interakcja farmakokinetyczna
Interakcja farmakokinetyczna to rodzaj interakcji lekowej, w której jeden lek wpływa na procesy farmakokinetyczne drugiego leku. Procesy te obejmują wchłanianie, dystrybucję, metabolizm oraz wydalanie substancji czynnej z organizmu, co może prowadzić do zmiany stężenia leku we krwi i jego działania terapeutycznego.
Najczęstszym mechanizmem interakcji farmakokinetycznych jest wpływ na aktywność enzymów cytochromu P450, odpowiedzialnych za metabolizm wielu leków. Inhibitory tych enzymów (np. ketokonazol, erytromycyna) mogą zwiększać stężenie i nasilać działanie innych leków, podczas gdy induktory (np. rifampicyna, dziurawiec) mogą obniżać ich stężenie i osłabiać efekt terapeutyczny.
Interakcje farmakokinetyczne mogą również dotyczyć białek transportowych (np. glikoproteiny P), wiązania z białkami osocza, zmian pH żołądka wpływających na wchłanianie leków, a także konkurencji o mechanizmy wydalania nerkowego. Monitorowanie tego typu interakcji jest kluczowym elementem bezpiecznej farmakoterapii, szczególnie u pacjentów stosujących politerapię.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Uromitexan 100 mg/ml
Preparat Uromitexan (mesna) w dawce 100 mg/ml nie wykazuje interakcji farmakokinetycznych ani farmakodynamicznych z oksazafosforynami (ifosfamid, cyklofosfamid), co potwierdza brak wpływu na toksyczność ostrą, podostradą oraz immunosupresyjną skuteczność tych cytostatyków. Mesna nie zaburza również działania przeciwnowotworowego innych cytostatyków, takich jak doksorubicyna, BCNU, metotreksat czy winkrystyna, co umożliwia jej bezpieczne stosowanie w skojarzonych schematach chemioterapii. Ponadto, nie obserwuje się wpływu mesny na działanie glikozydów naparstnicy, co pozwala na jej stosowanie u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego wymagających terapii naparstnicą.
ciała ketonowe, cytostatyki, doksorubicyna, erytrocyturia, glikozydy naparstnicy, hepatotoksyczność, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karmustyna, mesna, metotreksat, nudności i wymioty, oksazafosforyny, osad moczu, roztwór do wstrzykiwań, terapia przeciwnowotworowa, winkrystyna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Daroxomb 110 mg
Dabigatran eteksylan, prolek podawany doustnie w dawce 110 mg (produkt Daroxomb), ulega szybkiemu przekształceniu do aktywnej postaci dabigatranu, charakteryzującej się biodostępnością około 6,5%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 0,5-2 godzin u zdrowych ochotników, natomiast u pacjentów po zabiegach chirurgicznych wchłanianie jest opóźnione do około 6 godzin, co wiąże się z wpływem znieczulenia, porażenia mięśniówki przewodu pokarmowego i samego zabiegu. Cmax i AUC są proporcjonalne do dawki, a integralność kapsułek HPMC jest kluczowa, gdyż uszkodzenie otoczki może zwiększyć biodostępność o 37-75%. Dabigatran wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (34-35%) i umiarkowaną dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji 60-70 l). Metabolizm obejmuje sprzęganie do aktywnych acyloglukuronidów, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (85% w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania u osób starszych wynoszącym 11-14 godzin.
acyloglukuronid, AUC, białko transportowe P-gp, biodostępność dabigatranu, Cmax, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, dabigatran eteksylan, dostępność biologiczna dabigatranu, działanie przeciwzakrzepowe, hemodializa, hydroksypropylometyloceluloza, interakcja farmakokinetyczna, klasyfikacja Childa-Pugha, niewydolność nerek, niezastawkowe migotanie przedsionków, objętość dystrybucji, okres półtrwania, porażenie mięśniówki przewodu pokarmowego, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, wiązanie z białkami osocza, znieczulenie ogólne, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Interakcje leku – Icatibant Zentiva 30 mg
Icatibant Zentiva, zawierający 30 mg ikatybantu, nie wykazuje interakcji farmakokinetycznych związanych z układem enzymatycznym cytochromu CYP450, co potwierdza jego korzystny profil bezpieczeństwa w kontekście farmakoterapii. Kluczowym aspektem jest przeciwwskazanie do stosowania inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE) u pacjentów z dziedzicznym obrzękiem naczynioruchowym (HAE), niezależnie od terapii ikatybantem, ze względu na ryzyko nasilenia objawów poprzez zwiększenie aktywności bradykininy. Ponadto, brak jest danych dotyczących interakcji u populacji pediatrycznej, co wymaga ostrożności przy stosowaniu leku u dzieci i młodzieży. W przypadku alkoholu, mimo braku bezpośrednich interakcji farmakokinetycznych, zaleca się unikanie jego spożycia podczas ostrego napadu HAE oraz przez 24 godziny po podaniu ikatybantu, ze względu na ryzyko maskowania objawów i potencjalnego nasilenia obrzęku.
antagonista receptora AT1, bradykinina, CYP 1A2, CYP 2A6, CYP 2B6, CYP 2C19, CYP 2C8, CYP 2C9, CYP 2D6, CYP 2E1, CYP 3A4, cytochrom CYP450, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, ikatybant, inhibitor ACE, inhibitor angiotensyny II, inhibitor konwertazy angiotensyny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, obrzęk naczynioruchowy, ostry napad obrzęku naczynioruchowego, receptor bradykininy B2, sartan - Leksykon leków
Interakcje leku – ProHance 279,3 mg/ml
Gadoteridol, substancja czynna preparatu ProHance, charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa pod względem interakcji lekowych. Dostępne dane kliniczne nie wykazały istotnych interakcji farmakokinetycznych ani farmakodynamicznych z innymi lekami stosowanymi w praktyce klinicznej. W badaniach klinicznych nie zaobserwowano klinicznie istotnych zmian parametrów laboratoryjnych sugerujących interakcje. U niektórych pacjentów po podaniu gadoteridolu odnotowano przejściowe zmiany stężenia żelaza w surowicy, które jednak pozostawały w granicach norm i nie wymagały interwencji. Zaleca się wykonywanie badań gospodarki żelazowej przed podaniem środka lub po 24-48 godzinach, aby uniknąć błędnej interpretacji wyników. W przypadku jednoczesnego stosowania gadoteridolu i środków kontrastowych zawierających jod, szczególnie u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek, wskazane jest zachowanie odpowiedniego odstępu czasowego ze względu na potencjalne zwiększenie ryzyka nefrotoksyczności.
beta-bloker, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, farmakokinetyka, gadoteridol, gospodarka żelazowa, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, kontrast jodowy, lek nefrotoksyczny, nefrotoksyczność, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, środek kontrastowy, stężenie żelaza w surowicy, upośledzona funkcja nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Bilastyna Hitaxa 20 mg
Bilastyna, substancja czynna leku Bilastyna Hitaxa, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z wpływem na biodostępność i stężenia w osoczu. Spożycie pokarmu oraz soków owocowych, w tym soku grejpfrutowego, zmniejsza biodostępność bilastyny o około 30% poprzez inhibicję transportera OATP1A2. Leki takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) i erytromycyna (500 mg trzy razy dziennie) powodują dwukrotne zwiększenie AUC i dwu- do trzykrotne zwiększenie Cmax bilastyny (20 mg/dobę) poprzez hamowanie P-glikoproteiny, jednak bez istotnego wpływu na profil bezpieczeństwa. Podobny efekt (wzrost Cmax o 50%) obserwuje się przy jednoczesnym stosowaniu diltiazemu (60 mg/dobę). Inhibitory P-glikoproteiny, takie jak cyklosporyna, mogą potencjalnie zwiększać stężenia bilastyny, natomiast inhibitory OATP1A2 (np. rytonawir, ryfampicyna) mogą obniżać jej stężenia, co wymaga monitorowania skuteczności terapii.
bilastyna, biodostępność leku, bloker kanału wapniowego, cyklosporyna, diltiazem, erytromycyna, inhibicja OATP1A2, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, jelitowy transporter wypływu, ketokonazol, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwhistaminowy, lorazepam, ośrodkowy układ nerwowy, P-glikoproteina, polipeptyd OATP1A2, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Oxybutynin Medice 1 mg/ml
Chlorowodorek oksybutyniny, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie istotne jest ryzyko nasilenia działań niepożądanych o charakterze antycholinergicznym (suchość błon śluzowych, zaburzenia akomodacji, tachykardia, zaparcia) podczas jednoczesnego stosowania leków takich jak: leki przeciwparkinsonowskie (amantadyna, biperydon, lewodopa), trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (amitriptylina, imipramina), leki przeciwpsychotyczne (fenotiazyny, klozapina), atropinopodobne środki przeciwskurczowe (hioscyna, butylobromek hioscyny) oraz inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, erytromycyna, klarytromycyna). Inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać stężenie oksybutyniny w osoczu, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Ponadto oksybutynina antagonizuje działanie leków prokinetycznych (metoklopramid, cyzapryd), co może obniżać skuteczność terapii.
alendronian, antybiotyk makrolidowy, bisfosfonian, chinidyna, choroba Parkinsona, ciśnienie tętnicze, CYP 3A4, dypirydamol, działanie antycholinergiczne, działanie sedatywne, efekt hemodynamiczny, efekt pierwszego przejścia, erytromycyna, inhibitor enzymu, interakcja farmakokinetyczna, ketokonazol, klozapina, lek prokinetyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lewodopa, metoklopramid, oksybutynina, perystaltyka przewodu pokarmowego, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia poznawcze, zapalenie przełyku - Leksykon leków
Interakcje leku – Noacid 40 mg
Pantoprazol, składnik aktywny leku Noacid, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez podwyższenie pH soku żołądkowego, co wpływa na wchłanianie leków zależnych od kwaśnego środowiska. Do leków o wysokim ryzyku interakcji należą azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, posakonazol), erlotynib oraz inhibitory proteazy HIV (zwłaszcza atazanawir), których biodostępność może ulec znacznemu obniżeniu. W przypadku inhibitorów proteazy HIV zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub ograniczenie dawki pantoprazolu do 20 mg/dobę oraz monitorowanie wiremii. Ponadto, stosowanie pantoprazolu z dużymi dawkami metotreksatu (np. 300 mg) może prowadzić do wzrostu stężenia metotreksatu i wymaga rozważenia czasowego odstawienia IPP. Interakcje farmakodynamiczne z pochodnymi kumaryny (warfaryna, fenprokumon) mogą skutkować zwiększeniem INR i wydłużeniem czasu protrombinowego, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów krzepnięcia.
amoksycylina, atazanawir, azol przeciwgrzybiczny, biodostępność, cytochrom P450, czas protrombinowy, demetylacja, dziurawiec zwyczajny, erlotynib, fenprokumon, fluwoksamina, inhibitor CYP2C19, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie patologiczne, kwas solny, leczenie przeciwgrzybicze, lek indukujący enzymy, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający kwas solny, metotreksat, metronidazol, P-glikoproteina, pantoprazol, pH-zależne wchłanianie, pochodna kumaryny, posakonazol, ryfampicyna, upośledzona czynność wątroby, warfaryna, współczynnik INR, wydłużenie czasu protrombinowego - Leksykon leków
Interakcje leku – Mirzaten Q-Tab 30 mg
Mirtazapina, substancja czynna leku Mirzaten Q-Tab, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie mirtazapiny z inhibitorami MAO ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego i zespołu serotoninowego, wymagając co najmniej 2-tygodniowego okresu wymywania. Jednoczesne stosowanie z lekami serotoninergicznymi (m.in. SSRI, tramadol, tryptany, L-tryptofan, buprenorfina, linezolid, dziurawiec) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, co wymaga ścisłej obserwacji pacjenta. Mirtazapina nasila działanie uspokajające benzodiazepin, leków przeciwpsychotycznych, antagonistów receptorów H₁ oraz opioidów, a także może zwiększać INR u pacjentów leczonych warfaryną (np. dawka 30 mg/dobę powoduje statystycznie istotny wzrost INR). Ponadto, stosowanie mirtazapiny z lekami wydłużającymi odstęp QTc zwiększa ryzyko torsade de pointes i innych poważnych zaburzeń rytmu serca.
alkohol etylowy, amitryptylina, antagonista receptora H1, azolowy lek przeciwgrzybiczny, benzodiazepina, błękit metylenowy, buprenorfina, cymetydyna, częstoskurcz komorowy, depresja oddechowa, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fenytoina, induktor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, inhibitor MAO, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, L-tryptofan, lek przeciwmigrenowy, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, lit, mirtazapina, Mirzaten Q-Tab, nefazodon, odstęp QTc, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, przełom nadciśnieniowy, ryfampicyna, rysperydon, sedacja, sole litu, SSRI, torsade de pointes, tramadol, tryptan, warfaryna, wenlafaksyna, współczynnik INR, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Ibum Sport (50 mg + 30 mg)/g
Żel IBUM SPORT zawiera ibuprofen (50 mg/g) oraz lewomentol (30 mg/g), które przy miejscowym stosowaniu mogą wchodzić w interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z innymi lekami, zwłaszcza z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) oraz kwasem acetylosalicylowym. Istnieje umiarkowane ryzyko nasilenia działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego i nerek przy znacznym wchłanianiu ibuprofenu do krwiobiegu, co może mieć miejsce przy aplikacji na duże powierzchnie skóry, uszkodzoną skórę lub długotrwałym stosowaniu. Alkohol może potencjalnie zwiększać miejscową absorpcję ibuprofenu poprzez rozszerzenie naczyń krwionośnych, co teoretycznie podnosi ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza hepatotoksyczności. Ponadto, istnieje niskie, ale istotne teoretyczne ryzyko interakcji z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna) oraz przeciwnadciśnieniowymi, które może się nasilić przy większej absorpcji ogólnoustrojowej ibuprofenu.
absorpcja ibuprofenu, absorpcja przezskórna, diklofenak, działanie niepożądane, efekt ogólnoustrojowy, funkcja wątroby, ibuprofen, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwzakrzepowy, lewomentol, naczynie krwionośne, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, przewód pokarmowy, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Requip 2 mg
Ropinirol, agonista receptorów dopaminowych stosowany w chorobie Parkinsona, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne. Jednoczesne stosowanie z neuroleptykami (np. sulpiryd) i metoklopramidem, które są antagonistami dopaminy, prowadzi do znacznego obniżenia skuteczności ropinirolu i jest przeciwwskazane. Ropinirol metabolizowany jest głównie przez CYP1A2; inhibitory tego enzymu, takie jak cyprofloksacyna, enoksacyna i fluwoksamina, zwiększają stężenie leku w osoczu (np. cyprofloksacyna podnosi Cmax o 60% i AUC o 84% przy dawce 2 mg trzykrotnie na dobę), co wymaga dostosowania dawki. Palenie tytoniu indukuje CYP1A2, obniżając stężenie ropinirolu, dlatego zmiany w nałogu palenia mogą wymagać korekty dawkowania. Nie stwierdzono istotnych interakcji farmakokinetycznych z lewodopą, domperidonem i teofiliną, co ułatwia ich jednoczesne stosowanie.
agonista receptorów dopaminowych, antagonista dopaminy, antagonista witaminy K, choroba Parkinsona, cyprofloksacyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, depresja ośrodkowego układu nerwowego, domperidon, enoksacyna, fluwoksamina, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor CYP1A2, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP1A2, lewodopa, metoklopramid, neuroleptyk, niedociśnienie ortostatyczne, ropinirol, sulpiryd, teofilina, układ dopaminergiczny, warfaryna, zaburzenie poznawcze, zawroty głowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Doxylamina Polpharma 25 mg
Doksylamina wodorobursztynianu wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Farmakodynamicznie, lek może nasilać działanie innych substancji o działaniu przeciwcholinergicznym (np. leki przeciwdepresyjne, leki przeciwparkinsonowskie, atropina) oraz uspokajającym (np. guanabenz, klonidyna, metyldopa). Istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania leków wydłużających odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne, niektóre antybiotyki i leki przeciwpsychotyczne) ze względu na potencjalne ryzyko zaburzeń rytmu serca. Ponadto, adrenalina jest przeciwwskazana u pacjentów leczonych doksylaminą z powodu ryzyka paradoksalnego spadku ciśnienia tętniczego, natomiast noradrenalina może być stosowana bez istotnych interakcji. Zaleca się również unikanie jednoczesnego stosowania doksylaminy z lekami przeciwhistaminowymi stosowanymi miejscowo (np. difenhydramina) oraz lekami rozkurczowymi o działaniu atropinopodobnym i skopolaminą ze względu na kumulację działania antycholinergicznego.
adrenalina, alergiczny test skórny, antybiotyk makrolidowy, bupropion, choroba Parkinsona, depresja oddechowa, doksylaminy wodorobursztynian, działanie przeciwcholinergiczne, gemfibrozyl, guanabenz, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor cytochromu P450, inhibitor izoenzymu CYP450, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klonidyna, lek cholinolityczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwhistaminowy miejscowy, lek przeciwpsychotyczny, lek rozkurczowy, metyldopa, niedociśnienie tętnicze, noradrenalina, sedacja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skopolamina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wąski indeks terapeutyczny, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Interakcje leku – Atecortin (5 mg + 10 000 j.m. + 15 mg)/ml
Produkt leczniczy Atecortin, zawierający oksytetracyklinę, polimyksynę B oraz hydrokortyzon octan, wykazuje potencjalne interakcje farmakologiczne, szczególnie związane z komponentem steroidowym. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A (np. kobicystat, ketokonazol, itrakonazol, rytonawir), które hamują metabolizm hydrokortyzonu, zwiększając ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidów. W takich przypadkach zaleca się unikanie kojarzenia tych leków lub ścisłe monitorowanie pacjenta pod kątem objawów nadmiaru kortykosteroidów. Ponadto, oksytetracyklina może tworzyć kompleksy z jonami metali (wapń, żelazo, magnez), co obniża jej skuteczność przeciwbakteryjną, dlatego należy unikać jednoczesnego miejscowego stosowania preparatów zawierających dwu- lub trójwartościowe kationy metali.
aminoglikozyd, Atecortin, biodostępność antybiotyku, działanie niepożądane glikokortykosteroidu, enzym CYP3A4, furosemid, glikokortykosteroid, hydrokortyzon octan, inhibitor CYP3A, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, kobicystat, krople do oczu i uszu, lek ototoksyczny, oksytetracyklina, polimyksyna B, rytonawir, tetracyklina, uszkodzenie słuchu - Leksykon leków
Interakcje leku – Lecrolyn 40 mg/ml
Preparat Lecrolyn, zawierający sodu kromoglikan w stężeniu 40 mg/ml (około 1,2 mg substancji czynnej na kroplę o objętości 0,03 ml), jest stosowany miejscowo w okulistyce i charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem ogólnoustrojowym. W związku z tym ryzyko klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych z lekami ogólnoustrojowymi jest bardzo niskie. Brak jest formalnych badań interakcji z innymi produktami leczniczymi, jednak zaleca się zachowanie co najmniej 5-minutowego odstępu pomiędzy aplikacją Lecrolynu a innymi kroplami do oczu lub maściami okulistycznymi, przy czym maści powinny być stosowane na końcu. Preparat ma pH w zakresie 4,0–6,0 oraz osmolalność 260–340 mOsm/kg, co minimalizuje ryzyko destabilizacji roztworu przy prawidłowym stosowaniu.
interakcja farmaceutyczna, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja farmakologiczna, interakcja lekowa, interakcja z alkoholem, krople do oczu, maść okulistyczna, osmolalność, pH roztworu, podrażnienie oka, przekrwienie spojówki, rozszerzenie naczyń krwionośnych, soczewka kontaktowa, sodu kromoglikan, środek konserwujący, wchłanianie ogólnoustrojowe, worek spojówkowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Amsidyl 75 mg/1,5 ml
Amsakryna, jako lek cytotoksyczny, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Farmakodynamicznie, amsakryna osłabia odpowiedź immunologiczną na szczepionki przeciw grypie i pneumokokom oraz jest przeciwwskazana z żywymi szczepionkami ze względu na ryzyko rozwoju chorób zakaźnych u pacjentów immunosupresyjnych. Jednoczesne stosowanie z innymi lekami cytotoksycznymi zwiększa ryzyko mielosupresji, kardiotoksyczności i hepatotoksyczności, co wymaga ścisłego monitorowania. Ponadto, amsakryna może nasilać toksyczność leków hepatotoksycznych, kardiotoksycznych oraz przeciwpłytkowych i przeciwzakrzepowych, zwiększając ryzyko krwawień i zaburzeń rytmu serca. Zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii ze względu na potencjalne nasilenie hepatotoksyczności, neurotoksyczności, kardiotoksyczności oraz ryzyka krwawień.
amsakryna, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwpłytkowe, induktor enzymów, inhibitor enzymów, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kardiotoksyczność, lek cytotoksyczny, lek hepatotoksyczny, lek kardiotoksyczny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, metotreksat, mielosupresja, napad padaczkowy typu grand mal, niewydolność wątroby, szczepionka przeciw pneumokokom, szczepionka żywa, toksyczność wątrobowa, trombocytopenia, układ odpornościowy, zaburzenie rytmu serca, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, żółtaczka - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ayupil 100 mg
Ayupil, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej zawierające klozapinę, wymaga indywidualnego dostosowania dawki z uwzględnieniem najmniejszej skutecznej dawki. Terapia rozpoczyna się od 12,5 mg raz lub dwa razy na dobę, z powolnym zwiększaniem dawki do 300 mg/dobę w ciągu 2-3 tygodni, a dawka terapeutyczna dla większości pacjentów wynosi 200-450 mg/dobę w dawkach podzielonych. Maksymalna dawka może sięgać 900 mg/dobę, jednak dawki powyżej 450 mg wiążą się ze zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych, takich jak napady drgawkowe. U pacjentów z zaburzeniami psychotycznymi w chorobie Parkinsona dawka początkowa to 12,5 mg/dobę, z typową dawką podtrzymującą 25-37,5 mg/dobę i maksymalną 100 mg/dobę. Wskazane jest ostrożne zwiększanie dawki, szczególnie u osób powyżej 60 roku życia, gdzie dawkę początkową ustala się na 12,5 mg jednorazowo, a zwiększanie nie przekracza 25 mg/dobę.
agranulocytoza, benzodiazepina, białe krwinki, choroba Parkinsona, ciśnienie tętnicze, czynność wątroby, dawka podtrzymująca, działanie przeciwpsychotyczne, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klozapina, lek przeciwpsychotyczny, morfologia krwi, napad drgawkowy, napad padaczkowy, neutrofile, neutropenia, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, objawy psychotyczne, schizofrenia oporna na leczenie, sedacja, sedacja polekowa, stan splątania, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie psychotyczne, zatrzymanie akcji serca, zespół odstawienny - Leksykon leków
Interakcje leku – Pram 20 mg
Podczas terapii cytalopramem (Pram 20 mg) istnieje wysokie ryzyko interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie cytalopramu z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), w tym selegiliną (>10 mg/dobę), moklobemidem i linezolidem, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego objawiającego się pobudzeniem, drżeniem, drgawkami mioklonicznymi oraz hipertermią. Przeciwwskazane jest także łączenie cytalopramu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre neuroleptyki, antybiotyki jak sparfloksacyna, moksyfloksacyna, dożylna erytromycyna, pentamidyna, leki przeciwmalaryczne, np. halofantryna, oraz niektóre przeciwhistaminowe jak astemizol i mizolastyna) ze względu na ryzyko arytmii komorowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pimozyd, którego jednoczesne stosowanie z cytalopramem powoduje wzrost AUC i Cmax oraz wydłużenie QTc o około 10 ms, co jest przeciwwskazaniem do kojarzenia tych leków.
agonista receptora 5-HT, atypowy lek przeciwpsychotyczny, buprenorfina, bupropion, cytalopram, dziurawiec zwyczajny, haloperydol, hemostaza, inhibitor MAO-B, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, meflochina, neuroleptyk, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obniżenie progu drgawkowego, pimozyd, pochodna fenotiazyny, selegilina, SSRI, terapia elektrowstrząsowa, tramadol, tryptan, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Dynid 0,5 mg/ml
Desloratadyna, aktywny składnik produktu leczniczego Dynid (0,5 mg/ml, roztwór doustny), wykazuje ograniczoną liczbę klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych. Badania potwierdziły brak znaczącego wpływu erytromycyny i ketokonazolu na metabolizm desloratadyny, co jest istotne ze względu na ich rolę jako inhibitorów enzymów cytochromu P450. Desloratadyna jest metabolizowana minimalnie przez te enzymy, co tłumaczy niskie ryzyko interakcji. W populacji dorosłych nie zaobserwowano istotnych interakcji z tymi lekami, jednak brak jest danych dotyczących dzieci i młodzieży. W przypadku leków działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (np. benzodiazepiny, opioidy) istnieje teoretyczne ryzyko nasilenia działania sedatywnego, co wymaga monitorowania pacjenta. Jednoczesne stosowanie innych leków przeciwhistaminowych może prowadzić do sumowania działań niepożądanych i jest niewskazane.
antybiotyk makrolidowy, benzodiazepina, depresja OUN, desloratadyna, Dynid, erytromycyna, inhibitor enzymu cytochromu P450, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja farmakologiczna, ketokonazol, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwhistaminowy, loratadyna, montelukast, opioid, roztwór doustny, zaburzenie sprawności psychofizycznej, zatrucie alkoholem - Leksykon leków
Interakcje leku – Hexvix 8 mmol/l
Hexvix, zawierający 85 mg heksylu aminolewulinianu (w postaci chlorowodorku), jest stosowany dopęcherzowo w stężeniu 8 mmol/l, gdzie 1 ml roztworu (po rozpuszczeniu proszku w 50 ml rozpuszczalnika) zawiera 1,7 mg substancji czynnej. Ze względu na miejscowe podanie i ograniczoną ekspozycję ogólnoustrojową, ryzyko interakcji farmakokinetycznych jest minimalne, jednak brak jest szczegółowych badań potwierdzających ten fakt. Potencjalne interakcje farmakodynamiczne mogą wystąpić zwłaszcza z lekami o działaniu fotouczulającym (np. pochodne porfiryny, tetracykliny, sulfonamidy, fenotiazyny) oraz z lekami przeciwnowotworowymi stosowanymi dopęcherzowo (np. mitomycyna C, BCG), które mogą wpływać na skuteczność diagnostyczną Hexvix. Zaleca się zachowanie ostrożności, w tym odpowiedni odstęp czasowy między podaniem tych leków a Hexvix oraz dokładne opróżnienie pęcherza przed aplikacją preparatu.
aminolewulinian heksylu, BCG, cystoskopia fluorescencyjna, ekspozycja ogólnoustrojowa, fenotiazyna, heksyl aminolewulinianu, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, leki fotouczulające, mitomycyna C, pęcherz moczowy, reakcja fotouczulająca, sulfonamid, tetracyklina, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Servenon 20 mg
Escytalopram, będący selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego oraz zaburzeń rytmu serca. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie escytalopramu z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami MAO (wymagany odstęp 14 dni przed rozpoczęciem leczenia escytalopramem i 7 dni po jego zakończeniu), odwracalnym selektywnym inhibitorem MAO-A (moklobemid) oraz odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO (linezolid) ze względu na wysokie ryzyko zespołu serotoninowego. Ponadto, escytalopram jest przeciwwskazany w połączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III, niektóre przeciwpsychotyczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki i leki przeciwhistaminowe) z uwagi na ryzyko addytywnego wydłużenia QT i złośliwych arytmii. Należy również zachować ostrożność przy stosowaniu leków serotoninergicznych (tramadol, buprenorfina, sumatryptan), leków obniżających próg drgawkowy, litu, tryptofanu oraz ziela dziurawca, które mogą nasilać działania niepożądane lub ryzyko zespołu serotoninowego.
arytmia złośliwa, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, efekt addytywny, funkcja poznawcza, hipokaliemia, indeks terapeutyczny, inhibitor MAO, inhibitor MAO-B, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, krwawienie, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obniżenie progu drgawkowego, sedacja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ serotoninowy, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy - Leksykon substancji czynnych
Bryonia – Interakcje
Bryonia (przestęp biały) stosowana w preparatach homeopatycznych w rozcieńczeniach D3, D4, D12 oraz 3CH (np. Gripp-Heel D4 – 60 mg/tabletka, Homeogene 9 3CH – 0,667 mg/tabletka) nie wykazuje udokumentowanych interakcji farmakologicznych z innymi lekami. Analiza charakterystyk produktów leczniczych (Alvia Zaparcia, Gripp-Heel, Homeogene 9, L52, Stodal) wskazuje na brak przeprowadzonych badań lub brak znanych interakcji, co jest prawdopodobnie związane z bardzo niskim stężeniem substancji czynnej w preparatach homeopatycznych. Mimo to, zaleca się konsultację lekarską przed zastosowaniem, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących leki o wąskim indeksie terapeutycznym (np. warfaryna, digoksyna, lit, cyklosporyna) oraz u osób z polipragmazją.
Bryonia, charakterystyka produktu leczniczego, choroba wątroby, cyklosporyna, digoksyna, etanol, indeks terapeutyczny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lit, padaczka, polipragmazja, preparat homeopatyczny, produkt leczniczy, rozcieńczenie homeopatyczne, substancja czynna, uzależnienie od alkoholu, warfaryna, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Meloksykam – Interakcje
Meloksykam, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), podlega licznym istotnym interakcjom farmakokinetycznym i farmakodynamicznym, które mają kluczowe znaczenie kliniczne. Metabolizowany głównie przez enzymy CYP2C9 i częściowo CYP3A4, meloksykam może wchodzić w interakcje z lekami hamującymi lub metabolizowanymi przez te szlaki, co wpływa na jego stężenie i toksyczność. Farmakodynamicznie, meloksykam zwiększa ryzyko krwawień i owrzodzeń przewodu pokarmowego, zwłaszcza w połączeniu z innymi NLPZ (np. kwasem acetylosalicylowym w dawkach ≥500 mg jednorazowo lub ≥3 g/dobę), kortykosteroidami, lekami przeciwzakrzepowymi, trombolitycznymi, przeciwpłytkowymi oraz SSRI. Ponadto, meloksykam może osłabiać działanie leków hipotensyjnych (beta-adrenolityków, inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II) i nasilać nefrotoksyczność inhibitorów kalcyneuryny (cyklosporyna, takrolimus), co wymaga monitorowania czynności nerek, zwłaszcza u osób starszych. Współistniejące stosowanie meloksykamu z lekami moczopędnymi i inhibitorami ACE może prowadzić do ostrej niewydolności nerek, a z lekami wpływającymi na gospodarkę potasową – do hiperkaliemii.
antagonista receptora angiotensyny, cholestyramina, cyklosporyna, CYP 2C9, CYP 3A4, cytochrom P450, deferazyroks, glikokortykosteroid, hamowanie syntezy prostaglandyn, heparyna, hiperkaliemia, hipoglikemia, inhibitor ACE, inhibitor kalcyneuryny, interakcja farmakokinetyczna, kortykosteroid, krążenie wątrobowo-jelitowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, lit pierwiastek, meloksykam, metotreksat, nateglinid, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, pemetreksed, płytki krwi, pochodna sulfonylomocznika, SSRI, takrolimus, trimetoprym, wkładka wewnątrzmaciczna, wskaźnik INR - Leksykon leków
Interakcje leku – Esputicon 200 mg
Dimetykon, substancja czynna leku Esputicon, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, głównie na etapie absorpcji, z lekami takimi jak lewotyroksyna, doustne leki przeciwzakrzepowe (np. etylobiskumacetat) oraz doustne leki przeciwcukrzycowe (np. gliklazyd, glibenklamid). Mechanizm tych interakcji polega na fizycznym wiązaniu dimetykonu z lekami lub tworzeniu warstwy ochronnej na błonie śluzowej przewodu pokarmowego, co prowadzi do zmniejszenia biodostępności tych substancji. W przypadku lewotyroksyny i leków przeciwzakrzepowych interakcje mają wysoki poziom istotności klinicznej, co wymaga zachowania odstępu czasowego minimum 2-4 godzin między podaniem dimetykonu a tych leków oraz monitorowania odpowiednich parametrów (TSH, INR). Dla leków przeciwcukrzycowych interakcje mają średni poziom istotności, co wymaga kontroli glikemii i ewentualnej korekty dawkowania.
absorpcja leku, dimetykon, efekt przeciwzakrzepowy, etanol, glibenklamid, gliklazyd, INR, interakcja farmakokinetyczna, kontrola glikemii, lek hipoglikemizujący, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, lewotyroksyna, niedoczynność tarczycy, parametr krzepnięcia, parametr tarczycowy, poziom glukozy, stężenie TSH - Leksykon leków
Interakcje leku – Dafnegin 10 mg/g
Dafnegin, zawierający 10 mg/g cyklopiroksu z olaminą w formie kremu dopochwowego, wykazuje minimalne ryzyko interakcji farmakologicznych ze względu na miejscowe działanie i ograniczoną absorpcję ogólnoustrojową. Dotychczas nie zidentyfikowano klinicznie istotnych interakcji z innymi lekami stosowanymi miejscowo lub ogólnoustrojowo, ani z alkoholem etylowym przyjmowanym doustnie. Brak interakcji z lekami ogólnoustrojowymi oraz alkoholem podkreśla bezpieczeństwo stosowania Dafneginu u pacjentek przyjmujących przewlekle inne terapie farmakologiczne.
aplikacja produktu leczniczego, cyklopiroks z olaminą, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, istotność kliniczna, krem dopochwowy, lek dopochwowy, lek przeciwgrzybiczy, praktyka kliniczna, skuteczność antykoncepcyjna, skuteczność terapeutyczna, środek plemnikobójczy, wchłanianie ogólnoustrojowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Xaloptic Combi (50 mcg + 5 mg)/ml
Preparat Xaloptic Combi, zawierający latanoprost 50 µg/ml oraz tymolol 5 mg/ml, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niezalecane jest jednoczesne stosowanie z innymi analogami prostaglandyn ze względu na ryzyko paradoksalnego wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego. Tymolol, jako beta-adrenolityk, może nasilać działania hipotensyjne i bradykardię w połączeniu z doustnymi beta-adrenolitykami, blokerami kanałów wapniowych, lekami przeciwarytmicznymi (w tym amiodaronem), glikozydami naparstnicy, parasympatykomimetykami oraz guanetydyną. Ponadto inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) mogą zwiększać ogólnoustrojową blokadę receptorów beta-adrenergicznych, co manifestuje się bradykardią i depresją. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania miejscowych beta-adrenolityków oraz monitorowanie pacjentów przy konieczności kojarzenia leków z wymienionych grup.
adrenalina, amiodaron, analog prostaglandyn, beta-adrenolityk, blokada receptorów beta-adrenergicznych, bloker kanału wapniowego, bradykardia, chinidyna, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie hipoglikemizujące, fluoksetyna, glikozyd naparstnicy, guanetydyna, hipoglikemia, inhibitor CYP2D6, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, jaskra z wąskim kątem przesączania, klonidyna, latanoprost, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, niedociśnienie tętnicze, parasympatykomimetyk, paroksetyna, przełom nadciśnieniowy, rozszerzenie źrenicy, tymolol, zaburzenie przewodnictwa - Leksykon leków
Interakcje leku – Topotecanum Accord 1 mg/ml
Topotekan (1 mg/ml koncentrat do infuzji) wykazuje ograniczone interakcje farmakokinetyczne, nie hamując enzymów cytochromu P-450, co minimalizuje ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez ten układ. Badania wykazały, że leki przeciwwymiotne (granisetron, ondansetron), morfina oraz glikokortykosteroidy nie wpływają istotnie na farmakokinetykę topotekanu. W terapii skojarzonej z innymi cytostatykami, zwłaszcza produktami platyny (cisplatyna, karboplatyna), konieczne jest dostosowanie dawkowania w celu ograniczenia kumulacji działań niepożądanych. Podanie platyny w dniu 1. cyklu wymaga zmniejszenia dawek obu leków, natomiast podanie w dniu 5. pozwala na stosowanie wyższych dawek bez konieczności modyfikacji, mimo niewielkiego wzrostu AUC (o 12%) i Cmax (o 23%) topotekanu.
cisplatyna, cytochrom P-450, cytostatyk, działanie niepożądane, glikokortykosteroid, granisetron, hepatotoksyczność, inhibitor cytochromu P-450, inhibitor topoizomerazy I, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, karboplatyna, lek cytotoksyczny, lek przeciwwymiotny, mielosupresja, nudności i wymioty, odwodnienie, ondansetron, rak jajnika, sedacja, supresja szpiku kostnego, terapia skojarzona, topotekan - Leksykon leków
Interakcje leku – Lipancrea 16 000 16 000 j. Ph. Eur. lipazy
Produkt leczniczy Lipancrea 16 000 zawiera 16 000 j. Ph. Eur. lipazy oraz inne enzymy trzustkowe (amylazę, proteazy), które działają głównie w świetle przewodu pokarmowego i nie są istotnie wchłaniane do krążenia ogólnego, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych na poziomie dystrybucji, metabolizmu czy wydalania. Mimo braku formalnych badań interakcji, na podstawie mechanizmu działania pankreatyny i doświadczenia klinicznego wskazuje się na potencjalne interakcje, które mogą wpływać na biodostępność i efektywność innych leków. Szczególną uwagę należy zwrócić na umiarkowane ryzyko związane z alkoholem (drażnienie błony śluzowej, zmiany wydzielania żołądkowego i trzustkowego) oraz lekami przeciwcukrzycowymi, gdzie poprawa trawienia węglowodanów może wymagać monitorowania glikemii i dostosowania dawek insuliny lub leków doustnych. Enzymy trzustkowe mogą także wchodzić w interakcje z lekami zmieniającymi pH przewodu pokarmowego (IPP, H2-blokery), preparatami żelaza, antybiotykami, chemioterapeutykami oraz lekami wpływającymi na motorykę przewodu pokarmowego, choć ryzyko tych interakcji jest oceniane jako niskie lub bardzo niskie.
acyklowir, antagonista receptora H2, antybiotyk, biodostępność, błona śluzowa, działanie proteolityczne, enzym trawienny, enzym trzustkowy, inhibitor pompy protonowej, insulina, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kontrola glikemii, kwas foliowy, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdrobnoustrojowy, lek zobojętniający kwas żołądkowy, motoryka przewodu pokarmowego, pankreatyna, pH przewodu pokarmowego, preparat żelaza, przewlekłe zapalenie trzustki, wydzielanie trzustkowe - Leksykon substancji czynnych
Petroleum rectificatum – Interakcje
Petroleum rectificatum w rozcieńczeniu homeopatycznym 4 CH, stosowany w preparacie Cocculine w dawce 0,375 mg na tabletkę, nie wykazuje istotnych interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych z innymi lekami, suplementami diety, produktami ziołowymi, pokarmami ani alkoholem etylowym. Dane kliniczne oraz charakterystyka produktu leczniczego potwierdzają brak znaczących interakcji, co jest zgodne z niskim stężeniem substancji czynnej i jej homeopatycznym profilem działania. Nie odnotowano również interakcji z lekami na receptę i bez recepty, co eliminuje konieczność wprowadzania specjalnych zaleceń dotyczących kojarzenia terapii z preparatem Cocculine zawierającym Petroleum rectificatum.
alkohol etylowy, charakterystyka produktu leczniczego, Cocculine, Cocculus indicus, cukrzyca, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcje lekowe, nietolerancja laktozy, Nux vomica, Petroleum rectificatum, rozcieńczenie homeopatyczne, stężenie homeopatyczne, substancja homeopatyczna, substancja pomocnicza, Tabacum