Interakcje leku
Mirzaten Q-Tab 30 mg
Mirtazapina, substancja czynna leku Mirzaten Q-Tab, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie mirtazapiny z inhibitorami MAO ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego i zespołu serotoninowego, wymagając co najmniej 2-tygodniowego okresu wymywania. Jednoczesne stosowanie z lekami serotoninergicznymi (m.in. SSRI, tramadol, tryptany, L-tryptofan, buprenorfina, linezolid, dziurawiec) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, co wymaga ścisłej obserwacji pacjenta. Mirtazapina nasila działanie uspokajające benzodiazepin, leków przeciwpsychotycznych, antagonistów receptorów H₁ oraz opioidów, a także może zwiększać INR u pacjentów leczonych warfaryną (np. dawka 30 mg/dobę powoduje statystycznie istotny wzrost INR). Ponadto, stosowanie mirtazapiny z lekami wydłużającymi odstęp QTc zwiększa ryzyko torsade de pointes i innych poważnych zaburzeń rytmu serca.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Mirtazapina, substancja czynna leku Mirzaten Q-Tab, może wchodzić w istotne interakcje z wieloma grupami leków oraz innymi substancjami, co wymaga szczególnej uwagi podczas prowadzenia terapii. Interakcje te można podzielić na farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, zależnie od mechanizmu ich powstawania.1
Interakcje farmakodynamiczne
Interakcje farmakodynamiczne dotyczą wpływu mirtazapiny na działanie innych leków poprzez mechanizmy związane z efektem terapeutycznym, a nie ze zmianami w metabolizmie czy wchłanianiu.2
Inhibitory monoaminooksydazy (MAO)
Jednoczesne stosowanie mirtazapiny z inhibitorami MAO jest przeciwwskazane. Należy zachować okres wymywania wynoszący co najmniej dwa tygodnie zarówno przy przechodzeniu z inhibitorów MAO na mirtazapinę, jak i w kierunku odwrotnym.3
Leki serotoninergiczne i ryzyko zespołu serotoninowego
Podobnie jak w przypadku selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), jednoczesne stosowanie mirtazapiny z substancjami o działaniu serotoninergicznym może prowadzić do rozwoju zespołu serotoninowego. Do substancji tych zaliczamy:4
- L-tryptofan
- Tryptany (leki przeciwmigrenowe)
- Buprenorfinę
- Tramadol
- Linezolid
- Błękit metylenowy
- Leki z grupy SSRI
- Wenlafaksynę
- Sole litu
- Preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum)
W przypadku konieczności łączenia mirtazapiny z wymienionymi substancjami, zaleca się ścisłą obserwację pacjenta pod kątem objawów zespołu serotoninowego.5
Leki o działaniu uspokajającym
Mirtazapina może nasilać działanie uspokajające leków z następujących grup:6
- Benzodiazepiny
- Leki przeciwpsychotyczne
- Antagoniści receptorów histaminowych H₁
- Opioidy
Podczas jednoczesnego stosowania mirtazapiny z wymienionymi lekami należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć dostosowanie dawek.7
Leki przeciwzakrzepowe
Mirtazapina w dawce 30 mg raz na dobę może powodować niewielkie, ale istotne statystycznie zwiększenie wartości współczynnika INR (International Normalized Ratio) u pacjentów leczonych warfaryną. Przy wyższych dawkach mirtazapiny efekt ten może być bardziej wyraźny, dlatego należy regularnie monitorować wartości INR podczas terapii skojarzonej.8
Leki wydłużające odstęp QTc
Stosowanie mirtazapiny jednocześnie z lekami, które mogą wydłużać odstęp QTc (np. niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi lub antybiotykami), może zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QT i/lub wystąpienia poważnych zaburzeń rytmu serca, takich jak częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes.9
Interakcje farmakokinetyczne
Interakcje farmakokinetyczne dotyczą wpływu innych leków na metabolizm mirtazapiny, co może prowadzić do zmian w jej stężeniu w osoczu.10
Induktory enzymu CYP3A4
Leki indukujące aktywność enzymu CYP3A4 mogą znacząco zwiększać klirens mirtazapiny, co prowadzi do zmniejszenia jej stężenia w osoczu:11
- Karbamazepina – zwiększa klirens mirtazapiny prawie dwukrotnie, zmniejszając jej stężenie w osoczu o około 60%
- Fenytoina – zwiększa klirens mirtazapiny prawie dwukrotnie, zmniejszając jej stężenie w osoczu o około 45%
- Ryfampicyna – podobnie jak inne induktory może zmniejszać stężenie mirtazapiny
W przypadku stosowania mirtazapiny z karbamazepiną lub innymi induktorami enzymatycznymi może być konieczne zwiększenie dawki mirtazapiny. Po zaprzestaniu podawania induktora, należy rozważyć zmniejszenie dawki mirtazapiny.12
Inhibitory enzymów cytochromu P450
Leki hamujące aktywność enzymów cytochromu P450 mogą zwiększać stężenie mirtazapiny w osoczu:13
- Ketokonazol (silny inhibitor CYP3A4) – zwiększa stężenie mirtazapiny w osoczu o około 40% i AUC o około 50%
- Cymetydyna (słaby inhibitor CYP1A2, CYP2D6 i CYP3A4) – może zwiększać średnie stężenie mirtazapiny w osoczu o ponad 50%
Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym podawaniu mirtazapiny z następującymi lekami:14
- Silne inhibitory CYP3A4
- Inhibitory proteazy HIV
- Azolowe leki przeciwgrzybicze
- Erytromycyna
- Cymetydyna
- Nefazodon
W takich przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki mirtazapiny.15
Leki bez istotnych interakcji farmakokinetycznych
Badania nie wykazały istotnych interakcji farmakokinetycznych między mirtazapiną a następującymi lekami:16
- Paroksetyna
- Amitryptylina
- Rysperydon
- Lit
Interakcje mirtazapiny z alkoholem
Mirtazapina może znacząco nasilać hamujące działanie alkoholu etylowego na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Mechanizm tego efektu polega na synergistycznym działaniu depresyjnym obu substancji na funkcje OUN.17
Interakcja ta może prowadzić do nasilenia takich objawów jak:18
- Nadmierna sedacja
- Zaburzenia koordynacji ruchowej
- Osłabienie funkcji poznawczych
- Zaburzenia świadomości
- Depresja oddechowa (w skrajnych przypadkach)
Ze względu na to silne działanie synergistyczne, pacjentom przyjmującym mirtazapinę należy zdecydowanie zalecić całkowite unikanie spożywania alkoholu podczas terapii. Nawet niewielkie ilości alkoholu mogą w połączeniu z mirtazapiną doprowadzić do znacznego nasilenia działania uspokajającego i osłabienia sprawności psychomotorycznej.19
W trakcie leczenia mirtazapiną należy także poinformować pacjenta o zakazie prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn pod wpływem leku, szczególnie jeśli jednocześnie spożywał nawet niewielkie ilości alkoholu.
Tabela interakcji mirtazapiny
| Lek/substancja | Typ interakcji | Efekt interakcji | Poziom istotności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Inhibitory MAO | Farmakodynamiczna | Ryzyko przełomu nadciśnieniowego, zespołu serotoninowego | Wysoki | Przeciwwskazane. Zachować okres 2 tygodni między terapiami. |
| Leki serotoninergiczne (SSRI, tramadol, tryptany, L-tryptofan, buprenorfina, linezolid, błękit metylenowy, dziurawiec) | Farmakodynamiczna | Ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki | Unikać łączenia lub ścisła obserwacja pacjenta. |
| Benzodiazepiny i inne leki uspokajające | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania uspokajającego | Średni do wysokiego | Zachować ostrożność, rozważyć zmniejszenie dawek. |
| Alkohol | Farmakodynamiczna | Nasilenie depresji OUN | Wysoki | Unikać spożywania alkoholu podczas terapii. |
| Warfaryna | Farmakodynamiczna | Zwiększenie wartości INR | Średni | Regularne monitorowanie INR. |
| Leki wydłużające odstęp QTc | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Wysoki | Unikać łączenia lub ścisła kontrola kardiologiczna. |
| Karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie stężenia mirtazapiny | Wysoki | Może być konieczne zwiększenie dawki mirtazapiny. |
| Ketokonazol, azolowe leki przeciwgrzybicze | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia mirtazapiny o 40-50% | Wysoki | Może być konieczne zmniejszenie dawki mirtazapiny. |
| Cymetydyna | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia mirtazapiny o >50% | Średni | Rozważyć zmniejszenie dawki mirtazapiny. |
| Inhibitory proteazy HIV | Farmakokinetyczna | Potencjalne zwiększenie stężenia mirtazapiny | Średni do wysokiego | Zachować ostrożność, rozważyć zmniejszenie dawki. |
| Erytromycyna | Farmakokinetyczna | Potencjalne zwiększenie stężenia mirtazapiny | Średni | Zachować ostrożność, rozważyć zmniejszenie dawki. |
| Nefazodon | Farmakokinetyczna | Potencjalne zwiększenie stężenia mirtazapiny | Średni | Zachować ostrożność, rozważyć zmniejszenie dawki. |
| Paroksetyna, amitryptylina, rysperydon, lit | Farmakokinetyczna | Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych | Niski | Zwykle nie wymaga dostosowania dawki. |
Należy pamiętać, że badania interakcji dla mirtazapiny przeprowadzono wyłącznie u dorosłych pacjentów, dlatego stosowanie tego leku u dzieci i młodzieży powinno odbywać się ze szczególną ostrożnością.20
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania – Mirzaten Q
- Działania niepożądane – Mirzaten Q
- Interakcje leku – Mirzaten Q
- Profil bezpieczeństwa leku – Mirzaten Q
- Przeciwwskazania – Mirzaten Q
- Przedawkowanie – Mirzaten Q
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mirzaten Q
- Skład i postać leku – Mirzaten Q
- Specjalne ostrzeżenia – Mirzaten Q
- Właściwości farmakodynamiczne – Mirzaten Q
- Właściwości farmakokinetyczne – Mirzaten Q
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Mirzaten Q
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Mirzaten Q
- Wskazania do stosowania – Mirzaten Q