich jak bradykardia, tachykardia lub ich kombinacja, a także długie pauzy między uderzeniami serca. Choroba dotyczy głównie pacjentów powyżej 60. roku życia i manifestuje się objawami takimi jak zawroty głowy, omdlenia, zmęczenie, duszność, ból w klatce piersiowej oraz kołatanie serca. Diagnostyka opiera się na EKG, monitorowaniu holterowskim oraz korelacji objawów z zaburzeniami rytmu. Leczenie obejmuje implantację rozrusznika serca (jednojamowego, dwujamowego lub dwukomorowego), szczególnie u pacjentów z objawową bradykardią lub nieodpowiednią odpowiedzią chronotropową, a także farmakoterapię dostosowaną do współistniejących arytmii i ryzyka zakrzepowego. Należy unikać leków o działaniu chronotropowo ujemnym, takich jak digoksyna, werapamil, beta-blokery czy leki sympatykolityczne, które mogą nasilać objawy ZZZ.
ablacja cewnikowa, ablacja węzła przedsionkowo-komorowego, arytmia, badanie holterowskie, blok prawej odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dysfunkcja węzła zatokowego, elektrokardiografia, hipotensja, implantacja rozrusznika, kołatanie serca, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, niedokrwienie narządów, nieregularny rytm serca, niewydolność serca, odma opłucnowa, odpowiedź chronotropowa, omdlenie, rozrusznik serca, stan przedomdleniowy, tachykardia, udar mózgu, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zakrzepica żylna, zatrzymanie akcji serca, zespół chorego zatoki - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Depralin ODT 20 mg
Depralin ODT, zawierający escytalopram, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (58,935 mg w tabletce 5 mg, 117,87 mg w 10 mg oraz 235,74 mg w 20 mg). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), zarówno nieselektywnymi, nieodwracalnymi, jak i odwracalnymi inhibitorami MAO-A (np. moklobemid) oraz linezolidem, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Ponadto, escytalopram jest przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznanym lub wrodzonym wydłużeniem odstępu QT oraz u osób stosujących inne leki wydłużające QT, co zwiększa ryzyko groźnych arytmii, w tym torsade de pointes.
arytmia komorowa, bradykardia, escytalopram, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor monoaminooksydazy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, linezolid, moklobemid, nadwrażliwość, niedobór laktazy, nieselektywny nieodwracalny inhibitor MAO, nietolerancja laktozy, niewyrównana niewydolność serca, obniżenie progu drgawkowego, odwracalny inhibitor MAO-A, padaczka, reakcja alergiczna, skłonność do krwawień, torsade de pointes, wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie drgawkowe, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Sulpiryd – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Sulpiryd, jako neuroleptyk, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z chorobą Parkinsona, padaczką oraz u osób w podeszłym wieku. Wysokie dawki mogą wywoływać pobudzenie ruchowe i hipomanię, a u pacjentów z chorobą Parkinsona istnieje ryzyko zaburzeń pozapiramidowych i akatyzji, co może wymagać zmniejszenia dawki lub zastosowania leków przeciwparkinsonowskich. Istotne jest monitorowanie ryzyka złośliwego zespołu neuroleptycznego, objawiającego się m.in. wzrostem temperatury ciała, sztywnością mięśni i podwyższonym stężeniem kinazy kreatynowej (CPK). Nagłe odstawienie sulpirydu może prowadzić do objawów odstawiennych (nudności, wymioty, bezsenność) oraz nawrotów choroby, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki. Ponadto, sulpiryd może obniżać próg drgawkowy, co wymaga szczególnej kontroli u pacjentów z padaczką, zwłaszcza przy dawkach 50 mg, 100 mg i 200 mg (Sulpiryd Hasco) oraz 200 mg (Sulpiryd Teva).
akatyzja, bradykardia, choroba Parkinsona, hipokaliemia, impulsywność, interakcja lekowa, kinaza kreatynowa, laktoza, niedobór laktazy, niedociśnienie, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, objawy pozapiramidowe, otępienie, padaczka, próg drgawkowy, ruchy mimowolne, sedacja, sulpiryd, sztywność mięśniowa, torsade de pointes, udar mózgu, wydłużenie QT, zaburzenie pozapiramidowe, zachowanie agresywne, zakrzepica żylna, zespół odstawienny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bimatoprost Indoco
Produkt leczniczy Bimatoprost Indoco (0,1 mg/ml, krople do oczu) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, takich jak periorbitopatia po zastosowaniu analogu prostaglandyn (PAP), wzmożona pigmentacja tęczówki oraz torbielowaty obrzęk plamki, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka, np. bezsoczewkowatością lub jej rzekomą postacią z rozdarciem tylnej torebki soczewki. U pacjentów z przebytymi infekcjami oka (wirusowymi, zapaleniem błony naczyniowej lub tęczówki) istnieje ryzyko nawrotu zmian naciekowych. Należy również zachować ostrożność u osób z chorobami układu oddechowego (POChP, astma) oraz u pacjentów z tendencją do bradykardii lub niedociśnienia tętniczego, gdyż zgłaszano przypadki zaostrzeń i zaburzeń rytmu serca po stosowaniu bimatoprostu. W badaniach klinicznych wykazano, że stosowanie dawki większej niż jedna aplikacja na dobę może osłabiać efekt obniżający ciśnienie wewnątrzgałkowe.
analog prostaglandyny, bakteryjne zapalenie rogówki, bezsoczewkowość, bezsoczewkowość rzekoma, blok serca, bradykardia, chlorek benzalkonium, duszność, jaskra neowaskularna, jaskra wrodzona, jaskra z zamkniętym kątem, keratopatia punktowata, niedociśnienie tętnicze, periorbitopatia, pigmentacja tęczówki, przewlekła obturacyjna choroba płuc, toksyczna keratopatia wrzodziejąca, torbielowaty obrzęk plamki, uszkodzenie nabłonka rogówki, uszkodzenie rogówki, zakażenie oka, zakażenie opryszczkowe, zaostrzenie astmy, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie tęczówki, zastoinowa niewydolność serca, zespół suchego oka, zmiany naciekowe rogówki - Leksykon leków
Interakcje leku – Rivastigmin NeuroPharma 1,5 mg
Rywastygmina, jako inhibitor cholinoesterazy, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Nie zaleca się łączenia jej z innymi cholinomimetykami ze względu na efekt addycyjny, a także z lekami przeciwcholinergicznymi (np. oksybutynina, tolterodyna), które mogą mieć osłabione działanie. Szczególną ostrożność należy zachować podczas stosowania rywastygminy u pacjentów poddawanych znieczuleniu ogólnemu, gdyż może nasilać działanie zwiotczające mięśnie, zwłaszcza analogiczne do sukcynylocholiny. Ponadto, rywastygmina może nasilać bradykardię w połączeniu z beta-adrenolitykami (np. atenolol), lekami antyarytmicznymi klasy III, antagonistami kanału wapniowego (szczególnie non-dihydropirydynowymi), glikozydami naparstnicy oraz pilokarpiną, co wymaga monitorowania czynności serca i EKG. Istotne jest także ryzyko torsade de pointes przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwpsychotycznych (fenotiazyny, benzamidy, pimozyd, haloperydol) oraz innych leków wydłużających QT (np. cysapryd, erytromycyna dożylna, moksyfloksacyna).
antagonista kanału wapniowego, benzamid, bradykardia, butyrylocholinoesteraza, diazepam, digoksyna, droperydol, dysfagia, erytromycyna, fenotiazyna, fluoksetyna, glikozyd naparstnicy, haloperydol, inhibitor cholinoesterazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek antyarytmiczny klasy III, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwpsychotyczny, moksyfloksacyna, monitorowanie elektrokardiograficzne, oksybutynina, pilokarpina, rywastygmina, środek zwiotczający mięśnie, substancja cholinomimetyczna, sukcynylocholina, tolterodyna, torsade de pointes, warfaryna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Sufentanil Kalceks 50 mcg/ml
Sufentanyl jest silnym opioidem stosowanym wyłącznie przez anestezjologów lub pod ich nadzorem, z koniecznością indywidualnego dostosowania dawki do wieku, masy ciała, stanu klinicznego oraz rodzaju i czasu trwania zabiegu. W podaniu dożylnym u dorosłych dawka początkowa wynosi 0,5-2 µg/kg mc. (powolne wstrzyknięcie lub infuzja 2-10 min), a dawka podtrzymująca 10-50 µg (0,15-0,7 µg/kg mc.), z działaniem trwającym około 50 minut przy dawce 0,5 µg/kg. W znieczuleniu ogólnym dawka początkowa to 7-20 µg/kg mc., a podtrzymująca 25-50 µg (0,36-0,7 µg/kg mc.). U dzieci powyżej 1 miesiąca dawki wprowadzające do znieczulenia wynoszą 0,2-0,5 µg/kg mc., a podtrzymujące 0,1-1 µg/kg mc., z maksymalną dawką całkowitą do 5 µg/kg mc. w zabiegach kardiochirurgicznych. Noworodki i niemowlęta poniżej 1 miesiąca nie mają ustalonych wiarygodnych zaleceń dawkowania ze względu na zmienność farmakokinetyczną. U pacjentów w podeszłym wieku i osłabionych zaleca się ostrożne dawkowanie, a w przypadku niewydolności nerek lub wątroby dawkę należy zmniejszyć. Premedykacja lekami przeciwcholinergicznymi (np. atropiną) jest zalecana u dzieci, aby zminimalizować ryzyko bradykardii.
anestezjolog, antagonista opioidów, atropina, ból pooperacyjny, bradykardia, bupiwakaina, cesarskie cięcie, choroba płuc, depresja oddechowa, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwwymiotny, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, parametry farmakokinetyczne, podanie dożylne, podanie nadtwardówkowe, premedykacja, środek przeciwbólowy, sufentanyl, uzależnienie od opioidów, znieczulenie miejscowe, znieczulenie nadtwardówkowe, znieczulenie ogólne, znieczulenie zrównoważone - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metocard 50 mg
Metoprolol, selektywny beta-adrenolityk, wykazuje profil działań niepożądanych głównie związanych z układem sercowo-naczyniowym, nerwowym, oddechowym oraz pokarmowym. Najczęściej obserwuje się bradykardię, kołatanie serca, wyraźne obniżenie ciśnienia tętniczego oraz niedociśnienie ortostatyczne, które rzadko prowadzi do omdleń. U pacjentów z niewydolnością serca możliwe jest przejściowe zaostrzenie objawów. W zakresie układu nerwowego często występują zawroty i bóle głowy, a także zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, osłabienie koncentracji, senność, bezsenność i koszmarne sny. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się jako: często (≥1/100 do <1/10) dla objawów takich jak bradykardia, duszność wysiłkowa, nudności, bóle brzucha, wysypki skórne oraz kurcze mięśni, natomiast rzadziej obserwuje się m.in. leukopenię, trombocytopenię, zapalenie wątroby czy plastyczne stwardnienie prącia (choroba Peyroniego).
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, choroba Peyroniego, chromanie przestankowe, ciśnienie tętnicze krwi, depresja, duszność wysiłkowa, impotencja, kołatanie serca, kurcz mięśni, leukopenia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, nieżyt nosa, nudności, omamy, parestezja, skurcz oskrzeli, splątanie, szum uszny, trombocytopenia, utajona cukrzyca, zaburzenie równowagi, zaburzenie widzenia, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zespół Raynauda, zmiany łuszczycopodobne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Remifentanil B. Braun 2 mg
Remifentanyl, jako agonista receptorów opioidowych μ, wywołuje charakterystyczne działania niepożądane, które ustępują szybko po zaprzestaniu podawania leku, co wynika z jego specyficznej farmakokinetyki. Najczęściej obserwuje się sztywność mięśni szkieletowych (≥ 1/10), utrudniającą wentylację mechaniczną, oraz bardzo częstą hipotonię (≥ 1/10) i bradykardię (≥ 1/100 do < 1/10), które mogą wymagać interwencji, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami przewodnictwa. Depresja ośrodka oddechowego i bezdech występują często (≥ 1/100 do < 1/10), stanowiąc potencjalne zagrożenie życia, a hipoksja pojawia się niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100). Ponadto, bardzo często występują nudności i wymioty (≥ 1/10), a często świąd skóry (≥ 1/100 do < 1/10). Rzadko notuje się sedację w okresie wybudzania, reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję, oraz asystolię lub zatrzymanie akcji serca.
anafilaksja, aspiracja treści pokarmowej, asystolia, bezdech, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, częstoskurcz, depresja ośrodka oddechowego, dreszcze pooperacyjne, drgawki, epilepsja, hipoksja, hipotonia, histamina, nadciśnienie tętnicze, nudności i wymioty, reakcja nadwrażliwości, receptor opioidowy μ, resuscytacja, rozszerzenie naczyń krwionośnych, sedacja pooperacyjna, środek zwiotczający, świąd, sztywność mięśni szkieletowych, tlenoterapia, tolerancja lekowa, uzależnienie od leków, wentylacja mechaniczna, wstrząs anafilaktyczny, zaparcie, zatrzymanie akcji serca, zespół odstawienny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Asmag B6 20 mg + 0,25 mg
Preparat Asmag B6, zawierający 20 mg jonów magnezu oraz 0,25 mg pirydoksyny, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne (magnez wodoroasparaginian czterowodny, pirydoksyny chlorowodorek) oraz substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (49,75 mg/tabletkę). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest hipermagnezemia oraz ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), ze względu na ryzyko kumulacji magnezu i powikłań sercowo-naczyniowych i nerwowo-mięśniowych. Dodatkowo, lek jest niewskazany u pacjentów z blokiem przedsionkowo-komorowym, bradykardią oraz miastenią, gdyż magnez może nasilać zaburzenia przewodnictwa, zwalniać czynność serca i pogłębiać osłabienie mięśniowe poprzez hamowanie uwalniania acetylocholiny.
antybiotykoterapia, Asmag B6, asystolia, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba autoimmunologiczna, ciężka niewydolność nerek, depresja oddechowa, działanie chronotropowo ujemne, hipermagnezemia, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, magnezu wodoroasparaginian czterowodny, miastenia, pirydoksyny chlorowodorek, reakcja alergiczna, zaburzenie rytmu serca, zakończenie nerwowo-mięśniowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bibloc 5 mg
Bisoprolol (lek Bibloc) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą układu sercowo-naczyniowego, zwłaszcza u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca. Bradykardia występuje bardzo często (≥1/10) u tej grupy, a nasilenie niewydolności serca jest częste (≥1/100 do <1/10). U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym lub dławicą piersiową bradykardia i nasilenie niewydolności serca występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100). Często obserwuje się również niedociśnienie tętnicze oraz uczucie ziębnięcia lub drętwienia kończyn. W zakresie układu nerwowego częstymi działaniami są zawroty głowy i bóle głowy, które zwykle ustępują w ciągu 1-2 tygodni terapii. Rzadziej występują omdlenia, zaburzenia snu, depresja, koszmary senne i omamy. Dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka i zaparcia, również należą do często zgłaszanych działań niepożądanych.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astenia, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, biegunka, bisoprolol fumaran, ból głowy, bradykardia, choroba obturacyjna dróg oddechowych, depresja, dławica piersiowa, enzymy wątrobowe, koszmar senny, kurcz mięśnia, łuszczyca, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, nudność, obrzęk naczynioruchowy, omam, omdlenie, osłabienie mięśni, podwyższone triglicerydy, przewlekła niewydolność serca, skurcz oskrzeli, świąd, wymioty, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenie erekcji, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenie słuchu, zaburzenie snu, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zaparcie, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zmniejszone wydzielanie łez - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Propranolol Aurovitas
Propranolol, jako nieselektywny beta-adrenolityk, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z niewydolnością serca, zwłaszcza niekontrolowaną, oraz u osób z zaburzeniami przewodzenia sercowego, w tym blokiem serca I stopnia. Lek jest przeciwwskazany w ciężkich zaburzeniach krążenia obwodowego i przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc, gdzie może nasilać obturację dróg oddechowych. Należy unikać jednoczesnego stosowania propranololu z antagonistami wapnia o działaniu inotropowym ujemnym (werapamil, diltiazem) ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia, bradykardii i niewydolności serca, a także zachować co najmniej 48-godzinne odstępy czasowe między podaniem tych leków dożylnie. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, w tym z niewyrównaną marskością, konieczne jest dostosowanie dawki ze względu na wydłużony okres półtrwania propranololu oraz ryzyko rozwoju encefalopatii wątrobowej.
antagoniści wapnia, beta-adrenolityk, blok serca, bradykardia, encefalopatia wątrobowa, guz chromochłonny, hemodializoterapia, hipoglikemia, lek hipoglikemizujący, marskość wątroby, miastenia, nadciśnienie wrotne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, tyreotoksykoza, zaburzenia czynności komór, zaburzenia przewodzenia