Działania niepożądane
Atostat 20 mg
Atorwastatyna, dostępna w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwuje się zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, bóle mięśniowo-szkieletowe (w tym bóle mięśni, stawów i skurcze), bóle głowy oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe takie jak zaparcia, wzdęcia, nudności i biegunka. Istotne jest monitorowanie parametrów biochemicznych, gdyż u 0,8% pacjentów stwierdzono wzrost aktywności aminotransferaz powyżej 3-krotności górnej granicy normy (GGN), a u 2,5% wzrost kinazy kreatynowej (CK) powyżej 3 razy GGN, co może wskazywać na uszkodzenie wątroby lub mięśni. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak miopatia, rabdomioliza, zapalenie mięśni, reakcje alergiczne (w tym anafilaksja), śródmiąższowa choroba płuc, czy ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona). Ponadto, atorwastatyna może powodować hiperglikemię (często) i rzadziej hipoglikemię, co wiąże się z ryzykiem rozwoju cukrzycy, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², nadciśnienie, podwyższone triglicerydy).
- Działania niepożądane leku Atostat – wprowadzenie
- Częstotliwość występowania działań niepożądanych
- Profil działań niepożądanych według układów
- Zakażenia i zarażenia pasożytnicze
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego
- Zaburzenia układu immunologicznego
- Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
- Zaburzenia psychiczne
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia oka
- Zaburzenia ucha i błędnika
- Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej
- Zaburzenia układu rozrodczego i piersi
- Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
- Badania diagnostyczne
- Cukrzyca jako działanie niepożądane
- Tabela działań niepożądanych atorwastatyny
- Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Atostat – wprowadzenie
Atorwastatyna, substancja czynna leku Atostat (dostępna w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg w postaci tabletek powlekanych), jak każdy lek może powodować działania niepożądane. Profesjonalne monitorowanie i szybkie rozpoznanie objawów niepożądanych ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa atorwastatyny w oparciu o dane z badań klinicznych oraz doświadczeń po wprowadzeniu leku na rynek.1
Częstotliwość występowania działań niepożądanych
Częstość występowania działań niepożądanych atorwastatyny została sklasyfikowana według następujących kategorii:1/100, 1/1000, 1/10000, <1/1000); bardzo rzadko (2
- Często: występuje u więcej niż 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów
- Niezbyt często: występuje u więcej niż 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów
- Rzadko: występuje u więcej niż 1 na 10000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów
- Bardzo rzadko: występuje u mniej niż 1 na 10000 pacjentów
- Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Profil działań niepożądanych według układów
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze
W tej kategorii najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, występujące często u pacjentów przyjmujących atorwastatynę.3
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Rzadko obserwuje się małopłytkowość (zmniejszenie liczby płytek krwi), co może prowadzić do zwiększonej skłonności do krwawień.4
Zaburzenia układu immunologicznego
Reakcje alergiczne występują często podczas terapii atorwastatyną, natomiast bardzo rzadko mogą pojawić się ciężkie reakcje nadwrażliwości w postaci anafilaksji (zagrażająca życiu reakcja alergiczna).5
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
Wśród zaburzeń metabolicznych często obserwuje się hiperglikemię (podwyższone stężenie glukozy we krwi). Niezbyt często występują: hipoglikemia (obniżone stężenie glukozy we krwi), zwiększenie masy ciała oraz anoreksja (utrata apetytu).6
Zaburzenia psychiczne
Niezbyt często podczas stosowania atorwastatyny pacjenci zgłaszają koszmary senne i bezsenność.7 W trakcie leczenia niektórymi statynami zgłaszano również przypadki depresji.8
Zaburzenia układu nerwowego
Najczęstszym neurologicznym działaniem niepożądanym jest ból głowy (często). Niezbyt często występują: zawroty głowy, parestezje (zaburzenia czucia, takie jak mrowienie czy drętwienie), niedoczulica (zmniejszone czucie), zaburzenia smaku i amnezja (utrata pamięci). Rzadko może wystąpić neuropatia obwodowa (uszkodzenie nerwów obwodowych).9
Zaburzenia oka
Niezbyt często pacjenci doświadczają nieostrego widzenia, zaś rzadko występują inne zaburzenia widzenia.10
Zaburzenia ucha i błędnika
Niezbyt często raportowane są szumy uszne, natomiast bardzo rzadko może dojść do utraty słuchu.11
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia
Często występują bóle gardła i krtani oraz krwawienie z nosa.12 Ponadto zgłaszano pojedyncze przypadki śródmiąższowej choroby płuc, szczególnie podczas długotrwałego leczenia statynami.13
Zaburzenia żołądka i jelit
Często obserwowane są: zaparcia, wzdęcia, niestrawność, nudności i biegunka. Niezbyt często występują: wymioty, ból w górnej i dolnej części brzucha, odbijanie się ze zwracaniem treści żołądkowej oraz zapalenie trzustki.14
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Niezbyt często raportowane jest zapalenie wątroby, rzadko cholestaza (zaburzenie przepływu żółci), a bardzo rzadko może wystąpić niewydolność wątroby.15
Często obserwuje się nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby. Istotne klinicznie (> 3 razy GGN) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Zmiany te były przeważnie miernie nasilone, przemijające i niewymagające przerwania terapii. 3 razy GGN) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Było ono zależne od wielkości dawki leku i odwracalne u wszystkich pacjentów.”>16
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Niezbyt często występują: pokrzywka, wysypka, świąd i łysienie. Rzadziej mogą pojawić się poważniejsze reakcje skórne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, wysypka pęcherzowa, w tym rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka.17
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej
Często zgłaszane są: bóle mięśni, bóle stawów, bóle kończyn, skurcze mięśni, obrzęk stawów i ból pleców. Niezbyt często występują: ból szyi i zmęczenie mięśni. Do rzadszych, ale poważnych działań niepożądanych należą: miopatia (choroby mięśni), zapalenie mięśni, rabdomioliza (rozpad mięśni prążkowanych) oraz problemy dotyczące ścięgien, czasami powikłane zerwaniem ścięgna.18
Z częstością nieznaną występuje immunozależna miopatia martwicza – rzadka forma autoimmunologicznego uszkodzenia mięśni.19
Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy (> 3 razy GGN) zanotowano u 2,5% pacjentów przyjmujących atorwastatynę, natomiast znaczne zwiększenie aktywności CK (> 10 razy GGN) wystąpiło u 0,4% pacjentów. 3 razy GGN) zanotowano u 2,5% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Wyniki te są podobne do otrzymanych w badaniach klinicznych dla innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Zwiększenie aktywności CK (> 10 razy GGN) wystąpiło u 0,4% pacjentów otrzymujących atorwastatynę (patrz punkt 4.4).”>20
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi
Bardzo rzadko występuje ginekomastia (powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn).21 W trakcie leczenia niektórymi statynami zgłaszano również zaburzenia seksualne.22
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
Niezbyt często pacjenci zgłaszają: złe samopoczucie, osłabienie, bóle w klatce piersiowej, obrzęki obwodowe, zmęczenie i gorączkę.23
Badania diagnostyczne
Często obserwuje się nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby oraz zwiększenie stężenia kinazy kreatynowej we krwi. Niezbyt często stwierdza się obecność białych krwinek w moczu.24
Cukrzyca jako działanie niepożądane
Istnieje ryzyko rozwoju cukrzycy podczas terapii atorwastatyną. Częstość występowania zależy od obecności czynników ryzyka, takich jak:30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie).”>25
- Stężenie glukozy na czczo ≥ 5,6 mmol/l
- BMI >30 kg/m²
- Zwiększone stężenie triglicerydów
- Nadciśnienie tętnicze w wywiadzie
Tabela działań niepożądanych atorwastatyny
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis i potencjalne zagrożenia |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie błony śluzowej nosa i gardła | Często | Objawy przeziębienia, dyskomfort w gardle, zazwyczaj o łagodnym nasileniu |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Małopłytkowość | Rzadko | Zmniejszenie liczby płytek krwi, zwiększone ryzyko krwawień |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje alergiczne | Często | Różnego typu reakcje nadwrażliwości, zazwyczaj o łagodnym nasileniu |
| Anafilaksja | Bardzo rzadko | Ciężka, zagrażająca życiu reakcja alergiczna wymagająca natychmiastowej interwencji | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiperglikemia | Często | Podwyższone stężenie glukozy we krwi, ryzyko rozwoju cukrzycy |
| Hipoglikemia | Niezbyt często | Obniżone stężenie glukozy we krwi, ryzyko zasłabnięcia, dezorientacji | |
| Zwiększenie masy ciała, anoreksja | Niezbyt często | Zaburzenia apetytu i masy ciała, mogą wpływać na ogólny stan zdrowia | |
| Zaburzenia psychiczne | Koszmary senne, bezsenność | Niezbyt często | Zaburzenia snu, obniżenie jakości życia |
| Depresja | Nieznana | Zaburzenia nastroju, obniżenie jakości życia, potencjalnie poważny stan | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często | Od łagodnego do umiarkowanego dyskomfortu |
| Zawroty głowy, parestezje, niedoczulica, zaburzenia smaku, amnezja | Niezbyt często | Różne zaburzenia czucia i funkcji poznawczych, wpływ na codzienne funkcjonowanie | |
| Neuropatia obwodowa | Rzadko | Uszkodzenie nerwów obwodowych, zaburzenia czucia, ból | |
| Zaburzenia oka | Nieostre widzenie | Niezbyt często | Zaburzenia ostrości widzenia, wpływ na bezpieczeństwo pacjenta |
| Zaburzenia widzenia | Rzadko | Inne zaburzenia wzroku, potencjalnie wpływające na codzienne funkcjonowanie | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne | Niezbyt często | Odczuwanie dźwięków bez zewnętrznego bodźca akustycznego |
| Utrata słuchu | Bardzo rzadko | Znaczące upośledzenie funkcji słuchowej | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Bóle gardła i krtani, krwawienie z nosa | Często | Dyskomfort w obrębie górnych dróg oddechowych, krwawienia |
| Śródmiąższowa choroba płuc | Rzadko | Poważne zaburzenie płucne, szczególnie przy długotrwałym leczeniu | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcia, wzdęcia, niestrawność, nudności, biegunka | Często | Typowe dolegliwości żołądkowo-jelitowe, zazwyczaj łagodne |
| Wymioty, ból brzucha, odbijanie, zapalenie trzustki | Niezbyt często | Umiarkowane do poważnych dolegliwości, zapalenie trzustki może być poważnym stanem | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby | Niezbyt często | Stan zapalny wątroby, zazwyczaj wykrywany w badaniach laboratoryjnych |
| Cholestaza | Rzadko | Zaburzenie przepływu żółci, może powodować żółtaczkę, świąd | |
| Niewydolność wątroby | Bardzo rzadko | Poważne zaburzenie funkcji wątroby, stan zagrażający życiu | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Pokrzywka, wysypka, świąd, łysienie | Niezbyt często | Reakcje skórne o różnym nasileniu, zazwyczaj łagodne |
| Obrzęk naczynioruchowy, wysypka pęcherzowa, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka | Rzadko | Poważne, potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne, wymagające natychmiastowego odstawienia leku | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Bóle mięśni, bóle stawów, bóle kończyn, skurcze mięśni, obrzęk stawów, ból pleców | Często | Typowe dolegliwości mięśniowo-szkieletowe, zazwyczaj łagodne do umiarkowanych |
| Ból szyi, zmęczenie mięśni | Niezbyt często | Dyskomfort w obrębie układu mięśniowego, zazwyczaj przejściowy | |
| Miopatia, zapalenie mięśni, rabdomioliza, problemy ze ścięgnami, immunozależna miopatia martwicza | Rzadko/Nieznana | Poważne zaburzenia mięśniowe, rabdomioliza może prowadzić do niewydolności nerek | |
| Zaburzenia układu rozrodczego | Ginekomastia | Bardzo rzadko | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn |
| Zaburzenia seksualne | Nieznana | Różne problemy z funkcjami seksualnymi | |
| Zaburzenia ogólne | Złe samopoczucie, osłabienie, bóle w klatce piersiowej, obrzęki obwodowe, zmęczenie, gorączka | Niezbyt często | Ogólne dolegliwości, obniżające jakość życia |
| Badania diagnostyczne | Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby, zwiększenie stężenia kinazy kreatynowej we krwi | Często | Wymaga monitorowania, potencjalny marker uszkodzenia wątroby lub mięśni |
| Obecność białych krwinek w moczu | Niezbyt często | Może wskazywać na stan zapalny dróg moczowych |
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Profil działań niepożądanych atorwastatyny u dzieci i młodzieży w wieku od 10 do 17 lat był na ogół podobny do profilu pacjentów dorosłych.26
Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi odnotowanymi u dzieci i młodzieży, niezależnie od oceny związku przyczynowego, były zakażenia. W badaniach klinicznych trwających przez okres trzech lat nie stwierdzono istotnego klinicznie wpływu atorwastatyny na wzrost i dojrzewanie płciowe.27
Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane dotyczące 520 dzieci leczonych atorwastatyną, z czego:<sup data-drug="Atostat" data-section="Działania niepożądane" title="Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane dotyczące 520 dzieci leczonych atorwastatyną, spośród których 7 pacjentów było w wieku 28
- 7 pacjentów było w wieku < 6 lat
- 121 pacjentów w wieku 6–9 lat
- 392 pacjentów w wieku 10–17 lat
Na podstawie dostępnych danych częstość, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u dzieci są podobne jak u pacjentów dorosłych.
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.29
Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:30
- Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- tel.: + 48 22 49 21 301
- faks: + 48 22 49 21 309
- e-mail: [email protected]
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego.31
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania