Działania niepożądane
Atostat 20 mg

Atorwastatyna, dostępna w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwuje się zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, bóle mięśniowo-szkieletowe (w tym bóle mięśni, stawów i skurcze), bóle głowy oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe takie jak zaparcia, wzdęcia, nudności i biegunka. Istotne jest monitorowanie parametrów biochemicznych, gdyż u 0,8% pacjentów stwierdzono wzrost aktywności aminotransferaz powyżej 3-krotności górnej granicy normy (GGN), a u 2,5% wzrost kinazy kreatynowej (CK) powyżej 3 razy GGN, co może wskazywać na uszkodzenie wątroby lub mięśni. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak miopatia, rabdomioliza, zapalenie mięśni, reakcje alergiczne (w tym anafilaksja), śródmiąższowa choroba płuc, czy ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona). Ponadto, atorwastatyna może powodować hiperglikemię (często) i rzadziej hipoglikemię, co wiąże się z ryzykiem rozwoju cukrzycy, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², nadciśnienie, podwyższone triglicerydy).

Działania niepożądane leku Atostat – wprowadzenie

Atorwastatyna, substancja czynna leku Atostat (dostępna w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg w postaci tabletek powlekanych), jak każdy lek może powodować działania niepożądane. Profesjonalne monitorowanie i szybkie rozpoznanie objawów niepożądanych ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa atorwastatyny w oparciu o dane z badań klinicznych oraz doświadczeń po wprowadzeniu leku na rynek.1

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych atorwastatyny została sklasyfikowana według następujących kategorii:1/100, 1/1000, 1/10000, <1/1000); bardzo rzadko (2

  • Często: występuje u więcej niż 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów
  • Niezbyt często: występuje u więcej niż 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów
  • Rzadko: występuje u więcej niż 1 na 10000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów
  • Bardzo rzadko: występuje u mniej niż 1 na 10000 pacjentów
  • Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Profil działań niepożądanych według układów

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

W tej kategorii najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, występujące często u pacjentów przyjmujących atorwastatynę.3

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Rzadko obserwuje się małopłytkowość (zmniejszenie liczby płytek krwi), co może prowadzić do zwiększonej skłonności do krwawień.4

Zaburzenia układu immunologicznego

Reakcje alergiczne występują często podczas terapii atorwastatyną, natomiast bardzo rzadko mogą pojawić się ciężkie reakcje nadwrażliwości w postaci anafilaksji (zagrażająca życiu reakcja alergiczna).5

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Wśród zaburzeń metabolicznych często obserwuje się hiperglikemię (podwyższone stężenie glukozy we krwi). Niezbyt często występują: hipoglikemia (obniżone stężenie glukozy we krwi), zwiększenie masy ciała oraz anoreksja (utrata apetytu).6

Zaburzenia psychiczne

Niezbyt często podczas stosowania atorwastatyny pacjenci zgłaszają koszmary senne i bezsenność.7 W trakcie leczenia niektórymi statynami zgłaszano również przypadki depresji.8

Zaburzenia układu nerwowego

Najczęstszym neurologicznym działaniem niepożądanym jest ból głowy (często). Niezbyt często występują: zawroty głowy, parestezje (zaburzenia czucia, takie jak mrowienie czy drętwienie), niedoczulica (zmniejszone czucie), zaburzenia smaku i amnezja (utrata pamięci). Rzadko może wystąpić neuropatia obwodowa (uszkodzenie nerwów obwodowych).9

Zaburzenia oka

Niezbyt często pacjenci doświadczają nieostrego widzenia, zaś rzadko występują inne zaburzenia widzenia.10

Zaburzenia ucha i błędnika

Niezbyt często raportowane są szumy uszne, natomiast bardzo rzadko może dojść do utraty słuchu.11

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

Często występują bóle gardła i krtani oraz krwawienie z nosa.12 Ponadto zgłaszano pojedyncze przypadki śródmiąższowej choroby płuc, szczególnie podczas długotrwałego leczenia statynami.13

Zaburzenia żołądka i jelit

Często obserwowane są: zaparcia, wzdęcia, niestrawność, nudności i biegunka. Niezbyt często występują: wymioty, ból w górnej i dolnej części brzucha, odbijanie się ze zwracaniem treści żołądkowej oraz zapalenie trzustki.14

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Niezbyt często raportowane jest zapalenie wątroby, rzadko cholestaza (zaburzenie przepływu żółci), a bardzo rzadko może wystąpić niewydolność wątroby.15

Często obserwuje się nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby. Istotne klinicznie (> 3 razy GGN) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Zmiany te były przeważnie miernie nasilone, przemijające i niewymagające przerwania terapii. 3 razy GGN) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Było ono zależne od wielkości dawki leku i odwracalne u wszystkich pacjentów.”>16

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Niezbyt często występują: pokrzywka, wysypka, świąd i łysienie. Rzadziej mogą pojawić się poważniejsze reakcje skórne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, wysypka pęcherzowa, w tym rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka.17

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

Często zgłaszane są: bóle mięśni, bóle stawów, bóle kończyn, skurcze mięśni, obrzęk stawów i ból pleców. Niezbyt często występują: ból szyi i zmęczenie mięśni. Do rzadszych, ale poważnych działań niepożądanych należą: miopatia (choroby mięśni), zapalenie mięśni, rabdomioliza (rozpad mięśni prążkowanych) oraz problemy dotyczące ścięgien, czasami powikłane zerwaniem ścięgna.18

Z częstością nieznaną występuje immunozależna miopatia martwicza – rzadka forma autoimmunologicznego uszkodzenia mięśni.19

Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy (> 3 razy GGN) zanotowano u 2,5% pacjentów przyjmujących atorwastatynę, natomiast znaczne zwiększenie aktywności CK (> 10 razy GGN) wystąpiło u 0,4% pacjentów. 3 razy GGN) zanotowano u 2,5% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Wyniki te są podobne do otrzymanych w badaniach klinicznych dla innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Zwiększenie aktywności CK (> 10 razy GGN) wystąpiło u 0,4% pacjentów otrzymujących atorwastatynę (patrz punkt 4.4).”>20

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

Bardzo rzadko występuje ginekomastia (powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn).21 W trakcie leczenia niektórymi statynami zgłaszano również zaburzenia seksualne.22

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Niezbyt często pacjenci zgłaszają: złe samopoczucie, osłabienie, bóle w klatce piersiowej, obrzęki obwodowe, zmęczenie i gorączkę.23

Badania diagnostyczne

Często obserwuje się nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby oraz zwiększenie stężenia kinazy kreatynowej we krwi. Niezbyt często stwierdza się obecność białych krwinek w moczu.24

Cukrzyca jako działanie niepożądane

Istnieje ryzyko rozwoju cukrzycy podczas terapii atorwastatyną. Częstość występowania zależy od obecności czynników ryzyka, takich jak:30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie).”>25

  • Stężenie glukozy na czczo ≥ 5,6 mmol/l
  • BMI >30 kg/m²
  • Zwiększone stężenie triglicerydów
  • Nadciśnienie tętnicze w wywiadzie

Tabela działań niepożądanych atorwastatyny

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis i potencjalne zagrożenia
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zapalenie błony śluzowej nosa i gardła Często Objawy przeziębienia, dyskomfort w gardle, zazwyczaj o łagodnym nasileniu
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Małopłytkowość Rzadko Zmniejszenie liczby płytek krwi, zwiększone ryzyko krwawień
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje alergiczne Często Różnego typu reakcje nadwrażliwości, zazwyczaj o łagodnym nasileniu
Anafilaksja Bardzo rzadko Ciężka, zagrażająca życiu reakcja alergiczna wymagająca natychmiastowej interwencji
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Hiperglikemia Często Podwyższone stężenie glukozy we krwi, ryzyko rozwoju cukrzycy
Hipoglikemia Niezbyt często Obniżone stężenie glukozy we krwi, ryzyko zasłabnięcia, dezorientacji
Zwiększenie masy ciała, anoreksja Niezbyt często Zaburzenia apetytu i masy ciała, mogą wpływać na ogólny stan zdrowia
Zaburzenia psychiczne Koszmary senne, bezsenność Niezbyt często Zaburzenia snu, obniżenie jakości życia
Depresja Nieznana Zaburzenia nastroju, obniżenie jakości życia, potencjalnie poważny stan
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy Często Od łagodnego do umiarkowanego dyskomfortu
Zawroty głowy, parestezje, niedoczulica, zaburzenia smaku, amnezja Niezbyt często Różne zaburzenia czucia i funkcji poznawczych, wpływ na codzienne funkcjonowanie
Neuropatia obwodowa Rzadko Uszkodzenie nerwów obwodowych, zaburzenia czucia, ból
Zaburzenia oka Nieostre widzenie Niezbyt często Zaburzenia ostrości widzenia, wpływ na bezpieczeństwo pacjenta
Zaburzenia widzenia Rzadko Inne zaburzenia wzroku, potencjalnie wpływające na codzienne funkcjonowanie
Zaburzenia ucha i błędnika Szumy uszne Niezbyt często Odczuwanie dźwięków bez zewnętrznego bodźca akustycznego
Utrata słuchu Bardzo rzadko Znaczące upośledzenie funkcji słuchowej
Zaburzenia układu oddechowego Bóle gardła i krtani, krwawienie z nosa Często Dyskomfort w obrębie górnych dróg oddechowych, krwawienia
Śródmiąższowa choroba płuc Rzadko Poważne zaburzenie płucne, szczególnie przy długotrwałym leczeniu
Zaburzenia żołądka i jelit Zaparcia, wzdęcia, niestrawność, nudności, biegunka Często Typowe dolegliwości żołądkowo-jelitowe, zazwyczaj łagodne
Wymioty, ból brzucha, odbijanie, zapalenie trzustki Niezbyt często Umiarkowane do poważnych dolegliwości, zapalenie trzustki może być poważnym stanem
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zapalenie wątroby Niezbyt często Stan zapalny wątroby, zazwyczaj wykrywany w badaniach laboratoryjnych
Cholestaza Rzadko Zaburzenie przepływu żółci, może powodować żółtaczkę, świąd
Niewydolność wątroby Bardzo rzadko Poważne zaburzenie funkcji wątroby, stan zagrażający życiu
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Pokrzywka, wysypka, świąd, łysienie Niezbyt często Reakcje skórne o różnym nasileniu, zazwyczaj łagodne
Obrzęk naczynioruchowy, wysypka pęcherzowa, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka Rzadko Poważne, potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne, wymagające natychmiastowego odstawienia leku
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Bóle mięśni, bóle stawów, bóle kończyn, skurcze mięśni, obrzęk stawów, ból pleców Często Typowe dolegliwości mięśniowo-szkieletowe, zazwyczaj łagodne do umiarkowanych
Ból szyi, zmęczenie mięśni Niezbyt często Dyskomfort w obrębie układu mięśniowego, zazwyczaj przejściowy
Miopatia, zapalenie mięśni, rabdomioliza, problemy ze ścięgnami, immunozależna miopatia martwicza Rzadko/Nieznana Poważne zaburzenia mięśniowe, rabdomioliza może prowadzić do niewydolności nerek
Zaburzenia układu rozrodczego Ginekomastia Bardzo rzadko Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn
Zaburzenia seksualne Nieznana Różne problemy z funkcjami seksualnymi
Zaburzenia ogólne Złe samopoczucie, osłabienie, bóle w klatce piersiowej, obrzęki obwodowe, zmęczenie, gorączka Niezbyt często Ogólne dolegliwości, obniżające jakość życia
Badania diagnostyczne Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby, zwiększenie stężenia kinazy kreatynowej we krwi Często Wymaga monitorowania, potencjalny marker uszkodzenia wątroby lub mięśni
Obecność białych krwinek w moczu Niezbyt często Może wskazywać na stan zapalny dróg moczowych

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Profil działań niepożądanych atorwastatyny u dzieci i młodzieży w wieku od 10 do 17 lat był na ogół podobny do profilu pacjentów dorosłych.26

Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi odnotowanymi u dzieci i młodzieży, niezależnie od oceny związku przyczynowego, były zakażenia. W badaniach klinicznych trwających przez okres trzech lat nie stwierdzono istotnego klinicznie wpływu atorwastatyny na wzrost i dojrzewanie płciowe.27

Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane dotyczące 520 dzieci leczonych atorwastatyną, z czego:<sup data-drug="Atostat" data-section="Działania niepożądane" title="Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane dotyczące 520 dzieci leczonych atorwastatyną, spośród których 7 pacjentów było w wieku 28

  • 7 pacjentów było w wieku < 6 lat
  • 121 pacjentów w wieku 6–9 lat
  • 392 pacjentów w wieku 10–17 lat

Na podstawie dostępnych danych częstość, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u dzieci są podobne jak u pacjentów dorosłych.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.29

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:30

  • Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • tel.: + 48 22 49 21 301
  • faks: + 48 22 49 21 309
  • e-mail: [email protected]

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego.31

  1. 27.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl