Interakcje leku
Rispolept Consta 50 mg

Produkt leczniczy Rispolept Consta, zawierający rysperydon, nie był systematycznie badany pod kątem interakcji lekowych w formie iniekcyjnej, jednak dane z doustnej postaci wskazują na istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Rysperydon jest metabolizowany głównie przez CYP2D6 i w mniejszym stopniu przez CYP3A4, a także jest substratem glikoproteiny P (P-gp). Silne inhibitory CYP2D6 (np. paroksetyna, chinidyna) oraz CYP3A4/P-gp (itrakonazol, ketokonazol, werapamil) mogą znacząco zwiększać stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu, co wymaga dostosowania dawki. Z kolei induktory CYP3A4/P-gp (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, fenobarbital) obniżają stężenie leku, potencjalnie zmniejszając jego skuteczność. Ponadto, jednoczesne stosowanie rysperydonu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) zwiększa ryzyko arytmii, a z substancjami działającymi ośrodkowo (alkohol, opioidy, benzodiazepiny) – ryzyko nadmiernej sedacji i depresji OUN.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Produktu leczniczego Rispolept Consta nie poddano systematycznym badaniom interakcji z innymi lekami w skojarzeniu. Przedstawione poniżej dane dotyczące interakcji lekowych opierają się na badaniach dotyczących doustnej postaci produktu leczniczego Rispolept.1

Interakcje farmakodynamiczne

Leki wydłużające odstęp QT – podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpsychotycznych, zaleca się ostrożność podczas równoczesnego stosowania rysperydonu z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak:

2

Leki działające ośrodkowo – stosowanie rysperydonu wymaga zachowania ostrożności w przypadku jednoczesnego podawania z substancjami oddziałującymi na ośrodkowy układ nerwowy, w szczególności:

  • alkoholem
  • opioidami
  • lekami przeciwhistaminowymi
  • benzodiazepinami

Łączne stosowanie tych substancji zwiększa ryzyko wystąpienia sedacji.3

Lewodopa i agoniści dopaminy – Rispolept Consta może antagonizować działanie lewodopy oraz innych agonistów dopaminergicznych. W przypadkach, gdy zastosowanie takiego skojarzenia jest konieczne, zwłaszcza w schyłkowej fazie choroby Parkinsona, należy stosować najmniejsze skuteczne dawki obu leków.4

Leki hipotensyjne – po wprowadzeniu rysperydonu do obrotu obserwowano klinicznie istotne niedociśnienie po zastosowaniu rysperydonu jednocześnie z lekami przeciwnadciśnieniowymi.5

Leki psychostymulujące – jednoczesne stosowanie leków psychostymulujących (np. metylofenidatu) z rysperydonem może prowadzić do wystąpienia objawów pozapiramidowych po zmianie dawkowania jednego lub obu leków.6

Interakcje farmakokinetyczne

Rysperydon jest metabolizowany głównie przez cytochrom CYP2D6 i w mniejszym stopniu przez CYP3A4. Zarówno rysperydon, jak i jego czynny metabolit 9-hydroksyrysperydon są substratami glikoproteiny P (P-gp). Substancje modyfikujące aktywność CYP2D6 lub silnie hamujące lub indukujące aktywność CYP3A4 i/lub P-gp, mogą wpływać na farmakokinetykę czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu.7

Silne inhibitory CYP2D6 – równoczesne stosowanie produktu Rispolept Consta z silnym inhibitorem CYP2D6 może zwiększać stężenie rysperydonu w osoczu i w mniejszym stopniu stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej. Większe dawki silnych inhibitorów CYP2D6 mogą podwyższać stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu (np. paroksetyna). Inne inhibitory CYP2D6, takie jak chinidyna, mogą podobnie wpływać na stężenie rysperydonu. Podczas rozpoczynania lub kończenia jednoczesnego podawania silnych inhibitorów CYP2D6 (paroksetyny, chinidyny i innych), zwłaszcza w większych dawkach, należy ponownie ocenić dawkowanie produktu Rispolept Consta.8

Inhibitory CYP3A4 i/lub P-gp – jednoczesne podawanie produktu Rispolept Consta z silnym inhibitorem CYP3A4 i/lub P-gp może znacząco zwiększyć stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu w osoczu. Konieczna jest ponowna ocena dawkowania produktu leczniczego Rispolept Consta podczas rozpoczynania lub kończenia jednoczesnego podawania itrakonazolu lub innego silnego inhibitora CYP3A4 i/lub P-gp.9

Induktory CYP3A4 i/lub P-gp – jednoczesne podawanie produktu Rispolept Consta z silnym induktorem CYP3A4 i/lub P-gp może zmniejszyć stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu w osoczu. Należy ponownie ocenić dawkowanie produktu Rispolept Consta podczas rozpoczynania lub kończenia jednoczesnego podawania karbamazepiny lub innego silnego induktora CYP3A4 i/lub P-gp. Induktory CYP3A4 wykazują maksymalne działanie w zależności od czasu – ich działanie może wystąpić dopiero po co najmniej 2 tygodniach od rozpoczęcia podawania. Podobnie, po zaprzestaniu ich stosowania, indukcja CYP3A4 może nie ustępować przez co najmniej 2 tygodnie.10

Leki silnie wiążące się z białkami – nie stwierdzono istotnego klinicznie wypierania leków z białek osocza podczas jednoczesnego stosowania produktu Rispolept Consta z lekami silnie wiążącymi się z białkami. W przypadku skojarzonego stosowania leków należy zapoznać się z odpowiednimi charakterystykami produktów leczniczych w celu poznania szlaków metabolizmu i ewentualnej konieczności dostosowania dawki.11

Dzieci i młodzież – badania dotyczące interakcji przeprowadzono wyłącznie u dorosłych. Nie wiadomo, czy wyniki tych badań mają zastosowanie u dzieci i młodzieży.12

Przykłady interakcji rysperydonu z wybranymi lekami

Interakcje produktu leczniczego Rispolept Consta z alkoholem

Rysperydon należy stosować z ostrożnością w skojarzeniu z alkoholem ze względu na zwiększone ryzyko sedacji. Alkohol, podobnie jak inne substancje działające ośrodkowo (np. opioidy, leki przeciwhistaminowe, benzodiazepiny), może nasilać depresyjne działanie rysperydonu na ośrodkowy układ nerwowy. Jednoczesne stosowanie alkoholu z rysperydonem może prowadzić do:

  • nasilenia działania uspokajającego – nadmierna sedacja mogąca upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
  • nasilenia działania hipotensyjnego – ryzyko nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego krwi, zwłaszcza przy zmianie pozycji ciała
  • pogorszenia kontroli funkcji poznawczych i motorycznych
  • zwiększenia ryzyka działań niepożądanych na OUN

13

Pacjentów przyjmujących produkt leczniczy Rispolept Consta należy poinformować o zakazie spożywania alkoholu w trakcie leczenia oraz o potencjalnych zagrożeniach wynikających z tej interakcji.

Szczegółowy opis interakcji

Wpływ innych produktów leczniczych na farmakokinetykę rysperydonu

Antybiotyki:

  • Erytromycyna (umiarkowany inhibitor CYP3A4 i P-gp) nie zmienia farmakokinetyki rysperydonu ani jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej
  • Ryfampicyna (silny induktor CYP3A4 i P-gp) zmniejsza stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej w osoczu

14

Antycholinoesterazy:

  • Donepezil i galantamina, substraty zarówno CYP2D6 jak i CYP3A4, nie wykazują istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę rysperydonu ani jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej

15

Leki przeciwpadaczkowe:

  • Karbamazepina (silny induktor CYP3A4 i P-gp) zmniejsza stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu w osoczu. Podobne działanie mogą wykazywać fenytoina i fenobarbital, również indukujące CYP3A4 i P-gp
  • Topiramat zmniejsza w umiarkowanym stopniu biodostępność rysperydonu, ale nie wpływa na jego czynną frakcję przeciwpsychotyczną. Ta interakcja może nie mieć istotnego znaczenia klinicznego

16

Leki przeciwgrzybicze:

  • Itrakonazol (silny inhibitor CYP3A4 i P-gp) w dawkach 200 mg/dobę zwiększa stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej w osoczu o około 70% przy dawkach rysperydonu od 2 do 8 mg/dobę
  • Ketokonazol (silny inhibitor CYP3A4 i P-gp) w dawkach 200 mg/dobę zwiększa stężenie rysperydonu i zmniejsza stężenie 9-hydroksyrysperydonu w osoczu

17

Leki przeciwpsychotyczne:

  • Fenotiazyny mogą zwiększać stężenie rysperydonu w osoczu, ale nie wpływają na stężenie jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej

18

Leki przeciwwirusowe:

  • Inhibitory proteazy: brak oficjalnych danych z badań. Ponieważ rytonawir jest silnym inhibitorem CYP3A4 i słabym inhibitorem CYP2D6, rytonawir i wzmacniane rytonawirem inhibitory proteazy mogą zwiększać stężenia czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu

19

Leki beta-adrenolityczne:

  • Niektóre leki beta-adrenolityczne mogą zwiększać stężenie rysperydonu w osoczu, nie wpływając na stężenie jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej

20

Inhibitory kanałów wapniowych:

  • Werapamil (umiarkowany inhibitor CYP3A4 i inhibitor P-gp) zwiększa stężenia rysperydonu i jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej w osoczu

21

Leki żołądkowo-jelitowe:

  • Antagoniści receptora H₂: cymetydyna i ranitydyna (słabe inhibitory CYP2D6 i CYP3A4) zwiększają biodostępność rysperydonu, ale tylko w niewielkim stopniu wpływają na jego czynną frakcję przeciwpsychotyczną

22

Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI) i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne:

  • Fluoksetyna (silny inhibitor CYP2D6) zwiększa stężenie rysperydonu w osoczu, w mniejszym stopniu wpływając na jego czynną frakcję przeciwpsychotyczną
  • Paroksetyna (silny inhibitor CYP2D6) zwiększa stężenie rysperydonu w osoczu, ale w dawkach do 20 mg/dobę tylko w niewielkim stopniu wpływa na jego czynną frakcję przeciwpsychotyczną. Większe dawki paroksetyny mogą jednak zwiększać stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu
  • Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą zwiększać stężenia rysperydonu w osoczu, ale nie wpływają na jego czynną frakcję przeciwpsychotyczną
  • Amitryptylina nie wpływa na farmakokinetykę rysperydonu ani jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej
  • Sertralina (słaby inhibitor CYP2D6) oraz fluwoksamina (słaby inhibitor CYP3A4) w dawkach do 100 mg/dobę nie wywołują istotnych klinicznie zmian stężeń rysperydonu i jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej. Natomiast większe dawki (>100 mg/dobę) sertraliny lub fluwoksaminy mogą zwiększać stężenia rysperydonu i jego czynnej frakcji przeciwpsychotycznej

23

Wpływ rysperydonu na farmakokinetykę innych produktów leczniczych

Leki przeciwpadaczkowe:

  • Rysperydon nie wykazuje istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę walproinianu i topiramatu

24

Leki przeciwpsychotyczne:

  • Arypiprazol (substrat CYP2D6 i CYP3A4): rysperydon w postaci tabletek lub wstrzyknięć nie wpływał na sumaryczną farmakokinetykę arypiprazolu i jego czynnego metabolitu dehydroarypiprazolu

25

Glikozydy naparstnicy:

  • Rysperydon nie wpływa w sposób istotny klinicznie na farmakokinetykę digoksyny

26

Lit:

  • Rysperydon nie wykazuje istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę litu

27

Jednoczesne stosowanie rysperydonu z furosemidem

U pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem, jednocześnie otrzymujących rysperydon i furosemid, zaobserwowano zwiększoną śmiertelność. Szczegółowe informacje w tym zakresie opisane są w części 4.4 Charakterystyki Produktu Leczniczego.28

Tabela interakcji lekowych z produktem Rispolept Consta

Grupa leków Lek Opis interakcji Poziom ważności interakcji
Leki wydłużające odstęp QT Leki przeciwarytmiczne (chinidyna, dyzopiramid, prokainamid, propafenon, amiodaron, sotalol), trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, czteropierścieniowe leki przeciwdepresyjne, leki przeciwhistaminowe, przeciwpsychotyczne, przeciwmalaryczne Możliwe addytywne działanie wydłużające odstęp QT, zwiększone ryzyko arytmii Wysoki
Substancje działające ośrodkowo Alkohol, opioidy, benzodiazepiny, leki przeciwhistaminowe Nasilenie działania sedatywnego, zwiększone ryzyko depresji OUN Wysoki
Leki dopaminergiczne Lewodopa, agoniści dopaminy Antagonizowanie działania lewodopy i innych agonistów dopaminergicznych Wysoki
Leki hipotensyjne Różne leki przeciwnadciśnieniowe Ryzyko klinicznie istotnego niedociśnienia Średni
Leki psychostymulujące Metylofenidat i inne psychostymulanty Ryzyko objawów pozapiramidowych po zmianie dawkowania Średni
Inhibitory CYP2D6 Paroksetyna, fluoksetyna, chinidyna Zwiększenie stężenia rysperydonu w osoczu Wysoki
Inhibitory CYP3A4/P-gp Itrakonazol, ketokonazol, werapamil Zwiększenie stężenia czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu Wysoki
Induktory CYP3A4/P-gp Karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina, fenobarbital Zmniejszenie stężenia czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rysperydonu Wysoki
SSRI Sertralina, fluwoksamina W dawkach >100 mg/dobę mogą zwiększać stężenie rysperydonu Średni
Diuretyki Furosemid Zwiększone ryzyko śmiertelności u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem Wysoki
Antagoniści receptora H₂ Cymetydyna, ranitydyna Niewielkie zwiększenie biodostępności rysperydonu Niski
Leki przeciwpadaczkowe Topiramat Niewielkie zmniejszenie biodostępności rysperydonu Niski
Antycholinoesterazy Donepezil, galantamina Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę rysperydonu Niski
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl