Działania niepożądane
Fluticomb (25 mcg + 250 mcg)/dawkę odmierzoną
Fluticomb to aerozol inhalacyjny zawierający 25 µg salmeterolu (ksynafonian) oraz flutykazon propionian w dawkach 50, 125 lub 250 µg (dawka dostarczona odpowiednio 21 µg salmeterolu i 44, 110 lub 220 µg flutykazonu). Lek łączy działanie β₂-mimetyku i glikokortykosteroidu, co wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych charakterystycznych dla obu składników. Najczęstsze objawy dotyczą układu oddechowego: zapalenie części nosowej gardła, podrażnienie gardła, chrypka, bezgłos, kandydoza jamy ustnej i gardła oraz zapalenie zatok. Istotnym powikłaniem jest paradoksalny skurcz oskrzeli, wymagający natychmiastowego leczenia i przerwania terapii. U pacjentów z POChP obserwuje się zwiększoną częstość zapalenia płuc i oskrzeli. Długotrwałe stosowanie flutykazonu może prowadzić do zespołu Cushinga, zahamowania czynności kory nadnerczy, spowolnienia wzrostu u dzieci, osteoporozy, hipokaliemii i hiperglikemii.
- Działania niepożądane leku Fluticomb
- Mechanizm występowania działań niepożądanych
- Objawy ze strony układu oddechowego
- Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne
- Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego
- Zaburzenia psychiczne i neurologiczne
- Reakcje nadwrażliwości
- Zaburzenia narządu wzroku
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
- Zaburzenia skóry
- Szczególne uwagi dotyczące dzieci i młodzieży
- Zapobieganie i leczenie wybranych działań niepożądanych
- Tabela działań niepożądanych leku Fluticomb
- Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Fluticomb
Fluticomb jest złożonym lekiem w postaci aerozolu inhalacyjnego zawierającego dwie substancje czynne: salmeterol (w postaci ksynafonianu) oraz flutykazonu propionian. Każda dawka odmierzona zawiera 25 mikrogramów salmeterolu oraz, w zależności od mocy leku, 50, 125 lub 250 mikrogramów flutykazonu propionianu. Dawka dostarczona do pacjenta to odpowiednio 21 mikrogramów salmeterolu oraz 44, 110 lub 220 mikrogramów flutykazonu propionianu.1
W przypadku leku Fluticomb, ze względu na obecność dwóch substancji czynnych, mogą wystąpić działania niepożądane charakterystyczne dla każdego z tych składników. Nie zaobserwowano jednak dodatkowych działań niepożądanych wynikających z jednoczesnego stosowania obu leków.2
Mechanizm występowania działań niepożądanych
Działania niepożądane podczas stosowania leku Fluticomb są powiązane ze specyfiką działania obu jego składników. Warto zaznaczyć, że częstość występowania działań niepożądanych pochodzi z badań klinicznych, a częstość występowania podczas stosowania placebo nie była uwzględniana w tych analizach.3
Objawy ze strony układu oddechowego
Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu oddechowego, co jest charakterystyczne dla leków podawanych drogą wziewną. Wśród nich szczególnej uwagi wymagają: zapalenie części nosowej gardła, podrażnienie gardła, a także chrypka i bezgłos. U pacjentów stosujących Fluticomb może również wystąpić kandydoza jamy ustnej i gardła oraz zapalenie zatok.4
Szczególnie niebezpieczny jest paradoksalny skurcz oskrzeli, który może wystąpić po przyjęciu leku. Objawia się nagle nasilającymi się świstami i dusznością bezpośrednio po inhalacji. Stan ten wymaga natychmiastowego leczenia przy użyciu szybko działających wziewnych leków rozszerzających oskrzela. W przypadku wystąpienia tego działania niepożądanego należy przerwać podawanie leku Fluticomb, ocenić stan pacjenta i wdrożyć alternatywne leczenie.5
U pacjentów stosujących Fluticomb dość często występują poważniejsze infekcje dróg oddechowych, takie jak zapalenie płuc oraz zapalenie oskrzeli, zwłaszcza u pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP). Rzadziej obserwuje się kandydozę przełyku.6
Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne
Ze względu na obecność flutykazonu propionianu (kortykosteroid) w składzie leku Fluticomb, mogą wystąpić działania niepożądane charakterystyczne dla glikokortykosteroidów stosowanych ogólnoustrojowo. Należą do nich: zespół Cushinga, cushingoidalne rysy twarzy, zahamowanie czynności kory nadnerczy oraz spowolnienie wzrostu u dzieci i młodzieży. Obserwuje się również zmniejszenie gęstości mineralnej kości, co może prowadzić do osteoporozy.7
Inne zaburzenia metaboliczne obejmują hipokaliemię (niedobór potasu) oraz hiperglikemię (podwyższony poziom glukozy we krwi).8
Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego
Stosowanie leku Fluticomb może prowadzić do zaburzeń ze strony układu sercowo-naczyniowego, co jest typowym działaniem niepożądanym leków z grupy β₂-mimetyków (salmeterol). Obejmują one: kołatanie serca, tachykardię oraz zaburzenia rytmu serca, w tym częstoskurcz nadkomorowy i skurcze dodatkowe. Rzadziej występuje migotanie przedsionków oraz choroba niedokrwienna serca.9
Warto zauważyć, że objawy niepożądane typowe dla β₂-mimetyków, takie jak drżenia, kołatanie serca i bóle głowy, mają zazwyczaj charakter przemijający i ulegają złagodzeniu podczas regularnego stosowania leku.10
Zaburzenia psychiczne i neurologiczne
U pacjentów stosujących Fluticomb mogą wystąpić zaburzenia psychiczne, takie jak: lęk, zaburzenia snu, zmiany zachowania (zwłaszcza u dzieci), w tym nadpobudliwość psychoruchowa i drażliwość. Do rzadszych objawów należą: depresja oraz agresja (głównie u dzieci).11
W zakresie zaburzeń neurologicznych obserwuje się głównie bóle głowy oraz drżenia.12
Reakcje nadwrażliwości
U pacjentów leczonych Fluticombem mogą wystąpić różne typy reakcji nadwrażliwości, w tym:
- Skórne reakcje nadwrażliwości
- Obrzęk naczynioruchowy (głównie obrzęk twarzy, jamy ustnej i gardła)
- Objawy ze strony układu oddechowego (duszność)
- Objawy ze strony układu oddechowego (skurcz oskrzeli)
- Reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny
13
Zaburzenia narządu wzroku
Długotrwałe stosowanie kortykosteroidów (flutykazonu propionian) może przyczynić się do rozwoju zaćmy oraz jaskry. U niektórych pacjentów może również wystąpić nieostre widzenie.14
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
W trakcie leczenia produktem Fluticomb mogą wystąpić takie objawy jak: skurcze mięśni, złamania pourazowe, bóle stawów oraz bóle mięśni.15
Zaburzenia skóry
Wśród działań niepożądanych dotyczących skóry i tkanki podskórnej obserwuje się łatwiejsze siniaczenie, co może być związane z działaniem kortykosteroidów zawartych w leku.16
Szczególne uwagi dotyczące dzieci i młodzieży
U dzieci i młodzieży stosujących Fluticomb należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych charakterystycznych dla kortykosteroidów, takich jak: zespół Cushinga, cushingoidalne rysy twarzy, zahamowanie czynności kory nadnerczy oraz spowolnienie wzrostu. Ponadto, u dzieci mogą wystąpić zaburzenia psychiczne: lęk, zaburzenia snu oraz zmiany zachowania, w tym nadpobudliwość psychoruchowa i drażliwość.17
Zapobieganie i leczenie wybranych działań niepożądanych
W celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia kandydozy jamy ustnej i gardła oraz chrypki zaleca się płukanie jamy ustnej wodą i/lub szczotkowanie zębów po każdej inhalacji leku Fluticomb. W przypadku wystąpienia objawowej kandydozy jamy ustnej i gardła należy zastosować miejscowe leki przeciwgrzybicze, jednocześnie kontynuując leczenie produktem Fluticomb.18
Tabela działań niepożądanych leku Fluticomb
| Klasyfikacja układów i narządów | Działania niepożądane | Częstość występowania | Opis i znaczenie kliniczne |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Kandydoza jamy ustnej i gardła | Często | Zakażenie grzybicze będące wynikiem miejscowego działania sterydów; może wymagać miejscowego leczenia przeciwgrzybiczego |
| Zapalenie płuc | Często | Infekcja dolnych dróg oddechowych, szczególnie istotna u pacjentów z POChP | |
| Zapalenie oskrzeli | Często | Infekcja dolnych dróg oddechowych, zwiększona częstość u pacjentów z POChP | |
| Kandydoza przełyku | Rzadko | Zakażenie grzybicze przełyku; wymaga leczenia przeciwgrzybiczego | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Skórne reakcje nadwrażliwości | Niezbyt często | Wysypki, świąd, zaczerwienienie skóry |
| Obrzęk naczynioruchowy | Rzadko | Głównie obrzęk twarzy, jamy ustnej i gardła; może zagrażać życiu | |
| Objawy ze strony układu oddechowego (duszność) | Niezbyt często | Trudności w oddychaniu wynikające z reakcji nadwrażliwości | |
| Objawy ze strony układu oddechowego (skurcz oskrzeli) | Rzadko | Zwężenie dróg oddechowych w wyniku reakcji nadwrażliwości | |
| Reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny | Rzadko | Ciężka, systemowa reakcja alergiczna zagrażająca życiu | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Zespół Cushinga, cushingoidalne rysy twarzy, zahamowanie czynności kory nadnerczy, spowolnienie wzrostu u dzieci i młodzieży, zmniejszenie gęstości mineralnej kości | Często | Objawy ogólnoustrojowego działania kortykosteroidów przy długotrwałym stosowaniu |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hipokaliemia | Niezbyt często | Obniżenie poziomu potasu we krwi; może prowadzić do zaburzeń rytmu serca |
| Hiperglikemia | Niezbyt często | Podwyższony poziom glukozy we krwi; może mieć znaczenie u osób z cukrzycą | |
| Zaburzenia psychiczne | Lęk | Niezbyt często | Uczucie niepokoju i obaw |
| Zaburzenia snu | Niezbyt często | Bezsenność lub fragmentacja snu | |
| Zmiany zachowania, w tym nadpobudliwość psychoruchowa i drażliwość | Rzadko | Głównie u dzieci; może wymagać dostosowania dawki | |
| Depresja, agresja | Nieznana | Głównie u dzieci; wymaga monitorowania | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle głowy | Bardzo często | Najczęściej przemijające z czasem regularnego stosowania |
| Drżenia | Niezbyt często | Związane z działaniem beta-mimetyku; zwykle przemijające | |
| Zaburzenia oka | Zaćma | Rzadko | Zmętnienie soczewki oka; wynik długotrwałego stosowania kortykosteroidów |
| Jaskra | Nieznana | Wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego; może prowadzić do uszkodzenia nerwu wzrokowego | |
| Nieostre widzenie | Nieznana | Przejściowe lub trwałe zaburzenia ostrości widzenia | |
| Zaburzenia serca | Kołatanie serca | Niezbyt często | Odczuwalne, przyspieszone lub nieregularne bicie serca |
| Tachykardia | Niezbyt często | Przyspieszona akcja serca; efekt beta-mimetyków | |
| Zaburzenia rytmu serca | Rzadko | W tym częstoskurcz nadkomorowy oraz skurcze dodatkowe | |
| Migotanie przedsionków | Rzadko | Nieregularny rytm przedsionków; może zwiększać ryzyko udaru | |
| Choroba niedokrwienna serca | Nieznana | Niedokrwienie mięśnia sercowego; szczególnie u osób z czynnikami ryzyka | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Zapalenie części nosowej gardła | Często | Stan zapalny błony śluzowej nosa i gardła |
| Podrażnienie gardła | Często | Miejscowy efekt drażniący leku podawanego wziewnie | |
| Chrypka, bezgłos | Często | Wynik miejscowego działania kortykosteroidów na struny głosowe | |
| Zapalenie zatok | Często | Stan zapalny zatok przynosowych | |
| Paradoksalny skurcz oskrzeli | Rzadko | Nagły skurcz oskrzeli po inhalacji; wymaga natychmiastowego leczenia | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Łatwiejsze siniaczenie | Często | Efekt ogólnoustrojowego działania kortykosteroidów |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Skurcze mięśni | Często | Mimowolne skurcze mięśni; mogą być związane z hipokaliemią |
| Złamania pourazowe | Często | Zwiększone ryzyko złamań przy długotrwałym stosowaniu kortykosteroidów | |
| Bóle stawów | Często | Dolegliwości bólowe w obrębie stawów | |
| Bóle mięśni | Często | Dolegliwości bólowe w obrębie mięśni |
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, pacjenci przyjmujący Fluticomb powinni być regularnie monitorowani. Szczególną uwagę należy zwrócić na dzieci i młodzież, u których mogą wystąpić zaburzenia wzrostu oraz zaburzenia psychiczne.19
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.20
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania