zaburzenia smaku
Zaburzenia smaku (dysgeusia) to nieprawidłowości w odczuwaniu smaków, które mogą objawiać się jako całkowita utrata zdolności odczuwania smaku (ageusia), zmniejszona wrażliwość na bodźce smakowe (hipogeusia) lub zniekształcone odczuwanie smaku (parageusia). Pacjenci często zgłaszają metaliczny, gorzki lub nieprzyjemny posmak, nawet przy spożywaniu normalnych pokarmów.
Etiologia zaburzeń smaku jest złożona i obejmuje choroby ogólnoustrojowe (cukrzyca, niewydolność nerek, choroby tarczycy), infekcje (COVID-19, grypa, zapalenie zatok), urazy mechaniczne nerwów smakowych, działania niepożądane leków (antybiotyki, leki przeciwnowotworowe, leki przeciwdepresyjne), niedobory witamin (szczególnie cynku i witamin z grupy B) oraz starzenie się organizmu.
Diagnostyka zaburzeń smaku opiera się na dokładnym wywiadzie, badaniu przedmiotowym jamy ustnej, testach smakowych (elektryczny test smaku, testy chemiczne) oraz badaniach dodatkowych w celu wykrycia choroby podstawowej. Leczenie powinno być ukierunkowane na przyczynę – od modyfikacji farmakoterapii, przez suplementację niedoborów, aż po leczenie chorób podstawowych. W niektórych przypadkach stosuje się również terapię sensoryczną i treningi smakowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Bloxazoc 47,5 mg
Metoprolol bursztynian, substancja czynna leku Bloxazoc w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wywołuje działania niepożądane u około 10% leczonych pacjentów, z częstością i nasileniem zależnymi od dawki (23,75 mg, 47,5 mg, 95 mg, 190 mg). Najczęściej obserwowaną reakcją jest małopłytkowość (≥1/10), zwiększająca ryzyko krwawień. Często występują zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, koszmary senne i zaburzenia snu (≥1/100 do <1/10). Działania niepożądane o częstości niezbyt częstej (≥1/1 000 do <1/100) obejmują zmęczenie, zawroty głowy, bóle głowy, parestezje, zaburzenia widzenia, szumy uszne, bradykardię (<60 uderzeń/min), przemijające nasilenie niewydolności serca, skurcz oskrzeli u astmatyków, nudności, bóle brzucha, podwyższenie aminotransferaz, reakcje skórne oraz bóle stawów i odwracalne zaburzenia libido.
ból stawów, bradykardia, depresja, duszność wysiłkowa, kołatanie serca, kurcze mięśni, łuszczyca, małopłytkowość, metoprolol, metoprololu bursztynian, nadwrażliwość na światło, nadwrażliwość skóry, niewydolność serca, omamy, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezje, skurcz oskrzeli, szumy uszne, wstrząs kardiogenny, zaburzenia libido, zaburzenia pamięci, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zaburzenia snu, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zgorzel - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dotagraf multidose 0,5 mmol/ml
Dotagraf multidose, zawierający kwas gadoterynowy w postaci soli megluminowej, jest środkiem kontrastowym stosowanym w rezonansie magnetycznym (MRI). Działania niepożądane po jego podaniu mają przeważnie łagodny lub umiarkowany charakter i są przejściowe. Najczęściej obserwuje się reakcje miejscowe w miejscu wstrzyknięcia, nudności oraz ból głowy. W badaniach klinicznych działania niepożądane o częstości występowania od ≥1/1000 do <1/100 obejmują m.in. uczucie zimna, niedociśnienie tętnicze, senność, zawroty głowy, wysypkę, astenie oraz zaburzenia smaku. Reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne, występują bardzo rzadko, ale mogą prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego, który w wyjątkowych przypadkach bywa śmiertelny. Zgłaszano także pojedyncze przypadki nerkopochodnego włóknienia układowego (NSF) u pacjentów stosujących jednocześnie inne środki kontrastowe zawierające gadolin.
ból głowy, hemoliza, kołatanie serca, kwas gadoterynowy, martwica cewek nerkowych, martwica miejsca wstrzyknięcia, nadciśnienie tętnicze, nerkopochodne włóknienie układowe, niedociśnienie tętnicze, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, obrzęk powiek, ostra niewydolność nerek, parestezje, pokrzywka, przejściowa ślepota, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, świąd, wysypka, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zapalenie spojówek, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lirra 0,5 mg/ml
Profil bezpieczeństwa lewocetyryzyny, stosowanej w dawce 5 mg/dobę u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat, został potwierdzony w badaniach klinicznych oraz w okresie po wprowadzeniu do obrotu. Działania niepożądane o charakterze sedatywnym, takie jak senność (5,2% vs 1,4% placebo) i zmęczenie (2,5% vs 1,2% placebo), występowały częściej w grupie leczonej lewocetyryzyną. U dzieci w wieku 6-12 lat stosujących dawkę 5 mg/dobę najczęściej obserwowano ból głowy (0,8%) i senność (2,9%), natomiast u niemowląt i małych dzieci (6 miesięcy do <6 lat) dawki 1,25 mg/dobę lub 2,5 mg/dobę wiązały się z zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, sennością oraz zaburzeniami snu. Dane dla dzieci poniżej 2 lat są ograniczone i nie rekomendują rutynowego stosowania leku w tej grupie.
agresja, anafilaksja, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, depresja, drgawki, duszność, działanie sedatywne, efekt odbicia, kołatanie serca, koszmary senne, lewocetyryzyna, myśli samobójcze, nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, omamy, omdlenie, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, suchość w jamie ustnej, świąd, tachykardia, wymioty, wyprysk polekowy, wysypka, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia psychiczne, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zaburzenia smaku, zaburzenia snu, zaburzenia widzenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, zaparcia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Helicid Control 10 mg
Omeprazol, substancja czynna Helicid Control 10 mg (kapsułki dojelitowe), zasadniczo nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn. Niemniej jednak, podczas terapii mogą wystąpić działania niepożądane, które potencjalnie upośledzają tę zdolność, takie jak zawroty głowy (częstość ≥1/1 000 i <1/100), zaburzenia widzenia (≥1/10 000 i <1/1 000), senność, parestezje oraz zaburzenia psychiczne (bezsenność, pobudzenie, splątanie, depresja, agresja, omamy). W przypadku pojawienia się tych objawów pacjent powinien powstrzymać się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn do ich ustąpienia. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale istotne zaburzenia psychiczne, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów.
apatia, bezsenność, ból głowy, depresja, działania niepożądane, funkcje motoryczne, funkcje poznawcze, Helicid Control, interakcje lekowe, kapsułki dojelitowe, niewyraźne widzenie, objawy neurologiczne, objawy psychiatryczne, omamy, omeprazol, parestezje, przedawkowanie omeprazolu, senność, splątanie, stan splątania, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia psychiatryczne, zaburzenia psychiczne, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, zawroty błędnikowe, zawroty głowy pochodzenia obwodowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibandronic acid Synthon 50 mg
Kwas ibandronowy, stosowany w dawce 50 mg doustnie w terapii pacjentów onkologicznych z przerzutami do kości, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania. Do najpoważniejszych należą reakcje anafilaktyczne i wstrząs, nietypowe złamania podkrętarzowe i trzonu kości udowej, zapalenie oka oraz martwica kości szczęki lub żuchwy (ONJ). Hipokalcemia, często obserwowana podczas terapii, charakteryzuje się obniżeniem stężenia wapnia w surowicy poniżej dolnej granicy normy, często towarzyszy jej obniżenie fosforanów i niestrawność. W trakcie leczenia należy również monitorować morfologię krwi ze względu na ryzyko niedokrwistości oraz funkcję nerek z uwagi na możliwość wystąpienia azotemii. Występują także objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak zapalenie przełyku, ból brzucha, nudności i zapalenie żołądka, a także reakcje skórne, w tym rzadkie, ale ciężkie zespoły Stevensa-Johnsona i rumień wielopostaciowy.
astenia, astma, azotemia, ból brzucha, dysfagia, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hipofosfatemia, hipokalcemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, kserostomia, kwas ibandronowy, martwica kości, martwica kości szczęki, morfologia krwi, nadwrażliwość, niedokrwistość, niestrawność, nudności, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie dwunastnicy, parestezje, pęcherzowe zapalenie skóry, przerzut do kości, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, substancja czynna, świąd, zaburzenia smaku, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zapalenie oka, zapalenie przełyku, zapalenie twardówki, zapalenie żołądka, zdarzenie kostne, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości udowej, złamanie podkrętarzowe - Leksykon substancji czynnych
Pomarańcza gorzka – Przedawkowanie
Pomarańcza gorzka (Citrus aurantium L.) jest składnikiem wielu preparatów złożonych, takich jak Krople żołądkowe, Krople żołądkowe forte, Krople żołądkowe T oraz Nalewka gorzka, które zawierają 65-75% etanolu (v/v). Przedawkowanie tych preparatów może prowadzić do objawów niepożądanych, w tym zaburzeń odbioru bodźców smakowych, nudności, wymiotów oraz istotnego upośledzenia zdolności psychofizycznych, głównie związanego z wysoką zawartością etanolu. Dokumentacja medyczna nie dostarcza precyzyjnych danych dotyczących dawek wywołujących przedawkowanie, jednak objawy te pojawiają się przy znacznym przekroczeniu zalecanych dawek. Szczególnie istotne jest ryzyko upośledzenia koordynacji ruchowej, wydłużenia czasu reakcji i zaburzeń oceny sytuacji, co wymaga zachowania ostrożności u pacjentów prowadzących pojazdy lub obsługujących maszyny.
charakterystyka produktu leczniczego, dolegliwości gastryczne, efekty niepożądane, etanol, funkcje psychofizyczne, intoksykacja alkoholowa, krople żołądkowe, leczenie objawowe, nalewka gorzka, nudności, pomarańcza gorzka, upośledzenie zdolności psychofizycznych, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia smaku, zatrucie alkoholem, zdolności psychomotoryczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Reverantza 20 mg + 5 mg
Lek Reverantza, zawierający olmesartan medoksomil i amlodypinę, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla obu substancji czynnych. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są obrzęki obwodowe (11,3%), ból głowy (5,3%) oraz zawroty głowy (4,5%). Obrzęki, związane głównie z amlodypiną, lokalizują się przeważnie w okolicy kostek i stóp, mogąc być mylnie interpretowane jako objaw niewydolności serca. Ból i zawroty głowy mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, szczególnie u pacjentów wykonujących zawody wymagające pełnej sprawności psychomotorycznej. Działania niepożądane takie jak parestezje, nudności, wysypka czy bóle mięśni występują rzadziej, ale wymagają uwagi klinicznej, zwłaszcza w kontekście współistniejących terapii i chorób towarzyszących.
amlodypina, antagonista receptora angiotensyny, badanie bezpieczeństwa, badanie kliniczne, ból głowy, dysfagia, filtracja kłębuszkowa, funkcja nerek, GFR, hiperkaliemia, inhibitor CYP3A4, interakcje lekowe, kreatynina, lek hipotensyjny, lek oszczędzający potas, mocznik, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na lek, niewydolność nerek, obrzęk obwodowy, olmesartan medoksomil, parestezja, Reverantza, skurcz mięśni, układ nerwowy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia naczyniowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia skórne, zaburzenia smaku, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, zgłoszenie spontaniczne - Leksykon substancji czynnych
Inhibitor alfa1-proteinazy – Działania niepożądane
Inhibitor alfa1-proteinazy, substancja czynna leku Rymphysia, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach klinicznych oraz po wprowadzeniu do obrotu, bez zgłoszonych ciężkich działań niepożądanych związanych czasowo z podaniem. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥5% uczestników) obejmują zapalenie oskrzeli, kaszel (w tym produktywny), biegunkę, ból głowy, nudności, ból gardła i krtani, wysypkę, zakażenia górnych dróg oddechowych oraz zasinienie w miejscu nakłucia naczynia. Działania te sklasyfikowano według MedDRA, z częstością występowania od bardzo często (≥1/10) do często (≥1/100 do <1/10), a także z określeniem "częstość nieznana" dla nieprecyzyjnych danych. Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje nadwrażliwości, które mogą stanowić zagrożenie dla pacjenta, oraz na objawy ze strony układu oddechowego, nerwowego, oka, żołądka i jelit, skóry, mięśniowo-szkieletowego oraz ogólnoustrojowe, które mogą wpływać na jakość życia i wymagać interwencji terapeutycznej.
badanie kliniczne, biegunka, ból głowy, ból mięśniowy, choroba grypopodobna, duszność, dyskomfort mięśniowo-szkieletowy, immunogenność, inhibitor alfa1-proteinazy, kaszel produktywny, letarg, migrena, nieżyt nosa, nudności, owrzodzenie jamy ustnej, podrażnienie gardła, podrażnienie oczu, pokrzywka, popłuczyny oskrzelowo-pęcherzykowe, reakcja nadwrażliwości, rumień powieki, systematyka MedDRA, uderzenia gorąca, wymioty, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie spojówek, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pirfenidon Medical Valley 267 mg
Pirfenidon, stosowany w dawce 2403 mg/dobę w terapii idiopatycznego włóknienia płuc, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniach klinicznych fazy 3 oraz w monitoringu po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to nudności (32,4%), wysypka (26,2%), biegunka (18,8%), zmęczenie (18,5%), niestrawność (16,1%), zmniejszenie apetytu (20,7%), ból głowy (10,1%) oraz reakcje nadwrażliwości na światło (9,3%). Częstość występowania innych objawów, takich jak zakażenia górnych dróg oddechowych, duszność, kaszel, bóle stawów i zaburzenia żołądkowo-jelitowe, również jest istotna i wymaga uwagi klinicznej. Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, gamma-glutamylotransferazy) oraz rzadkie, ale poważne przypadki polekowego uszkodzenia wątroby, w tym zgony, podkreślają konieczność monitorowania funkcji wątroby podczas terapii.
agranulocytoza, anafilaksja, bezsenność, biegunka, choroba refluksowa przełyku, dolegliwości żołądkowe, duszność, enzymy wątrobowe, hiponatremia, idiopatyczne włóknienie płuc, letarg, nadwrażliwość na światło, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, oparzenie słoneczne, pirfenidon, polekowe uszkodzenie wątroby, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uderzenia gorąca, wysypka rumieniowa, zaburzenia smaku, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu moczowego, zapalenie żołądka, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tonicard 300 mg
Stosowanie chlorowodorku propafenonu (Tonicard) wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, szczególnie ze strony układu sercowo-naczyniowego. Najczęściej obserwuje się zawroty głowy (≥1/10), zaburzenia przewodzenia (blok zatokowo-przedsionkowy, przedsionkowo-komorowy, śródkomorowy) oraz kołatanie serca (≥1/100 do <1/10). Propafenon może indukować proarytmie, w tym tachykardię, trzepotanie przedsionków, tachykardię komorową oraz arytmie, które mogą zagrażać życiu i wymagać natychmiastowej interwencji. Działania niepożądane obejmują także objawy neurologiczne (bóle i zawroty głowy, ataksja, parestezje), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka) oraz nieprawidłowości w funkcji wątroby, manifestujące się podwyższonymi wartościami aminotransferaz i fosfatazy zasadowej. Rzadziej występują małopłytkowość, agranulocytoza, leukopenia, a także reakcje skórne, takie jak pokrzywka i wysypka.
agranulocytoza, arytmia, ataksja, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, blok śródkomorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, bradykardia zatokowa, chlorowodorek propafenonu, cholestaza, drgawki, duszność, działanie proarytmiczne, granulocytopenia, kołatanie serca, lek przeciwarytmiczny, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niepokój ruchowy, nieprawidłowa czynność wątroby, niewydolność serca, nudności, objawy pozapiramidowe, omdlenie, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, pokrzywka, rumień, suchość w jamie ustnej, świąd, tachykardia, tachykardia komorowa, trzepotanie przedsionków, uszkodzenie komórek wątroby, wymioty, wysypka, wzdęcie brzucha, zaburzenia erekcji, zaburzenia przewodzenia, zaburzenia smaku, zapalenie wątroby, zaparcia, zawroty głowy, zespół toczeniopodobny, zmniejszenie liczby plemników, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Azytromycyna – Działania niepożądane
Azytromycyna, antybiotyk makrolidowy o szerokim spektrum działania, jest zazwyczaj dobrze tolerowana, jednak podczas terapii mogą wystąpić działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, w tym bardzo często biegunkę (≥1/10), często nudności, wymioty i bóle brzucha (≥1/100 do <1/10). Inne często zgłaszane objawy to ból głowy (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują zaburzenia czynności wątroby (≥1/10 000 do <1/1000), w tym żółtaczka cholestatyczna, a także poważne powikłania, takie jak niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby i martwica wątroby (częstość nieznana). Istotne są również działania niepożądane ze strony układu nerwowego, sercowo-naczyniowego (w tym wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes), skóry (ciężkie reakcje, np. zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka), układu immunologicznego (reakcje anafilaktyczne) oraz nerek (ostra niewydolność nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego, które może stanowić poważne powikłanie terapii.
antybiotyk makrolidowy, biegunka, ból głowy, Clostridioides difficile, częstoskurcz komorowy, drgawki, dysfagia, eozynofilia, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, miastenia, Mycobacterium avium, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, ostra niewydolność nerek, parestezje, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia smaku, zakażenie bakteryjne, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Elicea Q-Tab 15 mg
Escytalopram, zawarty w leku Elicea Q-Tab, jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) i wykazuje typowy dla tej grupy leków profil działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i zwykle ulegają zmniejszeniu z czasem. Najczęstsze działania niepożądane obejmują bóle głowy (>10% pacjentów), nudności (≥10%), zawroty głowy, parestezje, senność, biegunki, zaparcia, suchość w ustach oraz zaburzenia psychiczne takie jak bezsenność, niepokój i zmniejszenie libido (częstość ≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się drgawki, pobudzenie psychoruchowe, myśli samobójcze, manię oraz zaburzenia rytmu serca, w tym wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes, szczególnie u kobiet z hipokaliemią lub wcześniejszym wydłużeniem QT. Ryzyko złamań kości jest zwiększone u pacjentów powyżej 50. roku życia stosujących SSRI, a mechanizm tego zjawiska pozostaje nie do końca wyjaśniony.
arytmia komorowa, bezsenność, biegunka, ból głowy, bruksizm, chwiejność emocjonalna, drgawki, escytalopram, hipokaliemia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, mania, myśli samobójcze, nadmierna potliwość, nudności, obniżenie libido, parestezja, pobudzenie psychoruchowe, SNRI, splątanie, suchość w ustach, tachykardia, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zaburzenia snu, zaparcia, zawroty głowy, zespół odstawienia, złamanie kości - Leksykon leków
Działania niepożądane – Omeprazole Sandoz 40 mg
Omeprazol, jako inhibitor pompy protonowej dostępny w formie proszku do infuzji, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować w trakcie terapii. Najczęstsze objawy (1-10%) to bóle głowy, bóle brzucha, zaparcia, biegunka, wzdęcia, nudności i wymioty. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie reakcje skórne (SCARs), takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, DRESS oraz AGEP, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Istotne są również zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza hipomagnezemia z możliwą hipokalcemią i hipokaliemią, które mogą prowadzić do poważnych komplikacji, zwłaszcza u pacjentów z chorobami współistniejącymi. Rzadkie, ale klinicznie istotne są zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, małopłytkowość, agranulocytoza i pancytopenia, co uzasadnia okresową kontrolę morfologii krwi podczas długotrwałej terapii.
agranulocytoza, agresja, bezsenność, ból głowy, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, depresja, drożdżyca przewodu pokarmowego, encefalopatia, fotowrażliwość, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, leukopenia, małopłytkowość, mikroskopowe zapalenie okrężnicy, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, omamy, omeprazol, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, parestezje, pobudzenie, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, senność, skurcz oskrzeli, splątanie, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia smaku, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie skóry, zapalenie wątroby z żółtaczką, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia obwodowego, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Octefortan (1 mg + 20 mg)/g
Lek Octefortan w postaci aerozolu na skórę zawiera oktenidyny dichlorowodorek (1 mg/g) oraz fenoksyetanol (20 mg/g). Profil bezpieczeństwa preparatu jest generalnie korzystny, jednakże zgłoszono działania niepożądane dotyczące układu rozrodczego i piersi oraz układu żołądkowo-jelitowego. W przypadku stosowania ginekologicznego rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) występuje uczucie ciepła i pieczenia pochwy. Natomiast przy stosowaniu do płukania jamy ustnej obserwuje się zaburzenia smaku o nieznanej częstości, manifestujące się gorzkim smakiem utrzymującym się około godziny po aplikacji. Działania te mają charakter łagodny i przemijający, nie wymagając zazwyczaj interwencji medycznej.
aerozol na skórę, departament monitorowania działań niepożądanych, działanie niepożądane, fenoksyetanol, klasyfikacja MedDRA, oktenidyny dichlorowodorek, pieczenie pochwy, płukanie jamy ustnej, podmiot odpowiedzialny, profil bezpieczeństwa leku, stosunek korzyści do ryzyka, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, zaburzenia smaku, zaburzenia układu rozrodczego, zaburzenia żołądka i jelit - Leksykon leków
Działania niepożądane – Asterdan 300 mg
Erdosteina, substancja czynna leku Asterdan, wykazuje stosunkowo niski profil działań niepożądanych, które najczęściej dotyczą układu pokarmowego i nerwowego. Najczęściej zgłaszane objawy to ból w nadbrzuszu, nudności oraz ból głowy, występujące u 1-3% pacjentów. Rzadziej obserwuje się zaparcia, biegunkę, suchość jamy ustnej oraz zawroty głowy, z częstością 0,5-1%. W początkowym okresie terapii mogą pojawić się zaburzenia smaku lub jego całkowita utrata, co wymaga poinformowania pacjenta przed rozpoczęciem leczenia. Działania niepożądane o charakterze alergicznym, takie jak wysypka, pokrzywka czy gorączka, występują rzadko, jednak pacjenci z historią alergii powinni być szczególnie monitorowani.
biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, działania niepożądane leków, działanie niepożądane, erdosteina, gorączka, nudności, personel medyczny, pokrzywka, reakcja alergiczna, refluks żołądkowy, stosunek korzyści do ryzyka, suchość jamy ustnej, układ nerwowy, układ pokarmowy, utrata smaku, wysypka skórna, zaburzenia smaku, zaparcia, zawroty głowy, zgaga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sugammadex Noridem 100 mg/ml
Sugammadex Noridem (100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) jest stosowany w anestezjologii do odwracania blokady nerwowo-mięśniowej wywołanej rokuronium lub wekuronium podczas zabiegów chirurgicznych. Bezpieczeństwo leku oceniono na podstawie danych z badań fazy I-III obejmujących 3519 pacjentów, w tym 1078 leczonych sugammadeksem. Najczęściej obserwowane działania niepożądane o częstości ≥1/100 do <1/10 to kaszel, powikłania oddechowe i związane ze znieczuleniem, niedociśnienie oraz powikłania po zabiegu, takie jak tachykardia i bradykardia. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, występowały niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) i mogą obejmować objawy od pokrzywki i wysypki po ciężkie reakcje ogólnoustrojowe, które mogą prowadzić do zgonu. Po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano sporadyczne przypadki znacznej bradykardii i zatrzymania krążenia w ciągu kilku minut po podaniu leku oraz skurczu oskrzeli u pacjentów z chorobami płuc w wywiadzie.
anafilaksja, blokada nerwowo-mięśniowa, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, choroba płuc, klasyfikacja ASA, nadwrażliwość, nawrót blokady nerwowo-mięśniowej, niedociśnienie tętnicze, nudności, obrzęk gardła, obrzęk języka, obturacja płuc, otyłość chorobliwa, pokrzywka, powikłania płucne, rokuronium, roztwór do wstrzykiwań, rurka intubacyjna, skurcz oskrzeli, spontaniczny oddech, sugammadeks, świąd, tachykardia, wymioty, wysypka rumieniowata, zaburzenia smaku, zatrzymanie krążenia, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vellofent 800 mcg
Podczas terapii fentanylem w postaci tabletek podjęzykowych (Vellofent) obserwuje się działania niepożądane typowe dla opioidów, w tym najpoważniejsze: depresję oddechową, depresję krążeniową, hipotonię oraz wstrząs, które wymagają ścisłego monitorowania pacjentów ze względu na ryzyko zagrażające życiu. Często występujące objawy to nudności, wymioty, zaparcia, ból głowy, senność i zawroty głowy, które choć niebezpośrednio zagrażają życiu, mogą obniżać komfort i współpracę pacjenta w trakcie leczenia. W trakcie stosowania Vellofentu częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest zgodnie z MedDRA, obejmując m.in. zaburzenia psychiczne (splątanie, niepokój, omamy), neurologiczne (senność, zawroty głowy, drgawki), naczyniowe (niedociśnienie), oddechowe (duszność, depresja oddechowa) oraz żołądkowo-jelitowe (nudności, zaparcia, wymioty). W terapii mogą pojawić się także objawy zespołu odstawienia opioidów oraz rozwój tolerancji, co wymaga dostosowania dawki.
bezsenność, ból głowy, depersonalizacja, depresja, depresja krążeniowa, depresja oddechowa, diplopia, drgawki, euforia, fentanyl, hipotonia, jadłowstręt, lek opioidowy, majaczenie, mioklonia, nadmierna potliwość, nadużywanie leków, niedociśnienie, niedrożność jelit, nieostre widzenie, niepokój, niewydolność krążeniowa, nudności, omamy, parestezje, śpiączka, splątanie, suchość w jamie ustnej, świąd, terapia przeciwbólowa, tolerancja na lek, utrata świadomości, uzależnienie od leków, wstrząs, wymioty, wysypka, zaburzenia koordynacji ruchów, zaburzenia równowagi, zaburzenia smaku, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół z odstawienia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sunitynib Adamed 12,5 mg
Sunitynib, stosowany w leczeniu nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST), przerzutowego raka nerkowokomórkowego (MRCC) oraz nowotworów neuroendokrynnych trzustki (pNET), wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, w tym poważnych powikłań zagrażających życiu. Do najistotniejszych należą niewydolność nerek i serca, zator tętnicy płucnej, perforacja przewodu pokarmowego oraz różnorodne krwotoki (np. z układu oddechowego, pokarmowego, moczowego i mózgowego). W trakcie terapii obserwuje się także częste zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość, a także niedoczynność tarczycy wymagającą monitorowania i ewentualnego leczenia substytucyjnego. W badaniach klinicznych obejmujących 7115 pacjentów najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi (≥1/10) były: zmniejszenie apetytu, zaburzenia smaku, nadciśnienie tętnicze, uczucie zmęczenia, biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej, wymioty, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa oraz przebarwienia skórne.
erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, krwotok do jamy otrzewnowej, krwotok mózgowy, krwotok przewodu pokarmowego, małopłytkowość, martwica kości szczęki, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wielonarządowa, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odma opłucnowa, perforacja przewodu pokarmowego, przerzutowy rak nerkowokomórkowy, rabdomioliza, rak nerkowokomórkowy, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, rozwarstwienie tętnicy, sunitynib, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenia smaku, zator tętnicy płucnej, zespół lizy guza, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Profenid 100 mg
Profenid 100 mg, zawierający ketoprofen, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o zróżnicowanej częstości występowania. Do najważniejszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, trombocytopenia, niedokrwistość hemolityczna oraz zahamowanie czynności szpiku kostnego, które wymagają regularnego monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza przy długotrwałej terapii. Reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, stanowią poważne zagrożenie życia. Zaburzenia psychiczne (depresja, omamy, stan splątania) oraz neurologiczne (bóle i zawroty głowy, senność, parestezje) również mogą wystąpić, choć ich częstość jest trudna do określenia. Rzadko obserwuje się zaburzenia widzenia, szumy uszne, a także poważne powikłania sercowo-naczyniowe, takie jak niewydolność serca, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze i zapalenie naczyń. W układzie oddechowym mogą pojawić się duszność, napady astmy oraz skurcz oskrzeli, szczególnie u pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ.
agranulocytoza, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, choroba Crohna, depresja, duszność, hiperkaliemia, hiponatremia, jałowe zapalenie opon mózgowych, ketoprofen, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, napad astmy, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie żołądka, parestezje, perforacja, skurcz oskrzeli, stan splątania, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia nastroju, zaburzenia smaku, zaburzenie hematologiczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie aktywności aminotransferaz, zwiększone stężenie bilirubiny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lovastin 20 mg
Lowastatyna w dawce 20 mg może wywoływać szereg działań niepożądanych, w tym poważne powikłania takie jak miopatia, rabdomioliza, zapalenie wątroby, toksyczna martwica naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, anafilaksja oraz obrzęk naczynioruchowy. Miopatia i rabdomioliza charakteryzują się rozpadem mięśni poprzecznie prążkowanych, co prowadzi do uwolnienia mioglobiny i potencjalnego uszkodzenia nerek, często związane ze wzrostem aktywności kinazy kreatynowej (CPK). Wśród innych działań niepożądanych obserwuje się zaburzenia psychiczne (np. anoreksja, lęki), neurologiczne (zawroty głowy, neuropatia obwodowa), skórne (wysypka, świąd), pokarmowe (bóle brzucha, nudności) oraz immunologiczne (zespół nadwrażliwości z objawami anafilaksji, trombocytopenii, leukopenii). W trakcie terapii mogą wystąpić także znaczne i trwałe wzrosty aminotransferaz, fosfatazy alkalicznej i bilirubiny, wskazujące na uszkodzenie hepatocytów.
anafilaksja, anoreksja, dysfagia, eozynofilia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, leukopenia, lowastatyna, miastenia, miastenia oczna, miopatia i rabdomioliza, neuropatia obwodowa, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, parestezja, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, wielomięśniowe zapalenie reumatyczne, zaburzenia smaku, zapalenie okołonaczyniowe, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół nadwrażliwości, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cezera 5 mg
Lewocetyryzyna w dawce 5 mg, stosowana w leku Cezera, wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi na 935 pacjentach (wiek 12-71 lat). Działania niepożądane wystąpiły u 15,1% pacjentów, głównie o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, z najczęstszymi objawami sedacji (senność 5,2%, zmęczenie 2,5%), suchością w jamie ustnej (2,6%) oraz bólami głowy (2,6%). Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 1,0%, co wskazuje na dobrą tolerancję leku. W populacji pediatrycznej (6 miesięcy do 12 lat) obserwowano głównie zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (biegunka 1,9%, zaparcia 1,3%) oraz senność (do 2,9%), jednak brak jest wystarczających danych do rekomendacji stosowania u dzieci poniżej 2 lat.
agresja, anafilaksja, astenia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, depresja, drgawki, drżenie, duszność, działania niepożądane, działanie sedatywne, kołatanie serca, koszmary senne, lek przeciwhistaminowy drugiej generacji, lewocetyryzyna, myśli samobójcze, nieprawidłowe testy wątrobowe, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, omamy, omdlenie, parestezja, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, senność, suchość jamy ustnej, świąd, tachykardia, wymioty, wyprysk polekowy, wysypka, zaburzenia smaku, zaburzenia snu, zaburzenia widzenia, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty błędnikowe, zawroty głowy, zmęczenie, zwiększone łaknienie - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół krótkiego jelita – Objawy
Zespół krótkiego jelita (ZKJ) to przewlekłe zaburzenie wchłaniania wynikające z resekcji znacznej części jelita cienkiego (<200 cm z normalnej długości około 600 cm) lub jego dysfunkcji, prowadzące do malabsorpcji składników odżywczych, płynów i elektrolitów. Charakterystycznym objawem jest przewlekła biegunka, często z towarzyszącą steatorrheą, odwodnieniem (utrata do 6-8 litrów płynów dziennie), niedożywieniem oraz niedoborami witamin (A, D, E, K, B12) i minerałów (żelazo, cynk, wapń, magnez). Przebieg kliniczny dzieli się na fazę ostrą (1-3/4 miesiąca) z masywną utratą płynów i koniecznością żywienia pozajelitowego (TPN), fazę adaptacyjną (12-24 miesiące) charakteryzującą się hiperplazją enterocytów i zwiększeniem powierzchni wchłaniania oraz fazę podtrzymującą, w której u około 48% pacjentów po 5 latach nadal konieczne jest żywienie dożylne. Czynniki rokownicze obejmują długość i lokalizację pozostałego jelita, zachowanie zastawki krętniczo-kątniczej, ciągłość przewodu pokarmowego, wiek pacjenta oraz choroby współistniejące.
adaptacja jelitowa, ataksja, biegunka, choroba wątroby związana z niewydolnością jelit, hiperbilirubinemia, hipergastrynemia, hiperplazja enterocytów, kamica nerkowa, kamica żółciowa, kwasica, neuropatia obwodowa, niedobór cynku, niedobór żelaza, niedokrwistość, niedożywienie, nietolerancja laktozy, odwodnienie, osteoporoza, parestezje, przerost bakteryjny jelita cienkiego, przeszczep jelita cienkiego, tężyczka, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zaburzenia wchłaniania, zakrzepica żylna, zapalenie jamy ustnej, zespół krótkiego jelita, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ioflupane (123I) ROTOP 74 MBq/ml
Radiofarmaceutyk Ioflupane (123I) ROTOP, stosowany w dawce 74 MBq/ml do diagnostyki obrazowej, wykazuje profil bezpieczeństwa z dominującymi działaniami niepożądanymi o łagodnym lub umiarkowanym przebiegu. Najczęściej zgłaszanym objawem jest ból głowy, występujący często (≥ 1/100 do < 1/10). Inne działania niepożądane o częstości niezbyt częstej (≥ 1/1000 do < 1/100) obejmują mrowienie, zaburzenia smaku, zawroty głowy, nudności, suchość błony śluzowej jamy ustnej oraz ból w miejscu wstrzyknięcia, zwłaszcza przy podaniu do małych żył. Reakcje nadwrażliwości, takie jak rumień, świąd, wysypka, pokrzywka oraz duszność, mają częstość nieznaną, co wymaga szczególnej uwagi podczas monitorowania pacjenta. Dawka skuteczna przy maksymalnej zalecanej aktywności 185 MBq wynosi 4,63 mSv, co wskazuje na niskie ryzyko indukcji nowotworów lub wad wrodzonych.
ból głowy, ból w miejscu wstrzyknięcia, dawka skuteczna, duszność, działanie niepożądane, hipotensja, joflupan 123I, MedDRA, nadmierna potliwość, nadwrażliwość, nudności, parestezje, pokrzywka, profil bezpieczeństwa, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, roztwór do wstrzykiwań, rumień, suchość jamy ustnej, świąd, uczucie gorąca, wymioty, wysypka, zaburzenia smaku, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, zwiększone łaknienie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Solinco 10 mg
Produkt leczniczy Solinco, zawierający bursztynian solifenacyny, wykazuje działania niepożądane o charakterze cholinolitycznym, których częstość i nasilenie są zależne od dawki. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest suchość w jamie ustnej, występująca u 11% pacjentów przy dawce 5 mg oraz u 22% przy dawce 10 mg raz na dobę, w porównaniu do 4% w grupie placebo. Działania niepożądane dotyczą wielu układów, w tym moczowego, nerwowego, pokarmowego i sercowo-naczyniowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie poważne zaburzenia kardiologiczne, takie jak wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes, migotanie przedsionków oraz tachykardię, które mogą stanowić zagrożenie życia. Ponadto, rzadkie, ale istotne powikłania to zatrzymanie moczu, reakcje skórne (rumień wielopostaciowy, obrzęk naczynioruchowy) oraz reakcje anafilaktyczne wymagające natychmiastowej interwencji.
bursztynian solifenacyny, dezorientacja, dysfonia, działanie cholinolityczne, hiperkaliemia, jaskra, kołatanie serca, majaczenie, migotanie przedsionków, niedrożność jelita, niestrawność, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omamy, osłabienie mięśni, pokrzywka, przeszkoda podpęcherzowa, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowo-jelitowy, rumień wielopostaciowy, senność, suchość jamy nosowej, suchość jamy ustnej, suchość skóry, świąd, tachykardia, torsade de pointes, trudności w oddawaniu moczu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia smaku, zakażenie układu moczowego, zapalenie pęcherza moczowego, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół suchego oka, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Trimebutyna – Działania niepożądane
Trimebutyna, stosowana w leczeniu zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego, charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, jednak może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Najczęściej obserwowane są objawy ze strony układu nerwowego (senność, ospałość, zawroty głowy, bóle głowy), przewodu pokarmowego (suchość w jamie ustnej, biegunka, nudności, wymioty, zaparcia) oraz skóry (wysypka, świąd, pokrzywka). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest głównie jako rzadkie (≥1/10 000 do <1/1 000) lub niezbyt częste (≥1/1 000 do <1/100). Rzadko zgłaszane są zaburzenia rytmu serca, wzrost aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) oraz reakcje nadwrażliwości o nieznanej częstości, głównie skórne. Bardzo rzadko występują ciężkie reakcje skórne, takie jak ostra uogólniona osutka krostkowa, rumień wielopostaciowy czy toksyczne wykwity skórne, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i intensywnego leczenia.
AlAT, AspAT, biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, działanie niepożądane, ginekomastia, kontaktowe zapalenie skóry, maleinian trimebutyny, niestrawność, nudności, odrętwienie ust, omdlenie, osłabienie słuchu, ostra uogólniona osutka krostkowa, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień, rumień wielopostaciowy, stan przedomdleniowy, suchość jamy ustnej, świąd, toksyczny wykwit skórny, wymioty, wysypka, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ambroksol APTEO MED 15 mg/5 ml
Ambroksol APTEO MED w formie syropu (15 mg/5 ml) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania obejmują zaburzenia smaku (≥1/100 do <1/10), nudności oraz hipoestezję w obrębie jamy ustnej i gardła (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak wymioty, biegunka, dyspepsja i bóle brzucha (≥1/1000 do <1/100). W obrębie układu oddechowego mogą pojawić się suchość błony śluzowej jamy ustnej (≥1/1000 do <1/100) oraz suchość w gardle o nieznanej częstości. Reakcje immunologiczne, w tym reakcje nadwrażliwości (≥1/10 000 do <1/1000) oraz ciężkie reakcje anafilaktyczne i obrzęk naczynioruchowy o częstości nieznanej, wymagają szczególnej uwagi ze względu na potencjalne zagrożenie życia.
ambroksol, biegunka, ból brzucha, dyspepsja, działania niepożądane, hipoestezja, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona krostkowica, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, suchość błony śluzowej, suchość w gardle, świąd, toksyczna martwica naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaburzenia skóry, zaburzenia smaku, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia układu oddechowego, zaburzenia żołądka i jelit, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Bosutynib – Działania niepożądane
Bosutynib jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia, zarówno u pacjentów nowo zdiagnozowanych, jak i tych z opornością lub nietolerancją na wcześniejsze terapie. W badaniu obejmującym 1372 pacjentów mediana czasu leczenia wyniosła 26,3 miesiąca. Działania niepożądane wystąpiły u 98,3% pacjentów, z czego 68,7% doświadczyło powikłań stopnia 3. lub 4. Najczęstsze objawy to biegunka (80,4%), nudności (41,5%), ból brzucha (35,6%), małopłytkowość (34,4%), wymioty (33,7%), wysypka (32,8%), zmęczenie (32,0%), podwyższenie aktywności AlAT (28,0%) i AspAT (22,5%), niedokrwistość (27,2%) oraz gorączka (23,4%). Ciężkie działania niepożądane stopnia 3. lub 4. obejmowały małopłytkowość (19,7%), wzrost AlAT (14,6%), neutropenię (10,6%), biegunkę (10,6%) i niedokrwistość (10,3%).
aktywność AlAT, aktywność AspAT, aktywność lipazy, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, biegunka, ból mięśniowy, ból pleców, ból stawowy, chromosom Philadelphia, duszność, dysfagia, faza akceleracji, faza przewlekła CML, gorączka neutropeniczna, granulocytopenia, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, hipofosfatemia, inhibitor kinazy tyrozynowej, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, krwawienie z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, nudności, obrzęk, obrzęk płuc, odwodnienie, ostra białaczka limfoblastyczna, ostre uszkodzenie nerek, płyn w jamie opłucnej, płyn w jamie osierdzia, polekowe uszkodzenie wątroby, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, świąd, szumy uszne, tabletka powlekana, toksyczna nekroliza naskórka, uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zaburzenia smaku, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie nosogardzieli, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Zentasta 10 mg + 80 mg
Produkt leczniczy Zentasta, będący połączeniem ezetymibu i atorwastatyny, wykazuje nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Niemniej jednak, podczas terapii mogą wystąpić działania niepożądane ze strony układu nerwowego, takie jak zawroty głowy (częstość: niezbyt często, tj. ≥1/1000 do <1/100), ból głowy (często), niewyraźne widzenie (niezbyt często), parestezje, neuropatia obwodowa, miastenia, hipoestezja, zaburzenia smaku oraz amnezja, które mogą wpływać na bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów. Szczególnie istotne są zawroty głowy i zaburzenia widzenia, które bezpośrednio ograniczają zdolność oceny sytuacji na drodze, a także miastenia i neuropatia obwodowa, które mogą upośledzać funkcje motoryczne niezbędne do obsługi pojazdów i maszyn. Lekarz powinien poinformować pacjenta o tych potencjalnych ryzykach oraz o konieczności obserwacji własnej reakcji na lek, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia lub po zmianie dawki.
amnezja, ból głowy, charakterystyka produktu leczniczego, choroby współistniejące, działania niepożądane, ezetymib i atorwastatyna, hipoestezja, interakcje lekowe, miastenia, neuropatia obwodowa, niewyraźne widzenie, osłabienie mięśni, parestezje, politerapia, wrażliwość indywidualna, zaburzenia pamięci, zaburzenia równowagi, zaburzenia smaku, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, Zentasta - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Co-Prenessa 8 mg + 2,5 mg
Ocena wpływu leku Co-Prenessa (8 mg peryndoprylu + 2,5 mg indapamidu) na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn wskazuje, że preparat zasadniczo nie ogranicza tych funkcji u większości pacjentów. Niemniej jednak, ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych, takich jak zawroty głowy (często), ból głowy (często), zaburzenia widzenia (często), niedociśnienie tętnicze (często), senność i splątanie (niezbyt często), parestezje (często) oraz astenia (często), istnieje ryzyko upośledzenia sprawności psychomotorycznej. Szczególnie istotne jest to w początkowym okresie terapii, przy zmianie dawkowania lub w przypadku jednoczesnego stosowania innych leków hipotensyjnych. Objawy takie jak zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego i błędnikowego, zaburzenia widzenia, omdlenia czy splątanie stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. W przypadku przedawkowania Co-Prenessa objawy te mogą się nasilić, co wymaga natychmiastowego zaprzestania prowadzenia pojazdów i kontaktu z lekarzem.
astenia, Co-Prenessa, duszność, indapamid, kurcze mięśni, lek hipotensyjny, lek przeciwnadciśnieniowy, niedociśnienie tętnicze, obniżone ciśnienie tętnicze, omdlenie, parestezje, peryndopryl, przedawkowanie leku, splątanie, szum uszny, zaburzenia smaku, zaburzenia snu, zaburzenia widzenia, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Micafungin Teva 50 mg
Micafungin Teva, lek przeciwgrzybiczy, wykazuje działania niepożądane u około 32,2% pacjentów. Najczęstsze objawy to nudności (2,8%), wzrost aktywności fosfatazy zasadowej (2,7%), zapalenie żył (2,5%), wymioty (2,5%) oraz podwyższenie aminotransferazy asparaginianowej (2,3%). Istotne są zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, neutropenia, niedokrwistość, pancytopenia i małopłytkowość, z rzadkimi, ale poważnymi powikłaniami jak niedokrwistość hemolityczna i uogólnione wykrzepianie wewnątrznaczyniowe. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny, wymagają natychmiastowej interwencji. Zaburzenia elektrolitowe obejmują hipokaliemię, hipomagnezemię, hipokalcemię, hiponatremię, hiperkaliemię i hipofosfatemię. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego i psychicznego to ból głowy, senność, drżenie, zawroty głowy, bezsenność, lęk i splątanie. Występują również zaburzenia rytmu serca (tachykardia, bradykardia, kołatania) oraz objawy naczyniowe i oddechowe, w tym duszność.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, ból głowy, bradykardia, cholestaza, dehydrogenaza mleczanowa, duszność, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hemoliza, hiperkaliemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jadłowstręt, kołatanie serca, lek przeciwgrzybiczny, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mykafungina, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, powiększenie wątroby, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, zaburzenia smaku, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Beto 25 ZK 23,75 mg
Lek Beto ZK (metoprololu bursztynian) dostępny jest w dawkach od 23,75 mg do 190 mg, odpowiadających 25-200 mg metoprololu winianu. Działania niepożądane tego beta-adrenolityku obejmują szeroki zakres objawów, sklasyfikowanych według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Najczęstsze działania to zmęczenie (bardzo często), zawroty głowy, bóle głowy, nudności, biegunka, zaparcia i suchość błony śluzowej jamy ustnej (często). Wśród poważniejszych działań wymienia się bradykardię (często, poniżej 60 uderzeń/min), zaostrzenie niewydolności serca, blok przedsionkowo-komorowy I stopnia, wstrząs kardiogenny (rzadko), a także zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość i leukopenia (częstość nieznana). Metoprolol może również maskować objawy hipoglikemii, co jest istotne u pacjentów z cukrzycą.
blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, cholesterol HDL, choroba Peyroniego, chromanie przestankowe, hipoglikemia, kołatanie serca, leukopenia, łuszczyca, łuszczycopodobne zapalenie skóry, małopłytkowość, maskowanie hipoglikemii, metoprolol bursztynian, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, objaw Raynauda, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezje, próby wątrobowe, skurcz oskrzeli, szumy uszne, triglicerydy, utajona cukrzyca, wstrząs kardiogenny, zaburzenia koncentracji, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Spiramycyna – Działania niepożądane
Spiramycyna, makrolidowy antybiotyk dostępny w preparacie Rovamycine (tabletki powlekane o dawkach 1,5 mln j.m. i 3 mln j.m.), jest stosowana w leczeniu różnych infekcji. Do bardzo często występujących działań niepożądanych należą przemijające parestezje (≥1/10), natomiast często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się zaburzenia smaku, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka), wysypkę oraz rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego. Rzadziej, ale o potencjalnie poważnym przebiegu, mogą wystąpić ostre reakcje hematologiczne (hemoliza, leukopenia, neutropenia), wstrząs anafilaktyczny, zapalenia naczyń, a także groźne zaburzenia rytmu serca, w tym torsade de pointes, które mogą prowadzić do zatrzymania akcji serca. Ponadto, spiramycyna może wywołać cholestatyczne lub mieszane zapalenie wątroby oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.
antybiotyk makrolidowy, ból brzucha, cholestatyczne zapalenie wątroby, Clostridioides difficile, częstoskurcz komorowy, komorowe zaburzenia rytmu, leukopenia, neutropenia, nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych, obrzęk naczynioruchowy, ostra hemoliza, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, plamica Henocha-Schönleina, pokrzywka, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, spiramycyna, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, torsade de pointes, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czucia, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia smaku, zapalenie naczyń, zatrzymanie akcji serca, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ircolon Forte 200 mg
Ircolon Forte, zawierający 200 mg trimebutyny maleinianu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować w trakcie terapii. Najczęściej obserwowane objawy dotyczą układu nerwowego (senność, ospałość, uczucie zmęczenia, zawroty głowy, bóle głowy, apatia) oraz przewodu pokarmowego (suchość w jamie ustnej, zaburzenia smaku, biegunka, niestrawność, bóle nadbrzusza, nudności, wymioty, zaparcia, uczucie pragnienia). Rzadziej występują zaburzenia rytmu serca, które wymagają szczególnej uwagi u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi. Działania niepożądane skórne, takie jak wysypka (niezbyt często) oraz poważniejsze reakcje, w tym rumień wielopostaciowy (bardzo rzadko), mogą wymagać natychmiastowej interwencji medycznej.
adherencja terapeutyczna, aminotransferazy, biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, dysgeuzja, enzym wątrobowy, ginekomastia, hepatotoksyczność, klasyfikacja MedDRA, niepokój, niestrawność, nudności, objaw neurologiczny, odrętwienie ust, osłabienie słuchu, ośrodkowy układ nerwowy, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, senność, suchość w jamie ustnej, świąd, trimebutyna maleinian, wymioty, wysypka, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia menstruacji, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zapalenie wątroby, zaparcia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Evastix 10 mg
Ebastyna, substancja czynna preparatu Evastix (tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej w dawkach 10 mg i 20 mg), wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących 5708 pacjentów oraz danych po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są suchość w jamie ustnej oraz senność (często, ≥1/100 do <1/10). Inne często zgłaszane objawy to bóle głowy, a niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) zawroty głowy, hipoestezja, zaburzenia smaku, nerwowość, bezsenność, kołatanie serca, tachykardia, krwawienie z nosa, zapalenie gardła, nudności, wymioty, ból brzucha, pokrzywka, wysypka, zapalenie skóry, zaburzenia miesiączkowania, obrzęk, astenia oraz zwiększenie masy ciała. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) występują poważniejsze reakcje, takie jak zapalenie wątroby, cholestaza oraz nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby (aminotransferazy, gamma-GT, fosfataza alkaliczna, bilirubina), a także egzema i bolesne miesiączkowanie. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i obrzęk naczynioruchowy, są bardzo rzadkie (<1/10 000), ale potencjalnie zagrażające życiu i wymagają natychmiastowej interwencji.
aminotransferazy, anafilaksja, astenia, bezsenność, bilirubina, ból brzucha, ból głowy, bolesne miesiączkowanie, cholestaza, dysgeuzja, dysmenorrhea, ebastyna, egzema, epistaxis, fenyloketonuria, fosfataza alkaliczna, gamma-GT, hepatotoksyczność, hipoestezja, kołatanie serca, krwawienie z nosa, nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, senność, suchość w jamie ustnej, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, tachykardia, wysypka, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia smaku, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie gardła, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zwiększenie łaknienia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Opral 40 mg/ fiolkę
Omeprazol, substancja czynna leku Opral, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej (1-10%) obserwuje się bóle głowy, bóle brzucha, zaparcia, biegunkę, wzdęcia oraz nudności i wymioty, które zwykle nie wymagają przerwania terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale ciężkie reakcje skórne (SCARs), takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna rozpływna martwica naskórka (TEN), DRESS oraz AGEP, które stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego odstawienia leku. W zakresie hematologicznym omeprazol może powodować leukopenię i trombocytopenię (rzadko), a także agranulocytozę i pancytopenię (bardzo rzadko), co wymaga monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza u pacjentów poddawanych długotrwałej terapii. Ponadto, mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym gorączka, obrzęk naczynioruchowy oraz reakcje anafilaktyczne, które wymagają pilnej interwencji.
agranulocytoza, ból stawowy, encefalopatia, enzymy wątrobowe, ginekomastia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kandydoza przewodu pokarmowego, leukopenia, mikroskopowe zapalenie jelita, morfologia krwi, nadwrażliwość na światło, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśniowe, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, polekowa reakcja z eozynofilią, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, suchość jamy ustnej, toczeń rumieniowaty, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, zaburzenia smaku, zapalenie jamy ustnej, zapalenie śródmiąższowe nerek, zapalenie wątroby, zawroty głowy obwodowe, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rulid 150 mg
Roksytromycyna, makrolidowy antybiotyk stosowany w dawce 150 mg (Rulid), może wywoływać liczne działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, które wymagają uważnego monitorowania pacjenta podczas terapii. Do najczęstszych należą zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, niestrawność i biegunka (często ≥1/100 do <1/10). Istotnym powikłaniem jest rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego wywołane przez Clostridium difficile (częstość nieznana). Ponadto obserwuje się zaburzenia hematologiczne, w tym eozynofilię (niezbyt często ≥1/1000 do <1/100), agranulocytozę, neutropenię i trombocytopenię (częstość nieznana). Roksytromycyna może także indukować poważne reakcje immunologiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny (częstość nieznana), oraz zaburzenia psychiczne, takie jak omamy i stan splątania. Wśród działań neurologicznych wymienia się zawroty głowy i bóle głowy (niezbyt często), parestezje, zaburzenia smaku i węchu (częstość nieznana).
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antybiotyk makrolidowy, biegunka, ból głowy, brak smaku, Clostridium difficile, eozynofilia, fosfataza zasadowa, krwawa biegunka, nadkażenie, neutropenia, niedosłuch, niestrawność, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, parosmia, plamica, pokrzywka, przemijająca głuchota, roksytromycyna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, skurcz oskrzeli, stan splątania, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia smaku, zaburzenie widzenia, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół Stevensa-Johnsona