Działania niepożądane
Enarenal 5 mg

Enarenal (enalaprylu maleinian) w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg jest inhibitorem konwertazy angiotensyny, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych wymagających ścisłego monitorowania. Do istotnych hematologicznych powikłań należą niedokrwistość (w tym aplastyczna i hemolityczna), neutropenia, agranulocytoza oraz pancytopenia, które mogą prowadzić do zahamowania czynności szpiku kostnego. Zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) o nieznanej częstości może powodować hiponatremię. Wśród objawów neurologicznych często występują bóle głowy i depresja, a bardzo często nieostre widzenie i zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego. Kardiologicznie obserwuje się często niedociśnienie, omdlenia, zaburzenia rytmu serca oraz rzadko zawał mięśnia sercowego i incydenty naczyniowo-mózgowe, szczególnie u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka. Ze strony układu oddechowego bardzo często występuje suchy kaszel, a często duszność i skurcz oskrzeli. Do bardzo częstych objawów ze strony przewodu pokarmowego należą nudności, a często biegunka i ból brzucha. Rzadko obserwuje się poważne powikłania wątroby, takie jak niewydolność i zapalenie wątroby z martwicą. Często występują reakcje skórne, w tym wysypka i obrzęk naczynioruchowy, a rzadko ciężkie zespoły skórne jak zespół Stevensa-Johnsona.

Działania niepożądane leku Enarenal

Enarenal (enalaprylu maleinian) dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg w postaci tabletek jest lekiem, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia szeregu działań niepożądanych. Monitorowanie pacjentów pod kątem potencjalnych działań niepożądanych jest kluczowym elementem terapii z zastosowaniem tego inhibitora konwertazy angiotensyny. Poniżej przedstawiono szczegółowy przegląd działań niepożądanych związanych ze stosowaniem enalaprylu, z uwzględnieniem częstości występowania oraz charakterystyki klinicznej poszczególnych objawów1.

Zaburzenia układu krwiotwórczego

W trakcie terapii enalaprylem obserwowano różnorodne zaburzenia hematologiczne. Niedokrwistość, w tym niedokrwistość aplastyczna i hemolityczna, występuje niezbyt często. Do rzadkich, ale poważnych działań niepożądanych należą: neutropenia, zmniejszenie stężenia hemoglobiny, zmniejszenie wartości hematokrytu, małopłytkowość, agranulocytoza, zahamowanie czynności szpiku kostnego, pancytopenia oraz uogólnione powiększenie węzłów chłonnych. U niektórych pacjentów obserwowano także rozwój chorób autoimmunologicznych2.

Zaburzenia endokrynologiczne

Z częstością nieznaną zgłaszano zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH). Jest to stan prowadzący do hiponatremii, który wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z towarzyszącymi zaburzeniami wodno-elektrolitowymi3.

Zaburzenia metaboliczne

Niezbyt często podczas stosowania leku Enarenal obserwuje się hipoglikemię. Jest to szczególnie istotne u pacjentów z cukrzycą lub predyspozycją do obniżonego stężenia glukozy we krwi4.

Zaburzenia neurologiczne i psychiatryczne

Do częstych działań niepożądanych z tej grupy należą bóle głowy i depresja. Niezbyt często występują: dezorientacja, senność, bezsenność, nerwowość, parestezje oraz zawroty głowy pochodzenia obwodowego. Rzadko pacjenci zgłaszają niezwykłe marzenia senne i zaburzenia snu5.

Zaburzenia narządu wzroku

Bardzo często podczas stosowania enalaprylu pacjenci zgłaszają nieostre widzenie, co może mieć istotny wpływ na codzienne funkcjonowanie6.

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

Wśród bardzo częstych objawów wyróżnić należy zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego. Często występują: niedociśnienie (w tym niedociśnienie ortostatyczne), omdlenie, ból w klatce piersiowej, zaburzenia rytmu serca, dławica piersiowa i tachykardia. Niezbyt często obserwuje się niedociśnienie ortostatyczne, kołatanie serca oraz poważne incydenty, takie jak zawał mięśnia sercowego lub incydent naczyniowo-mózgowy, które mogą być wtórne do nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego u pacjentów z grupy dużego ryzyka. Rzadko może wystąpić objaw Raynauda7.

Zaburzenia układu oddechowego

Najczęstszym działaniem niepożądanym ze strony układu oddechowego jest kaszel (występuje bardzo często). Często pacjenci zgłaszają duszność. Niezbyt często obserwuje się wydzielinę z nosa, ból gardła, chrypkę oraz skurcz oskrzeli/astmę. Rzadko mogą wystąpić nacieki w płucach, zapalenie błony śluzowej nosa, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych oraz eozynofilowe zapalenie płuc8.

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Nudności to bardzo częste działanie niepożądane podczas terapii enalaprylem. Często występują: biegunka, ból brzucha i zaburzenia smaku. Niezbyt często obserwuje się: niedrożność jelit, zapalenie trzustki, wymioty, niestrawność, zaparcie, brak łaknienia, podrażnienie żołądka, suchość błony śluzowej jamy ustnej oraz wrzód trawienny. Do rzadkich powikłań należą: zapalenie/owrzodzenie jamy ustnej (afty) oraz zapalenie języka. Bardzo rzadko może wystąpić obrzęk naczynioruchowy jelit9.

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Rzadko, ale potencjalnie poważne są działania niepożądane dotyczące wątroby, w tym: niewydolność wątroby, zapalenie wątroby (wątrobowokomórkowe lub cholestatyczne), w tym martwica, oraz zastój żółci (mogący prowadzić do żółtaczki)10.

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Do częstych objawów skórnych należą: wysypka oraz nadwrażliwość/obrzęk naczynioruchowy, który może obejmować twarz, kończyny, wargi, język, głośnię i/lub krtań. Niezbyt często występują: nadmierne pocenie się, świąd, pokrzywka i wypadanie włosów. Do rzadkich, ale poważnych powikłań skórnych należą: rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, pęcherzyca i erytrodermia11.

Opisano również zespół, który może obejmować niektóre lub wszystkie spośród następujących objawów: gorączka, zapalenie błon surowiczych, zapalenie naczyń, ból/zapalenie mięśni, ból/zapalenie stawów, dodatnie miano przeciwciał przeciwjądrowych, przyspieszone OB, eozynofilia i leukocytoza. Może wystąpić także wysypka, nadwrażliwość na światło i inne objawy skórne12.

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Niezbyt często odnotowuje się zaburzenia nerek, niewydolność nerek i białkomocz. Rzadko występuje skąpomocz13.

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

Niezbyt często podczas leczenia enalaprylem obserwuje się impotencję, a rzadko ginekomastię14.

Zaburzenia ogólne

Bardzo często pacjenci zgłaszają osłabienie. Często występuje uczucie zmęczenia. Niezbyt często pojawiają się: kurcze mięśni, zaczerwienienie twarzy, szumy uszne, złe samopoczucie i gorączka15.

Odchylenia w badaniach laboratoryjnych

Często obserwuje się hiperkaliemię oraz zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy. Niezbyt często występuje zwiększenie stężenia mocznika we krwi i hiponatremia. Rzadko dochodzi do zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych oraz zwiększenia stężenia bilirubiny w surowicy16.

Tabela działań niepożądanych leku Enarenal

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis kliniczny
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niedokrwistość (w tym aplastyczna i hemolityczna) Niezbyt często Zmniejszenie stężenia hemoglobiny i liczby erytrocytów
Neutropenia, małopłytkowość, agranulocytoza, pancytopenia Rzadko Zahamowanie czynności szpiku kostnego, zmniejszenie liczby komórek krwi, zwiększone ryzyko infekcji
Zaburzenia endokrynologiczne Zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) Nieznana Zatrzymanie wody, hiponatremia
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Hipoglikemia Niezbyt często Obniżenie stężenia glukozy we krwi, szczególnie u pacjentów z cukrzycą
Zaburzenia układu nerwowego i psychiczne Bóle głowy, depresja Często Mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta
Dezorientacja, senność, bezsenność, nerwowość, parestezje Niezbyt często Zaburzenia funkcji poznawczych i czucia
Niezwykłe marzenia senne, zaburzenia snu Rzadko Wpływ na jakość snu
Zaburzenia oka Nieostre widzenie Bardzo często Zaburzenia ostrości wzroku
Zaburzenia serca i naczyniowe Zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego Bardzo często Uczucie oszołomienia, zaburzenia równowagi
Niedociśnienie, omdlenie, ból w klatce piersiowej, zaburzenia rytmu Często Spadek ciśnienia tętniczego, mogą być konieczne modyfikacje dawki
Zawał mięśnia sercowego, incydent naczyniowo-mózgowy Niezbyt często Poważne powikłania, zwłaszcza u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka
Zaburzenia układu oddechowego Kaszel Bardzo często Suchy, męczący, nieproduktywny kaszel
Duszność Często Uczucie braku powietrza
Skurcz oskrzeli/astma Niezbyt często Zwężenie dróg oddechowych, szczególnie u pacjentów z astmą
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności Bardzo często Uczucie mdłości, mogą wpływać na przyjmowanie pokarmów
Biegunka, ból brzucha, zaburzenia smaku Często Dyskomfort żołądkowo-jelitowy
Zapalenie trzustki, wymioty, niestrawność Niezbyt często Poważniejsze objawy ze strony przewodu pokarmowego
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Niewydolność wątroby, zapalenie wątroby Rzadko Poważne zaburzenia funkcji wątroby, wymagające natychmiastowej interwencji
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka, obrzęk naczynioruchowy Często Reakcje alergiczne, potencjalnie zagrażające życiu przy obrzęku dróg oddechowych
Świąd, pokrzywka, wypadanie włosów Niezbyt często Reakcje o charakterze alergicznym
Zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka Rzadko Ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne, wymagające hospitalizacji
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zaburzenia nerek, niewydolność nerek, białkomocz Niezbyt często Pogorszenie funkcji nerek, konieczne monitorowanie parametrów nerkowych
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Impotencja, ginekomastia Niezbyt często/Rzadko Zaburzenia funkcji seksualnych, powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn
Zaburzenia ogólne Osłabienie Bardzo często Ogólne zmniejszenie siły, sprawności
Uczucie zmęczenia Często Przewlekłe zmęczenie, brak energii
Badania diagnostyczne Hiperkaliemia, zwiększenie stężenia kreatyniny Często Zwiększone stężenie potasu i kreatyniny w surowicy, wymagające monitorowania
Hiponatremia Niezbyt często Obniżone stężenie sodu w surowicy
Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych Rzadko Wzrost wartości parametrów wątrobowych, wskazujący na uszkodzenie hepatocytów

Szczególnie niebezpieczne działania niepożądane

Wśród działań niepożądanych enalaprylu występują takie, które mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej17:

Obrzęk naczynioruchowy

Obrzęk naczynioruchowy twarzy, kończyn, warg, języka, głośni i/lub krtani to jedno z najpoważniejszych działań niepożądanych, szczególnie gdy obejmuje drogi oddechowe. Stan ten może prowadzić do niedrożności dróg oddechowych i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Obrzęk naczynioruchowy występuje często podczas terapii enalaprylem18.

Ciężkie zaburzenia hematologiczne

Rzadko, ale potencjalnie zagrażająco może rozwinąć się agranulocytoza, neutropenia czy pancytopenia, które znacząco zwiększają ryzyko ciężkich infekcji. Stany te wymagają natychmiastowego odstawienia leku i intensywnego leczenia19.

Ciężkie reakcje skórne

Do rzadkich, ale potencjalnie śmiertelnych reakcji skórnych należą: zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz złuszczające zapalenie skóry. Charakteryzują się one rozległym złuszczaniem naskórka, tworzeniem pęcherzy oraz uszkodzeniem błon śluzowych. Wymagają natychmiastowego odstawienia leku i leczenia w warunkach szpitalnych20.

Incydenty sercowo-naczyniowe

U pacjentów z grupy dużego ryzyka, szczególnie w początkowej fazie leczenia lub po zwiększeniu dawki, może dojść do nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego, prowadzącego do zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu. Te poważne powikłania wymagają natychmiastowej interwencji medycznej21.

Zaburzenia wątroby

Rzadko podczas terapii enalaprylem może rozwinąć się niewydolność wątroby lub zapalenie wątroby, w tym ciężkie postaci z martwicą. Stany te wymagają natychmiastowego odstawienia leku i specjalistycznego leczenia22.

Zaburzenia nerek

U pacjentów stosujących enalapryl niezbyt często może rozwinąć się niewydolność nerek, szczególnie u osób z już istniejącymi zaburzeniami funkcji nerek lub przyjmujących jednocześnie inne leki nefrotoksyczne. Stan ten wymaga monitorowania parametrów nerkowych i odpowiedniej modyfikacji leczenia23.

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Ze względu na szeroki profil działań niepożądanych związanych ze stosowaniem enalaprylu, konieczne jest systematyczne monitorowanie stanu pacjenta. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego24.

Wszyscy pracownicy służby zdrowia powinni zgłaszać podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych25.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl