zapalenie mięśni

Zapalenie mięśni (myositis) to stan zapalny tkanki mięśniowej, charakteryzujący się osłabieniem i bólem mięśni. Może występować jako samodzielna jednostka chorobowa lub jako część zespołu objawów w przebiegu chorób układowych tkanki łącznej, infekcji, reakcji polekowych czy chorób nowotworowych.

Najczęstsze formy zapalenia mięśni to zapalenie wielomięśniowe (polymyositis), zapalenie skórno-mięśniowe (dermatomyositis) oraz miopatia z ciałkami wtrętowymi (inclusion body myositis). Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne (CPK, LDH, ALAT, AspAT, mioglobina), badania obrazowe (MRI mięśni), EMG oraz biopsję mięśnia z badaniem histopatologicznym.

Leczenie zależy od przyczyny i nasilenia objawów. W autoimmunologicznych zapaleniach mięśni stosuje się glikokortykosteroidy jako leczenie pierwszego rzutu, a w przypadkach opornych – leki immunosupresyjne (metotreksat, azatiopryna, cyklosporyna, mykofenolan mofetylu). W terapii istotna jest również rehabilitacja ruchowa, która zapobiega zanikowi mięśni i przykurczom.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atorvastatin US Pharmacia

Atorwastatina 10 mg (Atorvastatin US Pharmacia) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko hepatotoksyczności oraz powikłań mięśniowych. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badań czynności wątroby oraz okresowa kontrola parametrów w trakcie leczenia. W przypadku utrzymującego się wzrostu aminotransferaz powyżej 3-krotnej wartości górnej granicy normy (GGN) zaleca się zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Szczególną uwagę należy zwrócić u pacjentów z chorobami wątroby, spożywających duże ilości alkoholu oraz u osób po udarze mózgu lub TIA, zwłaszcza przy dawce 80 mg, ze względu na zwiększone ryzyko udarów krwotocznych, szczególnie u pacjentów z wcześniejszym udarem krwotocznym lub zawałem lakunarnym w wywiadzie.
atorwastatyna, badanie czynności wątroby, ból mięśniowy, choroba mięśni, choroba niedokrwienna serca, choroba wątroby, hepatotoksyczność, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kurcz mięśni, miastenia, miastenia oczna, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, osłabienie mięśni proksymalnych, parametry wątrobowe, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, TIA, udar krwotoczny, udar mózgu, uszkodzenie wątroby, zaburzenie czynności nerek, zapalenie mięśni, zawał lakunarny, zwiększona aktywność aminotransferaz
Leksykon substancji czynnych
Deksametazon – Wskazania do stosowania

Deksametazon jest syntetycznym glikokortykosteroidem o silnym działaniu przeciwzapalnym, immunosupresyjnym i przeciwalergicznym, stosowanym w szerokim spektrum wskazań klinicznych. W terapii ostrych stanów zagrożenia życia, takich jak obrzęk mózgu, wstrząs pourazowy, wstrząs anafilaktyczny, ciężki napad astmy czy przełomy w chorobie Addisona, deksametazon podaje się w formie dożylnych lub domięśniowych wstrzyknięć (4 mg/ml, 8 mg/ml) dla szybkiego efektu. W leczeniu COVID-19 u pacjentów powyżej 12 lat i masie ciała ≥40 kg, wymagających tlenoterapii, deksametazon jest lekiem z wyboru. Preparaty doustne (0,5 mg do 40 mg) stosuje się w mniej nagłych stanach, takich jak przewlekłe choroby autoimmunologiczne, ciężkie choroby zakaźne w skojarzeniu z terapią przeciwinfekcyjną, czy leczenie paliatywne nowotworów. W okulistyce i dermatologii deksametazon jest wykorzystywany miejscowo w postaci kropli do oczu (1–1,5 mg/ml) oraz preparatów na skórę, często w połączeniu z antybiotykami, w celu leczenia stanów zapalnych i zakażeń bakteryjnych.
ARDS, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Hodgkina, choroba zwyrodnieniowa stawów, CINV, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, COVID-19, działanie immunosupresyjne, erytrodermia, glikokortykosteroid, gruźlica, idiopatyczna plamica małopłytkowa, napad astmy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk krtani, obrzęk mózgu, opieka paliatywna, ostra białaczka limfoblastyczna, pęcherzyca zwykła, podanie dostawowe, reumatoidalne zapalenie stawów, stan astmatyczny, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty, ucisk pępowiny, wstrząs anafilaktyczny, wymioty pooperacyjne, zaćma, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie mięśni, zapalenie nadkłykcia, zapalenie pochewki ścięgnistej, zapalenie przedniego odcinka oka, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zapalenie wyrostka rylcowatego, zespół bolesnego barku
Leksykon leków
Działania niepożądane – Atostat 80 mg

Atorwastatyna, substancja czynna leku Atostat 80 mg, wykazuje profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów przez średnio 53 tygodnie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie atorwastatyny vs. 4,0% w grupie placebo. Najczęstsze działania niepożądane obejmują podwyższenie aktywności aminotransferaz (ponad 3-krotnie powyżej GGN u 0,8% pacjentów), które jest dawkozależne i odwracalne, oraz wzrost kinazy kreatynowej (CK) powyżej 3-krotnej normy u 2,5% pacjentów, a powyżej 10-krotnej u 0,4%. Do często zgłaszanych objawów mięśniowo-szkieletowych należą bóle mięśni, stawów i kończyn, skurcze mięśni oraz obrzęk stawów, natomiast rzadziej obserwuje się miopatię, zapalenie mięśni, rabdomiolizę i powikłania ścięgien, w tym zerwania. W obrębie układu pokarmowego często występują zaparcia, wzdęcia, nudności i biegunka, a rzadziej zapalenie trzustki.
aminotransferaza, amnezja, anoreksja, atorwastatyna, cholestaza, ginekomastia, hemodializa, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, wysypka pęcherzowa, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Lipanthyl 267M 267 mg

Fenofibrat mikronizowany w dawce 267 mg (Lipanthyl 267M) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęstsze objawy dotyczą układu pokarmowego (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia). W badaniach klinicznych (n=2344) zaobserwowano częste działania niepożądane, takie jak ból głowy, zmniejszenie stężenia hemoglobiny, nadwrażliwość skóry, a także rzadkie, ale poważne powikłania, w tym zapalenie trzustki, kamicę żółciową, zapalenie wątroby, choroby zakrzepowo-zatorowe (zatorowość płucna 1,1% vs 0,7% placebo, p=0,022; zakrzepica żył głębokich 1,4% vs 1,0%, p=0,074) oraz zwiększenie stężenia homocysteiny o średnio 6,5 µmol/l, co może korelować z ryzykiem zdarzeń zakrzepowo-zatorowych. W badaniu FIELD (n=9795 pacjentów z cukrzycą typu 2) potwierdzono istotne statystycznie zwiększenie częstości zapalenia trzustki (0,8% vs 0,5%, p=0,031).
badanie kliniczne, ból brzucha, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca typu 2, fenofibrat mikronizowany, fotowrażliwość, hiperhomocysteinemia, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, kolka żółciowa, leukopenia, mialgia, miopatia, podwyższone aminotransferazy, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenie układu pokarmowego, zakrzepica żył głębokich, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie mięśni, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszenie hemoglobiny, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Crestor

Rozuwastatyna (Crestor), inhibitor reduktazy HMG-CoA, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza przy dawce 40 mg, gdzie obserwowano przemijającą proteinurię kanalikową oraz zwiększoną częstość miopatii, rabdomiolizy i hepatotoksyczności. Monitorowanie czynności nerek jest zalecane podczas terapii dawką 40 mg. Aktywność kinazy kreatynowej (CK) powinna być oceniana z uwzględnieniem wykluczenia innych przyczyn podwyższenia, a leczenie nie powinno być rozpoczynane, jeśli CK przekracza 5 × górną granicę normy (GGN). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, genetyczne choroby mięśni, wcześniejsze uszkodzenia mięśni po statynach lub fibratach, nadużywanie alkoholu, wiek powyżej 70 lat oraz jednoczesne stosowanie fibratów (zwłaszcza dawki 40 mg Crestor jest przeciwwskazana). W przypadku wystąpienia objawów miopatii lub znacznego wzrostu CK (>5 × GGN) należy przerwać leczenie.
aminotransferaza, antybiotyk makrolidowy, ból mięśni, ciężkie skórne działanie niepożądane, cyklosporyna, czynność wątroby, fibraty, gemfibrozyl, genetycznie uwarunkowana choroba mięśni, hipercholesterolemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek przeciwgrzybiczny, miastenia, miastenia oczna, miopatia, nadużywanie alkoholu, niedoczynność tarczycy, osłabienie siły mięśniowej, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi, rozuwastatyna, skurcz mięśni, śródmiąższowe zapalenie płuc, statyna, zaburzenie czynności nerek, zapalenie mięśni, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib Sandoz 80 mg

Dazatynib, stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (ALL Ph+), charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które występują bardzo często u większości pacjentów. Mediana czasu leczenia dorosłych wynosiła 19,2 miesiąca (do 60 miesięcy w nowo rozpoznanej CML), a u dzieci 26,3 miesiąca. Działania niepożądane prowadziły do przerwania terapii u 19% dorosłych i 1,5% pacjentów pediatrycznych. Najczęstsze powikłania obejmują mielosupresję (niedokrwistość, neutropenię, małopłytkowość), zakażenia (bakteryjne, wirusowe, grzybicze), powikłania kardiologiczne (zastoinowa niewydolność serca, zaburzenia rytmu, zawał mięśnia sercowego), pulmonologiczne (wysięk opłucnowy, duszność, obrzęk płuc) oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, krwawienia). Rzadziej obserwuje się poważne powikłania, takie jak mikroangiopatia zakrzepowa, rabdomioliza czy zespół Stevensa-Johnsona.
aplazja czerwonokrwinkowa, arytmia komorowa, biegunka, ból mięśniowo-kostny, chłonkotok, cukrzyca, dazatynib, dermatoza neutrofilowa, duszność, gorączka neutropeniczna, krwawienie w obrębie OUN, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok, limfadenopatia, limfopenia, małopłytkowość, martwica kości, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, nacieki w płucach, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutropenia, neutropeniczne zapalenie jelit, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, obrzęk płuc, ostra białaczka limfoblastyczna, owrzodzenie przewodu pokarmowego, posocznica, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, serce płucne, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenia rytmu serca, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie mięśni, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie okrężnicy, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby typu B, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół niewydolności oddechowej, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosuvastatin/Ezetimibe Teva 10 mg + 10 mg

Produkt leczniczy Rosuvastatin/Ezetimibe Teva łączy rozuwastatynę i ezetymib, których profil bezpieczeństwa opiera się na danych klinicznych i doświadczeniach po wprowadzeniu do obrotu. Działania niepożądane rozuwastatyny są zwykle łagodne i przejściowe, z mniej niż 4% pacjentów przerywających leczenie z powodu niepożądanych efektów. Ezetymib, stosowany zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu ze statynami lub fenofibratem, wykazuje podobną częstość działań niepożądanych jak placebo. Najczęstsze działania niepożądane terapii skojarzonej to podwyższenie aktywności aminotransferaz, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz bóle mięśniowe, co może wynikać z farmakodynamicznej interakcji obu substancji. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia mięśniowe, w tym miopatię i rzadką rabdomiolizę, zwłaszcza przy dawkach rozuwastatyny powyżej 20 mg, z koniecznością przerwania leczenia przy aktywności kinazy kreatynowej (CK) >5 × górna granica normy (GGN).
aminotransferaza, białkomocz, biegunka, ból brzucha, ból mięśniowy, choroba refluksowa przełyku, cukrzyca, duszność, ginekomastia, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, martwicza miopatia, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, polineuropatia, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie mięśni, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Apo-Feno 200M

Przed rozpoczęciem terapii fenofibratem konieczne jest leczenie i wyrównanie schorzeń wywołujących wtórną hipercholesterolemię, takich jak cukrzyca typu 2, niedoczynność tarczycy, zespół nerczycowy, dysproteinemia, choroby wątroby z cholestazą oraz alkoholizm. Fenofibrat jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, a u osób z klirensem kreatyniny 30-59 ml/min zaleca się redukcję dawki i ostrożność. Podczas terapii może wystąpić odwracalny wzrost stężenia kreatyniny, obserwowany u 10% pacjentów stosujących fenofibrat z symwastatyną oraz u 4,4% stosujących statyny w monoterapii, z istotnym wzrostem (>200 μmol/l) u 0,3% pacjentów na terapii skojarzonej. Zaleca się regularne monitorowanie kreatyniny, szczególnie w pierwszych 3 miesiącach, a leczenie należy przerwać, jeśli stężenie kreatyniny przekroczy o 50% górną granicę normy.
agranulocytoza, aminotransferazy, brak laktazy, cholestaza wątroby, cukrzyca typu 2, diuretyk tiazydowy, dysproteinemia, fenofibrat, fosfataza alkaliczna, hematokryt, hemoglobina, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, klirens kreatyniny, lek przeciwzakrzepowy, lek β-adrenolityczny, leukocyty, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, rabdomioliza, rozpad mięśni prążkowanych, statyny, stężenie kreatyniny, terapia hipolipemizująca, trombocytopenia, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zespół nerczycowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Grofibrat S 160 mg

Fenofibrat w dawce 160 mg (Grofibrat S) jest stosowany w terapii zaburzeń lipidowych, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, które należy monitorować. Dane z badań klinicznych, w tym badania FIELD obejmującego 9795 pacjentów z cukrzycą typu 2, wykazały istotne statystycznie zwiększenie częstości zapalenia trzustki (0,8% vs 0,5%; p=0,031) oraz zatorowości płucnej (1,1% vs 0,7%; p=0,022) u pacjentów leczonych fenofibratem. Zaobserwowano także tendencję do częstszej zakrzepicy żył głębokich (1,4% vs 1,0%; p=0,074). Fenofibrat powoduje również średni wzrost stężenia homocysteiny o 6,5 µmol/l, co może zwiększać ryzyko zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, choć kliniczne znaczenie tego zjawiska pozostaje niejasne. Często występują działania niepożądane ze strony układu pokarmowego (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka), wątroby (wzrost aminotransferaz), a także bóle głowy i zmęczenie.
badanie FIELD, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca typu 2, fenofibrat mikronizowany, fotosensytyzacja, hiperkreatynemia, hipermocznikowość, homocysteina, kamica żółciowa, kolka żółciowa, leukopenia, mialgia, miopatia, niedobór hemoglobiny, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, podwyższone aminotransferazy, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenie lipidowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie mięśni, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Foscarnet sodium hexahydrate Tillomed 24 mg/ml

Foscarnet sodium hexahydrate Tillomed (24 mg/ml, roztwór do infuzji) jest stosowany u pacjentów z ciężkimi infekcjami wirusowymi i obniżoną odpornością, jednak jego terapia wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi. Najczęściej obserwuje się zaburzenia hematologiczne, takie jak granulocytopenia i niedokrwistość (bardzo często ≥1/10), a także leukopenię, trombocytopenię i neutropenię (często ≥1/100 do <1/10). W zakresie zaburzeń elektrolitowych występują hipokaliemia, hipomagnezemia, hipokalcemia (bardzo często ≥1/10), a także hiponatremia, hiperfosfatemia i hipofosfatemia (często ≥1/100 do <1/10). Nefrotoksyczność manifestuje się często jako zaburzenia czynności nerek, ostra niewydolność nerek, białkomocz i wielomocz, co wymaga regularnego monitorowania funkcji nerek. Ponadto, mogą wystąpić poważne powikłania neurologiczne (zawroty głowy, drgawki, encefalopatia), kardiologiczne (kołatanie serca, tachykardia, wydłużenie QT, torsade de pointes) oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, arytmia komorowa, białkomocz, biegunka, bolesne oddawanie moczu, choroba kanalików nerkowych, dehydrogenaza mleczanowa, dezorientacja, drgawki, encefalopatia, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatynowa, gammaglutamylotransferaza, granulocytopenia, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hipernatremia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kłębuszkowe zapalenie nerek, kołatanie serca, krwiomocz, kwasica, kwasica kanalików nerkowych, leukopenia, martwica kanalików nerkowych, miopatia, moczówka prosta, morfologia krwi, nadciśnienie, nadwrażliwość, nefropatia krystaliczna, nefrotoksyczność, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie, niedoczulica, niedokrwistość, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie narządów płciowych, pancytopenia, parestezje, posocznica, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wielomocz, wrzód przełyku, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Rytonawir – Działania niepożądane

Rytonawir, stosowany w terapii zakażeń HIV zarówno jako lek przeciwretrowirusowy, jak i substancja wzmacniająca farmakokinetykę innych inhibitorów proteazy, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka (w tym ciężka z zaburzeniami równowagi elektrolitowej), nudności, wymioty oraz bóle brzucha. Często występują również zaburzenia neurologiczne (parestezje, bóle głowy, neuropatia obwodowa), zmęczenie, a w przypadku skojarzenia z lopinawirem – hipertriglicerydemia i hipercholesterolemia. Rytonawir może indukować istotne zaburzenia metaboliczne, w tym hipercholesterolemię, hipertriglicerydemię, dną moczanową oraz obrzęki, a także rzadziej cukrzycę i hiperglikemię. W trakcie terapii obserwuje się podwyższenie aktywności aminotransferaz (AspAT, AlAT) nawet pięciokrotnie powyżej normy, wzrost stężenia bilirubiny i GGTP, co wymaga regularnego monitorowania funkcji wątroby. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zapalenia trzustki, zwłaszcza u pacjentów z hipertriglicerydemią, które może prowadzić do zgonu.
aminotransferaza wątrobowa, anafilaksja, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa, choroba refluksowa przełyku, cukrzyca, dna moczanowa, eozynofilia, gamma-glutamylotranspeptydaza, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, inhibitor proteazy, jadłowstręt, kamica nerkowa, kinaza kreatynowa, lek przeciwretrowirusowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica kości, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, obrzęk twarzy, ostra niewydolność nerek, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, skąpomocz, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenie autoimmunologiczne, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie smaku, zakażenie HIV, zakażenie oportunistyczne, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Cushinga, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvastatin Medreg 40 mg

Atorvastatin Medreg, zawierający atorwastatynę w postaci trójwodnej soli wapniowej, jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA stosowanym w terapii hiperlipidemii. W badaniach klinicznych obejmujących 16066 pacjentów leczonych średnio przez 53 tygodnie, 5,2% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, hipoglikemia, przyrost masy ciała), zaburzenia psychiczne (koszmary senne, bezsenność), neurologiczne (bóle głowy, zawroty, neuropatia obwodowa), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, zapalenie trzustki), a także zmiany w funkcji wątroby (zapalenie, cholestaza, niewydolność). Istotne klinicznie podwyższenie aminotransferaz (>3x GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a zwiększenie kinazy kreatynowej (>3x GGN) u 2,5%, z ryzykiem rabdomiolizy u 0,4% leczonych, co wymaga szczególnej uwagi ze względu na możliwość ostrej niewydolności nerek.
aminotransferaza, atorwastatyna, cholestaza, cukrzyca, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Pabi-Dexamethason 20 mg

Pabi-Dexamethason zawiera deksametazon w dawce 20 mg i powinien być stosowany w najmniejszej skutecznej dawce, dostosowanej indywidualnie do pacjenta i nasilenia choroby. Standardowe dawkowanie wynosi od 0,5 mg do 10 mg na dobę, z możliwością zwiększenia dawki powyżej 10 mg w cięższych stanach klinicznych. Przykładowo, w pęcherzycy początkowa dawka wynosi 300 mg przez 3 dni, w zapaleniu mięśni i idiopatycznej plamicy małopłytkowej stosuje się 40 mg przez 4 dni w cyklach, a w opiece paliatywnej dawki mogą sięgać do 96 mg. W profilaktyce i leczeniu wymiotów po cytostatykach zalecane dawki to 8-20 mg przed chemioterapią oraz 4-16 mg w kolejnych dniach. W terapii nowotworów hematologicznych stosuje się zwykle 20-40 mg raz na dobę, z dawką i częstością dostosowaną do protokołu leczenia i innych leków. Tabletki dostępne są w dawkach 4 mg, 8 mg i 20 mg, co umożliwia precyzyjne dostosowanie dawki.
chłoniak nieziarniczy, choroba Hodgkina, cukrzyca, deksametazon, glikokortykosteroid, hemodializa, hipoalbuminemia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, lek przeciwwymiotny, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, niewydolność wątroby, osteoporoza, ostra białaczka limfoblastyczna, pęcherzyca, podrażnienie przewodu pokarmowego, prednizolon, prednizon, przerzutowy ucisk rdzenia kręgowego, szpiczak mnogi, wymioty po cytostatykach, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie mięśni
Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvastatin Krka 80 mg

Atorvastatin Krka, będący inhibitorem reduktazy HMG-CoA, stosowany jest w terapii zaburzeń lipidowych. Analiza danych klinicznych wykazała, że 5,2% pacjentów przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo, przy średnim czasie terapii 53 tygodnie. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują infekcje górnych dróg oddechowych, hiperglikemię, bóle mięśniowo-szkieletowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (np. zaparcia, wzdęcia, nudności), podwyższenie enzymów wątrobowych (istotne klinicznie u 0,8% pacjentów, >3x GGN) oraz wzrost aktywności kinazy kreatynowej (u 2,5% pacjentów >3x GGN, u 0,4% >10x GGN). Rzadkie, ale poważne działania obejmują miopatię, rabdomiolizę, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona) oraz immunozależną miopatię martwiczą. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe.
aminotransferaza, anafilaksja, artralgia, atorwastatyna wapniowa, cholestaza, dyspepsja, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, leukocyturia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mialgia, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, szum uszny, tendinopatia, zaburzenie lipidowe, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Daruph 16 mg

Dazatynib, stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które obejmują głównie zaburzenia hematologiczne (mielosupresja, niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość), powikłania płucne (wysięk opłucnowy, duszność, obrzęk płuc, nadciśnienie płucne) oraz kardiologiczne (niewydolność serca, zaburzenia rytmu, wysięk osierdziowy). W badaniach klinicznych z udziałem 2900 pacjentów mediana czasu ekspozycji wynosiła 19,2 miesiąca u dorosłych i 26,3 miesiąca u dzieci. U 19% dorosłych odnotowano przerwanie leczenia z powodu działań niepożądanych, podczas gdy w populacji pediatrycznej odsetek ten wyniósł 1,5%. Szczególnie istotne są rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłania, takie jak aplazja układu czerwonokrwinkowego, śródmiąższowa choroba płuc, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona oraz ciężkie krwawienia z przewodu pokarmowego.
Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, z wyjątkiem braku zgłoszeń wysięku osierdziowego, opłucnowego, obrzęku płuc i nadciśnienia płucnego. U pacjentów pediatrycznych mogą wystąpić specyficzne działania niepożądane związane z rozwojem, takie jak opóźnienie zrastania się nasad kości i wzrostu. Zalecane jest regularne monitorowanie parametrów hematologicznych, funkcji wątroby i nerek, układu sercowo-naczyniowego oraz oddechowego. Wczesne wykrycie działań niepożądanych umożliwia modyfikację dawki, czasowe przerwanie terapii lub wdrożenie leczenia wspomagającego. W przypadku ciężkich powikłań, takich jak wysięk opłucnowy, nadciśnienie płucne, niewydolność serca czy zespół rozpadu guza, konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i odpowiednia interwencja medyczna.
aplazja układu czerwonokrwinkowego, arytmia komorowa, biegunka, ból brzucha, dławica piersiowa, duszność, hiperurykemia, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok, łysienie, martwica kości, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, nacieki w płucach, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, neutropenia z gorączką, nudności, obrzęk płuc, opóźnienie zrastania nasad kości, ostra białaczka limfoblastyczna, proteinuria, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, sinica marmurkowata, świąd, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysięk osierdziowy, wysięk w jamie opłucnej, wysypka skórna, zaburzenia rytmu serca, zakrzepica żył głębokich, zapalenie błony śluzowej, zapalenie mięśni, zapalenie okrężnicy, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zapalenie ścięgien, zapalenie skóry, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość, zawał mięśnia sercowego, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Crosuvo

Rozuwastatyna (Crosuvo) stosowana w dawkach do 40 mg wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii, rabdomiolizy oraz przemijającej proteinurii kanalikowej, szczególnie przy dawce 40 mg. Zaleca się monitorowanie czynności nerek u pacjentów na dawce 40 mg oraz ostrożność u osób z czynnikami predysponującymi do miopatii, takimi jak niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, wiek >70 lat, wcześniejsze uszkodzenie mięśni, nadużywanie alkoholu czy jednoczesne stosowanie fibratów (przeciwwskazane z dawką 40 mg). Aktywność kinazy kreatynowej (CK) powinna być oceniana z uwzględnieniem możliwych fałszywych wzrostów (np. po wysiłku), a leczenie nie powinno być rozpoczynane, jeśli CK >5 × GGN. W przypadku wystąpienia objawów mięśniowych z CK >5 × GGN lub nasilonych dolegliwości, leczenie należy przerwać. Po ustąpieniu objawów możliwe jest ponowne wprowadzenie terapii w najmniejszej dawce pod ścisłą kontrolą.
aminotransferaza, antybiotyk makrolidowy, ból mięśni, choroby mięśni, cyklosporyna, duszność, fibrat, gemfibrozyl, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kaszel nieproduktywny, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, laktoza jednowodna, lek przeciwgrzybiczy azolowy, miastenia, miopatia, niedobór laktazy, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, osłabienie mięśniowe, padaczka, proteinuria, rabdomioliza, sepsa, skurcz mięśni, śródmiąższowe zapalenie płuc, statyna, zapalenie mięśni, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółcień chinolinowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Fenardin 267 mg

Fenofibrat (Fenardin 267 mg) jest związany z szeregiem działań niepożądanych, najczęściej ze strony przewodu pokarmowego, takich jak bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka i wzdęcia (częstość ≥1/100, <1/10). Istotnym powikłaniem jest zapalenie trzustki, występujące rzadko (≥1/10 000, <1/1000), z potwierdzonym statystycznie wyższym ryzykiem w badaniu FIELD (0,8% vs 0,5%; p=0,031). Niezbyt często obserwuje się wzrost aktywności transaminaz (≥1/1000, <1/100), a rzadziej kamicę żółciową i zapalenie wątroby. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano także żółtaczkę i powikłania kamicy żółciowej, choć ich częstość nie jest znana. Zaburzenia mięśniowe, takie jak ból, zapalenie, kurcze i osłabienie mięśni, występują niezbyt często (≥1/1000, <1/100), a przypadki rabdomiolizy odnotowano w raportach spontanicznych.
choroba śródmiąższowa płuc, cukrzyca typu 2, fenofibrat, fotowrażliwość, hiperhomocysteinemia, hiperkreatynemia, hipermocznikowość, incydent zakrzepowo-zatorowy, kamica żółciowa, kolka żółciowa, kurcz mięśni, leukopenia, łysienie, mialgia, nadwrażliwość skórna, niedokrwistość, osłabienie mięśniowe, podwyższone transaminazy, przewód pokarmowy, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenia erekcji, zaburzenia trawienne, zakrzepica żył głębokich, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie mięśni, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Torvacard neo

Podczas terapii atorwastatyną (Torvacard neo) konieczne jest systematyczne monitorowanie czynności wątroby, ze szczególnym uwzględnieniem aktywności aminotransferaz. W przypadku utrzymania się aktywności enzymów wątrobowych powyżej 3-krotnej górnej granicy normy (GGN) wskazana jest redukcja dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby, nadużywających alkoholu oraz u osób po udarze mózgu lub TIA, zwłaszcza przy dawce 80 mg atorwastatyny, ze względu na zwiększone ryzyko udarów krwotocznych. W takich przypadkach stosunek korzyści do ryzyka wymaga indywidualnej oceny.
aminotransferaza, atorwastatyna, czynność wątroby, hepatotoksyczność, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, miastenia, miastenia oczna, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, przemijający atak niedokrwienny, rabdomioliza, TIA, udar krwotoczny, zapalenie mięśni, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sortis 80

Leczenie atorwastatyną (SORTIS) w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg i 80 mg wymaga ścisłego monitorowania funkcji wątroby oraz aktywności kinazy kreatynowej (CK) ze względu na ryzyko hepatotoksyczności i miopatii, w tym rabdomiolizy. Przed rozpoczęciem terapii i w trakcie leczenia należy ocenić enzymy wątrobowe, a w przypadku ich wzrostu powyżej 3-krotnej górnej granicy normy (GGN) rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby, spożywających alkohol oraz u osób z czynnikami predysponującymi do rabdomiolizy, takimi jak zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśniowe, wcześniejsze uszkodzenia mięśni po statynach lub fibratach oraz wiek powyżej 70 lat. W przypadku podwyższenia aktywności CK powyżej 5 razy GGN nie należy rozpoczynać leczenia, a przy wzroście powyżej 10 razy GGN lub objawach rabdomiolizy terapia musi być przerwana. Pacjentów należy edukować o konieczności zgłaszania bólów mięśniowych, osłabienia i innych objawów sugerujących uszkodzenie mięśni.
aminotransferazy, atorwastatyna, białko transportujące, ból mięśniowy, fibrat, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek immunosupresyjny, miastenia, miastenia oczna, mioglobinemia, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, osłabienie mięśni proksymalnych, przeciwciała przeciwko reduktazie HMG-CoA, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, udar krwotoczny, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie mięśni, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Axocar 10 mg + 80 mg

Axocar to lek zawierający ezetymib i symwastatynę, dostępny w dawkach 10 mg + 10 mg, 10 mg + 20 mg, 10 mg + 40 mg oraz 10 mg + 80 mg. Profil bezpieczeństwa oceniono na podstawie badań klinicznych obejmujących około 12 000 pacjentów oraz monitorowania po wprowadzeniu do obrotu. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu mięśniowo-szkieletowego (bóle mięśni – często), a poważnym ryzykiem jest miopatia, szczególnie przy dawce symwastatyny 80 mg, gdzie częstość wynosi 1,0% (w porównaniu do 0,02% przy 20 mg). Rzadko obserwowano immunozależną miopatię martwiczą (IMNM), wymagającą leczenia immunosupresyjnego. Inne działania obejmują podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT ≥ 3x GGN u 1,7% pacjentów), zaburzenia żołądkowo-jelitowe, reakcje alergiczne, zaburzenia neurologiczne i psychiczne oraz rzadkie, ale poważne zaburzenia wątroby, w tym zapalenie i niewydolność wątroby.
anafilaksja, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cholestaza, choroba refluksowa przełyku, choroba wieńcowa, depresja, duszność, eozynofilia, ezetymib i symwastatyna, hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kamica żółciowa, kurcze mięśni, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostry zespół wieńcowy, parestezja, pokrzywka, przewlekła choroba nerek, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, świąd, trombocytopenia, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia pamięci, zaburzenia układu immunologicznego, zapalenie mięśni, zapalenie naczyń, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zawroty głowy, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny, zmniejszenie łaknienia, żółtaczka
Leksykon chorób i schorzeń
Włóknienie płucne – Leczenie

Włóknienie płucne to przewlekła, postępująca choroba charakteryzująca się nieodwracalnym zwłóknieniem tkanki płucnej, prowadzącym do zaburzeń wymiany gazowej i duszności. W leczeniu idiopatycznego włóknienia płucnego (IPF) stosuje się leki przeciwfibrotyczne: nintedanib (Ofev) – inhibitor kinaz tyrozynowych blokujący VEGFR, FGFR i PDGFR, oraz pirfenidon (Esbriet) – o działaniu przeciwfibrotycznym, przeciwzapalnym i przeciwutleniającym, hamujący TGF-β i TNF. Leki te spowalniają progresję choroby i zmniejszają ryzyko zaostrzeń, a ich stosowanie wymaga monitorowania funkcji wątroby. W innych postaciach włóknienia stosuje się glikokortykosteroidy (prednizon) oraz immunosupresję (azatiopryna, cyklofosfamid, mykofenolan mofetylu, tocilizumab), szczególnie w chorobach autoimmunologicznych. Leczenie wspomagające obejmuje tlenoterapię, rehabilitację pulmonologiczną oraz leczenie objawowe kaszlu i choroby refluksowej przełyku (GERD).
azatiopryna, bliznowacenie tkanki płucnej, choroba refluksowa przełyku, choroba śródmiąższowa płuc, cyklofosfamid, cyklosporyna, długość życia, duszność, działanie niepożądane, glikokortykosteroidy, idiopatyczne włóknienie płucne, immunosupresja, inhibitor kinazy tyrozynowej, interleukina-11, lęk, lek immunosupresyjny, metotreksat, mykofenolan mofetylu, nintedanib, opieka paliatywna, pirfenidon, pneumokoki, rehabilitacja pulmonologiczna, reumatoidalne zapalenie stawów, sirolimus, takrolimus, TGF-β, tlenoterapia, TNF, tocilizumab, twardzina układowa, włóknienie płucne, zapalenie mięśni, zespół Sjögrena
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Daptomycin Reddy

Daptomycyna jest antybiotykiem peptydowym stosowanym w leczeniu powikłanych infekcji skóry i tkanek miękkich (cSSTI) oraz prawostronnego infekcyjnego zapalenia wsierdzia (RIE) wywołanego przez Staphylococcus aureus. Nie jest wskazana w leczeniu zapalenia płuc ani zakażeń lewostronnego wsierdzia czy zakażeń sztucznej zastawki. Skuteczność w zakażeniach enterokokowych jest niepotwierdzona, a przypadki niepowodzeń leczenia z towarzyszącą bakteriemią zostały odnotowane. Terapia wymaga ścisłego monitorowania, zwłaszcza aktywności fosfokinazy kreatynowej (CPK) w osoczu, ze względu na ryzyko miopatii, zapalenia mięśni, mioglobinemii i rabdomiolizy. Zaleca się oznaczanie CPK przed terapią i co najmniej raz w tygodniu, a u pacjentów z ryzykiem (klirens kreatyniny <80 ml/min, dializowanych, stosujących leki miotoksyczne) częściej, np. co 2-3 dni w pierwszych dwóch tygodniach. Daptomycyna nie powinna być stosowana u dzieci poniżej 1. roku życia ze względu na ryzyko uszkodzenia układu mięśniowego i nerwowego.
anafilaksja, antybiotyk peptydowy, biegunka związana z Clostridioides difficile, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, ciężkie skórne działania niepożądane, cyklosporyna, czas protrombinowy, daptomycyna, Enterococcus faecalis, Enterococcus faecium, eozynofilia obwodowa, eozynofilowe zapalenie płuc, fibrat, fosfokinaza kreatynowa, hipoksyjna niewydolność oddechowa, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lewostronne infekcyjne zapalenie wsierdzia, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, mioglobinemia, neuropatia obwodowa, popłuczyny oskrzelowo-pęcherzykowe, prawostronne infekcyjne zapalenie wsierdzia, rabdomioliza, Staphylococcus aureus, toksyczna rozpływna martwica naskórka, wskaźnik masy ciała, zaburzenie czynności nerek, zapalenie mięśni, zapalenie płuc, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zahron

Rozuwastatyna w dawce 20 mg (lek Zahron) wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, szczególnie ze strony mięśni i nerek. Dawka 40 mg zwiększa częstość występowania proteinurii kanalikowej oraz ciężkich działań niepożądanych nerkowych, dlatego zaleca się monitorowanie czynności nerek u pacjentów na tej dawce. Miopatia, bóle mięśni, rabdomioliza oraz bardzo rzadko immunologiczna martwicza miopatia (IMNM) są obserwowane, zwłaszcza przy dawkach powyżej 20 mg i w terapii skojarzonej z ezetymibem. Aktywność kinazy kreatynowej (CK) powinna być oceniana ostrożnie, unikając badań po intensywnym wysiłku; nie należy rozpoczynać leczenia, jeśli CK >5 x GGN. Czynniki predysponujące do miopatii to m.in. zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśniowe w wywiadzie, wiek >70 lat, nadużywanie alkoholu oraz interakcje lekowe, zwłaszcza z fibratami i gemfibrozylem, których jednoczesne stosowanie z Zahronem w dawce 40 mg jest przeciwwskazane. Ponadto, stosowanie kwasu fusydowego ogólnoustrojowo jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko rabdomiolizy.
aminotransferaza, choroby mięśni genetyczne, duszność, gemfibrozyl, hiperglikemia, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, martwicza miopatia immunologiczna, miastenia, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, proteinuria, rabdomioliza, sepsa, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie mięśni, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Atorwastatyna – Działania niepożądane

Atorwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, jest skutecznym lekiem hipolipemizującym, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują zaburzenia mięśniowo-szkieletowe (bóle mięśni, bóle stawów, skurcze mięśni) oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych, w tym aminotransferaz, które u 0,8% pacjentów przekraczały 3-krotną górną granicę normy. Zwiększenie stężenia kinazy kreatynowej powyżej 3-krotności GGN wystąpiło u 2,5% pacjentów, a powyżej 10-krotności u 0,4%, co wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko rabdomiolizy. Rzadko może wystąpić immunozależna miopatia martwicza, charakteryzująca się utrzymującym się osłabieniem mięśni i podwyższonym poziomem CK mimo odstawienia leku. Ponadto, atorwastatyna może indukować hiperglikemię (często) oraz hipoglikemię (niezbyt często), a u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², nadciśnienie, podwyższone triglicerydy) zaleca się monitorowanie gospodarki węglowodanowej.
aminotransferaza, anafilaksja, cholestaza, cholesterol we krwi, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, lek hipolipemizujący, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, próby wątrobowe, rabdomioliza, reakcja alergiczna, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Betesda 10 mg

Betesda, zawierająca 10 mg escytalopramu (odpowiadającego 12,775 mg escytalopramu szczawianu), jest lekiem z grupy SSRI, który może wywoływać liczne działania niepożądane, szczególnie w pierwszych dwóch tygodniach terapii. Najczęściej obserwowane objawy to bóle głowy (>10% pacjentów), nudności (>10%), zaburzenia snu, zawroty głowy, parestezje, zmiany masy ciała (w tym zwiększenie masy u około 10% pacjentów), a także zaburzenia psychiczne takie jak lęk, nerwowość, zmniejszenie libido i anorgazmia u kobiet. Istotne są również potencjalne poważne działania niepożądane, w tym zaburzenia rytmu serca (w tym Torsade de Pointes), myśli i zachowania samobójcze, zespół serotoninowy oraz objawy odstawienia przy nagłym przerwaniu terapii. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki, aby zminimalizować ryzyko objawów odstawienia.
akatyzja, anoreksja, bradykardia, bruksizm, depersonalizacja, dyskinezja, escytalopram szczawianu, halucynacje, hipokaliemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, krwotok maciczny, krwotok poporodowy, mlekotok, myśli samobójcze, niedociśnienie ortostatyczne, niemiarowość komorowa, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, priapizm, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SNRI, SSRI, tachykardia, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czucia, zaburzenie snu, zachowanie samobójcze, zapalenie mięśni, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół serotoninowy
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie mięśni – Epidemiologia

Idiopatyczne miopatie zapalne (IIM), obejmujące polimiozytis (PM), dermatomyositis (DM) oraz zapalenie ciała włączkowego (IBM), to rzadkie choroby autoimmunologiczne charakteryzujące się zapaleniem mięśni szkieletowych. Częstość występowania IIM waha się od 2 do 25 przypadków na 100 000 osób, z zapadalnością 0,2-2 na 100 000 osobolat. PM i DM łącznie mają częstość występowania 5-22/100 000 i zapadalność 1,2-19/milion rocznie, natomiast IBM występuje z częstością 31,9-33,7/milion i zapadalnością 2,5/milion rocznie, ze wzrostem częstości u osób >50 r.ż. do 50-180/milion. Epidemiologia wykazuje zróżnicowanie geograficzne i etniczne, np. wyższą zapadalność PM u osób czarnoskórych w USA (stosunek 3-5:1 w porównaniu do białych). Wiek zachorowania różni się w zależności od typu: DM ma rozkład bimodalny (5-15 i 45-60 lat), PM średnio 50-60 lat, a IBM zwykle >50 lat. Kobiety dominują w PM i DM (stosunek 2-3:1), natomiast IBM częściej dotyka mężczyzn (stosunek 2:1). Opóźnienie diagnostyczne wynosi średnio 27,91 miesięcy dla IIM i 5-6 lat dla IBM, co wpływa na niedoszacowanie częstości występowania i opóźnioną terapię.
badanie przesiewowe, biomarker genetyczny, choroba autoimmunologiczna, cukrzyca, dermatomyositis, dysfagia, dystrofia mięśniowa Beckera, dystrofia mięśniowa Duchenne’a, hospitalizacja, lek immunomodulujący, mięsień szkieletowy, mieszana choroba tkanki łącznej, miopatia zapalna, opóźnienie diagnostyczne, rdzeniowy zanik mięśni, remisja choroby, reumatoidalne zapalenie stawów, stan zapalny, terapia immunomodulująca, toczeń rumieniowaty układowy, włókno mięśniowe, zajęcie serca, zapalenie mięśni, zespół Sjögrena
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atorvastatin Medreg

Stosowanie atorwastatyny (Atorvastatin Medreg) wymaga regularnego monitorowania czynności wątroby, ze szczególnym uwzględnieniem aktywności aminotransferaz. W przypadku ich wzrostu powyżej 3-krotnej wartości górnej granicy normy (GGN) konieczne jest zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby, spożywających duże ilości alkoholu oraz u osób po udarze krwotocznym lub zawałach lakunarnych, gdyż dawka 80 mg atorwastatyny wiąże się z podwyższonym ryzykiem udaru krwotocznego. Ponadto, ze względu na ryzyko miopatii, rabdomiolizy (aktywność kinazy kreatynowej (CK) >10x GGN) oraz immunozależnej miopatii martwiczej, przed rozpoczęciem terapii należy ocenić poziom CK u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak niedoczynność tarczycy, choroby mięśni, zaburzenia nerek, wcześniejsze działania niepożądane mięśniowe po statynach lub fibratach, a także u osób starszych (>70 lat). W przypadku istotnego podwyższenia CK (>5x GGN) lub wystąpienia objawów mięśniowych, leczenie powinno być przerwane lub dostosowane.
aminotransferaza, ból mięśniowy, choroba niedokrwienna serca, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, udar krwotoczny, zaburzenie czynności nerek, zapalenie mięśni, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvasterol 20 mg

Profil bezpieczeństwa atorwastatyny (Atorvasterol) opiera się na danych z badań klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych średnio przez 53 tygodnie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie leczonej atorwastatyną versus 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, reakcje alergiczne, hiperglikemia, bóle głowy, dolegliwości żołądkowo-jelitowe (zaparcia, wzdęcia, nudności, biegunka), bóle mięśni i stawów oraz podwyższone wartości enzymów wątrobowych i kinazy kreatynowej (CK). Istotne klinicznie zwiększenie aktywności aminotransferaz (>3x GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a wzrost CK (>3x GGN) u 2,5%, z czego 0,4% miało wartości >10x GGN. U dzieci (n=249) profil działań niepożądanych jest podobny, choć dane długoterminowe są ograniczone.
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna wapniowa, cholestaza, ginekomastia, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, leukocyturia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atoris

Atorwastatyna (Atoris) wymaga ścisłego monitorowania czynności wątroby, zwłaszcza u pacjentów z podwyższonym stężeniem aminotransferaz, gdzie wartości przekraczające 3-krotność górnej granicy normy (GGN) wskazują na konieczność redukcji dawki lub odstawienia leku. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z chorobami wątroby, nadużywających alkoholu oraz u pacjentów po udarze mózgu lub TIA, zwłaszcza przy dawce 80 mg, ze względu na zwiększone ryzyko udaru krwotocznego. Ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy z aktywnością kinazy kreatynowej (CK) przekraczającą 10-krotność GGN, wymaga natychmiastowego przerwania terapii. Przed rozpoczęciem leczenia wskazane jest oznaczenie CK u pacjentów z czynnikami predysponującymi, takimi jak zaburzenia nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśni, wcześniejsze uszkodzenia mięśni po statynach lub fibratach, a także u osób starszych (>70 lat) i przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiększających stężenie atorwastatyny w osoczu.
atorwastatyna, białko transportujące, ból mięśniowy, choroba mięśni, cyklosporyna, dziedziczna choroba mięśni, erytromycyna, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, IMNM, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, klarytromycyna, kwas fusydowy, laktaza, lek przeciwgrzybiczny, miastenia, miastenia oczna, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, placebo, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, telitromycyna, udar krwotoczny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie mięśni, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwiększone stężenie aminotransferaz
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atractin

Podczas terapii atorwastatyną (produkt Atractin) konieczne jest regularne monitorowanie funkcji wątroby, ze szczególnym uwzględnieniem aktywności aminotransferaz. W przypadku ich wzrostu powyżej 3-krotnej górnej granicy normy (GGN) zaleca się redukcję dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby, spożywających alkohol oraz po udarze mózgu, zwłaszcza niedokrwiennym lub lakunarnym, ze względu na zwiększone ryzyko udaru niedokrwiennego przy dawce 80 mg atorwastatyny. Ponadto, przed rozpoczęciem terapii wskazane jest oznaczenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) u pacjentów z czynnikami ryzyka rabdomiolizy, takimi jak zaburzenia nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśniowe, wiek >70 lat czy interakcje lekowe. Nie należy rozpoczynać leczenia, gdy wyjściowa aktywność CK przekracza 5 x GGN.
aminotransferaza, atorwastatyna, badanie SPARCL, ból mięśniowy, glikemia, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, przemijający atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, udar krwotoczny, udar lakunarny, udar niedokrwienny, uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zapalenie mięśni
Leksykon leków
Działania niepożądane – Valarox 80 mg + 10 mg

Valarox, zawierający rozuwastatynę wapniową oraz walsartan w dawkach 10 mg + 80 mg, 20 mg + 80 mg, 10 mg + 160 mg i 20 mg + 160 mg, wykazuje profil działań niepożądanych charakterystyczny dla obu substancji czynnych. Rozuwastatyna może powodować miopatię, rabdomiolizę, podwyższenie aktywności transaminaz (występujące niezbyt często), zapalenie wątroby, żółtaczkę (rzadko), a także zwiększa ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 (często). Walsartan natomiast może wywoływać hiperkaliemię (częstość nieznana), obrzęk naczynioruchowy (częstość nieznana) oraz zmniejszenie liczby hemoglobiny i erytrocytów (częstość nieznana). Częstość działań niepożądanych nie wykazuje zależności od dawki, czasu leczenia, płci, wieku ani rasy pacjentów. W badaniach klinicznych odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł poniżej 4%.
białkomocz, cukrzyca typu 2, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, kinaza kreatynowa, krwiomocz, leukopenia, mioglobina, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, obrzęk naczynioruchowy, polineuropatia, rabdomioliza, rozuwastatyna wapniowa, transaminazy, trombocytopenia, walsartan, zapalenie mięśni, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosuvastatin MSN 10 mg

Rozuwastatyna charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa, w którym działania niepożądane mają przeważnie łagodny i przemijający charakter, a odsetek przerwań leczenia z ich powodu wynosi poniżej 4%. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki, szczególnie przy dawce 40 mg obserwuje się zwiększone ryzyko rabdomiolizy oraz poważnych zaburzeń nerek i wątroby, manifestujących się głównie podwyższoną aktywnością aminotransferaz. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane obejmują bóle mięśni, miopatię, zapalenie mięśni, a także zaburzenia ze strony układu pokarmowego (nudności, biegunka), skóry (świąd, wysypka) oraz układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy). Proteinuria, głównie o charakterze kanalikowym, występuje rzadko i jest zwykle przemijająca, z częstością poniżej 1% przy dawkach 10-20 mg i około 3% przy dawce 40 mg. W przypadku wzrostu aktywności kinazy kreatynowej powyżej 5-krotnej górnej granicy normy zaleca się przerwanie terapii.
ból mięśni, ginekomastia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitory reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra choroba nerek, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, śródmiąższowa choroba płuc, trombocytopenia, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka, zwiększona aktywność aminotransferaz
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fulvestrant Zentiva 250 mg/5 ml

Fulwestrant, substancja czynna leku Fulvestrant Zentiva, wykazuje niski profil toksyczności ostrej po jednorazowym podaniu oraz dobrą tolerancję przy podawaniu wielokrotnym w badaniach na zwierzętach. Reakcje miejscowe, takie jak zapalenie mięśni i ziarniniaki, są głównie związane z substancjami pomocniczymi. W badaniach na szczurach i psach obserwowano efekty antyestrogenowe, szczególnie w układzie rozrodczym, a u psów po 12 miesiącach leczenia pojawiło się zapalenie tętnic. Wpływ na układ sercowo-naczyniowy (uniesienie odcinka ST, zahamowanie zatokowe) występował przy stężeniach ponad 15-krotnie wyższych niż u ludzi, co ogranicza jego znaczenie kliniczne. Fulwestrant nie wykazuje działania genotoksycznego, co jest istotne dla bezpieczeństwa długotrwałego stosowania.
antagonista receptora estrogenowego, dystocja, działanie antyestrogenowe, działanie genotoksyczne, efekt teratogenny, fulwestrant, nowotwór sznura płciowego, nowotwór z komórek Leydiga, potencjał rakotwórczy, rozwój zarodkowo-płodowy, układ sercowo-naczyniowy, zaawansowany rak piersi, zaburzenie hormonalnego sprzężenia zwrotnego, zapalenie mięśni, zapalenie tętnic, ziarniniak
Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosutrox 5 mg

Rozuwastatyna charakteryzuje się profilem działań niepożądanych, które są najczęściej łagodne i przemijające, a mniej niż 4% pacjentów musiało przerwać leczenie z powodu niepożądanych efektów. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki, z większym ryzykiem przy dawkach powyżej 20 mg, szczególnie 40 mg. Do najczęstszych objawów należą bóle mięśni, miopatia, a rzadziej rabdomioliza, która może prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest obserwowane w zależności od dawki, a przy wartości >5 x GGN (górna granica normy) zaleca się przerwanie terapii. Proteinuria, głównie kanalikowa, występuje u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i u około 3% przy dawce 40 mg, jednak nie wiąże się z progresją choroby nerek. Zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych jest również zależne od dawki i zwykle łagodne oraz przemijające.
aminotransferazy wątrobowe, ból głowy, ból mięśni, cukrzyca, ginekomastia, hematuria, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, upośledzenie pamięci, zaburzenie snu, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atostat

Atorwastatyna w dawce 80 mg wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko hepatotoksyczności oraz miopatii, w tym rabdomiolizy. Zaleca się regularne badania czynności wątroby, a w przypadku wzrostu aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy (GGN) konieczna jest redukcja dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby, nadużywających alkoholu oraz u osób po udarze mózgu, zwłaszcza krwotocznym lub zawałem lakunarnym, ze względu na zwiększone ryzyko udarów krwotocznych. Monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest kluczowe, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami predysponującymi do rabdomiolizy, takimi jak niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśniowe czy wiek powyżej 70 lat. Terapia nie powinna być rozpoczynana przy aktywności CK >5 razy GGN, a w przypadku objawów mięśniowych i CK >5 razy GGN leczenie należy przerwać.
aminotransferazy, badanie czynności wątroby, badanie SPARCL, ból mięśniowy, choroba niedokrwienna serca, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, udar krwotoczny, udar mózgowy, zapalenie mięśni, zawał lakunarny
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ultrapiryna Fast 500 mg

Ultrapiryna Fast to lek w postaci tabletek musujących zawierających 500 mg kwasu acetylosalicylowego, wykazujący działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. Jest wskazany do objawowego leczenia bólów o małym i umiarkowanym nasileniu, takich jak bóle głowy (napięciowe i naczyniowe), bóle zębów związane ze stanami zapalnymi miazgi, przyzębia lub po zabiegach stomatologicznych oraz bóle mięśniowe wynikające z przeciążeń, mikrourazów lub stanów zapalnych. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w leczeniu objawów infekcji wirusowych górnych dróg oddechowych, w tym stanów gorączkowych, bólów mięśniowo-stawowych charakterystycznych dla grypy oraz bólów gardła i głowy w przebiegu przeziębienia.
ból gardła, ból głowy, ból mięśniowo-stawowy, ból mięśniowy, ból naczyniowy, ból napięciowy, ból zęba, choroba nerek, dolegliwość bólowa, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, działanie przeciwzapalne, górne drogi oddechowe, grypa, infekcja wirusowa, kwas acetylosalicylowy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, obniżenie gorączki, postać farmaceutyczna, przeziębienie, przyzębie, stan gorączkowy, tabletka musująca, zabieg stomatologiczny, zapalenie miazgi zębowej, zapalenie mięśni, zawartość sodu
Leksykon leków
Działania niepożądane – Enarenal 5 mg

Enarenal (enalaprylu maleinian) w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg jest inhibitorem konwertazy angiotensyny, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych wymagających ścisłego monitorowania. Do istotnych hematologicznych powikłań należą niedokrwistość (w tym aplastyczna i hemolityczna), neutropenia, agranulocytoza oraz pancytopenia, które mogą prowadzić do zahamowania czynności szpiku kostnego. Zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) o nieznanej częstości może powodować hiponatremię. Wśród objawów neurologicznych często występują bóle głowy i depresja, a bardzo często nieostre widzenie i zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego. Kardiologicznie obserwuje się często niedociśnienie, omdlenia, zaburzenia rytmu serca oraz rzadko zawał mięśnia sercowego i incydenty naczyniowo-mózgowe, szczególnie u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka. Ze strony układu oddechowego bardzo często występuje suchy kaszel, a często duszność i skurcz oskrzeli. Do bardzo częstych objawów ze strony przewodu pokarmowego należą nudności, a często biegunka i ból brzucha. Rzadko obserwuje się poważne powikłania wątroby, takie jak niewydolność i zapalenie wątroby z martwicą. Często występują reakcje skórne, w tym wysypka i obrzęk naczynioruchowy, a rzadko ciężkie zespoły skórne jak zespół Stevensa-Johnsona.
agranulocytoza, białkomocz, depresja, enalaprylu maleinian, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, erytrodermia, ginekomastia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, impotencja, inhibitor konwertazy angiotensyny, leukocytoza, małopłytkowość, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, nieostre widzenie, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, pancytopenia, parestezja, pęcherzyca, powiększenie węzłów chłonnych, przyspieszone OB, rumień wielopostaciowy, SIADH, skąpomocz, skurcz oskrzeli, stężenie hemoglobiny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błon surowiczych, zapalenie mięśni, zapalenie naczyń, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atorvastatin Krka

Przed rozpoczęciem terapii atorwastatyną należy wykonać badania czynności wątroby oraz aktywności kinazy kreatynowej (CK), szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby, spożywających alkohol, z zaburzeniami czynności nerek, niedoczynnością tarczycy, chorobami mięśni lub w podeszłym wieku. Monitorowanie aminotransferaz jest kluczowe – jeśli ich stężenie przekracza 3-krotną górną granicę normy (GGN), należy rozważyć redukcję dawki lub odstawienie leku. W trakcie leczenia istotne jest zgłaszanie bólów mięśniowych, osłabienia czy gorączki, a w przypadku podwyższenia CK powyżej 5 razy GGN konieczne jest przerwanie terapii. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ryzykiem rabdomiolizy, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, rytonawir) oraz fibratów, leków przeciwwirusowych i niacyny, które mogą zwiększać stężenie atorwastatyny w osoczu. Maksymalna dawka powinna być dostosowana, a pacjent poddany ścisłej kontroli klinicznej.
ból mięśniowy, brak laktazy, choroba wieńcowa, cyklosporyna, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kurcz mięśniowy, miastenia de novo, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, osłabienie mięśni, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, udar krwotoczny, uszkodzenie wątroby, zapalenie mięśni, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwiększone stężenie aminotransferaz
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie mięśni – Diagnostyka i diagnoza

Zapalenie mięśni (myositis) to rzadka, heterogenna choroba autoimmunologiczna charakteryzująca się zapaleniem mięśni szkieletowych, prowadzącym do symetrycznego osłabienia mięśni proksymalnych, zmęczenia i bólu. Diagnostyka jest złożona i opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym, oznaczeniu enzymów mięśniowych (CK, aldolaza, LDH, AST, ALT), testach na autoprzeciwciała (ANA, MSA, MAA), obrazowaniu MRI oraz badaniach elektrofizjologicznych (EMG, NCS). Poziomy kinazy kreatynowej (CK) mogą znacznie przekraczać normę, jednak prawidłowy poziom nie wyklucza choroby, zwłaszcza w podtypach takich jak IBM czy młodzieńcze zapalenie skórno-mięśniowe. Biopsja mięśnia pozostaje złotym standardem diagnostycznym, umożliwiając różnicowanie podtypów myositis na podstawie charakterystycznych cech histopatologicznych.
aldolaza, aminotransferaza, badanie przewodnictwa nerwowego, biopsja mięśnia, choroba autoimmunologiczna, ciałka wtrętowe, dehydrogenaza mleczanowa, dysfagia, dystrofia mięśniowa, elektromiografia, grudki Gottrona, kinaza kreatynowa, mioglobina, miopatia, młodzieńcze zapalenie skórno-mięśniowe, osłabienie mięśniowe, przeciwciało anty-HMGCR, przeciwciało anty-Jo-1, przeciwciało przeciwjądrowe, rabdomioliza, rezonans magnetyczny, toczeń rumieniowaty układowy, wysypka heliotropowa, zapalenie mięśni, zapalenie mięśni z ciałkami wtrętowymi, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wielomięśniowe, zespół antysyntetazowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Zaranta 30 mg

Rozuwastatyna (Zaranta) wykazuje profil działań niepożądanych, który jest w większości przypadków łagodny i przemijający, a konieczność przerwania terapii z powodu działań niepożądanych występuje u mniej niż 4% pacjentów. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki, z większym ryzykiem przy dawkach powyżej 20 mg, a szczególnie 40 mg. Najistotniejsze klinicznie działania niepożądane dotyczą układu mięśniowo-szkieletowego, w tym bóle mięśni, miopatia, zapalenie mięśni oraz rzadkie przypadki rabdomiolizy, z towarzyszącym wzrostem aktywności kinazy kreatynowej, który jest zwykle łagodny i przemijający. Proteinuria, głównie kanalikowa, występuje u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg i około 3% przy dawce 40 mg, jednak nie wiąże się z ostrą lub postępującą chorobą nerek. Zwiększenie aktywności aminotransferaz, również zależne od dawki, jest zwykle bezobjawowe i przemijające.
aminotransferazy, ból mięśni, dysfagia, działanie niepożądane, ginekomastia, hematuria, immunozależna miopatia martwicza, inhibitory reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, trombocytopenia, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka, zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zahron Combi

Produkt Zahron Combi, zawierający rozuwastatynę i amlodypinę, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby. Rozuwastatyna jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, natomiast amlodypinę można stosować w standardowych dawkach, choć nie jest usuwana podczas dializy. U pacjentów z zaburzeniami wątroby zaleca się rozpoczęcie leczenia amlodypiną od najmniejszych dawek oraz monitorowanie prób wątrobowych, z koniecznością przerwania lub zmniejszenia dawki rozuwastatyny przy wzroście aminotransferaz powyżej 3 x GGN. Należy także uwzględnić zwiększoną ekspozycję na rozuwastatynę u osób pochodzenia azjatyckiego oraz ryzyko interakcji z inhibitorami proteazy, kwasem fusydowym i fibratami, które mogą zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy.
amlodypina, antybiotyki makrolidowe, azolowe leki przeciwgrzybicze, białkomocz, ból mięśni, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, inhibitory proteazy, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miopatia, niedoczynność tarczycy, niewydolność serca, obrzęk płuc, osłabienie mięśni, posocznica, próby czynnościowe wątroby, przełom nadciśnieniowy, rabdomioliza, rozuwastatyna, skurcz mięśni, śródmiąższowa choroba płuc, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie mięśni, zespół nerczycowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atorvagen

Produkt leczniczy Atorvagen, zawierający atorwastatynę, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych, takich jak miastenia de novo lub jej zaostrzenie, uszkodzenie wątroby oraz powikłania mięśniowe, w tym rabdomiolizę. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badań czynności wątroby oraz oznaczenie aktywności kinazy kreatynowej (CK), zwłaszcza u pacjentów z czynnikami predysponującymi (np. zaburzenia nerek, niedoczynność tarczycy, wcześniejsze uszkodzenia mięśni, choroby wątroby, wiek >70 lat). W przypadku wzrostu aminotransferaz powyżej 3-krotnej wartości górnej granicy normy (GGN) lub CK powyżej 5-krotnej GGN, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami zwiększającymi stężenie atorwastatyny, takimi jak silne inhibitory CYP3A4, pochodne kwasu fibrynowego, niektóre leki przeciwwirusowe oraz niacyna i ezetymib, które mogą zwiększać ryzyko rabdomiolizy. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania atorwastatyny z kwasem fusydowym ogólnoustrojowo ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych mięśniowych.
aminotransferaza, antybiotyk makrolidowy, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja lekowa, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy HCV, mialgia, miastenia, miastenia oczna, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, pochodna kwasu fibrynowego, przejściowe niedokrwienie mózgu, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, udar krwotoczny, wrodzone zaburzenie mięśni, zaburzenie czynności nerek, zapalenie mięśni, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Torvacard

Atorwastatyna (Torvacard) wymaga ścisłego monitorowania czynności wątroby, zwłaszcza u pacjentów z podwyższonymi aminotransferazami, gdzie utrzymanie poziomu powyżej 3x GGN wskazuje na konieczność redukcji dawki lub odstawienia leku. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z chorobami wątroby i nadużywających alkoholu. W badaniu SPARCL wykazano zwiększone ryzyko udarów krwotocznych przy dawce 80 mg, zwłaszcza u pacjentów z historią udaru krwotocznego lub zawału lakunarnego, co wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka. Atorwastatyna może powodować miopatię, zapalenie mięśni, bóle mięśniowe, a w ciężkich przypadkach rabdomiolizę z CK >10x GGN, mioglobinemią i niewydolnością nerek. Rzadko obserwowano immunozależną miopatię martwiczą (IMNM) oraz indukcję lub zaostrzenie miastenii, co wymaga przerwania terapii w przypadku nasilenia objawów.
atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, dysfagia, fibraty, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, miastenia, miastenia oczna, mięsień szkieletowy, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, podwyższony poziom aminotransferaz, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, udar krwotoczny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie mięśni, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Torvacard 40 40 mg

Atorwastatyna, będąca inhibitorem reduktazy HMG-CoA, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych średnio przez 53 tygodnie. Przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych odnotowano u 5,2% pacjentów w grupie atorwastatyny versus 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są podwyższenie aktywności aminotransferaz (istotne klinicznie u 0,8% pacjentów, przekraczające 3-krotnie górną granicę normy) oraz kinazy kreatynowej (CK) powyżej 3-krotnie normy u 2,5% pacjentów, z czego 0,4% miało wzrost CK przekraczający 10-krotność normy. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe. Wśród działań niepożądanych wyróżnia się także zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, hipoglikemia), zaburzenia psychiczne (depresja), oraz rzadkie przypadki śródmiąższowej choroby płuc i cukrzycy, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m²).
aminotransferaza, anafilaksja, atorwastatyna, cholestaza, cukrzyca, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Crestor 20 mg

Rozuwastatyna, składnik leku Crestor, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony zarówno w badaniach klinicznych, jak i w doświadczeniach porejestracyjnych. Działania niepożądane są zazwyczaj łagodne i przemijające, a mniej niż 4% pacjentów musiało przerwać terapię z ich powodu. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo rzadkich (<1/10 000) do częstych (≥1/100 do <1/10). Do najczęstszych objawów należą bóle mięśni, zaparcia, nudności, bóle głowy oraz zaburzenia snu. Istotne działania niepożądane obejmują miopatię, rabdomiolizę, zwiększone stężenia aminotransferaz wątrobowych, a także proteinurię, której częstość zależy od dawki: poniżej 1% przy dawkach 10-20 mg oraz około 3% przy dawce 40 mg. Wzrost aktywności kinazy kreatynowej powyżej 5 x GGN wymaga przerwania leczenia.
aminotransferazy wątrobowe, białkomocz, cukrzyca, ginekomastia, hematuria, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, upośledzenie pamięci, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczeniopodobny, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Atostat 20 mg

Atorwastatyna, dostępna w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwuje się zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, bóle mięśniowo-szkieletowe (w tym bóle mięśni, stawów i skurcze), bóle głowy oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe takie jak zaparcia, wzdęcia, nudności i biegunka. Istotne jest monitorowanie parametrów biochemicznych, gdyż u 0,8% pacjentów stwierdzono wzrost aktywności aminotransferaz powyżej 3-krotności górnej granicy normy (GGN), a u 2,5% wzrost kinazy kreatynowej (CK) powyżej 3 razy GGN, co może wskazywać na uszkodzenie wątroby lub mięśni. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak miopatia, rabdomioliza, zapalenie mięśni, reakcje alergiczne (w tym anafilaksja), śródmiąższowa choroba płuc, czy ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona). Ponadto, atorwastatyna może powodować hiperglikemię (często) i rzadziej hipoglikemię, co wiąże się z ryzykiem rozwoju cukrzycy, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², nadciśnienie, podwyższone triglicerydy).
anafilaksja, atorwastatyna, ból głowy, cholestaza, cukrzyca, działanie niepożądane, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, szumy uszne, triglicerydy, zaburzenie seksualne, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Triveram

Produkt Triveram, zawierający atorwastatynę, peryndopryl oraz amlodypinę, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na potencjalne działania niepożądane związane z każdym ze składników. Szczególną uwagę należy zwrócić na funkcję wątroby, monitorując aktywność aminotransferaz, zwłaszcza przy utrzymującym się wzroście powyżej 3-krotnej górnej granicy normy, co może wymagać zmniejszenia dawki lub odstawienia atorwastatyny. Ryzyko rabdomiolizy, charakteryzującej się wzrostem kinazy kreatynowej (CK) powyżej 10-krotnej normy, mioglobinemią i mioglobinurią, jest zwiększone u pacjentów z czynnikami predysponującymi (np. zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, wcześniejsze uszkodzenia mięśni). Wskazane jest oznaczanie CK przed rozpoczęciem terapii u pacjentów z grup ryzyka oraz monitorowanie objawów mięśniowych podczas leczenia. Interakcje z silnymi inhibitorami CYP3A4 i innymi lekami mogą zwiększać stężenie atorwastatyny, co wymaga dostosowania dawki i ostrożności, zwłaszcza w przypadku jednoczesnego stosowania kwasu fusydowego, który jest przeciwwskazany w trakcie terapii statynami.
aminotransferaza, antagonista wapnia, białko transportowe, dekompensacja układu krążenia, hiperkaliemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor ACE, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, inhibitor obojętnej endopeptydazy, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, kwasica metaboliczna, małopłytkowość, miastenia, mioglobinemia, miopatia, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, pierwotny hiperaldosteronizm, piorunująca martwica wątroby, rabdomioliza, reakcja rzekomoanafilaktyczna, śródmiąższowa choroba płuc, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie mięśni, żółtaczka cholestatyczna, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki mitralnej
Leksykon chorób i schorzeń
Dermatomyositis – Diagnostyka i diagnoza

Dermatomyositis (DM) to autoimmunologiczna miopatia zapalna charakteryzująca się symetrycznym osłabieniem mięśni proksymalnych oraz charakterystycznymi zmianami skórnymi, takimi jak objaw heliotropu i grudki Gottron’a. Diagnostyka opiera się na kompleksowej ocenie klinicznej, badaniach laboratoryjnych (podwyższone poziomy kinazy kreatynowej, aldolazy, LDH, AST, ALT oraz obecność przeciwciał specyficznych dla zapalenia mięśni – anty-Jo-1, anty-Mi-2, anty-NXP2, anty-TIF1-gamma, anty-MDA5, anty-SAE), badaniach obrazowych (MRI mięśni z sekwencjami T2-zależnymi, CT w kierunku nowotworów) oraz biopsji mięśnia i skóry. Elektromiografia, choć mniej powszechna, może potwierdzić diagnozę w 70-90% przypadków. Wyróżnia się także klinicznie amiopatyczną postać DM (CADM), gdzie zmiany skórne występują bez osłabienia mięśni przez ponad 6 miesięcy, często z obecnością przeciwciał anty-MDA5. Diagnostyka różnicowa obejmuje inne miopatie zapalne, choroby tkanki łącznej, miopatie metaboliczne i dystrofie mięśniowe.
aminotransferaza asparaginianowa, amiopatyczne dermatomyositis, autoimmunologiczna miopatia martwicza, badanie fizykalne, biopsja mięśnia, biopsja skóry, choroba autoimmunologiczna, dehydrogenaza mleczanowa, dermatomyositis, dysfagia, dystrofia mięśniowa, elektromiografia, grudki Gottrona, kinaza kreatynowa, markery stanu zapalnego, miopatia mitochondrialna, objaw Gottron’a, przeciwciała przeciwjądrowe, przeciwciało anty-Jo-1, rezonans magnetyczny, toczeń rumieniowaty układowy, tomografia komputerowa, ultrasonografia mięśni, zapalenie mięśni, zapalenie wielomięśniowe, zespół antysyntetazowy
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie mięśni – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Zapalenie mięśni (myositis) to grupa rzadkich, autoimmunologicznych chorób zapalnych mięśni, prowadzących do przewlekłego osłabienia mięśni, bólu i zmęczenia. Wyróżnia się podtypy takie jak zapalenie skórno-mięśniowe, wielomięśniowe, mięśni z ciałkami wtrętowymi, martwicze autoimmunologiczne zapalenie mięśni, overlap myositis oraz zespół antysyntetazowy. Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, ocenę enzymów mięśniowych i przeciwciał, MRI oraz biopsję mięśni. Leczenie opiera się na kortykosteroidach (np. prednizon) oraz lekach immunosupresyjnych (metotreksat, azatiopryna, mykofenolan mofetylu, takrolimus, rytuksymab, cyklofosfamid) i dożylnych immunoglobulinach w opornych przypadkach. W terapii zaleca się łączenie kortykosteroidów z innymi immunosupresantami w celu kontroli aktywności choroby i ograniczenia działań niepożądanych. Fizjoterapia, dostosowana indywidualnie i nadzorowana przez specjalistów, jest kluczowa, zwłaszcza w IBM, gdzie ćwiczenia stanowią jedyną rekomendowaną formę leczenia.
azatiopryna, biopsja mięśni, cyklofosfamid, dermatolog, dieta śródziemnomorska, dożylne immunoglobuliny, enzymy mięśniowe, kortykosteroidy, leki biologiczne, leki immunosupresyjne, metotreksat, mykofenolan mofetylu, neurolog, pulmonolog, reumatolog, rezonans magnetyczny, rytuksymab, schorzenie autoimmunologiczne, stan zapalny mięśni, takrolimus, układ odpornościowy, zapalenie mięśni, zapalenie mięśni z ciałkami wtrętowymi, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wielomięśniowe, zespół antysyntetazowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosucard 20 mg

Rozuwastatyna wykazuje profil działań niepożądanych głównie o charakterze łagodnym i przemijającym, z mniej niż 4% pacjentów przerywających terapię z powodu niepożądanych efektów. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki, przy czym proteinuria, głównie kanalikowego pochodzenia, występuje u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10-20 mg oraz u około 3% przy dawce 40 mg. Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) obserwuje się zwłaszcza przy dawkach powyżej 20 mg, z ryzykiem miopatii, zapalenia mięśni oraz rzadziej rabdomiolizy, co wymaga przerwania leczenia przy wzroście CK > 5 x GGN. Wzrost aminotransferaz wątrobowych, zwykle łagodny i przemijający, również jest zależny od dawki, a dawka 40 mg wiąże się z większym ryzykiem ciężkich zdarzeń dotyczących nerek i wątroby.
aminotransferaza, ból mięśni, cukrzyca, depresja, ginekomastia, hematuria, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka