β2-agonista długo działający
β2-agoniści długo działający (LABA – Long-Acting Beta-Agonists) to grupa leków rozszerzających oskrzela, które selektywnie stymulują receptory β2-adrenergiczne w mięśniach gładkich dróg oddechowych. Ich działanie utrzymuje się przez 12-24 godziny, co pozwala na stosowanie raz lub dwa razy dziennie.
Do głównych przedstawicieli tej grupy należą salmeterol, formoterol, indakaterol, wilanterol i olodaterol. Leki te są podstawowym elementem terapii przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) oraz astmy oskrzelowej, gdzie stosuje się je zawsze w połączeniu z glikokortykosteroidami wziewnymi (ICS).
Mechanizm działania LABA polega na aktywacji receptorów β2, co prowadzi do zwiększenia wewnątrzkomórkowego stężenia cAMP i w konsekwencji do relaksacji mięśni gładkich oskrzeli. Leki te charakteryzują się opóźnionym początkiem działania w porównaniu do krótko działających β2-agonistów, dlatego nie są odpowiednie do doraźnego łagodzenia ostrych objawów.
Najczęstsze działania niepożądane LABA to drżenie mięśniowe, tachykardia, hipokaliemia oraz wydłużenie odstępu QT. Ze względu na bezpieczeństwo, zgodnie z aktualnymi wytycznymi, nie zaleca się stosowania LABA w monoterapii astmy oskrzelowej ze względu na zwiększone ryzyko zaostrzeń i śmiertelności.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Flixodil Combo (25 mcg+ 50 mcg)/dawkę inh.
Przedawkowanie Flixodil Combo, zawierającego salmeterol i flutykazonu propionian, może prowadzić do poważnych objawów klinicznych wynikających z nadmiernej stymulacji receptorów β2-adrenergicznych oraz zahamowania czynności kory nadnerczy. Salmeterol, jako długo działający β2-agonista, może wywołać objawy takie jak zawroty głowy, wzrost ciśnienia skurczowego, drżenia, ból głowy, tachykardię (>100 uderzeń/min) oraz hipokaliemię, która wymaga ścisłego monitorowania stężenia potasu w surowicy i ewentualnej suplementacji. Flutykazon propionian w dawkach przekraczających zalecane może powodować przemijające lub przewlekłe zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co manifestuje się zmniejszoną produkcją endogennych glikokortykosteroidów i obniżoną rezerwą nadnerczową, wymagającą oceny stężenia kortyzolu w osoczu oraz potencjalnej terapii ogólnoustrojowymi kortykosteroidami.
ból głowy, ciśnienie skurczowe, drżenie, flutykazonu propionian, glikokortykosteroid endogenny, hipokaliemia, kortykosteroid, kortykosteroid ogólnoustrojowy, kortykosteroid wziewny, kortykosteroidoterapia, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, osłabienie mięśniowe, receptor adrenergiczny, receptor β2-adrenergiczny, rezerwa nadnerczowa, salmeterol, stężenie jonów potasowych, stężenie kortyzolu, stymulacja układu współczulnego, suplementacja potasu, tachykardia, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności kory nadnerczy, β2-agonista długo działający