zahamowanie czynności kory nadnerczy
Zahamowanie czynności kory nadnerczy to stan patologiczny, w którym dochodzi do obniżenia produkcji hormonów steroidowych (głównie kortyzolu i aldosteronu) przez korę nadnerczy. Jest to poważne zaburzenie, które może prowadzić do rozwoju niedoczynności kory nadnerczy (choroby Addisona) w przypadku długotrwałego utrzymywania się.
Najczęstszą przyczyną zahamowania czynności kory nadnerczy jest długotrwała terapia glikokortykosteroidami egzogennymi, które poprzez mechanizm sprzężenia zwrotnego ujemnego prowadzą do supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Inne przyczyny to choroby autoimmunologiczne, infekcje (np. gruźlica), nowotwory, urazy czy zaburzenia genetyczne.
Klinicznie zahamowanie czynności kory nadnerczy objawia się osłabieniem, zmęczeniem, utratą masy ciała, hipotonią ortostatyczną, hipoglikemią, nudnościami i wymiotami. W badaniach laboratoryjnych stwierdza się zazwyczaj niskie stężenie kortyzolu w surowicy, zaburzenia elektrolitowe (hiponatremia, hiperkaliemia) oraz niskie stężenie ACTH lub wysokie – w zależności od pierwotnej lub wtórnej przyczyny zaburzenia.
Diagnostyka zahamowania czynności kory nadnerczy obejmuje oznaczanie stężenia kortyzolu (w tym test stymulacji ACTH), aldosteronu, ACTH oraz badania obrazowe nadnerczy. Leczenie zależy od przyczyny, ale często wymaga substytucji hormonalnej i ostrożnego odstawiania glikokortykosteroidów w przypadku terapii tymi lekami.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Fluticomb (25 mcg + 50 mcg)/dawkę odmierzoną
Przedawkowanie Fluticomb, zawierającego salmeterol (ksynafonian) oraz flutykazon propionian, wiąże się z ryzykiem wystąpienia objawów charakterystycznych dla obu substancji czynnych. Salmeterol, jako długo działający β₂-agonista, może powodować zawroty głowy, wzrost ciśnienia skurczowego, drżenia, ból głowy oraz tachykardię (>100 uderzeń/min). Istotnym powikłaniem jest hipokaliemia (stężenie potasu <3,5 mmol/l), wymagająca monitorowania jonów potasowych i ewentualnej suplementacji. W przypadku flutykazonu propionianu, ostra ekspozycja na wysokie dawki może prowadzić do przemijającego zahamowania czynności kory nadnerczy, które zwykle ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni, jednak wymaga monitorowania stężenia kortyzolu w osoczu. Długotrwałe przedawkowanie flutykazonu może skutkować trwałym zahamowaniem czynności kory nadnerczy i rozwojem niewydolności, co wymaga monitorowania rezerwy nadnerczowej oraz leczenia ogólnoustrojowymi kortykosteroidami.
beta-2-agonista, ból głowy, ciśnienie skurczowe krwi, długo działający beta-2 agonista, drżenie mięśni, Fluticomb, flutykazonu propionian, hipokaliemia, jony potasowe, kortykosteroid wziewny, kortyzol w osoczu, niewydolność kory nadnerczy, receptor beta-2 adrenergiczny, rezerwa nadnerczowa, salmeterol, stymulacja beta-2 adrenergiczna, suplementacja potasu, tachykardia, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Salflumix Easyhaler (50 mcg + 500 mcg)/dawkę odmierzoną
Salflumix Easyhaler to preparat złożony zawierający salmeterol (długo działający β₂-mimetyk) oraz flutykazon propionian (kortykosteroid), którego profil działań niepożądanych odpowiada sumie efektów obu składników. W trakcie terapii nie stwierdzono działań niepożądanych wynikających z interakcji między tymi substancjami. Długotrwałe stosowanie, zwłaszcza w wysokich dawkach (np. 50 μg/500 μg), może prowadzić do ogólnoustrojowych działań kortykosteroidów, takich jak zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, spowolnienie wzrostu u dzieci oraz zmniejszenie gęstości mineralnej kości. Często obserwuje się miejscowe działania niepożądane flutykazonu, takie jak kandydoza jamy ustnej i gardła, podrażnienie gardła, chrypkę oraz bezgłos, które można ograniczyć przez płukanie jamy ustnej po inhalacji. Salmeterol może powodować drżenia, kołatanie serca i bóle głowy, zwykle przemijające podczas kontynuacji leczenia.
agresja, beta2-mimetyk, bezgłos, ból głowy, ból mięśnia, ból stawu, chrypka, cushingoidalne rysy twarzy, częstoskurcz nadkomorowy, depresja, drażliwość, drżenie, dusznica bolesna, flutykazonu propionian, gęstość mineralna kości, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej i gardła, kandydoza przełyku, kołatanie serca, kortykosteroid, kurcz mięśnia, lęk, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, podrażnienie gardła, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, salmeterol, skórna reakcja nadwrażliwości, skurcz dodatkowy, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie snu, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie części nosowej gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga, złamanie pourazowe, zmiana zachowania - Leksykon leków
Przedawkowanie – Locoid Lipocream 1 mg/g
Locoid Lipocream zawiera 17-maślan hydrokortyzonu w stężeniu 1 mg/g i jest stosowany miejscowo jako krem. Pomimo braku szczegółowych danych klinicznych dotyczących ostrych objawów przedawkowania, głównym zagrożeniem jest długotrwała terapia prowadząca do zahamowania czynności kory nadnerczy. Mechanizm ten wynika z systemowego wchłaniania kortykosteroidu przez skórę, zwłaszcza przy aplikacji na duże powierzchnie ciała, pod opatrunkiem okluzyjnym lub przez długi czas, co powoduje supresję osi podwzgórze-przysadka-nadnercza i zmniejszenie endogennej produkcji kortyzolu.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Duexon
Produkt leczniczy Duexon zawiera 25 mikrogramów salmeterolu oraz flutykazon propionian w dawkach 50, 125 lub 250 mikrogramów na dawkę odmierzoną i jest wskazany do długoterminowego leczenia astmy, nie zaś do terapii ostrych zaostrzeń. W trakcie stosowania należy monitorować pacjentów pod kątem pogorszenia kontroli astmy, zwiększonego zapotrzebowania na leki doraźne oraz wystąpienia paradoksalnego skurczu oskrzeli. Nagłe nasilenie objawów wymaga pilnej konsultacji lekarskiej i rozważenia zwiększenia dawki kortykosteroidów. Terapia powinna być prowadzona z zastosowaniem najmniejszej skutecznej dawki, a jej nagłe przerwanie jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zaostrzenia choroby. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami układu krążenia, zaburzeniami rytmu serca, cukrzycą, nadczynnością tarczycy oraz hipokaliemią. W przypadku stosowania dużych dawek flutykazonu (500-1000 mikrogramów/dobę) istnieje ryzyko zahamowania czynności kory nadnerczy i ostrego przełomu nadnerczowego, zwłaszcza w sytuacjach stresowych, urazach czy zabiegach chirurgicznych.
beta2-mimetyk, centralna chorioretinopatia surowicza, cukrzyca, cushingoidalne rysy twarzy, częstoskurcz nadkomorowy, duszność, działanie ogólnoustrojowe, flutykazon propionian, gruźlica płuc, hipokaliemia, inhibitor CYP3A, jaskra, ketokonazol, komora inhalacyjna, kontrola astmy, krótko działający lek rozszerzający oskrzela, leczenie przeciwinfekcyjne, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, nadczynność tarczycy, nieostre widzenie, osteoporoza, ostry objaw astmy, ostry przełom nadnerczowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, rytonawir, salmeterol, skurcz dodatkowy, spowolnienie wzrostu, stężenie glukozy we krwi, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie czynności układu krążenia, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie dróg oddechowych, zaostrzenie astmy, zaostrzenie choroby, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon substancji czynnych
17-maślan hydrokortyzonu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
17-maślan hydrokortyzonu, dostępny w preparatach miejscowych takich jak Locoid i Locoid Lipocream (1 mg/g) oraz w plastrach do testów płatkowych TRUE Test 36 (20 μg/cm², 16 μg/płatek), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu. Preparat jest przeciwwskazany do aplikacji na powieki, skórę twarzy, owłosioną oraz okolice narządów płciowych ze względu na ryzyko jaskry, zaćmy oraz zwiększonego wchłaniania prowadzącego do supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Szczególną uwagę należy zwrócić na dzieci, u których długotrwałe stosowanie może powodować zahamowanie wydzielania hormonu wzrostu i czynności kory nadnerczy. U pacjentów z łuszczycą stosowanie 17-maślanu hydrokortyzonu wiąże się z ryzykiem nawrotów choroby, uogólnionej łuszczycy krostkowej oraz działań toksycznych wynikających z zaburzeń ciągłości skóry.
17-maślan hydrokortyzonu, błona śluzowa, butylohydroksyanizol, butylohydroksytoluen, centralna chorioretinopatia surowicza, działanie ogólnoustrojowe, jaskra prosta, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, parahydroksybenzoesan butylu, parahydroksybenzoesan propylu, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, test płatkowy, zaburzenie widzenia, zaćma podtorebkowa, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zahamowanie wydzielania hormonu wzrostu, zespół nadwrażliwości skóry pleców - Leksykon leków
Działania niepożądane – Benodil 0,125 mg/ml
Budezonid w formie zawiesiny do nebulizacji (Benodil) dostępny jest w dawkach 0,125 mg/ml, 0,25 mg/ml i 0,5 mg/ml i może wywoływać działania niepożądane zależne od dawki, czasu ekspozycji, wieku pacjenta, funkcji nerek oraz indywidualnej wrażliwości. Najczęściej obserwuje się kandydozę jamy ustnej i gardła, którą można ograniczyć poprzez płukanie jamy ustnej po inhalacji. Rzadko występują reakcje nadwrażliwości, w tym podrażnienie skóry twarzy po użyciu maski inhalacyjnej, a także paradoksalny skurcz oskrzeli. U dzieci i młodzieży istnieje ryzyko spowolnienia wzrostu, co wymaga regularnej kontroli. W badaniach klinicznych z udziałem 13 119 pacjentów stosujących budezonid i 7 278 pacjentów placebo, częstość występowania lęku wynosiła odpowiednio 0,52% i 0,63%, a depresji 0,67% i 1,15%.
budezonid, chrypka, ciśnienie wewnątrzgałkowe, depresja, glikokortykosteroid wziewny, jaskra, kandydoza jamy ustnej i gardła, klasyfikacja MedDRA, kontaktowe zapalenie skóry, łatwe siniaczenie, nadmierna aktywność psychoruchowa, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, podrażnienie skóry twarzy, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz mięśni, spowolnienie wzrostu, uszkodzenie nerwu wzrokowego, zaburzenie snu, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie płuc - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pimafucort
Produkt leczniczy Pimafucort w postaci maści zawiera natamycynę (10 mg/g), hydrokortyzon (10 mg/g) oraz neomycynę (3500 I.U./g) w formie siarczanu. Ze względu na obecność hydrokortyzonu, stosowanie preparatu wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza unikania aplikacji w okolicy oczu, aby zapobiec powikłaniom okulistycznym, takim jak jaskra prosta czy zaćma podtorebkowa. W przypadku wystąpienia zaburzeń widzenia, w tym nieostrego widzenia, wskazane jest skierowanie pacjenta do okulisty w celu wykluczenia powikłań, w tym centralnej chorioretinopatii surowiczej (CSCR). Należy również uwzględnić ryzyko supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza przy stosowaniu na rozległych powierzchniach skóry, u dzieci oraz pod opatrunkiem okluzyjnym, co wynika z możliwego zwiększonego wchłaniania ogólnoustrojowego hydrokortyzonu.
antybiotyk aminoglikozydowy, badanie mikrobiologiczne, centralna chorioretinopatia surowicza, gentamycyna, hydrokortyzon, jaskra prosta, kanamycyna, kortykosteroid, nadkażenie, nadwrażliwość krzyżowa, natamycyna, nefrotoksyczność, neomycyna, opatrunek okluzyjny, ototoksyczność, paromomycyna, reakcja alergiczna, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zaburzenie widzenia, zaćma podtorebkowa, zahamowanie czynności kory nadnerczy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fluticomb (25 mcg + 250 mcg)/dawkę odmierzoną
Fluticomb to aerozol inhalacyjny zawierający 25 µg salmeterolu (ksynafonian) oraz flutykazon propionian w dawkach 50, 125 lub 250 µg (dawka dostarczona odpowiednio 21 µg salmeterolu i 44, 110 lub 220 µg flutykazonu). Lek łączy działanie β₂-mimetyku i glikokortykosteroidu, co wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych charakterystycznych dla obu składników. Najczęstsze objawy dotyczą układu oddechowego: zapalenie części nosowej gardła, podrażnienie gardła, chrypka, bezgłos, kandydoza jamy ustnej i gardła oraz zapalenie zatok. Istotnym powikłaniem jest paradoksalny skurcz oskrzeli, wymagający natychmiastowego leczenia i przerwania terapii. U pacjentów z POChP obserwuje się zwiększoną częstość zapalenia płuc i oskrzeli. Długotrwałe stosowanie flutykazonu może prowadzić do zespołu Cushinga, zahamowania czynności kory nadnerczy, spowolnienia wzrostu u dzieci, osteoporozy, hipokaliemii i hiperglikemii.
aerozol inhalacyjny, choroba niedokrwienna serca, chrypka, cushingoidalne rysy twarzy, częstoskurcz nadkomorowy, flutykazon, glikokortykosteroid, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kandydoza przełyku, kołatanie serca, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, paradoksalny skurcz oskrzeli, przewlekła obturacyjna choroba płuc, salmeterol, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Resbud 0,25 mg/ml
Budezonid w postaci zawiesiny do nebulizacji (Resbud 0,25 mg/ml i 0,50 mg/ml) jest glikokortykosteroidem stosowanym w terapii chorób układu oddechowego, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Najczęściej obserwuje się zakażenia grzybicze jamy ustnej i gardła oraz zapalenie płuc u pacjentów z POChP. Rzadko mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, a także ogólnoustrojowe efekty steroidowe, takie jak zahamowanie czynności kory nadnerczy i spowolnienie wzrostu u dzieci. Zaburzenia psychiczne, takie jak niepokój (0,52%) i depresja (0,67%), występują niezbyt często i nie są częstsze niż w grupie placebo. Inne działania niepożądane obejmują kaszel, chrypkę, podrażnienie gardła, skurcz oskrzeli, łatwe siniaczenie oraz mimowolne skurcze mięśni.
budezonid, choroba układu oddechowego, chrypka, ciśnienie wewnątrzgałkowe, drżenie mięśni, dysfonia, działanie niepożądane, glikokortykosteroid, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kontaktowe zapalenie skóry, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, placebo, POChP, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, Resbud, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, wziewny budezonid, wziewny glikokortykosteroid, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie płuc, zawiesina do nebulizacji - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Neuair Airmaster
Neuair Airmaster, zawierający salmeterol (w postaci salmeterolu ksynafonianu) oraz flutykazon propionian, nie jest wskazany do leczenia ostrych napadów astmy i wymaga stosowania w najmniejszej skutecznej dawce. Leczenie nie powinno być rozpoczynane podczas zaostrzeń astmy, a pacjent musi być poinformowany o konieczności posiadania szybkodziałającego leku rozszerzającego oskrzela na wypadek nagłych objawów. W trakcie terapii należy monitorować objawy, gdyż pogorszenie kontroli astmy lub zwiększone zapotrzebowanie na leki doraźne wymaga rewizji leczenia. Nagłe i szybkie nasilenie objawów stanowi zagrożenie życia i wymaga pilnej interwencji, w tym rozważenia zwiększenia dawki kortykosteroidów. Przerwanie terapii powinno odbywać się stopniowo pod nadzorem lekarskim, aby uniknąć zaostrzeń choroby. Produkt należy stosować ostrożnie u pacjentów z infekcjami dróg oddechowych, gruźlicą, a także u osób z zaburzeniami rytmu serca, hipokaliemią czy cukrzycą, ze względu na ryzyko działań niepożądanych, takich jak zaburzenia rytmu serca, przemijające obniżenie stężenia potasu oraz rzadkie przypadki hiperglikemii.
agonista receptora beta2-adrenergicznego, astma oskrzelowa, centralna chorioretinopatia surowicza, cushingoidalne rysy twarzy, częstoskurcz nadkomorowy, czynność kory nadnerczy, duszność, flutykazon propionian, gruźlica płuc, grzybicze zakażenie dróg oddechowych, hipokaliemia, inhibitor CYP3A, jaskra, kortykosteroid wziewny, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, niewydolność kory nadnerczy, ostry przełom nadnerczowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, salmeterol ksynafonian, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zaostrzenie choroby, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Przedawkowanie – Seretide 50 (50 mcg + 25 mcg)/dawkę inh.
Przedawkowanie leku Seretide, zawierającego salmeterol (długo działający β2-agonista) oraz flutykazon propionian (kortykosteroid wziewny), może prowadzić do poważnych powikłań klinicznych. Objawy przedawkowania salmeterolu obejmują zaburzenia ze strony układu sercowo-naczyniowego (tachykardia >100 uderzeń/min, wzrost ciśnienia skurczowego) oraz ośrodkowego układu nerwowego (zawroty głowy, drżenia, ból głowy). Szczególnie istotna jest hipokaliemia, wymagająca monitorowania stężenia potasu w surowicy i jego suplementacji, ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu serca. Przedawkowanie flutykazonu propionianu może skutkować przemijającym zahamowaniem czynności kory nadnerczy w ostrym okresie oraz długotrwałym zahamowaniem osi podwzgórze-przysadka-nadnercza przy przewlekłym stosowaniu, co wymaga monitorowania rezerwy nadnerczowej i ewentualnej terapii systemowymi kortykosteroidami.
beta2-agonista, ból głowy, ciśnienie skurczowe krwi, drżenie, flutykazon propionian, hiperglikemia, hipokaliemia, jony potasowe, nadciśnienie, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodkowy układ nerwowy, osteoporoza, otyłość centralna, rezerwa nadnerczowa, rozstępy, salmeterol, stężenie kortyzolu, tachykardia, twarz księżycowata, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia czynności kory nadnerczy, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zawroty głowy, zespół Cushinga - Leksykon leków
Przedawkowanie – Flixodil Combo (25 mcg+ 50 mcg)/dawkę inh.
Przedawkowanie Flixodil Combo, zawierającego salmeterol i flutykazonu propionian, może prowadzić do poważnych objawów klinicznych wynikających z nadmiernej stymulacji receptorów β2-adrenergicznych oraz zahamowania czynności kory nadnerczy. Salmeterol, jako długo działający β2-agonista, może wywołać objawy takie jak zawroty głowy, wzrost ciśnienia skurczowego, drżenia, ból głowy, tachykardię (>100 uderzeń/min) oraz hipokaliemię, która wymaga ścisłego monitorowania stężenia potasu w surowicy i ewentualnej suplementacji. Flutykazon propionian w dawkach przekraczających zalecane może powodować przemijające lub przewlekłe zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co manifestuje się zmniejszoną produkcją endogennych glikokortykosteroidów i obniżoną rezerwą nadnerczową, wymagającą oceny stężenia kortyzolu w osoczu oraz potencjalnej terapii ogólnoustrojowymi kortykosteroidami.
ból głowy, ciśnienie skurczowe, drżenie, flutykazonu propionian, glikokortykosteroid endogenny, hipokaliemia, kortykosteroid, kortykosteroid ogólnoustrojowy, kortykosteroid wziewny, kortykosteroidoterapia, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, osłabienie mięśniowe, receptor adrenergiczny, receptor β2-adrenergiczny, rezerwa nadnerczowa, salmeterol, stężenie jonów potasowych, stężenie kortyzolu, stymulacja układu współczulnego, suplementacja potasu, tachykardia, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności kory nadnerczy, β2-agonista długo działający - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tibumoca
Produkt leczniczy Tibumoca, zawierający 137 µg azelastyny chlorowodorku oraz 50 µg flutykazonu propionianu w dawce donosowej, wymaga ostrożności ze względu na ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu lub w dużych dawkach. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję flutykazonu z rytonawirem, która może prowadzić do zespołu Cushinga oraz zahamowania czynności kory nadnerczy. U pacjentów z ciężką chorobą wątroby istnieje ryzyko zwiększonej ekspozycji na flutykazon propionian, co może nasilać działania niepożądane. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki oraz monitorowanie całkowitego obciążenia kortykosteroidami, zwłaszcza u dzieci i młodzieży, u których może dojść do spowolnienia wzrostu.
azelastyny chlorowodorek, benzalkoniowy chlorek, centralna chorioretinopatia surowicza, ciężka choroba wątroby, działanie ogólnoustrojowe kortykosteroidów, efekt pierwszego przejścia, flutykazonu propionian, jaskra, kortykosteroid donosowy, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwgrzybiczny, nadmiar kortyzolu, nadpobudliwość psychomotoryczna, nieostre widzenie, objawy cushingoidalne, obrzęk błony śluzowej nosa, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, rytonawir, spowolnienie wzrostu, zaburzenie psychiczne, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie przewodów nosowych, zapalenie błony śluzowej nosa, zespół Cushinga - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Duexon
Produkt leczniczy Duexon, zawierający salmeterol (salmeterol ksynafonian) oraz flutykazon propionian, nie jest wskazany do leczenia ostrych napadów astmy i wymaga stosowania z inhalatorem ratunkowym. Leczenie nie powinno być rozpoczynane podczas zaostrzeń astmy, a pacjentów należy monitorować pod kątem pogorszenia kontroli choroby, zwłaszcza przy zwiększonym zapotrzebowaniu na leki rozszerzające oskrzela. Nagłe i szybkie nasilenie objawów wymaga pilnej konsultacji i rozważenia zwiększenia dawki kortykosteroidów. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki po uzyskaniu kontroli astmy, unikając nagłego odstawienia ze względu na ryzyko zaostrzenia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z gruźlicą, zakażeniami dróg oddechowych, zaburzeniami układu krążenia, cukrzycą, nadczynnością tarczycy oraz hipokaliemią. Produkt może powodować zaburzenia rytmu serca (częstoskurcz nadkomorowy, skurcze dodatkowe, migotanie przedsionków) oraz przemijające obniżenie stężenia potasu w surowicy, a także bardzo rzadko hiperglikemię.
beta2-mimetyk, centralna chorioretinopatia surowicza, cukrzyca, cushingoidalne rysy twarzy, częstoskurcz nadkomorowy, flutykazonu propionian, gruźlica płuc, hipokaliemia, infekcja dolnych dróg oddechowych, inhibitor CYP3A4, jaskra, ketokonazol, kortykosteroid wziewny, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, nadczynność tarczycy, osteoporoza, ostry przełom nadnerczowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, rytonawir, salmeterol, skurcz dodatkowy, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie płuc, zespół Cushinga - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Flixotide
Flutykazon propionian w postaci zawiesiny do nebulizacji wymaga ścisłej kontroli klinicznej, zwłaszcza u pacjentów z ciężką astmą, ze względu na ryzyko ciężkich zaostrzeń i zgonu. Należy monitorować częstość stosowania krótko działających β2-agonistów oraz objawy nagłego pogorszenia, które mogą wymagać zwiększenia dawki kortykosteroidów. Długotrwałe stosowanie dużych dawek (≥1000 µg/dobę) wiąże się z ryzykiem działań ogólnoustrojowych, takich jak zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, spowolnienie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości oraz objawy psychiczne. W przypadku wystąpienia paradoksalnego skurczu oskrzeli należy natychmiast przerwać terapię i zastosować szybko działający lek rozszerzający oskrzela.
agonista receptora beta-2, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astma, badanie czynnościowe płuc, centralna chorioretinopatia surowicza, ciężka astma, cukrzyca, cushingoidalne rysy twarzy, działanie ogólnoustrojowe, flutykazon propionian, gęstość mineralna kości, gruźlica płuc, hiperglikemia, hipoglikemia, jaskra, kortykosteroid doustny, kortykosteroid wziewny, lek przeciwzapalny, nadmierna aktywność psychoruchowa, niedociśnienie tętnicze, nieostre widzenie, ostry przełom nadnerczowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, pulmonolog, skurcz oskrzeli, spowolnienie wzrostu, szczytowy przepływ wydechowy, wyprysk, zaburzenie snu, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zaostrzenie astmy, zespół Cushinga - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pimafucort
Produkt leczniczy Pimafucort w postaci kremu zawiera natamycynę (10 mg/g), hydrokortyzon (10 mg/g) oraz siarczan neomycyny (3500 I.U./g). Ze względu na obecność kortykosteroidu hydrokortyzonu, istnieje ryzyko ogólnoustrojowego wchłaniania, zwłaszcza przy stosowaniu na rozległe powierzchnie skóry, u dzieci lub pod opatrunkiem okluzyjnym, co może prowadzić do zahamowania czynności kory nadnerczy. Należy unikać aplikacji kremu w okolicy oczu oraz kontaktu z oczami, gdyż może to wywołać poważne powikłania okulistyczne, takie jak jaskra prosta, zaćma podtorebkowa czy centralna chorioretinopatia surowicza (CSCR). W przypadku wystąpienia zaburzeń widzenia wskazana jest konsultacja okulistyczna. Ponadto, neomycyna może wywoływać reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje krzyżowe z innymi antybiotykami aminoglikozydowymi (np. gentamycyna, kanamycyna), a jej wchłanianie systemowe wiąże się z ryzykiem ototoksyczności i nefrotoksyczności.
antybiotyk aminoglikozydowy, centralna chorioretinopatia surowicza, gentamycyna, hydrokortyzon, jaskra prosta, kanamycyna, kortykosteroid, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość krzyżowa, natamycyna, nefrotoksyczność, neomycyna, nieostre widzenie, opatrunek okluzyjny, ototoksyczność, paromomycyna, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, spojówka, zaćma podtorebkowa, zahamowanie czynności kory nadnerczy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ritonavir Accord
Rytonawir, stosowany jako inhibitor proteazy w terapii HIV-1, nie prowadzi do całkowitego wyleczenia zakażenia ani AIDS, a pacjenci pozostają narażeni na zakażenia oportunistyczne i powikłania. Jako lek wzmacniający farmakokinetykę innych inhibitorów proteazy, wymaga znajomości specyficznych ostrzeżeń dotyczących danego inhibitora. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z przewlekłą biegunką, zespołem złego wchłaniania oraz zaburzeniami czynności nerek, gdyż biegunka i wymioty mogą obniżać skuteczność terapii i pogarszać funkcję nerek. U chorych z hemofilią typu A i B obserwowano nasilenie krwawień, a u pacjentów z ciężkim niedoborem odporności możliwe są reakcje zapalne na oportunistyczne patogeny oraz zaburzenia autoimmunologiczne. Rytonawir jest przeciwwskazany u pacjentów z niewyrównaną chorobą wątroby, a u osób z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B lub C istnieje ryzyko ciężkich działań niepożądanych ze strony wątroby, wymagających monitorowania funkcji wątroby.
AIDS, atorwastatyna, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, awanafil, bedakilina, blok przedsionkowo-komorowy, choroba Gravesa, cukrzycowa kwasica ketonowa, delamanid, digoksyna, fluwastatyna, hemofilia, hepatotoksyczność, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kolchicyna, krwiak skórny, lowastatyna, martwica kości, miopatia, nadciśnienie płucne, Pneumocystis jiroveci, prawastatyna, przewlekła biegunka, rabdomioliza, riocyguat, rozuwastatyna, rywaroksaban, syldenafil, symwastatyna, tadalafil, terapia przeciwretrowirusowa, trazodon, wardenafil, wirus cytomegalii, wirusowe zapalenie wątroby, worapaksar, wydłużenie odstępu QTc, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie HIV-1, zakażenie oportunistyczne, zapalenie trzustki, zespół Cushinga, zespół Fanconiego, zespół rekonstytucji immunologicznej, zespół złego wchłaniania - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cortineff 100 mcg
Octan fludrokortyzonu, substancja czynna leku Cortineff, jest syntetycznym kortykosteroidem o silnym działaniu mineralokortykoidowym, będąc fluorowaną pochodną hydrokortyzonu (kod ATC: H02A A02). Mechanizm działania opiera się na zwiększeniu zwrotnego wchłaniania sodu i retencji wody w cewce dalszej kanalików nerkowych, jednocześnie nasilając wydalanie potasu i jonów wodorowych, co może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych przy nieprawidłowym dawkowaniu. Fludrokortyzon nie jest wskazany do leczenia stanów zapalnych. Działanie leku obejmuje także hamowanie czynności kory nadnerczy, zmniejszenie aktywności grasicy oraz wpływ na wydzielanie ACTH przez przysadkę mózgową, a także metaboliczne efekty, takie jak nasilenie odkładania glikogenu w wątrobie i zmniejszenie liczby granulocytów eozynofilnych.
aktywność mineralokortykoidowa, cewka dalsza kanalików nerkowych, działanie glukokortykoidowe, działanie mineralokortykoidowe, gospodarka węglowodanowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hormon adrenokortykotropowy, hormon kory nadnerczy, kortykosteroid, niewydolność kory nadnerczy, octan fludrokortyzonu, odkładanie glikogenu, pochodna hydrokortyzonu, przysadka mózgowa, retencja wody, stan zapalny, ujemny bilans azotowy, wchłanianie zwrotne sodu, wydalanie potasu, zaburzenie elektrolitowe, zahamowanie czynności kory nadnerczy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Airbufo Forspiro (160 mcg + 4,5 mcg)/dawkę inh.
Produkt leczniczy Airbufo Forspiro zawiera budezonid (160 µg) oraz formoterol fumaran dwuwodny (4,5 µg) na dawkę inhalacyjną i wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla obu składników, bez zwiększenia ich częstości w porównaniu do stosowania pojedynczych substancji. Najczęściej obserwuje się drżenie mięśniowe i kołatanie serca, będące efektem działania agonistów receptorów beta-2-adrenergicznych, które zwykle ustępują po kilku dniach terapii. Istotnym działaniem miejscowym jest ryzyko rozwoju kandydozy jamy ustnej i gardła, które można ograniczyć poprzez płukanie jamy ustnej po inhalacji. Bardzo rzadko (<1/10 000) może wystąpić paradoksalny skurcz oskrzeli wymagający natychmiastowego odstawienia leku i zastosowania krótkodziałającego leku rozszerzającego oskrzela. Długotrwałe stosowanie wziewnych glikokortykosteroidów może prowadzić do objawów ogólnoustrojowych, takich jak zespół Cushinga, zahamowanie czynności kory nadnerczy, spowolnienie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma i jaskra, a także zwiększoną podatność na infekcje.
agonista receptora beta-2-adrenergicznego, budezonid, cecha cushingoidalna, częstoskurcz nadkomorowy, dławica piersiowa, dysfonia, elektrokardiogram, formoterol fumaran dwuwodny, glikokortykosteroid, hiperglikemia, hipokaliemia, kandydoza jamy ustnej, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz dodatkowy, tachykardia, wydłużenie odstępu QTc, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie drożdżakowe, zapalenie płuc, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości - Leksykon leków
Przedawkowanie – Duexon (25 mcg + 125 mcg)/dawkę odmierzoną
Przedawkowanie aerozolu inhalacyjnego Duexon, zawierającego 25 mikrogramów salmeterolu ksynafonianu oraz 125 mikrogramów flutykazonu propionianu na dawkę, wiąże się z ryzykiem objawów wynikających z nadmiernej stymulacji receptorów β2-adrenergicznych oraz zahamowania czynności kory nadnerczy. Typowe objawy przedawkowania salmeterolu obejmują zawroty głowy, wzrost ciśnienia skurczowego, drżenia mięśniowe, ból głowy, tachykardię (>100 uderzeń/min) oraz hipokaliemię, wymagającą monitorowania i ewentualnej suplementacji potasu. W przypadku wystąpienia objawów przedawkowania β2-agonisty zaleca się przerwanie podawania Duexonu, przy jednoczesnym kontynuowaniu terapii steroidem w celu zapobiegania pogorszeniu kontroli choroby podstawowej.
ból głowy, ciśnienie skurczowe krwi, drżenie, endogenne kortykosteroidy, flutykazonu propionian, hipokaliemia, jony potasu, kortykosteroid wziewny, kortyzol w osoczu, leczenie kortykosteroidami, parametry życiowe, potas w surowicy krwi, receptor β2-adrenergiczny, rezerwa nadnerczowa, rozszerzenie naczyń mózgowych, salmeterolu ksynafonian, stymulacja receptorów β2-adrenergicznych, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zawroty głowy, β2-agonista - Leksykon leków
Przedawkowanie – Flixodil Combo (25 mcg + 125 mcg)/dawkę inh.
Przedawkowanie Flixodil Combo, zawierającego salmeterol i flutykazon propionian, wiąże się z charakterystycznymi objawami wynikającymi z nadmiernej stymulacji receptorów β2-adrenergicznych oraz zahamowaniem czynności kory nadnerczy. Salmeterol może powodować zawroty głowy, wzrost ciśnienia skurczowego, drżenia, ból głowy oraz tachykardię (>100 uderzeń/min), a także hipokaliemię, wymagającą monitorowania i ewentualnej suplementacji potasu. Flutykazon propionian w przedawkowaniu ostrym prowadzi do przejściowego zahamowania czynności kory nadnerczy, objawiającego się obniżonym stężeniem kortyzolu w osoczu, które zwykle normalizuje się w ciągu kilku dni bez intensywnego leczenia. W przypadku przewlekłego przedawkowania obserwuje się długotrwałe zahamowanie czynności kory nadnerczy i zmniejszoną rezerwę nadnerczową, co wymaga monitorowania rezerwy nadnerczowej i leczenia ogólnoustrojowymi kortykosteroidami.
agonista receptorów β2-adrenergicznych, ciśnienie skurczowe krwi, drżenie, Flixodil Combo, flutykazon propionian, funkcja kory nadnerczy, hipokaliemia, kortykosteroid wziewny, kortyzol w osoczu, leczenie kortykosteroidami, potas w surowicy krwi, rezerwa nadnerczowa, salmeterol i flutykazon propionian, tachykardia, zahamowanie czynności kory nadnerczy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lorinden N
Lorinden N to krem zawierający 0,2 mg flumetazonu piwalanu (kortykosteroid) oraz 5 mg neomycyny siarczanu (antybiotyk aminoglikozydowy) w 1 g preparatu. Ze względu na ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów, takich jak zahamowanie czynności kory nadnerczy, obniżenie stężenia kortyzolu we krwi oraz zespół Cushinga, terapia powinna być ograniczona do maksymalnie 2 tygodni. Zaleca się unikanie stosowania na duże powierzchnie skóry, uszkodzoną skórę, rany oraz w okolicach oczu i błon śluzowych. W trakcie leczenia wskazana jest kontrola funkcji nadnerczy poprzez oznaczanie poziomu kortyzolu we krwi i moczu po stymulacji ACTH. Preparat nie powinien być stosowany pod opatrunkiem okluzyjnym ze względu na zwiększone wchłanianie i ryzyko powikłań skórnych, takich jak zanik naskórka czy rozstępy.
alergia krzyżowa, antybiotyk aminoglikozydowy, dermatitis perioralis, działanie nefrotoksyczne, działanie ogólnoustrojowe, działanie ototoksyczne, flumetezon piwalan, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, kortyzol, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, neomycyna siarczan, opatrunek okluzyjny, reakcja alergiczna, rozstępy, teleangiektazja, uszkodzenie słuchu, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zanik skóry, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Lopinawir – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Lopinawir, stosowany najczęściej w połączeniu z rytonawirem, jest inhibitorem proteazy wykorzystywanym w terapii zakażenia HIV. Lek ten wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza u osób z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B lub C, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji hepatotoksycznych. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badań laboratoryjnych oraz regularne monitorowanie funkcji wątroby, a w przypadku nasilenia objawów choroby wątroby należy rozważyć przerwanie leczenia. Klirens nerkowy lopinawiru i rytonawiru jest nieistotny, co pozwala na stosowanie u pacjentów z niewydolnością nerek bez konieczności modyfikacji dawki. U pacjentów z hemofilią typu A i B obserwowano zwiększone ryzyko krwawień, a także przypadki zapalenia trzustki, szczególnie u osób z hipertriglicerydemią i wcześniejszą historią tego schorzenia. Ponadto, u pacjentów z ciężkim niedoborem odporności podczas rozpoczynania terapii może wystąpić zespół rekonstrukcji immunologicznej, manifestujący się nasileniem objawów infekcji oportunistycznych lub zaburzeń autoimmunologicznych.
aminotransferaza, amylaza, atorwastatyna, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, awanafil, bedakilina, bilirubina, blok przedsionkowo-komorowy, budezonid, chinidyna, chlorofeniramina, choroba Gravesa-Basedowa, cytochrom P450, cytomegalowirus, czynnik VIII, delamanid, erytromycyna, farmakokinetyka, flutykazon, fluwastatyna, glikokortykosteroid, glukoza we krwi, gospodarka tłuszczowa, hemofilia, hipertriglicerydemia, HIV, inhibitor CYP3A, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klarytromycyna, klirens nerkowy, kolchicyna, kwas fusydowy, leczenie przeciwretrowirusowe, lek przeciwretrowirusowy, lipaza, lipidy, lopinawir, martwica kości, nadciśnienie płucne, niedobór odporności, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, patogen oportunistyczny, Pneumocystis jiroveci, prawastatyna, riocyguat, rozuwastatyna, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, salmeterol, syldenafil, tadalafil, terapia przeciwretrowirusowa, triamcynolon, triglicerydy, wardenafil, wirusowe zapalenie wątroby, worapaksar, wydłużenie odstępu PR, wydłużenie odstępu QT, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie wzwodu, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie oportunistyczne, zapalenie siatkówki, zapalenie trzustki, zespół Cushinga, zespół rekonstytucji immunologicznej - Leksykon substancji czynnych
Etomidat – Przedawkowanie
Przedawkowanie etomidatu, stosowanego w postaci Etomidate-Lipuro lub Hypnomidate, stanowi poważne zagrożenie w anestezjologii, prowadząc do pogłębienia snu, depresji oddechowej, bezdechu, niedociśnienia tętniczego oraz zahamowania czynności wydzielniczej kory nadnerczy. Objawy te dotyczą głównie ośrodkowego układu nerwowego, układu oddechowego i sercowo-naczyniowego, a ich nasilenie może wymagać natychmiastowej interwencji. Szczególnie niebezpieczne są epizody bezdechu i całkowite zatrzymanie oddychania, które mogą wystąpić zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu wziewnych środków usypiających. Po wybudzeniu obserwuje się dezorientację oraz przedłużone wybudzanie, co wskazuje na konieczność monitorowania stanu neurologicznego pacjenta.
bezdech, bolus, depresja oddechowa, dezorientacja, emulsja do wstrzykiwań, etomidat, Etomidate-Lipuro, hipoksja, hormon adrenokortykotropowy, hormon steroidowy, hydrokortyzon, Hypnomidate, niedociśnienie tętnicze, procedura anestezjologiczna, roztwór do wstrzykiwań, wstrzyknięcie dożylne, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zespół anestezjologiczny, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dymista (137 mcg + 50 mcg)/dawkę donosową
Przedawkowanie leku Dymista, zawierającego azelastynę chlorowodorek (137 µg/dawkę) oraz flutykazon propionian (50 µg/dawkę), stanowi kliniczne wyzwanie, zwłaszcza w kontekście przypadkowego doustnego spożycia. Flutykazon propionian, będący kortykosteroidem, w dawce donosowej do 2 mg (10-krotnie przekraczającej zalecaną dawkę dobową) podawanej dwukrotnie przez 7 dni, nie wykazuje wpływu na oś podwzgórze-przysadka-kora nadnerczy (PPN). Jednak długotrwałe stosowanie dawek przekraczających zalecane może prowadzić do zahamowania czynności kory nadnerczy, co wymaga monitorowania stężenia kortyzolu w osoczu i dostosowania terapii. Brak jest szczegółowych danych klinicznych dotyczących skutków ostrego lub przewlekłego przedawkowania flutykazonu donosowego.
antyhistaminik, azelastyny chlorowodorek, Dymista, flutykazonu propionian, kortykosteroid, kortyzol, niedociśnienie, oś podwzgórze-przysadka-kora nadnerczy, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, senność, śpiączka, splątanie, tachykardia, zaburzenia świadomości, zahamowanie czynności kory nadnerczy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Seretide 125
Produkt leczniczy Seretide, zawierający salmeterol i flutykazon propionian, nie jest wskazany do leczenia ostrych zaostrzeń astmy i wymaga stosowania z szybko działającym lekiem rozszerzającym oskrzela w przypadku nagłych objawów. Leczenie nie powinno być rozpoczynane podczas zaostrzenia astmy, a w przypadku pogorszenia kontroli choroby lub zwiększonego zapotrzebowania na leki doraźne konieczna jest weryfikacja schematu terapeutycznego. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nagłego i szybko postępującego nasilenia objawów, które może wymagać pilnej konsultacji lekarskiej i zwiększenia dawki kortykosteroidów. Dawkę Seretide należy stopniowo zmniejszać do najmniejszej skutecznej, unikając nagłego odstawienia ze względu na ryzyko zaostrzenia astmy. Produkt stosuje się ostrożnie u pacjentów z przebytą lub czynną gruźlicą, zakażeniami dróg oddechowych oraz u osób z zaburzeniami rytmu serca, cukrzycą, nadczynnością tarczycy i hipokaliemią, ze względu na możliwe działania niepożądane, takie jak częstoskurcz nadkomorowy, migotanie przedsionków czy przemijające obniżenie stężenia potasu.
astma oskrzelowa, ból brzucha, centralna chorioretinopatia surowicza, cukrzyca, cushingoidalne rysy twarzy, częstoskurcz nadkomorowy, depresja, drgawka, flutykazonu propionian, gruźlica płuc, hipoglikemia, inhibitor CYP3A, jaskra, ketokonazol, kołatanie serca, komora inhalacyjna, kortykosteroid, lęk, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, nadczynność tarczycy, nadmierna aktywność psychoruchowa, napad astmy, niedociśnienie tętnicze, nieostre widzenie, objaw niepożądany, ostry objaw astmy, ostry przełom nadnerczowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, rytonawir, salmeterol, skurcz dodatkowy, splątanie, spowolnienie wzrostu, stężenie glukozy we krwi, stężenie potasu w surowicy, utrata łaknienia, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie czynności układu krążenia, zaburzenie psychiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie snu, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie dróg oddechowych, zaostrzenie astmy, zaostrzenie choroby podstawowej, zespół Cushinga, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zmniejszenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Resbud 0,5 mg/ml
Produkt leczniczy Resbud zawierający budezonid w postaci zawiesiny do nebulizacji o stężeniach 0,25 mg/mL oraz 0,50 mg/mL wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla wziewnych glikokortykosteroidów. Najczęściej obserwuje się zakażenia grzybicze jamy ustnej i gardła oraz zapalenie płuc u pacjentów z POChP, co wynika z miejscowego immunosupresyjnego działania leku. Rzadko występują reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktyczne, które wymagają natychmiastowej interwencji. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zahamowania czynności kory nadnerczy oraz spowolnienia wzrostu u dzieci, co wymaga regularnego monitorowania. Zaburzenia psychiczne, takie jak niepokój i depresja, występują niezbyt często, natomiast rzadziej obserwuje się nerwowość, zmiany zachowania, zaburzenia snu czy agresję. Wśród działań niepożądanych układu oddechowego najczęściej pojawiają się kaszel, chrypka i podrażnienie gardła, a rzadko paradoksalny skurcz oskrzeli, który wymaga przerwania terapii i zastosowania leków rozszerzających oskrzela.
bezgłos, budezonid, chrypka, depresja, działanie immunosupresyjne, działanie ogólnoustrojowe glikokortykosteroidów, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kontaktowe zapalenie skóry, nadmierna aktywność psychoruchowa, nebulizacja, obrzęk naczynioruchowy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, POChP, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zaburzenie wzroku, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie grzybicze jamy ustnej, zapalenie płuc - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Flixotide Dysk
Flixotide Dysk, zawierający flutykazon propionian, jest wziewnym kortykosteroidem stosowanym w długotrwałym leczeniu astmy, nie zaś do przerywania ostrych napadów duszności. Leczenie wymaga regularnego monitorowania czynności płuc oraz kontroli dawki, aby minimalizować ryzyko działań niepożądanych, takich jak zahamowanie czynności kory nadnerczy, zespół Cushinga, spowolnienie wzrostu u dzieci czy zmniejszenie gęstości mineralnej kości. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów przyjmujących dawki ≥1000 µg/dobę, zwłaszcza dzieci i młodzieży poniżej 16 lat, ze względu na ryzyko ostrego przełomu nadnerczowego w sytuacjach stresowych (uraz, zabieg chirurgiczny, zakażenie). W przypadku paradoksalnego skurczu oskrzeli należy natychmiast przerwać podawanie leku i zastosować szybko działający lek rozszerzający oskrzela.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, astma ciężka, centralna chorioretinopatia surowicza, cukrzyca, działanie ogólnoustrojowe, flutykazonu propionian, gęstość mineralna kości, gruźlica płuc, hipoglikemia, inhibitor CYP3A, jaskra, kortykosteroid wziewny, nadaktywność psychoruchowa, niedociśnienie tętnicze, nieostre widzenie, nietolerancja laktozy, POChP, przełom nadnerczowy, rysy cushingoidalne, rytonawir, skurcz oskrzeli paradoksalny, szczytowy przepływ wydechowy, wyprysk, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zespół Cushinga