Działania niepożądane
Torvacard 40 40 mg

Wprowadzenie do działań niepożądanych atorwastatyny

Atorwastatyna, substancja czynna leku Torvacard 40, należy do grupy inhibitorów reduktazy HMG-CoA (statyn). Podczas stosowania tego leku mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane o zróżnicowanej częstotliwości występowania i nasileniu. Dane dotyczące profilu bezpieczeństwa atorwastatyny pochodzą z rozległej bazy badań klinicznych obejmującej 16 066 pacjentów, którzy byli leczeni średnio przez 53 tygodnie. Warto podkreślić, że 5,2% pacjentów w grupie leczonej atorwastatyną w porównaniu do 4,0% w grupie placebo przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych.¹

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych w przypadku atorwastatyny została sklasyfikowana według następujących kategorii:²

• Często: występuje u ≥1/100 do <1/10 pacjentów
• Niezbyt często: występuje u ≥1/1000 do <1/100 pacjentów
• Rzadko: występuje u ≥1/10 000 do <1/1000 pacjentów
• Bardzo rzadko: występuje u ≤1/10 000 pacjentów
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Zaburzenia wątroby i nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych

Podczas stosowania atorwastatyny obserwowano podwyższenie aktywności aminotransferaz w surowicy. Zmiany te były zazwyczaj miernie nasilone, przemijające i nie wymagały przerwania terapii. Istotne klinicznie (przekraczające 3-krotnie górną granicę normy) zwiększenie aktywności aminotransferaz wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. To podwyższenie było zależne od dawki leku i odwracalne u wszystkich pacjentów.³

Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy (powyżej 3-krotnie górnej granicy normy) zanotowano u 2,5% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Wyniki te są podobne do otrzymanych w badaniach klinicznych dla innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Znaczne zwiększenie aktywności CK (przekraczające 10-krotnie górną granicę normy) wystąpiło u 0,4% pacjentów otrzymujących atorwastatynę.⁴

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

U dzieci i młodzieży w wieku od 10 do 17 lat leczonych atorwastatyną występował profil działań niepożądanych zbliżony do obserwowanego u pacjentów otrzymujących placebo. Najczęstszym działaniem niepożądanym w obu grupach, niezależnie od oceny przyczynowości, były infekcje.⁵

W trwającym 3 lata badaniu nie stwierdzono klinicznie istotnego wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe w oparciu o ocenę całkowitego dojrzewania i rozwoju, ocenę stadiów rozwoju w skali Tannera oraz pomiar wzrostu i masy ciała. Profil bezpieczeństwa i tolerancji u dzieci i młodzieży był podobny do znanego wcześniej profilu bezpieczeństwa atorwastatyny u pacjentów dorosłych.⁶

Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane dotyczące 520 dzieci leczonych atorwastatyną, spośród których 7 pacjentów było w wieku poniżej 6 lat, 121 pacjentów w wieku 6–9 lat, a 392 pacjentów w wieku 10–17 lat. Na podstawie dostępnych danych można się spodziewać, że częstość, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u dzieci są podobne jak u pacjentów dorosłych.⁷

Inne działania niepożądane obserwowane podczas stosowania statyn

Podczas stosowania niektórych statyn odnotowano następujące działania niepożądane:⁸

• Zaburzenia seksualne – objawiające się dysfunkcjami w sferze seksualnej
• Depresja – zaburzenia nastroju o charakterze depresyjnym
• Śródmiąższowa choroba płuc – pojedyncze przypadki, szczególnie w trakcie długotrwałego leczenia
• Cukrzyca – częstość zależy od występowania lub braku czynników ryzyka (stężenie glukozy we krwi na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², zwiększone stężenie trójglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie)⁹

Tabela działań niepożądanych

Niebezpieczne działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi

Rabdomioliza i zaburzenia mięśniowe

Rabdomioliza jest jednym z najpoważniejszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem atorwastatyny. Jest to rozpad mięśni prążkowanych, który może prowadzić do ostrej niewydolności nerek i innych powikłań zagrażających życiu. Występuje rzadko, ale wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i interwencji medycznej.¹⁰

Inne zaburzenia mięśniowe obejmują:¹¹

• Miopatię (chorobę mięśni)
• Zapalenie mięśni (myositis)
• Zerwanie mięśnia
• Problemy dotyczące ścięgien, które mogą być powikłane zerwaniem ścięgna
• Immunozależną miopatię martwiczą

Ciężkie reakcje skórne

Stosowanie atorwastatyny może być związane z występowaniem ciężkich reakcji skórnych, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Należą do nich:¹²

• Zespół Stevensa-Johnsona – ciężka reakcja skórna objawiająca się pęcherzami i nadżerkami na skórze i błonach śluzowych
• Martwica toksyczno-rozpływna naskórka – zagrażająca życiu reakcja skórna charakteryzująca się rozległą martwicą naskórka
• Rumień wielopostaciowy – reakcja skórna objawiająca się charakterystycznymi zmianami przypominającymi tarczę strzelniczą
• Obrzęk naczynioruchowy – obrzęk podskórny lub podśluzówkowy, który może wystąpić w obrębie twarzy, gardła i potencjalnie zagrożać życiu poprzez niedrożność dróg oddechowych

Zaburzenia wątroby

Jednym z najpoważniejszych działań niepożądanych ze strony wątroby jest niewydolność wątroby, która występuje bardzo rzadko, ale stanowi zagrożenie dla życia pacjenta. Inne zaburzenia wątroby obejmują:¹³

• Zapalenie wątroby (niezbyt często)
• Cholestazę – zastój żółci (rzadko)

Reakcje nadwrażliwości

Atorwastatyna może powodować reakcje alergiczne, które występują często. Anafilaksja, będąca najcięższą postacią reakcji alergicznej, występuje bardzo rzadko, ale stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.¹⁴

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁵

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego w Polsce.¹⁶